پیشتر به برنامه ATF و توسعه دو هواپیمای YF-22 و YF-23 اشاره کرده بودیم.

در انتهای قرن بیستم و زمانی که گسترش سیستم های پدافندی بیش از پیش خطر را برای تهاجمات عمقی افزایش داده بودند شرکت لاکهید مارتین که سازنده F-22A رپتور بود طرحی را برای نسخه بمب افکن این شکاری برتری هوایی ارائه کرد.

@arteshban

نتیجه این مطالعات پروژه ای بود بر پایه کلیات طرح مادر F-22A

در این طرح که با نام FB-22 شناخته میشد ابعاد و وزن هواپیما افزایش یافته بود تا بتواند ۶۸۰۰ کیلوگرم سلاح را در محفظه های داخلی خود تا شعاع ۱۰۰۰ کیلومتری حمل کند.

در صورت عدم نیاز به پنهان کاری این میزان در سنگین ترین حالت تا ۱۳ تن سلاح و سوخت اضافی نیز میرسید.

قرار بود که این طرح تا ۳۰ تیر بمب کم قطر SDB و حداقل ۲ تیر موشک هوا به هوا مانند AIM-120 آمرام برای دفاع از خود حمل کند.

در F/A-22A امروزی این میزان تنها به ۸ تیر بمب SDB I و ۲ تیر موشک فروسرخ AIM-9 و ۲ تیر موشک رادار فعال AIM-120C محدود میشود.

@arteshban

در طرف دیگر ماجرا نیز شرکت نورث‌روپ گرومن سازنده YF-23 قرار داشت که طرح این شرکت با تمام شایستگی های خود در ماجرای ATF پذیرفته نشده بود.

نورث‌روپ گرومن نیز دست به ارائه یک طرح اولیه از نسخه بمب افکن YF-23 زد.

تصویر: YF-23

@arteshban

طرح شرکت نورث‌روپ گرومن FB-23 نام داشت و برتری آن نسبت به FB-22 داشتن دو سرنشین، برد و پنهانکاری بیشتر بود.

@arteshban

نهایتا در سال ۲۰۰۶ و به دلیل افزایش هزینه ها، نبود دشمن بزرگ و توانمند و ... پروژه های FB-22 و FB-23 کنسل شدند.

تصویر: F-22A رپتور و تست حمل ۴ تیر بمب کم قطر GBU-39 در یکی از دهلیز های خود

@arteshban

هفته گذشته تصویری از مدل موشک هایپرسونیک ژاپن منتشر شد
ژاپنی ها در حال توسعه این موشک هایپرسونیک با برد حداقل ۶۰۰ کیلومتر هستند و طبق برنامه اعلامی این موشک را تا سال ۲۰۳۰ به مرحله عملیاتی خواهند رساند
موشک هایپرسونیک جدید قابلیت ضد کشتی و ضد اهداف زمینی خواهد داشت
@Arteshban

روز گذشته یک فروند هواپیما سوپر توکانو افغانستانی در این کشور سقوط کرد
دو خلبان این هواپیما با ملیت های افغانستانی و امریکایی با موفقیت ایجکت کردند
@Arteshban

تصاویر منتشره از چین نشان میدهد صنایع ساخت موتور های هوایی چنگدو دچار حریق شده است
به گفته برخی منابع این آتشوزی در خط تولید موتور های توربوفن WS-18 که برای هواپیمای ترابری Y-20 ساخته میشود شروع شده است
@Arteshban

ایران در اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ خورشیدی و با توجه به لزوم بازسازی نیروی هوایی فرسوده خود دست تست یا خرید برخی جنگنده های چینی و روسی زد.

در این میان یکی از جالب توجه ترین خرید هایی که صورت گرفت ۱۲ فروند Su-24MK Fencer-D از شوروی بود.
بعدا ۲۴ فروند Su-24MK عراقی نیز به ایران پناهنده شدند و این ناوگان کوچک را تقویت کردند.

فنسر بمب افکنی بود که برای حملات ارتفاع پایین و هدفمند طراحی شده بود و عملا اولین و تنها هواپیمای نظامی ایران بود که برای ایفای این نقش کاملا مناسب بود؛ فنسر در کنار قابلیت هایی که در زمان خود ارائه میداد ضعف های بزرگی نیز داشت مانند استفاده از موتور توربوجت که عملکرد پروازی آن را تحت شعاع قرار میداد.

@arteshban

چند نکته درباره Su-24MK های ایرانی حائز اهمیت است.

فنسر های ایرانی از نوع صادراتی نسخه Su-24M بودند که توانایی سوخت گیری/رسانی جنگنده به جنگنده را به طور عملیاتی برای اولین بار وارد ایران کردند؛ و میتوانستند با تکیه بر این توانایی و قدرت پرواز در ارتفاع پست تا شعاع نسبتا زیادی نسبت به فانتوم ها عملیات تهاجمی انجام دهند.

فنسر ها توانایی حمل گسترده تسلیحات هدایت شونده هوا به سطح را داشتند در حالی که پیش از این تنها موشک های سبک AGM-65 ماوریک به صورت گسترده و بمب های لیزری نیز به صورت محدود توسط F-4D و F-4E های نهاجا استفاده میشدند.

برای اولین بار یک هواپیما با توانایی سرکوب/اخلال پدافند هوایی در اختیار نیروی هوایی قرار گرفت.

@arteshban

در این میان Su-24MK ها ۳ سلاح ویژه داشتند که آن ها را از بقیه جنگنده های نیروی هوایی ارتش متمایز میکرد.

اول: بمب هدایت شونده ۱۵۰۰ کیلویی سنگر شکن KAB-1500 که بر علیه اهداف سخت و محافظت شده یک سلاح مناسب به حساب می‌آمد.

دوم: موشک هدایت لیزری/اپتیکی Kh-29 که مسلح به یک سر جنگی نسبتا سنگین و برد مناسب بود که این توانایی را به فنسر میداد تا به بدون وارد شدن به رینگ پدافند کوتاه برد به اهداف خود حمله کند.

سوم: موشک ضد رادار Kh-58 که علاوه بر برد بالای خود، سرعت و عملکرد مناسبی نیز داشت.
عملا پس از کنسل شدن سفارش موشک های ضد رادار شرایک ایران هیچ برنامه ای برای سرکوب فیزیکی و موثر پدافند نداشت و با مسلح شدن به این موشک به این توانایی رسید.



@arteshban

تصویری تاریخی از ۲ تیر موشک Kh-29T هدایت اپتیکی (راست) و Kh-29L هدایت لیزری (چپ) در جوار فنسر شیرازی

@arteshban

پیشتر اشاره کردیم که یکی از معایب بزرگ Su-24 فنسر بهره گیری از ۲ دستگاه موتور توربوجت است آن هم در عصری که موتور های توربوفن به رقبای فنسر نیرو میدادند.

نتیجه نصب چنین موتور های پر مصرف و حجیمی این شد که شعاع عملیاتی و مقدورات پروازی هواپیما شدیدا کاهش یافته بود و به همین منظور معمولا ۲ مخزن سوخت زیر قسمت ثابت بال های فنسر نصب میشد.

باتوجه به طراحی بدنه، چیدمان پایلون های حمل سلاح و ظرفیت حمل آن ها نصب این دو مخزن سوخت نتیجه منفی بزرگی بر کیفیت و کمیت حمل سلاح های "هدایت شونده" فنسر میگذاشت و عملا دست و پای این بمب افکن را برای حمل بمب های و موشک های هدایت پذیر میبست.

تصویر: ظرفیت نهایی حمل بمب های غیر قابل هدایت سقوط آزاد

@arteshban

باتوجه به جدول بالا در صورت حمل ۲ مخزن سوخت زیر بال ها

• فنسر توانایی حمل موشک ضد رادار Kh-58 را نخواهد داشت.
• تنها یک تیر موشک Kh-29 زیر بدنه لود خواهد شد.
• تنها یک تیر بمب سنگین KAB-1500 قابل حمل خواهد بود.

در این حالت فنسر باید از موشک ها و بمب های سبکتر KAB-500 (به میزان ۵ تیر) و Kh-25 (به میزان ۱ تیر زیر هر قسمت متحرک بال، جمعا ۲ تیر) یا ترکیبی از این تعداد استفاده کند؛ در صورت حمل Kh-25 یا KAB-500 زیر قسمت متحرک بال ها فنسر توانایی حمل موشک هوا به هوای R-60 آفید را نیز از دست خواهد داد.

@arteshban

باتوجه به این معایب که عملکرد حملات دقیق Su-24 فنسر را مختل میکرد؛ نیاز به یک بمب افکن جدید با توانایی های بالا احساس شد که نتیجه این نیاز توسعه Su-34 Fullback بود.

@arteshban

فولبک توانایی بیشتری برای حمل تسلیحات داشت و علاوه بر آن باتوجه به پلت فرم Su-27 و اصلاحات صورت گرفته میزان سوخت داخلی زیادی نیز حمل میکرد که در بیشتر مواقع آن را از حمل مخازن سوخت بی نیاز میکند.

@arteshban