کمپین بازگشت شاهزاده

رهبری‌ای که نمی‌ترساند

تمرینی برای اعتماد، نه هراس

لیدر:
ما به قدرتی عادت کرده‌ایم که صدایش بلند است، چشمانش از خشم پر، و حضورش ترسناک. حالا در آستانه‌ی دگرگونی‌ای هستیم که شاید از جنس دیگری باشد: رهبری‌ای که نمی‌ترساند. اما آیا ما، مردمی که سال‌ها با هراس تربیت شده‌ایم، می‌توانیم به چنین قدرتی اعتماد کنیم؟

زخمِ قدیمیِ فرمان

در هر جامعه‌ای، «اقتدار» ریشه در حافظه‌ی جمعی دارد. ما اما با تصویری بزرگ شدیم که در آن قدرت یعنی فریاد، یعنی قاطعیت بی‌چون‌وچرا. از کودکستان تا مدرسه، از مسجد تا رسانه، هر جا یاد گرفتیم که سکوت کنیم، اطاعت کنیم، و به صدای بلند احترام بگذاریم.
خاطره‌ی شخصی من شاید برای خیلی‌ها آشنا باشد: روزی فقط چون به نماز جماعت نرفتم، از گروه سرود اخراجم کردند. معنایش ساده بود: اطاعت مهم‌تر از استعداد است. یا وقتی معلم دینی‌ام از پرسشی ساده عصبانی شد — پرسشی درباره‌ی عدالت خدا — نمره‌ام کم شد. یعنی در این سرزمین، «ندانستن» پاداش دارد و «فکر کردن» خطرناک است.

تربیت در مدار ترس

ما نه شهروند، که «محکومِ احتمال خطا» بزرگ شدیم. جامعه‌ای که هر پرسش را تهدید می‌بیند، دیر یا زود با هراس از آزادی آلوده می‌شود. وقتی ترس، زبان مشترک یک ملت شود، دیگر نه فقط از قدرت که از گفت‌وگو هم می‌ترسیم.
و حالا، وقتی با چهره‌هایی روبه‌رو می‌شویم که نمی‌ترسانند — رهبرانی آرام، پرسشگر، متفکر — ذهنمان دست‌پاچه می‌شود. چون ذهنی که با عربده‌ی خمینی و ژست نظامی‌ها خو گرفته، از صدای آرام شک می‌کند.

مسئله‌ی #شاهزاده_رضا_پهلوی

شاهزاده رضا پهلوی را می‌شود از زوایای گوناگون دید: از تبار سیاسی‌اش تا نقش احتمالی‌اش در آینده. اما صرف‌نظر از این داوری‌ها، او پدیده‌ای روان‌شناختی هم هست؛ نمادی از رهبری‌ای که بر خلاف سنت اقتدارگرای ایرانی، با ترس کار نمی‌کند.
او نمی‌خواهد نجات‌دهنده باشد؛ می‌خواهد تسهیل‌گر گفت‌وگو باشد. و این دقیقاً همان‌جاست که بسیاری از ما سردرگم می‌شویم: ما با «پدر» راحت‌تریم تا با «هم‌گفت‌وگو». ذهن استعمارزده، از آزادی بدون تازیانه می‌ترسد.

ریشه‌ی شکاکیت

چرا به قدرتی که خطر ندارد، بدگمانیم؟
چون قدرت برای ما همیشه با خشونت تعریف شده است. از پادشاهان تا روحانیون، از دیکتاتورهای نظامی تا مدیران کوچک اداری — قدرت همیشه «فاصله» می‌ساخته، نه «اعتماد».
شاهزاده رضا پهلوی، با همه‌ی نقدها و کاستی‌هایش، یک چیز را تمرین می‌کند: فروتنی در برابر آینده. این برای ما ناآشناست. ما به پادشاهی عادت داریم که بی‌خطا باشد، نه به رهبری که شک می‌کند، گوش می‌دهد، و می‌پرسد.

از اقتدار تا اعتماد

اگر بخواهیم به آینده‌ای سالم‌تر برویم، باید تصورمان از رهبری را عوض کنیم.
رهبریِ مدرن یعنی تسهیل‌گری؛ یعنی کسی که میدان را باز می‌کند تا دیگران هم توانمند شوند. در چنین جهانی، جامعه دیگر منتظر «منجی» نمی‌ماند — خودش عمل می‌کند، خودش می‌سازد، خودش مسئول است.
این گذار از «ترس» به «اعتماد» فقط سیاسی نیست؛ روانی است، فرهنگی است، تمدنی است. ما باید یاد بگیریم به آرامش اعتماد کنیم، نه فقط به صلابت.

صدای سوم

شاید رسالت نسل ما این باشد که «صدای سوم» را تمرین کند:
نه فریادِ ایدئولوژی، نه سکوتِ انفعال — گفت‌وگویی انسانی.
رهبری‌ای که نمی‌ترساند، ما را دعوت می‌کند به بلوغ؛ به این‌که بدون تهدید، تصمیم بگیریم. این همان جایی است که آزادی آغاز می‌شود، و تاریخ دوباره از ما خواهد پرسید: آیا این بار آماده‌ایم؟

مصطفی م

@C_B_SHAHZADEH

❤142👍18💯8

4.8K views05:50