ҒАЗАБ ВАҚТИДА АЙТИЛГАН ТАЛОҚ ТУШАДИМИ?
#талоқ

❓2209-САВОЛ: Эр ғазаб вақтида хотинига талоқ айтса, шу талоқ тушадими? Ижтимоий тармоқда ғазабланган одамнинг талоғи тушмайди деган маълумот тарқалмоқда. Бу қанчалик тўғри? Илтимос батафсил жавоб берсангиз.
 
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ғазабда айтилган талоқ тушади. Бунга доир ҳукмлар барча фиқҳий китобларимизда баён қилинган. “Ғазабдаги кишини талоғи тушмайди” деб мутлақ айтиш мазҳабимиз қоидалари ва аҳкомларига кўра, хато гапдир. Чунки мўътабар манбаларимизда ҳатто баъзи киноя лафзлари ғазабда айтилганда гарчи эр талоқни ният қилмаса ҳам талоқ тушиши айтилган. Жумладан, Аҳмад ибн Муҳаммад Розий ал-ҳанафий (598-ҳижрий йили вафот этган) “Мухтасарул Қудурий”нинг шарҳида шундай деганлар:
وإن لم يكونا في مذاكرة الطلاق وكانا في غضب أو خصومة وقع الطلاق بكلِّ لفظ لا يقصد به السبّ والشتيمة، ولا يقع بما يقصد به السبّ والشتيمة إلا أن ينويه
“Агар эр-хотин талоқ ҳақида сўз юритмаётган бўлиб, лекин ғазаб ёки жанжал устида турган бўлсалар, сўкиш ва ҳақорат мақсад қилинмайдиган ҳар қандай киноявий лафз билан (айтилган) талоқ тушади. Сўкиш ва ҳақорат мақсад қилинадиган лафзлар билан эса талоқ нияти бўлмагунича талоқ тушмайди” (Манба: “Хуласатуд-далаил ва танқиҳил-масаил шарҳ ал-Қудурий”).

Ушбу иқтибосдан кўриниб турибдики, ғазаб ҳолати талоқни бекор қилувчи ҳолат сифатида қаралмайди. Аксинча, эр-хотин талоқ ҳақида гаплашмаётган бўлса ҳам, ғазаб ёки жанжал пайтида айтилган киноя лафзлар муайян шартлар асосида талоққа йўйилиши мумкин. Шундай экан, талоқ маъносини очиқ англатувчи сариҳ лафз, яъни “талоқсан” деган сўз ғазаб ҳолатида айтилганда талоқ воқеъ бўлиши янада авлороқдир.

Ғазабланган кишининг талоғи тушмайди деган фатво аслида ҳанбалий мазҳабининг баъзи кейинги уламоларининг қарашлари бўлиб, бунга жумҳур (кўпчилик) уламолар қўшилмаган. Бу ҳақда Аллома Бадриддин Айний раҳимаҳуллоҳ шундай деганлар:
أما حكم الطَّلَاق فِي الْغَضَب فَإِنَّهُ يَقع، وَفِي رِوَايَة عَن الْحَنَابِلَة إِنَّه لَا يَقع
“Ғазаб ҳолатида айтилган талоқнинг ҳукмига келсак, у воқеъ бўлади. Ҳанбалийлардан ривоят қилинган бир қарашга кўра эса, ғазаб ҳолатида айтилган талоқ тушмайди” (“Умдатул-қорий шарҳу Саҳиҳил-Бухорий”).

Ҳанафий олимлардан Аллома Асъад Муҳаммадсаид Ас-соғуржий ҳам шундай деган:
طلاق الغضبان واقع وفي رواية عن الحنابلة إنه لا يقع
“Ғазабланган кишининг талоғи тушади. Ҳанбалийлардан ривоят қилинган бир қарашга кўра эса, ғазаб ҳолатидаги талоқ воқеъ бўлмайди” (Манба: “Ал-Фиқҳул ҳанафий ва адиллатуҳу” китоби, 2-жилд, 219-бет.).

Хулоса қилиб айтганда, ҳанафий мазҳабига кўра, ғазаб ҳолатида айтилган талоқ тушади. Талоқ масаласи нозик бўлгани боис, ҳар бир талоқ ҳолатини унинг аниқ шароитлари, айтилган лафз ва шахснинг ўша пайтдаги ҳолатини инобатга олган ҳолда, илм аҳли томонидан алоҳида ўрганиб, шунга мувофиқ ҳукм баён қилиниши керак. Валлоу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

👍YouTube 👍Instagram 👍Facebook 👍Ummalife

#ЭСЛАТМА

• Тиббиётдан фақат ўқиганлар гапирсин, десак тиббиётни монополия қилган бўламизми?!

©️ Аброр Мухтор Алий

📨 Постни яқинларингизга ҳам улашинг!

Расмий канал👇
📱 @AbrorMuxtorAliy

#ОГОҲЛИК

• Ижтимоий тармоқлардаги ахборот тузоғи!

©️ Аброр Мухтор Алий

📨 Постни яқинларингизга ҳам улашинг!

Расмий канал👇
📱 @AbrorMuxtorAliy

Qalblar uchun haqiqiy oziq…🫀

📚 “Qutul qulub” — insonning qalbiga murojaat qiladigan, qalb tarbiyasi, ixlos, tavba, sabr, tavakkul va Allohga yaqinlashish yo‘llari haqida chuqur fikrlar ila o'rgatadigan bebaho kitob!

Tana ozuqasiz zaiflashgani kabi, qalb ham zikr, ilm va ma’rifatsiz holdan toyadi.

Qalbini tarbiyalashni, iymonini mustahkamlashni va Allohga yanada yaqin bo‘lishni istaganlar uchun uzoooq kutilgan kitob!

🚚 Viloyatlar bo‘ylab pochta ofislarigacha yetkazib berish xizmati mavjud.

• Xarid qilish uchun:
📞 +998772589999

📍 Manzil: Toshkent sh, Alisher Navoiy ko‘chasi, 42
Mo‘ljal: Chorsu bozori yaqinida.

✈️ @naqshiuz

#ОГОҲЛИК

• Ким тупикда?!
• Юзлаб оилаларнинг қони тўкилишига фатво берган, ИШИДни ҳақ йўлда деган, ЖАБҲАни қони ҳалол, деган… Зопарми ёки бу ишлардан бошидан бери қайтариб келаётган бизми?!

©️ Аброр Мухтор Алий

📨 Постни яқинларингизга ҳам улашинг!

Расмий канал👇
📱 @abrormuxtoraliy