©️ BIOLOGIYA_PROFI |Vizitka
11 subscribers
61 photos
35 videos
49 files
38 links
Kanalimiz manzili:
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
https://t.me/joinchat/AAAAAFdisFzJRut8ymA2lg
Download Telegram
📖 Mutoola vaqtii 📖

📚 Simbioz (yunoncha - «sym» - birga, «bios» - hayot) - birgalikda yashaydigan organizmlarning har ikkalasi yoki bittasi ushbu munosabatdan o‘ziga foyda oladi.

📚 Sklerofitlar (yunoncha - «scleros» - qattiq) - tuproqda namlik yetarli bo‘lmagan sharoitda o‘sadigan, tuproqdagi namni zo‘r berib shimadigan o'simliklar.

📚 Stenobiontlar (yunoncha - «stenos» - tor, cheklangan, «biontos» - yashovchi) - nisbatan doimiy muhit sharoitida yashashga moslashgan, harorat, namlik, atmosfera bosimi kabi omillarning tor ko‘lamda o‘zgarishigagina bardosh bera oladigan o‘simlik va hayvonlar.

📚 Sukkulentlar (lotincha - «succulentus» - sersuv) - o‘z to‘qimalari va organlarida suvni zaxirada saqlaydigan o‘simliklar.

📚 Suksessiya (lotincha - «successio» - o ‘rin almashish) - ma’lum hududdagi ekosistemalarni izchillik bilan inson va tabiat omillari ta’sirida boshqa ekosistemalarga aylanishi.

📚 Taksis (yunoncha - «taxis» - joylashuv) - bakteriyalar, bir hujayrali hayvonlar, bir hujayrali suvo’tlari va yuksak o‘simliklarning jinsiy hujayralarining tashqi omillar (yorug‘lik, kimyoviy moddalar, kislorod) ta ’sirida harakati.

📚 Trofik daraja - ekologik piramidani tashkil qiluvchi organizmlar yig‘indisi.

📚 Fitosenoz (yunoncha - «phyton» - o‘simlik, «koidos» - umumiy) - muayyan
hududdagi o‘simliklar jamoasi.

📚 Fotoperiod - yil fasllari bilan belgilanadigan kun uzunligi.

📚 Fotoperiodizm (yunoncha - «photos» - yorug‘lik va davr) - kun uzunligining mavsumiy o‘zgarishlariga nisbatan tirik organizmlarning javob reaksiyalari.

📚 Fototropizm (yunoncha - «trope» - burilish) - yorug‘lik ta’sirida o‘simliklarning harakatlanishi, bunda harakat yo‘nalishi yorug‘lik yo‘nalishiga bog‘liq.

📚 Evribiontlar (yunoncha - «eurys» - uzun, «bios» - hayot) - keng tolerantlik chegaralariga va ekoiogik sharoitda sezilarli o‘zgarishlarga ega bo‘lgan, katta hududlami egallay oladigan organizm turlari.

📚 Ekologik nisha - turning biotizim sifatida mavjudligi, yashashini belgilab beruvchi barcha abiotik va biotik omillarning yigʼindisi.

📚 Gigrofitlar (yunoncha — «hygros» — nam, «phyton» — o'sim lik) - nam tuproq va yuqori namlikka ega havoda o‘sadigan o‘simliklar.

📚 Gidrobiontlar (yunoncha - «hydor» - suv, «bios» - hayot) - suv muhitida yashovchi organizmlar.

📚 Gidrosfera - yerning suvli qobig‘i.

📚 Gomologik (yunoncha - «gomonos» - o‘xshash) - kelib chiqishi va tuzilishi oʻxshash organlar yoki ularning qismlari

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
🔰 Bo'lmachalar sistola (qisqargan) holda bo'lganda

🔴 Qorinchalar diastola (bo'shashgan) holda bo'ladi.

2 va 3 tavaqali klapan ochiq bo'ladi.
🔵 Yarimoysimon klapan yopiq bo'ladi.

Aorta va o'pka arteriyasida bosim yuqori bo'ladi.

🛑Bo'lmachalar diastola (bo'shashgan) holda bo'lganda:

🔴 Qorinchalar sistola (qisqargan) holda bo'ladi.

🔵 Ikki va uch tavaqali klapan yopiq bo'ladi.

🔘Yarimoysimon klapan ochiq bo'ladi.

⚫️ Aorta va o'pka arteriyasida bosim past bo'ladi.

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
OILALAR.pdf
503.6 KB
6-sinf botanika oilalar bo'yicha ajoyib qo'llanma

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof 🔦
@Biology_prof🔦
📖 MUTOLA VAQTI 📖

QONNING KIMYOVIY TARKIBI.

Qon plazmasi.
📌 Katta yoshli odam organizmida 5 litrga yaqin qon bo'ladi. ✅
📌 Qon suyuq biriktiruvchi to!qima bo'lib, uning asosiy qismini qon plazmasi tashkil etadi. ✅
📌 Plazmada shaklli elementlar, ya’ni qon hujayralari - trombotsitlar, eritrotsitlar va leykotsitlar joylashgan. ✅
📌 Qon plazmasining 90 % ini suv, qolgan qismini unda erigan organik moddalar: oqsil, yog1, karbonsuv va mineral tuzlar tashkil etadi. ✅
📌 Organik moddaning asosiy qismi (7%) oqsildan iborat. ✅
📌 Qon hujayralari suyaklarning g'ovak moddasi - qizil ilikdahosil bo'ladi. ✅
📌 Katta yoshdagi odamlarda bu modda 1500 g ga yetadi. ✅
📌 Qonning shaklli elementlari limfa tugunlari va bodomcha bezida ham hosil bo'ladi. ✅

Trombotsitlar, ya’ni qon plastinkalari.
📌 qonning yadrosiz hujayralari. Dumaloq oval shaklda, diametri 3 4 ткш ga teng. ✅
📌 Suyaklar ko‘migi va taloqda hosil bo'lib, 2-5 kun yashaydi. ✅
📌 1 mm3 qonda 300-400 ming trombotsitlar bor. ✅

Qonning ivishi.
📌 Qonning ivishi trombotsitlar tarkibiga kiradigan tromboplastin oqsili bilan bog'liq. ✅
📌 Qon tomirlari shikastlanganda jarohatdan oqayotgan qon ivib, qon laxtasi - tromb hosil qiladi. ✅
📌 Tromb shikastlangan joyni to‘sib, qon oqishini to‘xtatadi. ✅
📌 Qonning ivishi qon plazmasidagi fibrinogen oqsiliga bog‘liq. ✅
📌 Qon tomirlari jarohatlanganida trombotsitlar yorilib, ulardagi tromboplastin fermenti qon plazmasiga chiqadi. ✅
📌 Ferment qon plazmasidagi protrombin fermentini trombinga aylantiradi. ✅
📌 Trombin ta’sirida qon plazmasida erigan fibrinogen oqsilini erimaydigan fibringa aylantiradi. ✅
📌 Fibrin tolalari qon tomirining jarohatlangan joyini to‘rga o'xshab qoplab oladi. Qon hujayralari fibrin tolalari orasiga tiqilib qolib, tromb hosil boiishini tezlashtiradi.
3-4 minut davomida qon laxtasi sekin- asta quyuqlashib, jarohatlangan joyini yopadi va qon ketishini to‘xtatadi. ✅
📌 Qonning ivishi qon plazmasidagi kalsiy tuzlari va boshqa o‘nga yaqin omillar ishtirokida boradi. Agar kalsiy qondan chiqarib tashlansa, qon ivimaydi. ✅
📌 Odatda, qon tomirlarida ham kam miqdorda fibrin hosil bo‘lib turadi. Lekin ayrim biologik faol moddalar, masalan, jigar ishlab chiqaradigan geparin qonning tomirlarda ivishiga to‘sqinlik qiladi. Zuluklarning so‘lak bezi ishlab chiqaradigan girudin moddasi ham shunday ta’sir ko‘rsatadi. Qon ivishining oldini oluvchi moddalar qon so‘ruvchi hasharotlar solagida ham aniqlangan. Qon tarkibida qon ivishini ta’minlaydigan omillarning bo'lmasligi, ya’ni qon ivimasligi -gemofiliya gen bilan bog‘liq irsiylanadigan og‘ir kasallik. ✅
📌 Gemofiliya bilan og‘rigan bemor qoni ivimasligi tufayli, qon tomirlari kuchsiz jarohatlanganida ham ko‘p qon yo‘qotishdan halok bolishi mumkin. ✅

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
Tana massalari

📌 broyler jo'jalarning og'irligi 1,4-1,5 kg,
📌 tuxum yo'nalishidagi tovuq zotlari (rus oq tovug'i, lekgorn) 1,6-2,4 kg,
📌 tuxum go'sht yo'nalishidagi tovuq zotlari (zagorsk, nyugempshir, pervomaysk) 2,5-4.0 kg,
📌 go'sht yo'nalishidagi tovuq zotlari (kornuel, plimutrok) 3.0-4.5 kg,
📌o'rdaklarning ikki oylik jo'jalari og'irligi 2,6 kg,
📌 soxta kurak burun baliq 2 kg,
📌 tasqara 6-12 kg,
📌 zogo'ra baliq 8-16 kg,
📌 kurka 16 kg,
📌 bakra baliq 30 kg,
📌 Imperator pingvini 45 kg,
📌 tuyaqush 100 kg (tuxumining vazni 1,5 kg),
📌 hisor qo'ylarining vazni 150 kg ga, (dumbasining og'irligi 25 kg),
📌 to’ng’iz 200-240 kg,
📌 tridakna 250 kg,
📌 Prjevalskiy oti 300 kg,
📌 dengiz toshbaqasi 300 kg,
📌 oq ayiq 800 kg,
📌 Go'shtdor Shortgorn zotli sigirlarning o'rtacha vazni 650 kg, buqalari esa 1 000 kg
📌 ko’k kit 150 t

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
📊 Variantlarda koʻp soʻralgan.
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

💪 Odam organizmida yurak 4 ta kameradan yani 2 ta boʻlmacha va 2 ta qorinchadan iborat boʻlib, ularning navbatma-navbat sistola va diastola holatda boʻlishi yurak siklini tashkil etadi.

🛡 Boʻlmachalar sistola holatida boʻlganda qorinchlar diastola holatida boʻladi va aksincha...


🎯 Klapanlar holati 👇👇
━━━━━━━━━━━━
🔵 Oʻng boʻlmacha sistola yoki oʻng qorincha diastola vaqtida 3 tavaqali klapan - ochiq, yarimoysimon klapan - yopiq holatda boʻladi.

🔵 Oʻng qorincha sistola yoki oʻng boʻlmacha diastola vaqtida 3 tavaqali klapan - yopiq, yarimoysimon klapan - ochiq holatda boʻladi.

🔴 Chap boʻlmacha sistola yoki chap qorincha diastola vaqtida 2 tavaqali klapan - ochiq, yarimoysimon klapan - yopiq holatda boʻladi.

🔴 Chap qorincha sistola yoki chap boʻlmacha diastola vaqtida 2 tavaqali klapan - yopiq, yarimoysimon klapan - ochiq holatda boʻladi.

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
#6_sinf

1⃣. Piyoz po’sti hujayrasiga xos hususiyatlarni ko’rsating.
1) hujayrasi dumaloq; 2) tarqoq joylashgan; 3) plastidalari rangsiz; 4) hujayrasi cho’ziqroq; 5) zichroq joylashgan; 6) rangli
A) 1,2,3 B) 3,4,5 C) 3,4,6
D) 1,4,6

2⃣. Elodeya o’simligida … harakati harorat tasirida o’zgarishini kuzatish mumkin.
A) vakuola B) plastida
C) sitoplazma D) hujayra

3⃣. To’qima tushunchasiga oid dastlabki malumotlar qaysi asarda bayon etilgan?
A) o’simliklar sistematikasi
B) o’simliklar anatomiyasi
C) o’simliklar fiziologiyasi
D) o’simliklar morfologiyasi

4⃣. Hujayrasini oddiy ko’z bilan ko’rib bo’luvchi bir yillik o’simlikni quyidagilardan ko’rsating.
1) limon; 2) tarvuz; 3) g’oza; 4) pomidori; 5) mandarin
A) 1,4 B) 2,4 C) 3,5 D) 1,5

5⃣. O‘zida zahira oziq modda saqlovchi plastidaga hos bo’lgan hususiyatlarni ko’rsating.
1) zarg’aldoq, qizg’ish; 2) yashil; 3) rangsiz; 4) ko’k-yashil suv o’tlarida uchramaydi; 5) zamburug’larda uchraydi; 6) o’simlik hujayrasida bo’ladi.
A) 2,3,6 B) 1,2,3,4 C) 4,3,1
D) 4,6,3

https://t.me/Biology_prof
#5_sinf

Mavzu: Tirik organizmlarning xususiyatlari

Test.

1⃣. Tirik organizmlar oziqlanishiga ko’ra qanday turlarga bo’linadi? a)avtotrof,getratrof b)avtotrof,golozoy c)parazit,avotrof d) golozoy,getratrof

2⃣.Jinsiy ko’payishda ishtirok etuvchi hujayralar…………………. a) sporalar
b) zoosporalar
c) gametalar
d) barchasi

3⃣ .Aktiv harakatlanadigan organizmlar qanday usulda oziqlanadi? A)sapratrof
b) getratrof
c) avtotrof
d) xematrof

4⃣.Barglarning yorug’likka intilishi,kungaboqar gulining quyoshga burilishi……… a) o’simliklarning aktiv harakati b) o’simliklarning passiv harakati c) o’simliklarning passiv bo’lmagan harakati
d) nopassiv harakat

↘️Kanalimiz azo bo‘ling↙️
➰〰〰〰〰〰〰〰➰
➡️ https://t.me/Biology_prof ⬅️
➿〰〰〰〰〰〰〰➿
#5_sinf

Mavzu: Tirik organizmlarning xususiyatlari.

O'sish va rivojlanish.
Har qanday tirik organizm o'sadi va rivojlanadi .O'sish - bu tuzilishini saqlagan holda miqdor jihatdan ortish, rivojlanish esa sifat jihatdan o'zgarishdir. Masalan, urug'dan ekilgan o'simlik kattalashib boradi, ya'ni o'sadi. Shu bilan birga o'zgarib poyasi yo'g'onlashadi, barglari yoziladi va gullab meva beradi, ya'ni rivojlanadi.

↘️Kanalimiz azo bo‘ling↙️
➰〰〰〰〰〰〰〰➰
➡️ https://t.me/Biology_prof ⬅️
➿〰〰〰〰〰〰〰➿
#5_sinf

Mavzu:Tirik organizmlarning xususiyatlari.

Ta'sirlanish - tirik organizmga biror narsa bilan ta'sir o'tkazilsa, qochish, qisqarish bilan javob qaytaradi. Masalan, tip- ratikanga qo'l tekkizilsa, yumaloqlanib oladi. Uyatchan mimoza barglariga qo'l tekkizilganda, barglari yumiladi .

↘️Kanalimiz azo bo‘ling↙️
➰〰〰〰〰〰〰〰➰
➡️ https://t.me/Biology_prof ⬅️
➿〰〰〰〰〰〰〰➿
#5_sinf

Mavzu: Tirik organizmlarning xususiyatlari.

Harakatlanish - ko'pchilik hayvonlar faol bo'lib, tez yugurish (yoki yurish, uchish) orqali dushmandan qochadi yoki ozuqa ko'p joyga boradi o'simliklarda passiv, barglarini yorug'likka intilishi, kungaboqar gulining quyoshga burilishi ko'rinishida namoyon bo'ladi.
Hayvonlarda aktiv, o‘simliklarda passiv harakat kuzatiladi.


↘️Kanalimiz azo bo‘ling↙️
➰〰〰〰〰〰〰〰➰
➡️ https://t.me/Biology_prof ⬅️
➿〰〰〰〰〰〰〰➿
#10_sinf

UGLEVODLAR va LIPIDLAR

1. Gomopolimer va geteropolimer tushunchalarini izohlang.
2. Uglevodlar va ularning guruhlarini aytib bering.
3. Uglevodlarning funksiyalarini aytib bering.
4. Lipidlar va ularning guruhlarini aytib bering.
5. Lipidlarning funksiyalarini gapirib bering.

Test topshiriqlari
1.O'simliklar quruq modda tarkibining necha %i(a), hayvonlar quruq modda massasining necha %i(b) ni uglevod tashkil qilishini aniqlang.
A) a-2% b-80% B) a-80% b-2%
C) a-60% b-40% D) a-90% b-10%

2.Qaysi o'simlik tarkibida 60-70%(a), qaysi o'simlik tarkibida 20%(b) gacha kraxmal bo'ladi?
A) a-makkajo'xori b-bug'doy
B) a-bug'doy b-makkajo'xori
C) a-bug'doy b-kartoshka
D) a-kartoshka b-bug'doy

3.O'simlik barg to'qimasining necha %i(a), yog'ochlikning necha % i(b) sellulozadan iborat ekanligini aniqlang.
A) a-15-45% b-50%
B) a-15-30% b-40%
C) a-15-30% b-50%
D) a-45% b-30-20%

Tuzuvchi: Mamasodiqov Alisher Arabjon o'g'li

↘️Kanalimiz azo bo‘ling↙️
➰〰〰〰〰〰〰〰➰
➡️ https://t.me/Biology_prof ⬅️
➿〰〰〰〰〰〰〰➿
O'rganish obyektiga ko'ra biologiyani nechta sohalari bor..?
Anonymous Quiz
17%
2ta
17%
4ta
17%
6ta
8%
8ta
33%
10ta
8%
Judayam ko'p
Audio
Meni to'g'ri chundingiz degan umitda man noqulayliklar uchun oldindan uzur

Murojat uchun:
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@BiolokN1_Uz

Maxsus guruhimiz:
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@BIOLOGY_GURUP

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof 🔦
@Biology_prof🔦
#8_sinf

Paratgarmon ko'payib ketsa qanday holatlar kuzatiladi?
1.qonda kalsiy miqdori ortadi 2.suyaklar yumshash holati kuzatiladi 3.suyaklar deformatsiyaga uchraydi 4.nerv-muskul qo'zg'aluvchanligi ortadi 5.nerv-muskul qo'zg'aluvchanligi pasayadi 6.tana muskullari bo'shashadi 7.odam holsizlanadi 8.odam tez charchaydigan bo'ladi
A) 1,2,3,4,5,8 B) 1,4,5,7,8,3
C) 1,2,3,5,6,7 D) 1,2,3,4,5,6,7,8

2.O'rta miyada joylashgan ichki sekretsiya beziga xos bo'lgan xususiyatlarni aniqlang.
1.ajralgan gormoni pigment almashinuviga ta'sir qiladi 2.funksiyasi bola 7 yoshga yetguncha kuchayib boradi 3.gipofiz bezining gonadatrop gormoniga qarama-qarshi ravishda ish olib boradi 4.funksiyasi balog'at davrida to'xtaydi
A) 1,2 B) 2,4 C) 1,3 D) 2,1,3

3.Limfositlar hosil bo'lishida ishtirok etuvchi bezning katta yoshdagi odamlardagi og'irligini aniqlang.
A) 12 gr B) 30-40 gr
C) 10 gr D) 25-30 gr

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
#10_sinf

Mavzu :Uglevodlar va lipidlar

I. Quyidagilarni vazifalari bilan juftlang :

1.maltoza
2.xitin
3.geparin
4.kraxmal
5.riboza
6.glikogen

A-hayvonlarda qon ivishiga to‘sqinlik qiladi
B-unayotgan urug‘ uchun energiya manbayi
C-hayvonlar to‘qimalarida zaxira holda to‘planadi
D-ATF va RNK molekulalari strukturasini tuzishda ishtirok etadi
E-O‘simlik to‘qimalarida zaxira holda to‘planadi
F-zamburug‘ hujayrasi qobig‘i va bo‘g‘imoyoqlilar tana qoplamiga mustahkamlik beradi

a)1-A, 2-B, 3-C, 4-D, 5-E, 6 - F
b )1-B, 2 -F, 3-A, 4-E, 5 - D, 6-C
s)1-C, 2-B, 3-A, 4-D, 5-F, 6- E
d)1-B, 2-D, 3-A, 4-E, 5-C, 6-F

II.Quyidagilardan lipidlarga xos xususiyatlarni toping :

1 . teri osti yog‘ kletchatkasini mexanik ta‘sirlardan himoya qiladi.
2.Hayvonlarda yog‘ zaxira holda to‘planadi.
3.Plastik funksiyani bajaruvchi lipidlarga fosfolipidlar, xolesterin, lipoproteinlar, selluloza kiradi
4.ortiqcha xolesterin ateroskeleroz kasalligiga sabab bo'ladi
5.lipidlar organizmda issiqlikni saqlashga yordam beradi.
6.lipidlar gidrofob molekulalardir .

a)1,2,3,4,5,6 b) 1,2,3,4 s)1,2,4,5,6 d )2,3,4,6

Farg'ona viloyati O'zbekiston tumani 28-maktab biologiya fani o'qituvchisi Hamidaxon Uzaqova.

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
🌴Botanika fanining asosiy bo'limlar :
🍃Morfologiya___ o'simlik organlarini tashqi tuzilishini
🍃Anatomiya___ o'simlik organlarini ichki tuzilishini
🍃Fiziologiya___ o'simliklardagi hayotiy jarayonlarni
🍃Sistematika___ o'simliklarni kelib chiqishiva belgilari asosida klassifikatsiya qilish
🍃Embriologiya___ o'simliklarni ko'payishini
🍃Geobotanika___ o'simliklarni yer yuzida tarqalishini
🍃Ekologiya___ o'simliklarga tashqi muhit omillarini ta'sinfini
🍃Paleobotanika___ qazilma holidagi o'simliklarni
🍃Algologiya___ suvo'larni
🍃Briologiya___ yo'sinlarni
🍃Lixenologiya___ lishayniklarni tuzilish,hayot kechirishi, tarqalishini o"rganadi🍂

Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof
Bio_ma'lumot:
Eng yirik gul____ Rafleziya Arnoldi
Eng kichik gul___ volfiya guli
Eng yirik hayvon___ gigant kit
Eng kichik qush___ nektarxo'r qush

↘️Kanalimiz azo bo‘ling↙️
➰〰〰〰〰〰〰〰➰
➡️ https://t.me/Biology_prof ⬅️
➿〰〰〰〰〰〰〰➿
Yo'sinlarni ko'payishi
Gametafit--- jinsiy bo'g'in:
➡️ sporadan rivojlanadi
➡️ yashil ip
➡️ kurtak
➡️ har bir kurtakdan yangi bir o'simlik
➡️ zigota hosil qiladi
➡️ har bir arxegoniyda bitta tuxum hujayra arxegoniy kolba shaklda
➡️ jinsiy a'zolari ko'p hujayrali
➡️ anteridiy 2 xivchinli

Sporafit --- jinsiz bo'g'in:
➡️ zigota rivojlanadi
➡️ sporangiy band
➡️ sporangiy
➡️ spora


Kanalimiz manzili
🔻🔻🔻🔻🔻🔻
@Biology_prof
@Biology_prof