IDM طراحی وساخت ایران

"شاهزاده"، همان "آقازاده" است

یکی از ویژگی‌های جهان امروز، به ویژه در عالم سیاست مدرن، این است که نباید مشروعیت و اعتبار پیشینی برای هیچ کسی قائل بود. "اعتبار" و "مشروعیت اقتدار، نه از عالم بالا و ناسوت، نه از سنت است و نه به صورت ارث به کسی منتقل نمی‌شود. هر چه هست، اعتبار و مشروعیت، اکتسابی و نیز محصول تلاش و استعداد و شکوفایی شخصی و قرارداد اجتماعی است. از این رو القاب و عناوینی که روزگاری در جهان پیشین، مانند "شاهزادگی" و یا "آقازادگی"، امتیاز و اعتبار اجتماعی تولید می‌کرد، امروزه، به کار نمی‌آید.

"زادگی"، اساسا پدیده‌ی پیشامدرن و متعلق به فرهنگ پیشین است. این پدیده‌، توضیح می‌دهد که "زاده شدن"، جایگاه، رتبه و اعتبار اجتماعی و به طور کلی، سرنوشت و آینده‌ی هر شخصی، منوط به این است که در چه خانواده‌ای و در کدام سلسله مراتب قدرت و نفوذ اجتماعی متولد می‌شود‌

"شاهزاده" و "آقازاده"، دو مفهوم مشابه و مربوط به عهد کهن تلقی می‌شوند. هر دو که با پسوند "زاده"، نشانه‌گذاری می‌شوند، صرف زاده شدن و تولد را سرمایه‌ای بزرگ و اعتباری بی‌بدیل برای شخص خلق می‌کنند. و این، دقیقا همان تفاوت بنیادین میان سیاست در عالم پیشین و سیاست در جهان مدرن است. همان‌گونه که اعتبار اجتماعی "آقا" به فرزندش، "آقازاده" سرایت می‌کرد و به او هم سهم بزرگی از این اعتبار داده می‌شد، اعتبار سیاسی و قدرت "شاه" نیز به فرزندش، "شاهزاده" منتقل می‌گشت. این انتقال قدرت و مشروعیت اجتماعی و سیاسی، به نحو موروثی و بی‌آن‌که خود شخص مدخلیتی داشته باشد، صورت می‌پذیرفت. از این رو هر دو از یک جنس و کیفیت‌اند.

در جهان مدرن، همان‌گونه که سیاست از دین جدا شد و هر یک در منطقه‌ی خاص خودشان جای‌گذاری گشتند، از نهاد خانواده و حوزه‌ی شخصی نیز منفصل گردید. در پروتکل مدرن سیاست، تلاش شد، سایه‌ی خانواده، دین، مناسبات خویشاوندی، قومی، نژادی، گروهی، جنسیت و روابط شخصی از سر سیاست و قدرت رسمی برداشته شده و آن را به "قرارداد اجتماعی" واگذار نمایند. این واگذاری در اشکال مختلف دموکراسی ظاهر شد. بیرون آمدن قدرت و سیاست از زیر نفوذ عوامل پیشاسیاست، مجال فراخی،
یکم، برای تحرک اجتماعی
و دوم، سلامت و صحت عرصه‌ی سیاسی فراهم کرد.
این مهم، با شفاف‌سازی حوزه‌ی سیاست، مسئولیت و پاسخ‌گویی و تحدید قدرت در بازه‌ی زمانی مشخص، ممکن گردید.

عرصه‌ی سیاست در ایران، امروزه محتاج پروسه‌ی جداسازی و تفکیک قدرت از نهاد خانواده، دین، جنسیت و مناسبات فردی و شخصی است. بنابراین، هر ندا و صدایی که به نام "شاهزاده" و یا "آقازاده"، برخیزد، حرکتی واپس‌گرایانه تلقی شده و سقوط به قعر تاریک تاریخ سلاطین است.

✍علی زمانیان ... ۲۳ / ۱۰ / ۱۴۰۳

#انقلاب_ایران
@designmanufacturing

19 views20:52