گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.61K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
Forwarded from گفت‌وشنود
جووانی پیکو دلا میراندولا
تبیین‌گر کرامت انسان در سنت رنسانس
ورق بزنید


جووانی پیکو دلا میراندولا (۱۴۶۳–۱۴۹۴)، فیلسوف ایتالیایی و از چهره‌های شاخص رنسانس، با نگارش «خطابه در باب منزلت انسان» جایگاهی ویژه در تاریخ اندیشه یافت.
او با تلفیق سنت‌های افلاطونی، ارسطویی و عرفان یهودی، دیدگاهی جامع از جایگاه انسان در جهان هستی ارائه داد.

میراندولا بر این باور بود که برخلاف سایر موجودات که طبق طرحی از پیش تعیین‌شده آفریده شده‌اند، انسان دارای طبیعتی نامعین و آزاد است. این آزادی، هسته‌ اصلی هویت انسانی در اندیشه او محسوب می‌شود.

او استدلال می‌کرد که خداوند به انسان جایگاهی مرکزی در جهان بخشیده است تا بتواند با بهره‌گیری از اراده خویش، یا به درجات فرشتگان صعود کند و یا به سطح حیوانات سقوط نماید. این قدرت «انتخاب»، بزرگ‌ترین نشانه‌ کرامت انسانی است.

در اندیشه او، انسان سازنده و معمار سرنوشت خویش است. میراندولا تاکید داشت که هیچ ماهیت یا محدودیتی پیش از تولد برای انسان تعیین نشده است؛ بنابراین، هر فرد مسئولیت دارد که با دانش و فضیلت، جایگاه نهایی خود را در هستی تعیین کند.

او با دعوت به گفتگو میان سنت‌های مختلف فکری، به دنبال کشف حقیقتی بود که فراتر از مرزهای مذهبی و فرقه‌ای قرار دارد. برای میراندولا، جستجوی دانش، راهی برای بازگشت به منشأ الهی و تحقق کاملِ پتانسیل‌های انسانی بود.

در نهایت، اندیشه میراندولا ستایشی از آزادی فردی است. او معتقد بود انسان با تکیه بر خرد و اراده، می‌تواند جهان را بشناسد و خود را به مثابه اثری هنری، با کمال آگاهی و مسئولیت، خلق کند. این دیدگاه، پیوندی عمیق میان توانمندی‌های عقلانی و شکوه وجودی انسان برقرار می‌کند.

#جووانی_پیکو_دلا_میراندولا
#اومانیسم #انسانگرایی #کرامت_انسانی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤7
آیا «می‌پذیرم» یعنی «درست می‌دانم»؟
سوءتفاهمی که کمتر به آن فکر می‌کنیم

رینر فورست، فیلسوف سیاسی آلمانی، در «رواداری در تعارض» (۲۰۰۳) رواداری را این سه مولفه دانست: «اعتراض» باور داریم چیزی نادرست است، «پذیرش» دلایلی داریم که چرا نباید آن را سرکوب کنیم و «طرد» مرزی که پذیرش پس از آن پایان می‌یابد. در این تحلیل، پذیرش با مخالفت هم‌زمان است. کسی که چیزی را تایید می‌کند دیگر «روادار» نیست، «موافق» است.

جان کابات‌زین، پزشک و بنیان‌گذار برنامه‌ کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی در دانشکده‌ پزشکی ماساچوست، در «Full Catastrophe Living» (۱۹۹۰) نوشت پذیرش به معنای انفعال، تسلیم یا دوست‌داشتن شرایط نیست.
به نظر او، دیدن آنچه هست، پیش‌شرط کنش آگاهانه است.

در زندگی روزمره هم نمونه‌اش کم نیست. اگر بپذیریم همکارمان نظری متفاوت دارد، یعنی آن نظر را درست نمی‌دانیم؛ فقط می‌پذیریم چنین نظری وجود دارد و او صاحبش است. اگر بپذیریم باران می‌بارد، یعنی از خیس‌شدن خوشحالیم؟ نه؛ فقط چتر برمی‌داریم.
پذیرفتن به پرسش «چه چیزی هست؟» پاسخ می‌دهد و تایید به پرسش «آیا خوب است؟». وقتی این دو پرسش با هم قاطی شوند، هر دیدنی شبیه موافقت می‌شود و ناچار یا باید چشم ببندیم یا خشمگین شویم.

در فضای عمومی دوقطبی، هر پذیرفتنی به‌سادگی «تایید» یا «همدستی» خوانده می‌شود. اما این تمایز نشان می‌دهد می‌توان چیزی را دید، وجودش را به رسمیت شناخت و هم‌زمان با آن مخالف ماند.

اگر هر پذیرفتنی تایید بود، چه کسی جرئت می‌کرد واقعیتی را ببیند؟

#پذیرش #رواداری #تایید #طرد #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍6🏆1
زهری که کم‌کم بلعیده می‌شود
کلمه‌ها چگونه راه را برای خشونت باز می‌کنند؟

آری کروگلانسکی و دونا وبستر، روان‌شناسان اجتماعی، در مقاله‌ای در ۱۹۹۴ «نیاز به بستار شناختی» را اندازه‌گیری کردند: میل به داشتن پاسخی قطعی و گریز از ابهام. پژوهش‌های بعدی نشان داد این میل، به‌ویژه زیر تهدید یا فشار زمان، با جانب‌داری از درون‌گروه و سخت‌گیری در برابر نظر مخالف همراه می‌شود.

یقین گاهی پیش از آنکه عقیده باشد، نیازی روانی است.

ویکتور کلمپرر، زبان‌شناس آلمانی، در کتاب «زبان رایش سوم» (۱۹۴۷) واژه‌های رایج در دوران نازی را از نزدیک بررسی کرد و نوشت کلمه‌ها گاهی مثل دوزهای ناچیز آرسنیک‌اند: بی‌صدا بلعیده می‌شوند، اثری ندارند و بعد زهر کار خود را می‌کند.

به نظر او، واژگانی که انسان‌ها را به دو دسته‌ی «ما» و «آن‌ها» تقسیم می‌کردند، از رسانه به گفت‌وگوی روزمره رسیدند، بی‌آنکه بیشتر مردم متوجه شوند.

اروین استاب، روان‌شناس اجتماعی، در «ریشه‌های شر» (۱۹۸۹) دید خشونت جمعی معمولا با گام‌های کوچک پیش می‌رود. هر گام پذیرش گام بعدی را آسان می‌کند و سکوت تماشاگران به عاملان پیام می‌دهد که رفتارشان پذیرفته شده است.

نمونه‌اش ۱۰ مه ۱۹۳۳ است. دانشجویان و اعضای سازمان‌های نازی در میدان اپرای برلین (امروز بِبِل‌پلاتس) کتاب‌ها را آتش زدند. موزه‌ یادبود هولوکاست آمریکا شمار کتاب‌های سوخته در برلین را حدود ۲۵ هزار جلد ذکر می‌کند؛ آثار فروید هم در میان آن‌ها بود.

هاینریش هاینه، شاعر آلمانی، سالیانی پیش‌تر در نمایشنامه‌ «المنصور» (۱۸۲۱) نوشته بود جایی که کتاب می‌سوزانند، سرانجام انسان هم می‌سوزانند. این جمله امروز بر لوحی در همان میدان نقش بسته است.

آتش، در بیشتر این روایت‌ها، نخستین گام نیست؛ آخرین گامی است که دیده می‌شود.

#خشونت #بستار_شناختی #یقین #دیگری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍3🏆1
بازداشت خشونت‌آمیز بهفر خانجانی، شهروند بهائی بیمار در سمنان و ضرب‌وشتم شدید دختر وی در جریان یورش به منزل

بهفر خانجانی، شهروند بهائی ساکن سمنان که از بیماری‌های متعدد و حاد جسمی رنج می‌برد، با ضرب‌وشتم شدید توسط مأموران اداره اطلاعات بازداشت شد؛ همزمان، یورش مأموران نقاب‌دار به منزل وی به ضرب‌وشتم، دستبند زدن و وخامت حال دختر او منجر شد که انتقالش به بیمارستان را در پی داشت.

بر اساس اطلاعات دریافتی، صبح روز یکشنبه ۲۴ آبان‌ماه ۱۴۰۵، حوالی ساعت ۹ صبح، مأموران اداره اطلاعات در یکی از خیابان‌های سمنان خودروی بهفر خانجانی را متوقف کرده و ضمن ضرب‌وشتم و وارد کردن ضرباتی به سر وی، دستان او را از پشت دستبند زدند. این رفتار خشونت‌آمیز در حالی رخ داد که آقای خانجانی به دلیل بیماری گسترده پسوریازیس و درگیری شدید مفاصل، تحت فشار جسمانی طاقت‌فرسایی قرار داشته است.

بر پایه این گزارش، مأموران کلید منزل را به زور از آقای خانجانی گرفته و پیش از انتقال او، با همراهی چهار مأمور مرد و یک مأمور زن با چهره‌های پوشیده وارد خانه شدند. دختر آقای خانجانی که در آن لحظه در خانه تنها بود، پس از اعتراض به حضور غیرمنتظره مأموران، هدف ضرب‌وشتم قرار گرفت و چهار مأمور با پیچاندن دستانش از پشت، به او دستبند زدند. شدت ضرب‌وشتم و شوک عصبی واردشده به دختر این خانواده به حدی بود که مأموران ناچار به تماس با اورژانس شدند و خانواده نیز همان شب او را به بیمارستان منتقل کردند.

پس از مدتی، آقای خانجانی را با دستبند به داخل منزل آوردند و در مجموع ۱۵ مأمور به مدت شش ساعت (تا ساعت ۳ بعدازظهر) علاوه بر منزل مسکونی، طبقه خالی از سکنه ساختمان، انباری‌ها و خودروی وی را بدون اجازه دادن به خانواده برای مطالعه کامل حکم قضایی، مورد تفتیش قرار دادند. در جریان این بازرسی، تمامی کتب و تصاویر مرتبط با آیین بهائی، اسناد و مدارک، لپ‌تاپ‌های اعضای خانواده و تلفن‌های همراه آقای خانجانی و همسرش ضبط شد.

این سومین بار است که منزل بهفر خانجانی مورد یورش مأموران امنیتی قرار می‌گیرد؛ وی پیش‌تر نیز بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ به مدت چهار سال در زندان سمنان محبوس بود. تداوم بازداشت این شهروند بهائی نگرانی‌های شدید خانواده را درباره جان او برانگیخته است؛ چرا که او علاوه بر پسوریازیس شدید و مشکلات مفصلی، دارای یک توده در حال رشد در کبد است که نیاز فوری به درمان تخصصی دارد و همچنین از آریتمی قلبی، سنگ کلیه، تنگی مجرای حالب و بیماری‌های گوارشی رنج می‌برد.

#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #بهفر_خانجانی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤬4💔2😭2😡2🙏1
انسان‌زدایی
وقتی انسان از انسان گرفته می‌شود


نیک هاسلم، روان‌شناس اجتماعی استرالیایی، در مروری مفصل در نشریه‌ Personality and Social Psychology Review (۲۰۰۶) دو شکل انسان‌زدایی را از هم جدا کرد. در شکل «حیوان‌انگارانه»، ویژگی‌های ویژه‌ انسان مانند اخلاق و فرهیختگی از گروه سلب می‌شود. در شکل «ماشین‌انگارانه»، گروه بی‌احساس، بی‌فردیت و شبیه ابزار دیده می‌شود.

لاسانا هریس و سوزان فیسک در پژوهشی در Psychological Science (۲۰۰۶) به شرکت‌کنندگان تصاویر گروه‌های اجتماعی نشان دادند. وقتی تصویر گروه‌هایی بود که بسیار منفور تلقی می‌شدند، مثل بی‌خانمان‌ها و معتادان، فعالیت قشر پیش‌پیشانی میانی، ناحیه‌ای که معمولاً هنگام اندیشیدن به ذهن دیگران فعال می‌شود، کمتر بود. این پژوهش در آزمایشگاه و با شرکت‌کنندگان آمریکایی انجام شد، پس نشان می‌دهد این سازوکار تنها به نوع حکومت محدود نیست. هرچند حکومت‌های ایدئولوژیک از این امر بهره وافی می‌برند.

گرگوری استنتون، پژوهشگر نسل‌کشی، در مدل «هشت مرحله‌ نسل‌کشی» (۱۹۹۶) انسان‌زدایی را مرحله‌ای پیش از خشونت دانست: جایی که زبان رسمی و تبلیغات، شأن انسانی یک گروه را کم‌رنگ می‌کنند.

نمونه‌ای مستند، وضعیت بهاییان ایران است. اصل ۱۳ قانون اساسی تنها زرتشتیان، یهودیان و مسیحیان را اقلیت دینی رسمی می‌شناسد. جاوید رحمان، گزارشگر ویژه‌ سازمان ملل برای ایران، در آخرین گزارشش (۲۰۲۴) نوشت بهاییان به دلیل نداشتن شناسایی قانونی، هدف قوانین تبعیض‌آمیز و آزار مداوم‌اند. قطعنامه‌ مجمع عمومی سازمان ملل نیز از «سخنان نفرت‌آمیز و تبلیغات» علیه آنان یاد کرده است.

انسان‌زدایی در بسیاری از موارد در حکومت‌های تمامیت‌خواه قانون را لغو نمی‌کند؛ فقط با تغییر پرسش «قانون شامل چه کسی می‌شود؟» گروه‌های هدف را از دایره حقوق انسانی حذف می‌کند.

#انسان_زدایی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5🏆1
مرجان مسعودی، نوکیش مسیحی و فعال رسانه‌ای، در کمپ دیپورت ترکیه در خطر اخراج به ایران

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مرجان مسعودی، نوکیش مسیحی، مجری برنامه‌های مذهبی و فعال رسانه‌ای اهل ایران، پس از سال‌ها اقامت به عنوان پناهجو در ترکیه، در کمپ دیپورت (مرکز اخراج اتباع خارجی) شهر کوتاهیه بازداشت شده و همراه با مادرش در معرض خطر جدی اخراج به ایران قرار دارد.

طبق این گزارش‌ها، پرونده پناهندگی مرجان مسعودی و مادرش به دلیل اختلالات و مشکلات مربوط به ثبت امضای ماهیانه در سامانه مربوطه بسته شده و در پی رد درخواست تجدیدنظر در دادگاه، حکم اخراج آن‌ها صادر شده است. اگرچه مادر وی هم‌اکنون در کمپ نگهداری نمی‌شود، اما خطر دیپورت همچنان او را نیز تهدید می‌کند.

منابع مطلع گزارش داده‌اند که مرجان مسعودی در کمپ دیپورت کوتاهیه برای امضای برگه بازگشت داوطلبانه (اخراج) تحت فشار قرار گرفته و با وجود نیاز مبرم به مصرف روزانه دارو، از دسترسی به داروهای ضروری و خدمات درمانی محروم مانده است. وضعیت جسمانی این پناهجوی ایرانی در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۵ آبان ۱۴۰۵) به شدت وخیم شد و به دلیل خون‌ریزی معده به بیمارستان منتقل گردید.

مرجان مسعودی در اکتبر ۲۰۱۵ به مسیحیت گروید و سابقه بازداشت و بازجویی توسط سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در ایران را در پرونده خود دارد. وی در دوران پناهندگی با یک شبکه تلویزیونی مسیحی در تولید و اجرای برنامه‌های کودک، و همچنین با یک رادیو در زمینه ترجمه و روایت داستان‌های کتاب مقدس به گویش لری همکاری داشته و در حوزه دفاع از حقوق نوکیشان مسیحی فعالیت کرده است.

نهادهای مدافع حقوق بشر و فعالان آزادی دین و عقیده نسبت به وضعیت جسمانی این پناهجو و پیامدهای جانی و امنیتی بازگرداندن اجباری او به ایران به دلیل تغییر دین و فعالیت‌های علنی رسانه‌ای هشدار داده و خواستار مداخله فوری سازمان‌های بین‌المللی برای توقف حکم اخراج او و مادرش شده‌اند.

#مرجان_مسعودی #نوکیشان_مسیحی #آزادی_عقیده


@Tavaana_TavaanaTech
❤4😢3😱2
Forwarded from گفت‌وشنود
چارلز لارمور
چگونه بدون دست کشیدن از باورهای‌مان، دیگری را بپذیریم؟

چارلز لارمور (متولد ۱۹۴۷)، فیلسوف سیاسی آمریکایی و از مدافعان لیبرالیسم سیاسی در عصر معاصر است. او با پیوند زدن اندیشه‌های جان رالز با سنت‌های فلسفی اروپا، تلاش کرده است تا چارچوبی برای هم‌زیستی در جوامع متکثر بیابد. لارمور به دلیل رویکرد واقع‌گرایانه و در عین حال اخلاقی‌اش به مسئله «چگونگی مواجهه با اختلافات عمیق اخلاقی» در حوزه عمومی، جایگاه ویژه‌ای در فلسفه سیاسی معاصر دارد.

نظریه احترام عقلانی؛
بنیان رواداری لیبرال
از دیدگاه لارمور، رواداری و پذیرش دیگری، نه یک بی‌تفاوتی اخلاقی، بلکه یک ضرورت برخاسته از عقل است. او مفاهیم کلیدی زیر را برای تحقق این پذیرش پیشنهاد می‌دهد:

۱. اصل احترام عقلانی:
لارمور معتقد است رواداری یعنی حتی اگر با جهان‌بینی دیگری (مذهبی یا فلسفی) مخالفیم، باید او را به عنوان یک «موجود عاقل» به رسمیت بشناسیم. پذیرش دیگری به این معناست که بپذیریم طرف مقابل، برای باورهایش «دلایل معقولی» (از دیدگاه خودش) دارد. این احترام، مانع از تحمیل عقاید می‌شود.

۲. تفکیک باورهای اخلاقی از مبانی سیاسی:
لارمور استدلال می‌کند که ما نباید برای رسیدن به جامعه‌ روادار، از باورهای شخصی خود دست بکشیم. او معتقد است می‌توانیم با حفظ اصول اخلاقی خود، بر سر «قواعد مشترک سیاسی» به توافق برسیم. رواداری یعنی جدا کردن حوزه‌ خصوصی (باورهای شخصی) از حوزه‌ عمومی (توافق برای هم‌زیستی).

۳. پرهیز از کمال‌گرایی:
لارمور نقد شدیدی به مدل‌هایی دارد که می‌خواهند «زندگی خوب» را برای همه تعریف کنند. او پذیرش دیگری را به معنای «بی‌طرفی دولت» می‌داند. جامعه‌ روادار در نگاه او جامعه‌ای است که به افراد اجازه می‌دهد بر اساس ارزش‌های خود زندگی کنند، به شرطی که این ارزش‌ها حق مشابه دیگران را نقض نکند.

پذیرش در نگاه لارمور، به معنای ایجاد فضایی است که در آن «گفتگوی عقلانی» ممکن باشد. او رواداری را ابزاری برای حفظ صلح اجتماعی می‌داند که بر پایه «احترام به استقلال فکری دیگران» بنا شده است. از منظر او، اگر ما بپذیریم که هیچ‌کس نمی‌تواند ادعای نهایی حقیقت را در امور اخلاقی داشته باشد، آنگاه پذیرش دیگری به عنوان یک شهروند برابر، نه تنها یک وظیفه، بلکه تنها راه عقلانی برای زندگی در یک جامعه‌ آزاد است.

#چارلز_لارمور #رواداری #لیبرالیسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍4❤1🏆1
منطق حق برابر
هر حقی که برای خودم می‌خواهم، برای دیگری هم هست

توماس پین در «حقوق بشر» (۱۷۹۱) نوشت هر آنچه حق من به‌عنوان انسان است، حق دیگری نیز هست و وظیفه‌ من می‌شود که آن را تضمین کنم، همان‌طور که خودم آن را دارم. این ادعایی منطقی است: حقی که فقط به یک نفر یا یک گروه تعلق داشته باشد، بیشتر امتیاز است تا حق.

آلن گیورث، فیلسوف دانشگاه شیکاگو، در «عقل و اخلاق» (۱۹۷۸) این ایده را به استدلالی صوری بدل کرد. هر کنشگر برای رسیدن به هدف‌هایش به آزادی و حداقلی از رفاه نیاز دارد، پس حق آن‌ها را برای خودش مطالبه می‌کند. اما دلیلی که او را به این مطالبه می‌رساند، درباره‌ هر کنشگر دیگری هم صادق است. پس اگر منسجم بماند، باید همان حقوق را برای دیگران بپذیرد.
گیورث این را «اصل سازگاری عام» نامید. فیلسوفان دیگر، به‌ویژه درباره‌ گذار از «نیاز» به «حق»، این استدلال را نقد کرده‌اند.

لین هانت، مورخ دانشگاه کالیفرنیا، در «اختراع حقوق بشر» (۲۰۰۷) پرسید چرا این ایده در قرن هجدهم ناگهان پذیرفتنی شد. بخشی از پاسخ او همدلی بود. رمان‌هایی مثل «پاملا» ریچاردسون (۱۷۴۰) و «ژولی» روسو (۱۷۶۱) خواننده را به درون زندگی آدم‌هایی از جایگاه‌های اجتماعی دیگر می‌بردند. به نظر هانت، حقوق برابر وقتی قابل‌تصور شد که دیگران «شبیه من» دیده شدند. هر چند این یک تفسیر تاریخی است، نه اثبات علّی.

زندگی خود پین هم نمونه‌ای از این بحث است. پس از انتشار «حقوق بشر»، در دسامبر ۱۷۹۲ در غیاب، در انگلستان به جرم افترای فتنه‌انگیز محکوم شد و به فرانسه رفت و نماینده کنوانسیون ملی شد. در جریان محاکمه‌ لویی شانزدهم (ژانویه‌۱۷۹۳) با اعدام پادشاه مخالفت کرد و تبعید او را پیشنهاد داد. در دسامبر همان سال خودش بازداشت شد و تا نوامبر ۱۷۹۴ در زندان ماند، تا با میانجی‌گری جیمز مونرو آزاد شد.

پین این اصل را در دو جهت آزمود: برای خودش مطالبه کرد، و برای پادشاه.

#رواداری #حقوق_بشر #حق_برایر #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤4👍1