گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.62K photos
1.8K videos
3 files
2.09K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
واسلاو هاول، سیاستمدار و نویسنده اهل چک:

کنش‌های کوچک ایستادگی آینده ما را می‌سازند.

واسلاو هاول روشنفکر و نویسنده اهل چک و اولین رئیس‌جمهور جمهوری چک بود. او نمایش‌نامه‌نویس برجسته‌ای محسوب می‌شد و همچنین به عنوان یکی از نمادهای مبارزات مدنی علیه تمامیت‌خواهی شناخته می‌شد.

او در مقدمه‌ای که در سال ۲۰۱۰ بر کتاب «کنش‌های کوچک ایستادگی» نوشت به بیان چنین نظری پرداخت: «امروز میلیون‌ها نفر در شرایطی زندگی می‌کنند که به نظر می‌رسد هیچ چیز تغییر نخواهد کرد. ولی باید بدانید که خیزش‌هایی که در سال ۱۹۸۹ در اروپای شرقی به وقوع پیوست، حاصل کنش‌های افراد و مردم معمولی بود که با همکاری با یکدیگر تغییر را اجتناب‌ناپذیر کردند. کنش‌های کوچک ایستادگی از کسانی ستایش می‌کند که در جستجوی زندگی مبتنی بر راستی بوده و بر جامعه خود اثرگذار بودند. من در دوران زندگی خودم به کرات شاهد بودم که کنش‌های کوچک ایستادگی چنان اثرات بی‌نظیری داشتند که هیچ کس آن را پیش‌بینی نمی‌کرد. کنش‌های کوچک ایستادگی تنها گذشته و حال را شامل نمی‌شود، به آینده نیز مربوط می‌شود».

هاول ۱۲ سال پیش این را نوشت ولی گویی درباره امروز با ما حرف می‌زند؛ گویی با ما ایرانیان در حال سخن است. گویی در حال ستایش از ایرانیانی است که به خیابان‌ها می‌آیند و علیه تمامیت‌خواهی مذهبی و عقیدتی جمهوری اسلامی اعتراض می‌کنند. کسانی که به گفته هاول در پی «راستی» هستند و بر جامعه خود «اثرگذار» هستند و این اثرات چنان «بی‌نظیر» هستند که هیچ کس آن را پیش‌بینی نمی‌کرد.

آیا این گفته درباره جاویدنامان انقلاب ملی ایران صدق نمی‌کند؟

- متن «کنش‌های کوچک ایستادگی« را آموزشکده توانا به فارسی ترجمه کرده است. این لینک را کپی کنید و با استفاده از آن، از تلگرام توانا پی‌دی‌اف کتاب را صورت رایگان دریافت کنید.

https://t.me/Tavaana/1251

#گفتگو_توانا #واسلا_هاول #انقلاب_ملی #مقاومت_مدنی

@Dialogue1402
👍10👏1
نادژدا ماندلشتام، نویسنده برجسته روس: کسی که روحی آزاد دارد و خود را می‌شناسد، حکم تکه چوبی را دارد که جهت رودخانه خروشان را عوض می‌کند.

چنین نگاهی به تاثیرگذاری اراده‌های فردی انسان‌های بزرگ‌منش، بیانگر این واقعیت است که برای تاثیرگذاری مثبت بر معادلات منطقه‌ای، کشوری و جهانی نباید نومید بود و وضعیت را منفی‌تر از آن پنداشت که بتوان از پس بهبود آن بر آمد.

مقایسه یک تکه چوب کوچک با جریان خروشان رودخانه از سوی این نویسنده روس، را می‌توان با اراده کسانی مقایسه کرد که برای تحقق جهانی‌ عادلانه‌تر و منصفانه‌تر با تمامیت‌خواهان مذهبی در طول تاریخ جنگیدند و از دنیایی که در آن «تفتیش عقاید» مسئله‌ای رایج بود ما را به جایی رساندند که اکنون پرسش از مذهب و باور دیگران امری ستوده و روا نیست.

در ایران ما نیز قطعا چنین تمثیلی کارکرد دارد. ما جزیره‌ای جدای از معادلات جهانی نیستیم.

باور شما چیست؟

#گفتگو_توانا #نادژدا_ماندلشتام #تفتیش_عقاید #مقاومت_مدنی

@Dialogue1402
👍13🕊3❤1
مانکور اولسون، اقتصاددان برجسته آمریکایی

کلید پیشرفت اقتصادی، نظم صلح‌آمیز و مسالمت‌جو در جامعه است.

تاکنون وقتی از لزوم مسالمت‌جویی و نظم صلح‌آمیز و همزیستی ادیان و باورهای گوناگون سخن رفته است، بیشتر از باب فضیلت چنین نظمی بوده است و نیز از باب کاهش خشونتی که می‌تواند گریبان باورمندان گوناگون را بگیرد.

اما برخی از اندیشمندان و اقتصاددانان برجسته غربی در آثار خود به تاثیر غیرقابل انکار نظم صلح‌آمیز بر پیشرفت اقتصادی نیز اشاره کرده‌اند.

به عنوان نمونه، «مانکور اولسون» اقتصاددان برجسته آمریکایی در یکی از آثار خود به صراحت و با چنین قاطعیتی می‌نویسد: «هیچ جامعه‌ای نخواهد توانست به نحوی رضایت‌بخش به حیات اجتماعی خود ادامه دهد، اگر از نظمی صلح‌آمیز، به عنوان یکی از کالاهای عمومی ضروری برای چنین حیاتی، بی‌نصیب باشد».

به باور اولسون آشوب و خشونتی که همزاد آن است نمی‌توانند «گزینه‌ای عقلانی» برای جامعه باشند و و قربانیان خشونت هر گونه انگیزه برای تولید را از دست خواهند داد.

او در توضیح بیشتر می‌گوید: «در غیاب نظمی صلح‌آمیز، تولیدی هم در کار نخواهد بود و اگر هم باشد در سطحی پایین و محدود خواهد بود. پس آشکارا، سود و بهره بی‌کرانی در عرضه آرامش داخلی و کالاهای عمومی اولیه از این نوع، نهفته است. چنین سودی می‌تواند به نحوی تقسیم شود که هر کسی را در جامعه از شرایط بهتری برخوردار سازد».

-نظر شما پیرامون سخن این اندیشمند و اقتصاددان برجسته چیست؟ آیا می‌توانیم مدعی شویم بخشی از شرایط نامطلوب اقتصادی ریشه در تمامیت‌خواهی مذهبی جمهوری اسلامی دارد؟

- گزیده‌ای از «استبداد، مردم‌سالاری و توسعه» را آموزشکده توانا به فارسی ترجمه کرده است. این لینک را کپی کنید و با استفاده از آن، از تلگرام توانا پی‌دی‌اف کتاب را صورت رایگان دریافت کنید.

https://t.me/Tavaana/1500

#گفتگو_توانا #مانکور_اولسون #انقلاب_ملی #مقاومت_مدنی

@Dialogue1402
👍2🔥1👏1💯1
تساهل و آزادی‌خواهی نیازمند دوری از وسوسه نفرت است.

نفرت‌پراکنی از مفاهیم متضاد و مشهور مفاهیمی چون تساهل و آزادی‌خواهی مذهبی و باورهاست.

غم‌انگیز اینجاست که نفرت‌پراکنی صرفا مفهومی نیست که در سطح مفهومی باقی مانده باشد؛ نفرت‌پراکنی از آن دست مفاهیمی است که در سطح عینی در قاره‌های مختلف از اروپای متمدن تا کشورهای کمتر توسعه یافته جان میلیون‌ها انسان را گرفته است.

نفرت‌پراکنی نژادی و مذهبی در اروپا تا همین قرن بیستم میلیون‌ها انسان بی‌گناه را به قتل رساند.

متاسفانه در ایران نیز اگرچه نه به صورت سیستماتیک و در سطح جامعه، ولی در سطح حکومتی شاهد این نفرت‌پراکنی هستیم که به صورت مشخص علیه بهاییان تجلی دارد و تاکنون بهاییان بسیار زیادی توسط حکومت صرفا و صرفا به علت بهایی بودن به قتل رسیدند.

زمانی تساهل بر کشیده می‌شود که وسوسه نفرت را از خود دور کنیم و در اینجا وظیفه مذهبی‌ها سنگین‌تر است؛ یک مسلمان باورمند بایستی از خود بپرسد مسلمان‌بودن او چه نسبتی با نفرت پراکنی علیه یهودیان یا بهاییان دارد؟ یک یهودی باورمند باید از خود بپرسید باور یهودی او چه نسبتی به نفرت‌پراکنی علیه مسیحیان دارد؟

دنیای ما ایرانیان - از مذهبی تا غیرمذهبی - متمدن‌تر از آن است که بخواهیم بر سر باورهای مذهبی و نوع و کیفیت آن علیه همدیگر نفرت بپراکنیم.

موافق هستید؟

#گفتگو_توانا #نفرت_پراکنی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍2🔥1👏1
جنبش همبستگی لهستان که حکومت فاسد در لهستان را کنار زد از جنبش‌هایی بود که حمایت بسیاری را در اقشار مختلف لهستان برانگیخته بود و نکته جالب توجه اینجاست که یکی از نهادهای بزرگ حامی این جنبش کلیسای لهستان بود.

آدام میچنیک که خود یک کنشگر لهستانی برجسته بود و در راه آزادیخواهی سال‌ها رنج زندان را به جان خریده بود و تبار یهودی داشت در نوشته‌ای در تجلیل از کلیسای لهستان و همراهی آنان با جنبش کارگران گفته بود: «آرزوی هدایت برای بی‌خدایان جای خود را به بیان اصول حقوق بشر داده است».

تجربه لهستان و همراهی کلیسا با کارگرانی که خیلی از آنان خداباور نبودند نشان می‌دهد قطعا می‌توان به همبستگی بین باورمندان گوناگون برای رسیدن به حکومتی حامی حقوق بشر در ایران امیدوار بود.

آیا باورمند به چنین ظرفیتی در میان ما ایرانیان هستید؟

- جمله بالا از آدام میچنیک برگرفته از کتاب «نامه‌های از زندان» است که آموزشکده توانا آن را به فارسی ترجمه کرده است. این لینک را کپی کنید و با استفاده از آن، از تلگرام توانا پی‌دی‌اف کتاب را صورت رایگان دریافت کنید.

https://t.me/Tavaana/1142

#گفتگو_توانا #نفرت_پراکنی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍11🔥1👏1
این جمله‌ای مشهور از فریدریش فون هایک اندیشمند و اقتصاددان برجسته اتریشی است.

به بیان دیگر و آنطور که یکی از نویسندگان و اقتصاددانان ایرانی در «دنیای اقتصاد» - به تاریخ ۱۸ / ۱ / ۱۳۸۹ - در تحلیل این جمله نوشته است، این جمله در حوزه‌ای می‌گنجد که می‌توان آن آن حوزه را چگونگی کارآمدی حکومت در زمینه مشارکت عمومی نامید.

بر این اساس نویسنده در این مطلب که نام «اندیشه آزادی» بر خود دارد چنین می‌نویسد: «آن‌جا که امکان تقابل و تضارب اندیشه‌ها وجود ندارد تا همزیستی مسالمت‌آمیز امکان‌پذیر شود، آنان که از معیارهای اخلاقی برتر برخوردارند، چون حاضر به تن‌دردادن به رفتار گمراه‌کننده و ریاکارانه نیستند، کنار می‌کشند، سکوت می‌کنند، فرصت‌ها را ازدست می‌دهند و جامعه از انفعال آنان زیان می‌بیند و نتیجه همان است که‌ هایک می‌گوید».

همانگونه که می‌بینیم نویسنده در تحلیل این جمله فون هایک، همزیستی مسالمت‌آمیز را نتیجه تقابل و تضارب اندیشه‌ها می‌داند و دومی را زمینه‌ساز اولی ارزیابی می‌کند.

متاسفانه هر دو عنصر اکنون در جامعه ایرانی غایب هستند و این غیبت نتیجه وضعیت استبدادی حاکم است؛ وضعیتی که نابکاران را در صدر نشانده است و این نابکارترین افراد، منفعت خود را در تداوم این وضعیت می‌بینند.

#گفتگو_توانا #نفرت_پراکنی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👌13👍2🔥1👏1
از چه چیزی و چه کسی نمی‌توان انتقاد کرد؟ همان بر شما حکومت می‌کند!

از ولتر - اندیشمند و نویسنده فرانسوی - نقل است که: «به آسانی می‌توان فهمید که چه کسی بر شما حکومت می‌کند؛ ببینید از چه کسی نمی‌توانید انتقاد کنید».

این جمله در خود بصیرت والایی دارد.

به این دقت کنیم که همین ماه پیش در ایران دو نفر را به «جرم» توهین به پیامبر اسلام که آن را «سب‌النبی» می‌نامند اعدام کردند.

بر اساس این جمله ولتر می‌توان گفت که پیش از هر چیزی، این دید تنگ‌نظرانه و اسلامگرایانه به اسلام است که بر ما ایرانیان حکومت می‌کند. در واقع جمهوری اسلامی یکی از فرزندان این دید تنگ‌نظرانه است.

هر دید تنگ‌نظرانه و ایدئولوژیکی به ویژه از حوزه‌های دینی و تقدس‌آفرین می‌تواند در هر کشوری رقم‌زننده فجایع انسانی باشد.

#گفتگو_توانا #نفرت_پراکنی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍19🔥1
«جنایت مومنانه» از یقین ایدئولوژیک می‌آید. درواقع یقین ایدئولوژیک ابزار تسهیل جنایت است.

مورد حمید نوری نمود بارز این مسئله است. حمید نوری «متهم به مشارکت و معاونت در قتل عمد، شکنجه و جرایم جنگی نسبت به کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۱ که این مشارکت و معاونت او در همکاری با اعضای موسوم به «هیئت مرگ» (متشکل از «ابراهیم رئیسی ، مصطفی پورمحمدی، حسینعلی نیری، محمد مقیسه) بود».

وقتی حمید نوری به تلاش فعالان حقوق بشر در سوئد دادگاهی شد نه تنها از این جنایت ابراز پشیمانی نمی‌کرد بلکه حتی در دادگاه با بیان ادبیاتی خاص و مضحک، روند محاکمه را به سخره می‌گرفت. خانواده او نیز مدعی شکنجه حمید نوری شده بودند و وقتی از نوع شکنجه پرسیده شد، گفتند که برای پدرشان به اندازه کافی در زندان چایی سرو نمی‌شود! درواقع آنان مفهوم شکنجه را نیز به سخره گرفته بودند.

این‌ها همه ناشی از عدم باور حمید نوری و خانواده‌اش به این نکته محوری بود که حمید نوری مرتکب جنایت شده است. اما چه چیزی این باور را برای آنان رقم زده بود؟ یقین ایدئولوژیک به درستی جنایتی که مرتکب شده بود. به بیان دیگر حمید نوری مشارکت خود در قتل عام چند هزار زندانی را اساسا «جنایت» ارزیابی نمی‌کند. چرا؟ به علت باور ایدئولوژیک به این نکته که کسانی که به قتل رسیدند بر اساس باورهای ایدئولوژیک مستقر در جمهوری اسلامی باید به قتل می‌رسیند.

یعنی برتری ایمان بر انسان! برتری عقیده بر جان!

این یقین ایدئولوژیک فقط در حکومت دینی تجلی ندارد و می‌تواند در حوزه‌های دیگر نیز متجلی شود.

#گفتگو_توانا #نفرت_پراکنی #مدارای_مذهبی #حمید_نوری

@Dialogue1402
👍21👎1🔥1
در ایران مرام و مشرب سنت‌گرایی با سیدحسین نصر و داریوش شایگان دو تن از اعضای انجمن (سابق)‌ شاهنشاهی فلسفه، و موسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه (فعلی) به یاد آورده می‌شود.

این مشرب اگرچه در میان دانشگاهیان ایرانی هواخواه دارد، اما بنیان‌گذارش، رنه گنون (Rene Guenon) فرانسوی‌ست که با نام عبدالواحد یحیی، در سال ۱۹۱۲ مسلمان شد و به تصوف گرایید. سید حسین نصر در کتاب «معرفت و امر قدسی» می‌نویسد: «… گنون برای انجام وظیفه مجبور بود به یک معنی افراطی باشد. او ناچار بود زمینه را به طور کامل فراهم کند تا امکان هر خطایی از بین برود. لذا یک لحن مصالحه‌ناپذیر و جدلی داشت و اغلب این لحن مانع از این می‌شد که بسیاری از مردم توصیف وی از حکمت سنتی را درک کنند.» (نشر فرزان روز، ۱۳۹۵ ص۹۰)

سنت‌گرایان همان‌طور که از نامشان برمی‌آید، آثار خود را برمبنای دوگانه‌ی مفهومی «سنت و تجدد» بنا می‌کنند. آنها معتقدند که تمامی کلان‌روندهایی که در اروپای پس از عصر روشنگری پدید آمد و به اصطلاح امر مدرن را تاریخاً محقق نمود، انحراف‌هایی از امر سنتیِ حاوی معنویت بودند. بنابراین سنت‌گرایی شکلی از دفاع از امر معنوی و دینی با دفاع از امر سنتی به طور کلی‌ست. اگرچه، چنین موضعی آنها را به ویژه در جدلیات سیاسی، در مظان اتهامِ «ارتجاع» (reaction) قرار می‌دهد، اما عموم نویسندگان سنت‌گرا به پیروی از گنون، چنین شگردی را برای دفاع از امر معنوی و دینی، مثبت و هوشمندانه تلقی می‌کنند.

آنچه سنت‌گرایان را از دیگر اشکال دین‌باوری در جامعه‌ی ایران متمایز می‌سازد، احتمالاً این واقعیت است که برخورد شدید و حذفی با آنها از ناحیه‌ی دستگاه‌های رسمی گزارش نشده است. تلویزیون رسمی جمهوری اسلامی، وقتی استقبال از اسلام را در اروپا گزارش می‌کند، از گنون و پیروانش نام می‌برد بی‌آنکه گرایش او را به تصوف ذکر کند. به نظر می‌رسد نوعی مماشات با سنت‌گرایان در ایران امروز از ناحیه‌ی دستگاه‌هایی که مأمور به حذف و برخورد با «فرقه‌گرایی» هستند در دستور کار باشد.

جلب حمایت سنت‌گرایان برای مشارکت در گفتگوهای دین‌گرایانه و ارائه‌ی محتوای سطح بالا و نکته‌سنجی‌هایی که معطوف به انتقاد از فرهنگ متأخر بشر است، برای تحقق گفتگو میان باورمندان و ناباورمندان مفید به نظر می‌رسد.

@Dialogue1402
👍3🔥1
تنوع مذهبی و عقیدتی در ایران در عصر جدید؛

ناحیه‌های مستقل اما به هم‌پیوسته

تعبیر «ناحیه‌های مستقل اما به هم‌پیوسته» تعبیری است که برخی از مورخان تاریخ ایران برای تعریف همبستگی ایرانیان در طول تاریخ استفاده می‌کنند؛ همبستگی‌ای که علی‌رغم تنوع و تکثر بالای مذهبی، زبانی صورت گرفت. ایران مملو از خرده‌ فرهنگ‌ها بود و است و نکته اینجاست که این کشور توانست بین این تکثر، طوری خود را بشناساند که همه خود را ایرانی بدانند.

حال اما در عصر جدید چه؟ در این زمان و زمانه متفاوت چگونه می‌توان به ویژه بین تنوع مذهبی و عقیدتی در ایران نوعی همبستگی ایجاد کرد بدون آنکه به این تکثر و تنوع و استقلال عقیدتی ضربه بخورد؟

این تامل از آن رو اهمیت دارد که نظامی تمامیت‌خواه و مذهب سالار که صرفا یک روایت خاص از یک مذهب خاص را بالادست نشانده است بر همه ایرانیان حکم می‌راند و تبعیض در لایه لایه‌ی قانون و رفتار این نظام هویدا و قابل مشاهده است.

به نظر می‌‌رسد پاسخ را بتوان در مفهوم «حقوق شهروندی» دریافت. جای آنکه در صدد امحای ادیان و باورها بر آمد و به آزار خداباور یا خداناباور دست زد باید مفهوم حقوق شهروندی را برکشید. حقوق شهروندی اگر در قالب حکومت قانون اجرا شود می‌توان به درخشندگی همبستگی بین نواحی مستقل مذهبی و عقیدتی در ایران سخت امیدوار بود؛ چه آنکه برای ایرانیان از هر مذهب و عقیده‌ای، ایران همیشه مفهومی پررنگ بوده است.

از این ظرفیت ایران‌گرایانه می‌توان برای حفظ تنوع و در عین‌حال رعایت حقوق شهروندی همه شهروندان استفاده کرد.

#گفتگو_توانا #حقوق_شهروندی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍10🔥2
آگاهی نوین ایرانیان؛

پایه‌ی یک نظم شهروندسالار

بسیاری از مورخان تاریخ ایران را در درازای تاریخ نظمی پدرسالار معرفی می‌کنند. دست بالای حکمرانان تا پیش از انقلاب مشروطیت و نبود قانون برای محدودیت حکمران، عملا نیز این فرضیه را تایید می‌کند. سلطان نسبت به سرنوشت ایرانیان، اختیار تام و تمام داشت.

اما پس از انقلاب مشروطه داستان عوض شد و دستکم قانونی برای تعریف و تحدید اختیارات حکمرانان تدوین شد. در سال ۵۷ اما قانون مشروطیت کنار گذاشته شد و قانونی جدید برکشیده شد که قانونی مذهب‌ سالار بود؛ بر اساس روایتی خاص از یک مذهب خاص. قانون جدید جای آنکه مانند قانون مشروطیت شاه را محدود به قانون کند، ولی فقیه را دارای اختیارات فراوان کرد بی‌آنکه سیستم‌های نظارتی قدرتمندی بر او بچیند.

این قانون به تنوع مذهبی در ایران نیز بی‌اعتنا و بلکه ظالم بود و صرفا باورمندان به یک مذهب خاص و آن نیز باورمندان به یک روایت خاص از آن مذهب را شایسته تصدی مناصب بالای حکمرانی در ایران دانست. حقوق شهروندی امری غایب در قانون اساسی جمهوری اسلامی است و مذهب و ولی فقیه حامی آن مذهب دست بالای مطلق را دارد. ولایت «مطلقه» فقیه که در قانون قید شده است خود به گویایی گویای آنچه بر ما می‌گذرد، است.

اما واقعیت این است که ما ایرانیان به علت تجاربی که از سر گذرانده‌ایم، سخت به ضروت نظم شهروندسالار اشراف پیدا کرده‌ایم. کافی‌ست به دیوارنوشته‌های ایرانیان در طول این چند سال اعتنای لازم را داشته باشیم. ایرانیان «حق‌»مدار شده‌اند. حق خود را می‌طلبند و برای بازپس‌گیری آن کوتاه نمی‌آیند. آنان حق خود را در حاکم‌شدن شهروندان بر سرنوشت خود تعریف می‌کنند. به همین علت است که در این چندسال از دی ۹۶ تاکنون مدام شاهد خیزش‌های انقلابی هستیم.

انقلاب «شهروندان» ایرانی برای حقوق شهروندی ایرانیان. انقلابی که شکست نخواهد خورد زیرا مبتنی بر آگاهی نوین است. آگاهی مگر شکست‌خوردنی است؟!

#گفتگو_توانا #حقوق_شهروندی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍16🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
دوره حمایت‌گری از سرکوب‌شدگان

جلسه چهارم: توتالیتاریسم و دیگری: از یهودی‌ستیزی تا نظریه توطئه

مدرس: رامین جهانبگلو

در این جلسه، رامین جهانبگلو، در مورد «دیگرستیزی» در نظام‌های توتالیتر قرن بیستم سخن می‌گوید. در این برنامه جهانبگلو به اندیشه‌های هانا آرنت، فبلسوف و تاریخ‌نگار قرن بیستم می‌پردازد و دیگری و دیگربودگی را در اندیشه این فیلسوف می‌کاود.

https://youtu.be/hNORQC7S3BM

#دیگری #توتالیتاریسم #یهودی_ستیزی #رامین_جهانبگلو #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍3🔥1
تیموتی گارتون در کتاب «انقلاب لهستان: همبستگی» مینویسد: "مخالفین در لهستان طوری
عمل کردند که "انگار" در یک کشور آزاد زندگی می‌کنند". به محض اینکه این کنش سیاسی آغاز شد، اتفاق غیرقابل انتظاری روی داد. کلمه "انگار" هم از ذهن آن‌ها حذف شد و واقعا به دفاع از کارگران برخاستند و در بسیاری اوقات، توام با موفقیت هم بود.

بند بالا برگرفته از کتاب «نامه‌های از زندان» است که درباره یک کنشگر لهستانی است. همانگونه که نویسنده تاکید می‌کند، مخالفین آزادیخواه لهستانی حتی زمانی که آزاد نبودند، طوری عمل می‌کردند که «انگار» در یک کشور آزاد زندگی می‌کند. این از آن رو اهمیت داشت که هم در آنان عنصر شجاعت را تقویت می‌کرد و هم آنان را برای فردای یک آزادی واقعی آماده می‌ساخت.

این می‌تواند شامل ما ایرانیان هم باشد؛ ما ایرانیانی که اکنون در ذیل یک حکومت تمامیت‌خواه زندگی می‌کنیم اما در عین‌حال خواستار یک حکومت مردم‌سالار و دموکراتیک هستیم.

نظر شما چیست؟

- کتاب «نامه‌های از زندان» توسط آموزشکده توانا به فارسی ترجمه شده است. این لینک را کپی کنید و با استفاده از آن، از تلگرام توانا پی‌دی‌اف کتاب را صورت رایگان دریافت کنید.

https://t.me/Tavaana/1142

#گفتگو_توانا #حقوق_شهروندی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍18🔥1👏1
ایران در تاریخ خود همیشه در موقعیت‌های غریبی بوده است. حوادث فراوانی بر این کشور گذشته است. اما شاید وضعیت کنونی ایرانیان در طول تاریخ این کشور هیچ پیشینه‌ای نداشته است.

این وضعیت ویژه را به کوتاهی می‌توان چنین توصیف کرد؛ ملتی آزادیخواه و حکومتی تمامیت‌خواه.

این نکته از این رو جالب توجه است که بسیاری گمان می‌برند ایران به علت اینکه در طول تاریخ خاستگاه و محل پرورش ادیان گوناگون و مختلف و نحله‌های گوناگون عرفانی بوده است پس نمی‌تواند آزادیخواهی را ورای تفاوت‌های مذهبی و عقیدتی پی بگیرد.

اما تحولات چندسال اخیر و بررسی در نوع شعارها نشان می‌دهد ایرانیان نه تنها این تکثر مذهبی و عقیدتی را در نوع مناسبات حقوق شهروندی خود دخیل نمی‌دانند بلکه از آن ابزاری ساخته‌اند برای همبستگی هر چه بیشتر. بدون تردید این همبستگی مقصدی ندارد جز شناسایی حقوق شهروندی ایرانیان در یک نظم قانون‌سالار و دموکراتیک که تبعیض را دفن خواهد کرد.

#گفتگو_توانا #حقوق_شهروندی #مدارای_مذهبی #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402
👍11🔥1
«حتی در برابر افراد نزدیک به خودم که نه مذهبی هستند نه سیاست‌های نظام حاکم را ذره‌ای قبول دارند، وقتی از خداناباوری من مطلع می‌شوند، وارد فاز نصیحت می‌شوند. بنابراین من جایی حرف می‌زنم که خیلی هزینه‌ای برایم نداشته باشد».

این سخن دختری به نام «شعله» است که در اصفهان زندگی می‌کند و در گفت‌وگو با یک وبسایت فارسی‌زبان از تجربه خود به عنوان خداناباور در جمع شهروندان و اطرافیان خود می‌گوید.

او در این گفت‌و‌‌گو که در خرداد ۱۴۰۱ انجام گرفت در توضیح اینکه منظورش از «هزینه» چیست، آن را بیش‌تر هزینه‌های عاطفی ارزیابی می‌کند و تاکید می‌کند از اینکه سخن بگوید ولی به رسمیت شناخته نشود، احساس ناگواری به او دست می‌دهد به گونه‌ای که برای او «غیرقابل تحمل» است.

توضیح خود او را بخوانیم: «همین که من و اندیشه‌ام به عنوان یک تفکر مستقل به رسمیت شناخته نشوم، برای من غیرقابل تحمل است. حتی گاهی محبت اطرافیان به این دلیل از ما دریغ می‌شود. به اشکال مختلف تحت فشار قرار می‌گیریم که عقیده آن‌ها را بپذیریم یا دست از افراط برداریم. اگر حداقل نزدیکانمان این طور هزینه‌های روحی و روانی برایمان نمی‌تراشیدند و توی این حلقه خودمان بودیم، چقدر زندگی زیباتر بود».

آنچه در سخنان این دختر برجسته و قابل توجه است، تاکیدی ست که او بر جنبه‌های عاطفی و روانی این مسئله دارد. اگر این مسئله برای بسیاری از شهروندان جا بیفتد که باورهای افراد بایستی به عنوان جزئی از هویت و شخصیت آنان شناخته شود، شاید بتوان امیدوار بود با شهروندانی که مانند آنان نمی‌اندیشند، بهتر و انسانی‌تر رفتار کنند.

اینکه فردی خداناباور احساس کند به علت نوع باور خود نادیده گرفته می‌شود، یا دچار ریاکاری و دورویی می‌شود که یک رذیلت اخلاقی است و ابعاد منفی در زندگی شخصی و اجتماعی دارد یا دچار انزوای اجتماعی می‌شود و عملا جامعه را از حضور فعال یک شهروند در مقام شهروند محروم می‌سازد. این جدای از ضربات شخصی همچون افسردگی، یا اضطراب است.

بحث از «هزینه‌های روحی» که «شعله» در سخنان خود در رابطه با نوع رفتار اطرافیان خویش مطرح کرده است، صرفا جنبه‌های فردی و شخصی ندارد و تحقیقاتی که انجام گرفته است ثابت می‌کند، افسردگی شهروندان تاثیرات سوء اجتماعی و اقتصادی برای کلیت جامعه نیز دارد.

بیش‌تر بخوانید:
https://tolerance.tavaana.org/fa/Mental_Non_believers

#گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤7👍3🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
برای مداراگری در آینده ایران چه باید کرد؟

در این ویدیوی  کوتاه فرهاد ثابتان، استاد اقتصاد دانشگاه کالیفرنیا و سخنگوی جامعه بهائیان ایران، به این سوال پاسخ می‌دهد که برای مداراگری در آینده ایران چه باید کرد.

این برنامه بریده‌ای از گفت‌وگوی زنده در اتاق کلاب‌هاوس تواناست که دهم خرداد ۱۴۰۲با حضور برخی اندیشمندان حوزه  علوم اجتماعی  و دینداری و خداناباوری برگزار شده است.
https://tolerance.tavaana.org/fa/Tolernce_in_future_Iran

در یوتیوب:
https://youtu.be/iy5cis33Yi8

در ساندکلاد:
https://soundcloud.com/tavaana/kpansgnszlkg

#مداراگری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🔥1
چرا باید در جمهوری اسلامی کافر بود؟ 

«چون دین در دست زمامداران آن ابزار جنایت و ستمکاری شده است و باید این را از آنها گرفت.

در این نوشته هیچ کاری به درستی یا نادرستی مذهب نداریم. که حرف زیاد است و جایش اینجا نیست.  حرفم این است که حتی اگر مذهبی باشیم بروز آن در جمهوری اسلامی خطا است و از آگاهی و انصاف و نوعدوستی بدور.

خیلی ها این را فهمیده اند که موضوع این حکومت دیگر دین و مذهب نیست.  بلکه تنها قدرت است و بر سر کار ماندن. و رژیم از مذهب و اعتقادات مذهبی مردم تنها برای قدرت و حکومت بر آنها استفاده میکند و بس.

بدبختانه بسیاری از دوستان مذهبی هم که مخالف قطعی رژیم هم هستند ناخواسته و ندانسته در این دام افتاده اند و بدون اینکه چنین هدفی داشته باشند باعث تقویت و استمرار رژیم می شوند؛ با شرکت در مراسم مذهبی برنامه ریزی شده و  دلخواه رژیم. خواه این مراسم یک مسجد رفتن ساده و عضویت در هیئت های مذهبی باشد یا پول به روضه خوان دادن و پرداخت وجوهات شرعی به سیستم و آخوند و یا سفر حج.  هرچه و هرچه بطور سیستماتیک و برنامه ریزی شده از سوی رژیم انجام میشود مشروعیت دادن به آن برای حکومت و سیاست های آن هم هست.  

پس دیندار هم که باشی باید در نهان باشد و بس. که هرگونه بروزی در جامعه خواه ناخواه آب به آسیاب این رژیم ریختن است.

همچنانکه اگر کسانی خانه یا محله شما را با نیرنگ یا بزور اسلحه از آن خود کرده باشند اگر توان بیرون راندن آنها نباشد،  دست کم نمی نشینید به گپ زدن و دورهمی گرفتن با آنها و یا شرکت در برنامه هایشان دیگر. که اگر چنین کردید نمیتوانید دیگر بگویید با حضورشان مخالف هم هستید».

- متن برگرفته از کانال تلگرام «بزرگترین نعمت سلامتی نیست»

-- این متن را از باب همخوان کردن تاملات مختلف شهروندان ایرانی پیرامون نسبت مذهب و حکومت و نقش شهروندان منتشر کرده‌ایم و مشتاقانه خواهان نظرات شما مخاطبان گرامی پیرامون تامل این شهروند گرامی هستیم.

#گفتگو_توانا #شهروندان_ایران #مومن_کافر #جمهوری_اسلامی

@Dialogue1402
👍16❤1🔥1
زوال اسلام در ایران پیامد حکومت اسلام است

سخنی با ایرانیان مسلمان

«به عنوان کسی که در ایران زندگی می‌کنم به چشم خود زوال اسلام در ایران را مشاهده می‌کنم. تفکر مذهبی رخت بسته است و از نزدیکان خودم کسانی را دیده‌ام که مناسک بجا می‌آوردند و اکنون دست شسته‌اند. حتی مردمی که مذهبی هستند تمایلی ندارند این مذهبی بودن را و ادای مناسک مذهبی را در چشم دیگران بنمایند چه آنکه از قضاوت مردم می‌هراسند که مبادا آنان را با مزدوران حکومتی مربوط بدانند. البته که هنوز بسیاری از مردم مسلمان شیعه هستند و باور دارند و در عین حال هیچ نسبتی با حکومت ندارند و بلکه مخالف هستند. من آنان را درک می‌کنم که مذهب را برای چهاردیواری خود می‌خواهند و از اینکه مورد داوری قرار بگیرند رنج می‌برند. اما این روزگار می‌گذرد و جمهوری اسلامی برخواهد افتاد ولی جمهوری اسلامی تنها مدل حکومت اسلامی نیست؛ از آنان به عنوان هم‌میهن آنان می‌خواهم که تامل کنند حکومت اسلامی چه بلایی سر باور و مذهب آنان آورده است و پس از جمهوری اسلامی خود پیشگام مبارزه با حضور اجتماعی و سیاسی اسلام در جامعه و دولت باشند. اجازه ندهند اسلام خود را در قانون اساسی پسا جمهوری اسلامی بر شهروندان تحمیل کند. همانطور که هیچ عقیده و باور دیگری نباید خود را در جامعه و سیاست تحمیل کند، مسلمانان شیعه هم نباید به گمان اکثریت بودن روزی باز فیل مسلمانی‌شان یاد هندوستان دولت کند و دوباره همانند ۵۷ در پی برکشیده‌شدن احکام اسلامی باشند»

- متن ارسالی از همراهان

-- این متن را از باب همخوان کردن تاملات مختلف شهروندان ایرانی پیرامون نسبت مذهب و حکومت و نقش شهروندان منتشر کرده‌ایم و مشتاقانه خواهان نظرات شما مخاطبان گرامی پیرامون تامل این شهروند گرامی هستیم.

#گفتگو_توانا #حکومت_اسلامی #ایرانیان_مسلمان #جمهوری_اسلامی

@Dialogue1402
👏9👍6🔥1
مولانا جلال‌الدین، شاعر و ادیب و عارف بزرگ ایرانی در «مجالس سبعه» خود به روایت از قومی می‌پردازد که: «کِشت کرده بودند، چون تمام شد، آتش در آن زدند».

کمی در این گزاره تامل کنیم و به نسبت‌سنجی وضعیت خود با آنچه از این واژگان بر می‌آید، برآییم و بیینم ما ایرانیان آیا دگرباره مصداق قومی خواهیم شد که آتش می‌زنند بر آنچه زحمت کشیده بودند؟

ما ایرانیان - از خداباور تا خداناباور، از مسلمان تا غیرمسلمان - پی برده‌ایم که حکومت مذهبی و ایدئولوژی اسلامی چه بلایی بر سر هر آنچه هستیم می‌آورد.

ایدئولوژی نسبت ما را با پیرامون دستخوش تنظیمات ناواقعی می‌سازد و در طول کمتر از یک دهه از ایرانی که در جهان آبرومند بود به وضعیتی می‌رسیم که سران آن در دادگاه میکونوس پیرامون قتل مخالفان در خاک اروپا به عنوان سردمداران ترور شناخته می‌شوند.

این بی‌آبرویی ناشی از تسلط ایدئولوژی اسلامی بر قضا و قدر ما بود.

اکنون که پی برده‌ایم نامداراگری و ایدئولوژی‌مداری چه بلایی بر سر زیست و هست و نیست ما می‌آورد بهتر نیست در مسیر مبارزه با حکومت تمامیت‌خواه، خود تمامیت‌خواهی پیشه نکنیم و از هم‌اکنون برای ایران ملی و دموکراتیک فردا تمرین کنیم؟ ‌

از اکنون تمرین کنیم ایران فردا بایستی ایرانی «ملی» باشد یعنی همه ایرانیان از همه باورها را در بر بگیرد و باید «دموکراتیک» باشد یعنی بایستی همه ایرانیان فرصت مشارکت در تعیین و تنظیم سیاست‌های کلان را داشته باشند بی‌آنکه از باور و پیش‌فرض‌های مذهبی و عقیدتی آنان پرسیده شود.

این تجربه را قدر بدانیم و بر این دستاورد آتش نزنیم.

#گفتگو_توانا #حکومت_اسلامی #ایرانیان_مسلمان #جمهوری_اسلامی

@Dialogue1402
👍7👏5🔥1
آگاهی ملی در زمانه‌ی عسرت

تاملی بر وضعیت امروز ایران

شمایل شاهزاده عباس‌ میرزا ولیعهد قاجاری را مشاهده می‌کنیم؛ ولیعهدی که به توطئه درباریان به پادشاهی نرسید و شاهزاده‌ای خوشنام و شایسته تقدیر است.

او نمونه‌ای از بزرگانی بود که وقتی از قِبل شکست ایران در جنگ‌های ایران و روس، به ضعف ایران پی برد، بی‌آنکه در صدد بر آید آن را به گردن قضا و قدر بیندازد، درصدد بر آمد پی ببرد چه سبب شد که ایران به چنین ضعفی افتاد.

مکالمه او با ژوبر، نماینده ناپلئون مکالمه مشهوری است و در اینجا بازگو نمی‌کنیم و صرفا به این اشاره می‌کنیم که پرسش‌های عباس میرزا از ان مرد فرانسوی نمودی بارز از آگاهی ملی به ضعف و انحطاط بود؛ آگاهی ارزشمندی که از پس شکست بدست آمده بود؛ آگاهی ملی در زمانه‌ی عسرت!

با اشاره به چنین تجربه تاریخی می‌توان نظری به وضعیت امروز ما ایرانیان انداخت و گفت که اگرچه ملت ایران تجربه بسیار تلخ جمهوری اسلامی را چشیده‌اند و به چشم خود دیده‌اند چگونه حرمت و عزت و بالادستی و سرمستی ایرانیان در ذیل این حکومت اسلامی تبدیل به انحطاط و زوال و فرودستی و بدمستی شده است، اما از پس آن آگاهی ملی بسیار ارزشمندی بدست آمده است.

تسلط جمهوری اسلامی بر سرنوشت ایرانیان را با تسلط روسیه بر ایران در دوران عباس میرزا قیاس بگیریم؛ همانگونه که عباس میرزا از پس آن شکست‌های خفت بار، ایرانیانی را به اروپا فرستاد که دانش نوین بیاموزند ما ایرانیان نیز در ذیل حکومت اسلامی و تمامیت‌خواهی مذهبی به ضرورت مداراگری و سبک زیست آزادیخواهانه بیش از هر زمان باور آورده‌ایم.

اکنون به جرئت می‌توان گفت کمتر ملتی در خاورمیانه همچون ملت ایران به سکولاریسم باورمند است. این ملت صراحتا خروج دین و مناسبات دینی از دولت‌ و سیاست را طلب می‌کند؛ آگاهی ملی در زمانه‌ی عسرت.

این آگاهی ملی را قدر بدانیم و برای بازسازی ایران آزاد و مداراجو در ایران فردا از آن بهره بگیریم.

#گفتگو_توانا #حکومت_اسلامی #ایرانیان_مسلمان #جمهوری_اسلامی

@Dialogue1402
👌10❤2👍2🔥1