گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
چرا اخلاق و معنویت سکولار بر اخلاق و معنویت دینی برتری دارد؟

پیامی از همراهان

در جهانی پر از تنوع دینی، فرهنگی و فلسفی، این پرسش قدیمی دوباره با صدایی نو مطرح می‌شود:
آیا می‌توان اخلاقی زیست، بی‌آن‌که مذهبی بود؟
و فراتر از آن:
آیا ممکن است اخلاق و معنویت سکولار در برخی بنیادها و کارکردها، از اخلاق و معنویت دینی انسانی‌تر، پویاتر و مؤثرتر باشد؟

در این یادداشت، پاسخی آری‌گونه به این پرسش را از چند زاویه بررسی می‌کنیم.

۱. تفاوت زبان‌ها:

زبان هدایت‌گر / تحمیلی در برابر زبان پرسش‌گر / تحلیلی

زبان دینی، چه در قرآن، تورات یا متون بودایی، اغلب زبانی است قطعی، هنجاری و آمرانه.
در این زبان، «باید»‌ها از مرجعی ماورایی صادر می‌شود: خدا چنین خواسته است.
اخلاق در این قالب، فرمان است؛ نه دعوت. اطاعت فضیلت است، نه پرسش.

در مقابل، زبان اخلاق سکولار، زبانی است تفسیری، انتقادی و استدلال‌محور.
در آن، فرد خود به اخلاق می‌اندیشد، آن را برمی‌گزیند، و در قبالش پاسخ‌گوست—نه در برابر قدرتی متعال، بلکه در برابر وجدان، جامعه، و رنج انسان دیگر.

📌 در دنیای متکثر امروز، زبانی که بر پایه‌ی استدلال، هم‌فهمی و پرسش استوار باشد، در عمل مؤثرتر، انسانی‌تر و کمتر مستعد سوءاستفاده است.

۲. مسئولیت‌پذیری:

ترس از مجازات الهی یا وفاداری به وجدان انسانی؟

اخلاق دینی اغلب با وعده‌ی پاداش یا تهدید به مجازات در جهان دیگر گره خورده است. فرد خوبی می‌کند چون بهشت می‌خواهد یا از جهنم می‌هراسد.

اما اخلاق سکولار، در تلاش است انسانی پرورش دهد که نیکی کند نه از ترس، بلکه از درک و همدلی.
در این دیدگاه، اخلاق نه فرمانی از بیرون، بلکه درکی از درون است: پاسخ ما به دیگری، به رنج، به عدالت.

۳. معنویت سکولار:

زیستن آگاهانه و اصیل، بدون نیاز به فراطبیعت

معنویت همیشه با پرستش خدا یا تقدیس مقدسات تعریف نمی‌شود.
در سنت‌های سکولار، معنویت می‌تواند تجربه‌ی ژرف حضور، عشق، همدلی، یا شگفتی در برابر زندگی و طبیعت باشد.
همان‌طور که در آثار کسانی چون اسپینوزا، آلبر کامو، و حتی ویکتور فرانکل می‌بینیم، معنویت می‌تواند زمینی، درونی، بدون نیاز به معجزه یا ایمان ماورایی باشد.

📌 این معنویت، جهانی‌تر و آزادتر است.
در آن، حتی بی‌خدایان نیز به تجربه‌های اصیل انسانی دست می‌یابند.

ادامه را در اسلاید ها بخوانید

#اخلاق #دین #معنویت #سکولاریسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5
‌
بهرام مشیری، نویسنده، پژوهشگر تاریخ، و از روشنفکران برجسته و منتقد دین و دیکتاتوری درگذشت. او شب یک‌شنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۵ (برابر با دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴ به وقت تهران) در بیمارستان هوگ ارواین در ایالت کالیفرنیا، بر اثر خونریزی مغزی چشم از جهان فروبست.

مشیری که متولد ۲ فروردین ۱۳۲۶ بود، سال‌ها با تولید و اجرای برنامه‌هایی چون «سرزمین جاوید» در رسانه‌های برون‌مرزی، به نقد خرافات، دین‌سالاری و استبداد پرداخت. سخنان تند و صریح او در نقد ساختارهای فکری و فرهنگی سنتی، نقشی مهم در شکستن تابوهای ذهنی و دینی در میان بسیاری از مخاطبان فارسی‌زبان داشت.

او با نگاه نقادانه‌اش به تاریخ و دین، از جمله چهره‌هایی بود که در فضای فکری ایرانیان خارج از کشور، بر گسترش گفت‌وگوهای آزاد درباره‌ اندیشه، تاریخ و انسان‌گرایی تأثیری چشمگیر گذاشت. به همین دلیل، همواره مورد غضب حکومت جمهوری اسلامی قرار داشت و در مقاطعی نیز با تهدیدهای جانی و سوءقصد روبه‌رو شد.

تلویزیون «سرزمین جاوید»، رسانه‌ای که سال‌ها پایگاه اندیشه و فعالیت مشیری بود، با انتشار اطلاعیه‌ای درگذشت او را چنین اعلام کرد:

«با اندوهی ژرف و دلی آکنده از غم، درگذشت استاد بهرام مشیری – نویسنده، روشنفکر، تاریخ‌شناس، منتقد دین و استبداد، آزادی‌خواه، برنامه‌ساز سرزمین جاوید، و از پیشگامان اندیشه‌ آزادی، را به آگاهی عموم می‌رسانیم... نام و یاد استاد بهرام مشیری، این اندیشمند آزاده و فرزند راستین ایران‌زمین، در تاریخ فرهنگ و آزادی‌خواهی ایران جاودان خواهد ماند.»

درگذشت بهرام مشیری، بی‌تردید رویدادی تلخ و جبران‌ناپذیر برای جامعه‌ روشنفکران، کنشگران آزادی‌خواه، و دوستداران اندیشه‌ نقادانه است. میراث او در دفاع از خرد، آزادی، و روشنگری، همچنان الهام‌بخش نسل‌هایی از ایرانیان خواهد بود.

#بهرام_مشیری #تفکر_نقاد #نقد_دین #آزاداندیش #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
💔29❤5🤣2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‌
اظهاراتی از این دست که بحران آب و خشکسالی را به «بی‌حجابی» نسبت می دهند یا راه حل بحران خودساخته را «دعای باران» می‌دانند، نشانه‌ گریز از مسئولیت و ناتوانی در مواجهه‌ علمی و مدیریتی با یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های زیست‌محیطی کشور است.

این نگاه خرافی و غیرمسئولانه، در واقع تلاشی است برای پنهان کردن دهه‌ها سوءمدیریت، سیاست‌های نادرست در بهره‌برداری از منابع آبی، سدسازی‌های بی‌رویه، تخریب جنگل‌ها و نابودی سفره‌های زیرزمینی.

در حالی‌که جوامع دیگر با برنامه‌ریزی علمی، مدیریت مصرف و فناوری‌های نوین به مقابله با خشکسالی می‌روند، مسئولان جمهوری اسلامی همچنان بحران‌ها را با نسخه‌های مذهبی و عوام‌فریبانه تبیین می‌کنند تا از پاسخ‌گویی به مردم بگریزند.

#بحران_آب #محیط_زیست #حجاب #دعای_باران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤮9💩3🤣2
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
چرا اخلاق و معنویت سکولار بر اخلاق و معنویت دینی برتری دارد؟

پیامی از همراهان

در جهانی پر از تنوع دینی، فرهنگی و فلسفی، این پرسش قدیمی دوباره با صدایی نو مطرح می‌شود:
آیا می‌توان اخلاقی زیست، بی‌آن‌که مذهبی بود؟
و فراتر از آن:
آیا ممکن است اخلاق و معنویت سکولار در برخی بنیادها و کارکردها، از اخلاق و معنویت دینی انسانی‌تر، پویاتر و مؤثرتر باشد؟

در این یادداشت، پاسخی آری‌گونه به این پرسش را از چند زاویه بررسی می‌کنیم.

۱. تفاوت زبان‌ها:

زبان هدایت‌گر / تحمیلی در برابر زبان پرسش‌گر / تحلیلی

زبان دینی، چه در قرآن، تورات یا متون بودایی، اغلب زبانی است قطعی، هنجاری و آمرانه.
در این زبان، «باید»‌ها از مرجعی ماورایی صادر می‌شود: خدا چنین خواسته است.
اخلاق در این قالب، فرمان است؛ نه دعوت. اطاعت فضیلت است، نه پرسش.

در مقابل، زبان اخلاق سکولار، زبانی است تفسیری، انتقادی و استدلال‌محور.
در آن، فرد خود به اخلاق می‌اندیشد، آن را برمی‌گزیند، و در قبالش پاسخ‌گوست—نه در برابر قدرتی متعال، بلکه در برابر وجدان، جامعه، و رنج انسان دیگر.

📌 در دنیای متکثر امروز، زبانی که بر پایه‌ی استدلال، هم‌فهمی و پرسش استوار باشد، در عمل مؤثرتر، انسانی‌تر و کمتر مستعد سوءاستفاده است.

۲. مسئولیت‌پذیری:

ترس از مجازات الهی یا وفاداری به وجدان انسانی؟

اخلاق دینی اغلب با وعده‌ی پاداش یا تهدید به مجازات در جهان دیگر گره خورده است. فرد خوبی می‌کند چون بهشت می‌خواهد یا از جهنم می‌هراسد.

اما اخلاق سکولار، در تلاش است انسانی پرورش دهد که نیکی کند نه از ترس، بلکه از درک و همدلی.
در این دیدگاه، اخلاق نه فرمانی از بیرون، بلکه درکی از درون است: پاسخ ما به دیگری، به رنج، به عدالت.

۳. معنویت سکولار:

زیستن آگاهانه و اصیل، بدون نیاز به فراطبیعت

معنویت همیشه با پرستش خدا یا تقدیس مقدسات تعریف نمی‌شود.
در سنت‌های سکولار، معنویت می‌تواند تجربه‌ی ژرف حضور، عشق، همدلی، یا شگفتی در برابر زندگی و طبیعت باشد.
همان‌طور که در آثار کسانی چون اسپینوزا، آلبر کامو، و حتی ویکتور فرانکل می‌بینیم، معنویت می‌تواند زمینی، درونی، بدون نیاز به معجزه یا ایمان ماورایی باشد.

📌 این معنویت، جهانی‌تر و آزادتر است.
در آن، حتی بی‌خدایان نیز به تجربه‌های اصیل انسانی دست می‌یابند.

ادامه را در اسلاید ها بخوانید

#اخلاق #دین #معنویت #سکولاریسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5❤2
‌
«کلیسای کاتولیک به طور رسمی اعلام کرده است که مریم، مادر عیسی مسیح، نقشی به عنوان “شریک در نجات” در جهان ندارد. این حکم که روز روز سه‌شنبه ۱۳ آبان توسط واتیکان منتشر شد، تأکید می‌کند که عیسی مسیح تنها نجات‌دهنده بشریت است و به بحث‌های طولانی‌مدت در میان مقامات کلیسا پایان می‌بخشد.

دفتر عقیدتی واتیکان در دستورالعمل جدید خود، خطاب به ۱.۴ میلیارد کاتولیک در سراسر جهان، تصریح کرد که استفاده از عنوان “منجی مشترک” برای مریم مقدس مناسب نیست. این بیانیه به این دلیل صادر شده است که این عنوان می‌تواند "باعث سردرگمی و عدم تعادل در هماهنگی حقایق ایمان مسیحی شود."

این حکم پس از سال‌ها بحث و بررسی در مورد نقش مریم در نجات بشریت صادر می‌شود. در حالی که کاتولیک‌ها معتقدند که عیسی مسیح با قربانی شدن و مرگ خود، بشریت را نجات داد، برخی از الهیدانان کاتولیک بر این باورند که مریم نیز به عنوان مادر عیسی و زنی که با خواست خدا موافقت کرد، در این فرایند سهیم بوده است.

دستورالعمل جدید واتیکان بر نقش مریم به عنوان واسطه بین خدا و بشریت تأکید می‌کند. در این بیانیه آمده است که مریم با به دنیا آوردن عیسی، "دروازه‌های رستگاری را که تمام بشریت در انتظار آن بود، گشود."

تصمیم واتیکان در مورد نقش مریم در رستگاری جهان واکنش‌های متفاوتی را در بین کاتولیک‌ها و سایر مسیحیان برخواهد انگیخت. با این حال، این حکم نشان‌دهنده تلاش کلیسا برای روشن ساختن آموزه‌های خود و جلوگیری از سوءتفاهم‌ها در مورد نقش مریم مادر عیسی مسیح است.

#کلیسا #کاتولیک #پاپ #واتیکان #منجی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍11💩5😁4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‌
آموزشکده توانا برای دوره آموزشی جدید دانشجو می‌پذیرد:

خداناباوری و انسان‌گرایی در عمل
مدرس وریا امیری پژوهشگر فلسفه

این دوره آموزشی بصورت آفلاین و در تلگرام برگزار خواهد شد.
دانشجویان و علاقمندان بایستی فرایند ثبت‌نام اولیه را از طریق فرم ثبت‌نام تکمیل کنند.

همچنین پیش از هر جلسه آموزشی فرم حضور و غیاب را تکمیل کرده تا بتوانند در پرسش و پاسخ‌ها شرکت کنند.

این دوره آموزشی، با هدف آشنایی بیش‌تر مخاطبان با مفاهیم آتئیسم، خداناباوری و اگنوستیسیزم یا ندانم‌گرایی و همین‌طور اومانیسم یا انسان‌گرایی تدوین شده است.

در این درس‌گفتار پیچیدگی‌هایی که در باب معنی و کاربرد این مفاهیم در کلام روزمره وجود دارد، بررسی می‌شود و سعی خواهد شد که با توضیحات ساده باورها و جهان‌بینی آتئسیت‌ها، اگنوستیک‌ها و انسان‌گراها توضیح داده شود.


فرم ثبت نام:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSebunyFmHmv8ayYsAg06396kKE_QvrMbuGA49jR9JSilx7KNw/viewform?usp=header

کانال تلگرام دوره:
https://t.me/Nonbelievers_iran

#خداباوری #آتئیسم #اگنوستیسیزم #اومانیسم #ندانم_گرایی #گفتگو_توانا



@Nonbelievers_iran
👍5
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
عادل ضاهر، فیلسوف لبنانی-آمریکایی متولد ۱۹۳۹، یکی از چهره‌های برجسته در حوزه فلسفه دین و نقد اندیشه‌های اسلام‌گرایانه است. او تحصیلات خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت و دانشگاه فرانکفورت آغاز کرد و در سال ۱۹۶۷ دکترای فلسفه را از دانشگاه نیویورک دریافت کرد. ضاهر بیش از یک دهه در دانشگاه‌های نیویورک تدریس کرد و در نهایت به‌عنوان استاد در دانشگاه پِیس فعالیت داشت. از آثار مهم او می‌توان به «فلسفه و سیاست» (۱۹۹۰)، «مبانی فلسفی سکولاریسم» (۱۹۹۳) و «اولویت عقل: نقد میراث اسلام سیاسی» (۲۰۰۱) اشاره کرد.

کتاب «سنجش فلسفی اسلام‌گرایی» یکی از آثار مهم عادل ضاهر است که در آن به بررسی و نقد سه آموزه کلیدی اسلام‌گرایان می‌پردازد: پیوند ضروری اسلام و سیاست، ضرورت راهنمایی الهی برای اداره امور اجتماعی و سیاسی، و محدودیت شدید اجتهاد در تفسیر قرآن. ضاهر با تحلیل دقیق این آموزه‌ها، نشان می‌دهد که این باورها به تناقضاتی منجر می‌شوند که نمی‌توان به‌راحتی از آن‌ها عبور کرد. او در نهایت نتیجه می‌گیرد که این سه باور را باید از اساس کنار گذاشت. این کتاب با ترجمه فارسی آموزشکده توانا در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.

برای دانلود رایگان این کتاب، به لینک زیر مراجعه کنید:
https://tavaana.org/adel-daher-a-philosophical-critique-of-islamism/
☝️ دانلود کتاب «سنجش فلسفی اسلام‌گرایی» از وب‌سایت آموزشکده توانا

#عادل_ضاهر #نقد_دین #اسلام #فلسفه #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤4🏆1
‌

‌
‌
در ایران، دین‌ناباوران و خداناباوران به‌طور گسترده با تحقیر و تبعیض خصوصا از سوی وابستگان حکومت و افراد مذهبی در جامعه مواجه‌اند.

این افراد اغلب به‌عنوان "کافر" یا "منحرف" برچسب‌گذاری شده و به دلیل عقاید خود، از سوی خانواده، محیط کاری، یا جامعه طرد می‌شوند.

باورهای رایج مذهبی که ناباوری به خدا را غیرقابل‌پذیرش می‌داند، فضایی ایجاد کرده که در آن ناباورمندان مجبور به پنهان کردن عقاید خود هستند تا از پیامدهای منفی اجتماعی و حرفه‌ای در امان بمانند.

این تبعیض به‌طور خاص در برخوردهای روزمره و تعاملات اجتماعی نمود پیدا می‌کند، جایی که ناباورمندان اغلب از حق احترام برابر برخوردار نیستند و ممکن است هدف تمسخر، توهین، یا رفتارهای خصمانه قرار گیرند.

نبود آگاهی و پذیرش درباره تنوع فکری و مذهبی، این مشکلات را تشدید کرده است.

تحقیر و تبعیض نسبت به دین‌ناباوران نه تنها کرامت انسانی آنان را نقض می‌کند، بلکه مانع از گسترش فضای گفت‌وگوی آزاد و احترام به عقاید مختلف در جامعه می‌شود، موضوعی که برای تحقق عدالت و برابری ضروری است.

#ناباورمندان #خداناباوران #کرامت_انسانی #تبعیض_مذهبی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍6👏2
‌
احمد بالدی در آتش سوخت، آقای خامنه‌ای!
خم به ابروی مبارک آوردید؟
قرار بود با شنیدن ظلم‌هایی بسی کوچک‌تر از این، دق کنید.

پیام همراهان

آقای خامنه‌ای،
بارها از منابر و رسانه‌ها شنیده‌ایم که گفته‌اید:
علی‌بن‌ابی‌طالب شنید که خلخالی از پای زن یهودی ربوده‌اند، و گفت:
«اگر مسلمانی از شنیدن این خبر دق کند، ملامتش نکنید.»
می‌خواهم بپرسم: احمد بالدی در آتش سوخت — آیا خم به ابرو آوردید؟
در سرزمینی که جوانی از درد بی‌عدالتی خود را به آتش می‌کشد، سکوت صاحبان قدرت سنگین‌تر از هر فاجعه‌ای است. قدرت، اگر پاسخ‌گو نباشد، دیر یا زود گوشش از فریاد مردم کر و چشمش از دیدن رنج آنان کور می‌شود. هیچ عنوان یا مقامی نمی‌تواند وجدان انسانی را از پرسش در امان نگه دارد.
احمد بالدی نماد یک زخم است؛ زخمِ مردمی که دیده نمی‌شوند. وقتی انسانی برای دفاع از حق کوچک خود چاره‌ای جز آتش نمی‌یابد، معنایش این است که سازوکار عدالت فروپاشیده است.
در چنین لحظه‌ای، سکوتِ ما مردم، ادامه‌ی همان بی‌عدالتی است.

هیچ ملتی نجات نمی‌یابد مگر آن‌که حاکمانش در برابر درد انسان‌ها سر تعظیم فرود آورند، و مردمش در برابر رنج هم‌وطنانشان بی‌تفاوت نمانند.
امروز، هر سکوتی در برابر بی‌اعتنایی به جان انسان‌ها، خود شکلی از همراهی با بی‌عدالتی است.
هموطنان عزیز
دیگر هیچ امیدی به جمهوری اسلامی نیست؛ امروز ما شهروندان باید صدای خود را بلند کنیم، یاد احمد را زنده نگه داریم و نگذاریم فریاد عدالت در خاکستر خاموش شود.
وجدان بیدار مردم، آخرین امید برای بازگرداندن کرامت به این سرزمین است.

#کرامت_انسانی #ظلم #عدالت #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍20✍1😢1😭1