گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
🔹دانشجویان و علاقه‌مندان گرامی
دوره آموزشی خداناباوری و انسان‌گرایی در عمل


🔷️فردا دوشنبه ۱۰ آذر مطابق با برنامه اعلام شده جلسه نخست این دوره آموزشی برگزار خواهد شد.

⚠️توجه داشته باشید ساعاتی پیش از هر جلسه فرم پیش‌آزمون و پرسش و پاسخ و همچنین حضور و غیاب منتشر خواهدشد.

پرکردن این فرم‌ها در روند ارزشیابی و همچنین ارائه پاسخ به پرسش‌های دانشجویان توسط استاد ضروری است.

هر جلسه راس ساعت و تاریخ اعلام شده در این کانال و سپس در پلتفرم‌های دیگر در دسترس خواهد بود.

این دوره آموزشی، با هدف آشنایی بیش‌تر مخاطبان با مفاهیم آتئیسم، خداناباوری و اگنوستیسیزم یا ندانم‌گرایی و همین‌طور اومانیسم یا انسان‌گرایی تدوین شده است.


فرم ثبت نام:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSebunyFmHmv8ayYsAg06396kKE_QvrMbuGA49jR9JSilx7KNw/viewform?usp=header

کانال تلگرام دوره:
https://t.me/Nonbelievers_iran

#خداباوری #آتئیسم #اگنوستیسیزم #اومانیسم #ندانم_گرایی #گفتگو_توانا


@Nonbelievers_iran
❤5👍2
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
آیا پرسشگر، شبهه افکن است؟
«پاسخ به شبهات»؛ ابزار کنترل فکری و سیاسی در گفتمان اسلام‌گرایی

پیام همراهان

امروزه بخش قابل توجهی از بودجه حوزه‌های علمیه حکومتی و مراکز دینی رسمی صرف پروژه‌ای به نام «پاسخ به شبهات» می‌شود. صدها وب‌سایت، کانال و برنامه رسانه‌ای وابسته به حکومت در این زمینه فعال‌اند. اما این عنوان به ظاهر علمی، در عمل اغلب به معنای دفاع ایدئولوژیک است، نه گفت‌وگوی آزاد برای کشف حقیقت.

در این رویکرد، همه احکام و عقاید اسلامی، چون از قرآن و سنت گرفته شده‌اند، پیشاپیش بی‌خطا و درست فرض می‌شوند. بنابراین، پرسش یا نقد نه تلاشی برای روشن شدن حقیقت، بلکه نشانه «ابهام ذهنی» یا حتی «سوءنیت» تلقی می‌شود. واژه «شبهه‌افکن» دقیقاً در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند؛ برچسبی منفی که پرسشگر را از یک جوینده حقیقت به یک تهدید فکری و ایمانی تبدیل می‌کند.

نمونه‌ها فراوان‌اند:

رد کردن نقدهایی که به حقوق زنان وارد می‌شود، مثل تبعیض در ارث یا نصف بودن ارزش شهادت زنان در دادگاه، با استدلال‌های «حکمت الهی» یا «مصلحت خانواده».

توجیه گزاره‌های مردسالارانه دینی به عنوان «وظایف طبیعی زن و مرد» یا «تقسیم کار الهی».

رد کردن تحلیل‌های روان‌شناختی و جامعه‌شناختی درباره علل دینداری با این استدلال که «ایمان موهبت الهی است و تحلیل علمی آن بی‌معناست».

رد اشکالات به براهین اثبات خدا با برچسب «سست بودن فهم منتقد» یا «تقلید از غرب».

در حوزه سیاسی، دفاع از مداخله نظامی در سوریه یا هزینه‌های سنگین منطقه‌ای به نام «دفاع از حرم»، بدون پذیرش نقد درباره پیامدهای اقتصادی و انسانی آن.

انکار مسئولیت حکومت در ماجرای مرگ مهسا امینی و معرفی روایت رسمی به عنوان تنها حقیقت.


این واکنش‌ها ریشه‌ای هویتی دارند. در اسلام‌گرایی، باور دینی و تصمیمات سیاسی نظام، بخشی از هویت جمعی‌اند. نقد این باورها یا تصمیمات، به معنای حمله به «خود ما» تلقی می‌شود. از نظر روان‌شناختی، این وضع شبیه مکانیسم‌های دفاعی چون «برچسب‌زنی» و «فرافکنی» است: به جای بررسی محتوای نقد، پرسشگر به عنوان دشمن یا شبهه‌افکن معرفی می‌شود تا اضطراب و ناامنی هویتی کاهش یابد.

نتیجه چنین سیستمی، بسته شدن باب نقد و گفت‌وگوی آزاد است. فضای فکری از جست‌وجوی حقیقت به میدان دفاع ایدئولوژیک بدل می‌شود. این نه‌تنها مانع اصلاح و پویایی است، بلکه شکاف میان مردم و نظام را عمیق‌تر می‌کند. حکومتی و دینی که از پرسش می‌ترسد، دیر یا زود پایگاه اجتماعی خود را از دست خواهد داد.

#اسلام_گرایی #پرسشگری #دگماتیسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍8❤2👏2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
در مباحث مربوط به سیاست و حکومت در ایران، واژه «سکولاریسم» بارها به کار رفته و متاسفانه با سوءبرداشت‌هایی نیز همراه بوده است.  این در حالی است که سکولاریسم، نظامی فکری و سیاسی است که صرفا بر جدایی نهاد دین از نهاد دولت تأکید دارد. در یک چارچوب سکولار، دولت نه بر اساس احکام یک دین خاص، بلکه بر مبنای اصول عقلانی، حقوق بشر و اجماع عمومی اداره می‌شود. به بیان دیگر نکته‌ مهم این است که سکولاریسم نه به‌معنای بی‌دینی است، نه ضددینی؛ بلکه دولت را موظف می‌داند که نسبت به تمامی باورهای دینی و غیردینی، بی‌طرف باشد.

نگاه مثبت ملت ایران به سکولاریسم

بر پایه‌ گزارشی که بی‌بی‌سی فارسی منتشر کرده، نتایج یک نظرسنجی سراسری که در پاییز ۱۴۰۲ توسط نهادهای دولتی ایران انجام شده، نشان می‌دهد که اکثریت قاطع مردم ایران خواهان جدایی دین از سیاست هستند. این پیمایش که تحت عنوان «ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان» و با طبقه‌بندی محرمانه تهیه شده، تا کنون به‌صورت رسمی در اختیار افکار عمومی قرار نگرفته است.

مطالعه بیشتر در وبسایت:
https://dialog.tavaana.org/secularism-against-religious-people/

#سکولاریسم #لائیسیته #گفتگو_توانا
👍13
‌
آین رند (Ayn Rand) فیلسوف، نویسنده و متفکر قرن بیستم بود که به دلیل ترویج فلسفه عینیت‌گرایی (Objectivism) شناخته می‌شود. او بر اهمیت عقل، فردگرایی و سرمایه‌داری آزاد تأکید داشت و در آثارش، مانند اطلس شورید و سرچشمه، قهرمانانی را به تصویر کشید که در برابر جبر اجتماعی و سنت‌های کهن مقاومت می‌کنند. رند از منتقدان سرسخت مذهب و ایمان بود و آن‌ها را در تضاد با عقل و منطق می‌دانست. اندیشه‌های او همچنان الهام‌بخش بسیاری از طرفداران آزادی فردی و بازار آزاد است.

#آین_رند #علم_گرایی #خردگرایی #نقد_دین #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍11❤2
Forwarded from گفت‌وشنود
🔹 ایدئولوژی به‌مثابه ابزاری برای شستشوی مغزی!

پیام همراهان

کارل مارکس در تحلیل ساختارهای قدرت، ایدئولوژی را نه ابزار آگاهی، بلکه سازوکار آگاهی کاذب می‌دانست. از نظر او، طبقه‌ی حاکم با تحمیل ارزش‌ها و باورهای خود بر کل جامعه، این توهم را پدید می‌آورد که وضع موجود طبیعی، اخلاقی و غیرقابل تغییر است. این آگاهی کاذب، عاملی است که موجب می‌شود فرودستان، نه تنها علیه ستم سر برندارند، بلکه خود به بازتولید آن کمک کنند.

نظام‌های توتالیتر قرن بیستم، از جمله فاشیسم، استالینیسم و حکومت‌های دینی، بسیار خوب آموختند که سلطه‌ی پایدار، تنها با سرکوب فیزیکی ممکن نیست؛ بلکه مهندسی ذهن و تسخیر آگاهی مردم، کارآمدترین ابزار سلطه است. در این میان، جمهوری اسلامی ایران یکی از نمونه‌های برجسته بهره‌برداری سازمان‌یافته از ایدئولوژی در چارچوب دینی‌ـ‌سیاسی است.

بیایید ببینیم این بهره‌برداری چگونه و در چه سطوحی رخ می‌دهد:

۱. قدسی‌سازی قدرت سیاسی

در جمهوری اسلامی، نهاد ولایت فقیه به‌عنوان امتداد اراده‌ی الهی معرفی می‌شود. انتقاد از این ساختار، نه صرفاً مخالفت سیاسی، بلکه عدول از دین و اخلاق تلقی می‌شود. این مکانیسم، قدرت را فراتر از نقد قرار می‌دهد و با پیوند زدن میان مشروعیت الهی و اقتدار سیاسی، امکان هرگونه مقاومت مدنی را از درون سرکوب می‌کند.

۲. ساختن دشمن‌های دائمی و بازتولید ترس

از آغاز انقلاب تاکنون، گفتمان رسمی جمهوری اسلامی همواره بر دشمنانی چون «آمریکا»، «صهیونیسم»، «فتنه‌گران» و «جریان نفوذ» تأکید داشته است. این سازوکار، دو کارکرد اساسی دارد: نخست، انحراف توجه مردم از مسائل داخلی؛ دوم، بسیج روانی جامعه در اطراف قدرت. در چنین فضایی، حاکمیت خود را «سنگر مقاومت» در برابر تهدیدات معرفی می‌کند، و خواسته‌های اصلاح‌طلبانه، به‌سادگی در هیاهوی «دشمن» گم می‌شوند.

۳. استفاده از رسانه و آموزش برای تولید شبه آگاهی

رسانه‌های رسمی، نظام آموزشی، و تبلیغات دینی، به‌شکلی سیستماتیک در خدمت بازتولید گفتمان ایدئولوژیک قرار گرفته‌اند. کودکان از نخستین سال‌های تحصیل با مفاهیمی چون «شهادت»، «انتظار»، «استکبارستیزی» و «ولایت» مواجه می‌شوند. هدف، شکل دادن به ذهنیتی است که با نظم موجود نه‌تنها سازگار، بلکه همدل و وفادار باشد.

۴. معنابخشی ایدئولوژیک به فقر و سختی

نظام ایدئولوژیک جمهوری اسلامی، با بهره‌گیری از مفاهیم دینی مانند «زهد»، «صبر» و «جهاد»، تلاش می‌کند فقر و محرومیت را نه به‌عنوان پیامد سیاست‌های غلط، بلکه به‌عنوان امتحان الهی یا فضیلتی معنوی بازنمایی کند. در چنین دستگاهی، عدالت اجتماعی به تعویق می‌افتد و اعتراض به شرایط معیشتی، نوعی ناسپاسی تلقی می‌شود.

۵. وعده‌دادن رستگاری آینده برای توجیه رنج اکنون

یکی از مؤثرترین ابزارهای ایدئولوژیک نظام، ارجاع مداوم به ظهور منجی (امام زمان) و «عدالت موعود» است. این گفتمان، وضع ناعادلانه‌ی موجود را گذرا و مقدمه‌ای بر تحقق آرمان‌شهر دینی می‌نمایاند. نتیجه آن است که مردم، به جای اقدام برای تغییر، به انتظار و تسلیم سوق داده می‌شوند.

🔚 جمع‌بندی

جمهوری اسلامی از ایدئولوژی، نه صرفاً به عنوان مجموعه‌ای از باورهای دینی، بلکه به‌عنوان سازوکار حفظ قدرت بهره می‌گیرد. در این نظام، ایدئولوژی همچون پرده‌ای ضخیم، واقعیت‌های تلخ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را می‌پوشاند، و مردم را به پذیرش داوطلبانه سلطه سوق می‌دهد. این همان چیزی است که مارکس، با صراحت تمام، آگاهی کاذب می‌نامید؛ آگاهی‌ای که نه آگاه می‌کند، بلکه در خدمت تداوم ناآگاهی است.

#ایدئولوژی #حکومت_فقهی #قدسی سازی #دیگری_ستیزی #گفتگو_توانا

@Dialigue1402
❤10👍2
Forwarded from گفت‌وشنود
ارباب کیخسرو شاهرخ
نماینده زرتشتیان ایران و پیشرو در اصلاحات اجتماعی قاجار

برای مطالعه متن کامل این شناسه به صفحه گفت‌وشنود مراجعه کنید:

https://dialog.tavaana.org/arbab_keykhosro_shahrokh/

#گفتگو #رواداری #دین #بهدین #زرتشتی #کیخسرو_شاهرخ
@dialogue1402
❤7👍2👏1💩1
‌
🔷️استان کبک کانادا لایحه‌ای جدید با عنوان "Bill 9" معرفی کرده است که هدف آن محدود کردن «عبادات عمومی» و تشدید سیاست‌های سکولاریسم دولتی است.

این لایحه که در مرحله بررسی قرار دارد، بر ممنوعیت برگزاری نماز در فضاهای عمومی مانند خیابان‌ها و پارک‌ها، و همچنین ممنوعیت نمازخوانی در مؤسسات دولتی، کالج‌ها و دانشگاه‌ها، تأکید می‌کند.
بر اساس متن پیشنهادی، گروه‌هایی که نماز جماعت در اماکن عمومی برگزار کنند تا ۱۱۲۵ دلار جریمه خواهند شد، هرچند رویدادهای مذهبی کوتاه‌مدت با دریافت مجوز قبلی می‌توانند از این قانون مستثنا باشند.

این لایحه همچنین محدودیت‌هایی درباره ایجاد نمازخانه در دانشگاه‌ها و ارائه وعده‌های غذایی فقط حلال یا کُشر در مؤسسات عمومی پیش‌بینی می‌کند.

دولت کبک این اقدامات را بخشی از «تقویت سکولاریسم» می‌داند، درحالی‌که منتقدان نسبت به تأثیر نامتناسب آن بر مسلمانان و محدودیت آزادی‌های مذهبی هشدار می‌دهند.


🔷️زمینه شکل‌گیری چنین قوانینی را می‌توان در ترکیبی از عوامل اجتماعی، سیاسی و هویتی جست‌وجو کرد.

کبک تاریخی طولانی از تلاش برای فاصله‌گیری از سلطه گذشته کلیسای کاتولیک بر امور عمومی دارد و مفهوم «سکولاریسم سخت» در این استان بیشتر نوعی بازتعریف هویت جمعی و حفاظت از فرهنگ فرانسوی‌زبان تلقی می‌شود. اما این رویکرد هنگامی که با نگرانی‌های معاصر درباره مهاجرت، تنوع مذهبی و تغییرات جمعیتی ترکیب می‌شود، به سیاست‌هایی منجر می‌شود که ظاهرشان بی‌طرفانه ولی اثرشان نابرابر است. قانون‌گذاران می‌گویند هدفشان جلوگیری از استفاده سیاسی از فضای عمومی است.
این نوع قوانین بازتابی از تنش‌های عمیق میان ترس از دست رفتن هویت فرهنگی و نیاز به پذیرش واقعیت‌های جامعه چندفرهنگی امروز هستند.

#نماز #عبادت #کانادا #چند_فرهنگی #رواداری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤10👏10👍2🔥1