طرح شرکت نورث‌روپ گرومن FB-23 نام داشت و برتری آن نسبت به FB-22 داشتن دو سرنشین، برد و پنهانکاری بیشتر بود.

@arteshban

نهایتا در سال ۲۰۰۶ و به دلیل افزایش هزینه ها، نبود دشمن بزرگ و توانمند و ... پروژه های FB-22 و FB-23 کنسل شدند.

تصویر: F-22A رپتور و تست حمل ۴ تیر بمب کم قطر GBU-39 در یکی از دهلیز های خود

@arteshban

هفته گذشته تصویری از مدل موشک هایپرسونیک ژاپن منتشر شد
ژاپنی ها در حال توسعه این موشک هایپرسونیک با برد حداقل ۶۰۰ کیلومتر هستند و طبق برنامه اعلامی این موشک را تا سال ۲۰۳۰ به مرحله عملیاتی خواهند رساند
موشک هایپرسونیک جدید قابلیت ضد کشتی و ضد اهداف زمینی خواهد داشت
@Arteshban

روز گذشته یک فروند هواپیما سوپر توکانو افغانستانی در این کشور سقوط کرد
دو خلبان این هواپیما با ملیت های افغانستانی و امریکایی با موفقیت ایجکت کردند
@Arteshban

تصاویر منتشره از چین نشان میدهد صنایع ساخت موتور های هوایی چنگدو دچار حریق شده است
به گفته برخی منابع این آتشوزی در خط تولید موتور های توربوفن WS-18 که برای هواپیمای ترابری Y-20 ساخته میشود شروع شده است
@Arteshban

ایران در اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ خورشیدی و با توجه به لزوم بازسازی نیروی هوایی فرسوده خود دست تست یا خرید برخی جنگنده های چینی و روسی زد.

در این میان یکی از جالب توجه ترین خرید هایی که صورت گرفت ۱۲ فروند Su-24MK Fencer-D از شوروی بود.
بعدا ۲۴ فروند Su-24MK عراقی نیز به ایران پناهنده شدند و این ناوگان کوچک را تقویت کردند.

فنسر بمب افکنی بود که برای حملات ارتفاع پایین و هدفمند طراحی شده بود و عملا اولین و تنها هواپیمای نظامی ایران بود که برای ایفای این نقش کاملا مناسب بود؛ فنسر در کنار قابلیت هایی که در زمان خود ارائه میداد ضعف های بزرگی نیز داشت مانند استفاده از موتور توربوجت که عملکرد پروازی آن را تحت شعاع قرار میداد.

@arteshban

چند نکته درباره Su-24MK های ایرانی حائز اهمیت است.

فنسر های ایرانی از نوع صادراتی نسخه Su-24M بودند که توانایی سوخت گیری/رسانی جنگنده به جنگنده را به طور عملیاتی برای اولین بار وارد ایران کردند؛ و میتوانستند با تکیه بر این توانایی و قدرت پرواز در ارتفاع پست تا شعاع نسبتا زیادی نسبت به فانتوم ها عملیات تهاجمی انجام دهند.

فنسر ها توانایی حمل گسترده تسلیحات هدایت شونده هوا به سطح را داشتند در حالی که پیش از این تنها موشک های سبک AGM-65 ماوریک به صورت گسترده و بمب های لیزری نیز به صورت محدود توسط F-4D و F-4E های نهاجا استفاده میشدند.

برای اولین بار یک هواپیما با توانایی سرکوب/اخلال پدافند هوایی در اختیار نیروی هوایی قرار گرفت.

@arteshban

در این میان Su-24MK ها ۳ سلاح ویژه داشتند که آن ها را از بقیه جنگنده های نیروی هوایی ارتش متمایز میکرد.

اول: بمب هدایت شونده ۱۵۰۰ کیلویی سنگر شکن KAB-1500 که بر علیه اهداف سخت و محافظت شده یک سلاح مناسب به حساب می‌آمد.

دوم: موشک هدایت لیزری/اپتیکی Kh-29 که مسلح به یک سر جنگی نسبتا سنگین و برد مناسب بود که این توانایی را به فنسر میداد تا به بدون وارد شدن به رینگ پدافند کوتاه برد به اهداف خود حمله کند.

سوم: موشک ضد رادار Kh-58 که علاوه بر برد بالای خود، سرعت و عملکرد مناسبی نیز داشت.
عملا پس از کنسل شدن سفارش موشک های ضد رادار شرایک ایران هیچ برنامه ای برای سرکوب فیزیکی و موثر پدافند نداشت و با مسلح شدن به این موشک به این توانایی رسید.



@arteshban

تصویری تاریخی از ۲ تیر موشک Kh-29T هدایت اپتیکی (راست) و Kh-29L هدایت لیزری (چپ) در جوار فنسر شیرازی

@arteshban

پیشتر اشاره کردیم که یکی از معایب بزرگ Su-24 فنسر بهره گیری از ۲ دستگاه موتور توربوجت است آن هم در عصری که موتور های توربوفن به رقبای فنسر نیرو میدادند.

نتیجه نصب چنین موتور های پر مصرف و حجیمی این شد که شعاع عملیاتی و مقدورات پروازی هواپیما شدیدا کاهش یافته بود و به همین منظور معمولا ۲ مخزن سوخت زیر قسمت ثابت بال های فنسر نصب میشد.

باتوجه به طراحی بدنه، چیدمان پایلون های حمل سلاح و ظرفیت حمل آن ها نصب این دو مخزن سوخت نتیجه منفی بزرگی بر کیفیت و کمیت حمل سلاح های "هدایت شونده" فنسر میگذاشت و عملا دست و پای این بمب افکن را برای حمل بمب های و موشک های هدایت پذیر میبست.

تصویر: ظرفیت نهایی حمل بمب های غیر قابل هدایت سقوط آزاد

@arteshban

باتوجه به جدول بالا در صورت حمل ۲ مخزن سوخت زیر بال ها

• فنسر توانایی حمل موشک ضد رادار Kh-58 را نخواهد داشت.
• تنها یک تیر موشک Kh-29 زیر بدنه لود خواهد شد.
• تنها یک تیر بمب سنگین KAB-1500 قابل حمل خواهد بود.

در این حالت فنسر باید از موشک ها و بمب های سبکتر KAB-500 (به میزان ۵ تیر) و Kh-25 (به میزان ۱ تیر زیر هر قسمت متحرک بال، جمعا ۲ تیر) یا ترکیبی از این تعداد استفاده کند؛ در صورت حمل Kh-25 یا KAB-500 زیر قسمت متحرک بال ها فنسر توانایی حمل موشک هوا به هوای R-60 آفید را نیز از دست خواهد داد.

@arteshban

باتوجه به این معایب که عملکرد حملات دقیق Su-24 فنسر را مختل میکرد؛ نیاز به یک بمب افکن جدید با توانایی های بالا احساس شد که نتیجه این نیاز توسعه Su-34 Fullback بود.

@arteshban

فولبک توانایی بیشتری برای حمل تسلیحات داشت و علاوه بر آن باتوجه به پلت فرم Su-27 و اصلاحات صورت گرفته میزان سوخت داخلی زیادی نیز حمل میکرد که در بیشتر مواقع آن را از حمل مخازن سوخت بی نیاز میکند.

@arteshban

اما Su-34 نیز به نحو دیگری درگیر مشکل حمل تسلیحات هدایت شونده است.

فولبک میتواند تا ۶ تیر موشک هوا به سطح مانند Kh-29 و Kh-31 و یا ۳ تیر موشک کروز Kh-59 حمل کند که این میزان برای حمل موشک بینظیر است اما وقتی به توانایی حمل بمب های هدایت شونده نگاه میکنیم فولبک نمیتواند با رقبایی مانند F-15E و مشتقات آن یا تایفون رقابت کند؛ فولبک نهایتا ۶ تیر بمب هدایت شونده ۵۰۰ کیلویی KAB-500 را حمل و پرتاب میکند اما جنگنده ای مانند F-15E میتواند بیش از ۱۶ تیر بمب GBU-39 SDB I یا ۱۲ تیر بمب هدایت هدایت شونده ۵۰۰ پوندی را در یک سورتی حمل و پرتاب کند که این به معنای توانایی هدف قرار دادن اهدافی بیشتر در یک نوبت حمله است.

@arteshban

تصویری زیبا از Su-34 فولبک

نهایتا فولبک جانشین و همکار خوبی برای Su-24 است که میتواند به خوبی ضعف های فنسر را پوشش دهد، از خود در برابر جنگنده های دشمن دفاع کند و حجم بالایی از تسلیحات را تا نقطه مناسب حمل و پرتاب کند.

@arteshban

پرتاب بمب سنگین KAB-1500 علیه مواضع تروریستی ادلب سوریه توسط Su-34

@arteshban