گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
🔹️هشتم نوامبر، روز جهانی شهرسازی است؛ روزی برای اندیشیدن به این پرسش که فضاهای شهری برای چه کسانی و با چه هدف‌هایی ساخته می‌شوند. در ایران امروز، شهر تنها محل زیستن نیست، بلکه صحنه‌ی بازتابی از سیاست، قدرت، و حافظه‌ی جمعی ماست. در چنین زمینه‌ای، شاید بتوان شش پرسش بنیادین درباره‌ی شهر ایرانی مطرح کرد:

🔹️یک – آیا شهر برای زندگی شایسته انسانی طراحی شده است؟
آیا فضاهای شهری بر پایه‌ی ارزش‌هایی چون گفت‌وگو، هم‌زیستی، آرامش، سلامت روان و بدن، و عدالت طراحی شده‌اند؟
آیا میدان‌ها، فضاهای عمومی، زمین‌های بازی کودکان، و امکانات ورزشی و فرهنگی در دسترس و امن‌اند؟
یا آنکه تراکم‌فروشی، سوداگری زمین، و بی‌توجهی به کیفیت زیست، شهر را به کالایی گران و ناعادلانه بدل کرده است؟

🔹️دو – آیا شهرسازی موجود، از نظر سیاسی و فرهنگی بی‌طرف است؟
یا یک اقلیت حاکم آن را به ماشین تبلیغاتی خود بدل کرده است؟
یا دیوارها و بیلبوردها پر از شعارهای ایدئولوژیک‌اند، خیابان‌ها و میدان‌ها به نام‌های خاص یا حتی تروریست‌هایی مانند «خالد اسلامبولی» و «نواب صفوی» نام‌گذاری شده‌اند، و فضاهای عمومی به تریبون دائمی یک گفتمان سیاسی خاص تبدیل شده‌اند؟

🔹️سه – آیا شهر میان همه‌ی شهروندان به‌طور برابر تقسیم شده است؟
آیا زنان، جوانان و اقلیت‌ها می‌توانند آزادانه از فضاهای عمومی استفاده کنند؟
یا شهر به میدانی برای پایش دائمی بدل شده است: با دوربین‌های نظارتی برای کنترل پوشش، گشت‌های پلیسی، و...؟

در چنین فضایی، حتی دوچرخه‌سواری زنان یا برگزاری یک اجرای خیابانی ساده، به کنشی ممنوعه تبدیل می‌شود. شهر نه محل حضور، گفتگو، همکاری و مشارکت، بلکه محل کنترل و سلطه است.

🔹️چهار – آیا شهر محل تجربه‌ی زیبایی، شادی و فرهنگ است؟
رویکردها به هنر خیابانی، موسیقی، مجسمه، و نمایش آزاد در شهر به چه صورت است؟ آیا اجرای موسیقی در خیابان جرم شمرده می‌شود و کافه‌ها و گالری‌ها در معرض پلمب یا تهدید دائمی‌اند؟ آیا کتابخانه‌های عمومی نیز یا محدود به مساجدند یا در حاشیه قرار گرفته‌اندو در عوض، بناهای عظیم مذهبی و مصلاها با حمایت دولتی رشد کرده‌اند و چهره‌ی فرهنگی شهر را از تکثر به یکدستی مذهبی بدل کرده‌اند؟

🔹️پنج – آیا شهر به شهروندانش احساس تعلق و احترام می‌بخشد؟
آیا مردم مدیران و تصمیم‌سازان شهری را می‌شناسند و در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت دارند؟ آیا رأی دادن در شوراهای شهر یا محله اثری واقعی بر سیاست شهری دارد؟ معماری و منظر شهری، آیا بازگوکننده‌ی فرهنگ، ذوق و حافظه‌ی جمعی مردم است یا صرفاً تابع سود اقتصادی و تراکم‌فروشی؟

🔹️شش – آیا به تاریخ و حافظه‌ی شهر احترام گذاشته می‌شود؟
آیا نام و خاطره‌ی بزرگان هنر، اندیشه و فرهنگ با پلاک‌ها، مجسمه‌ها و یادبودها زنده نگه داشته می‌شود؟ یا هدف، محو خاطره گذشته و بازنویسی حافظه‌ی جمعی است؟ آیا تغییر نام‌ خیابان‌ها و بناهای نمادین، حذف نشانه‌ها و تخریب بافت‌های تاریخی، بخشی از پروژه‌ی فراموشی‌اند؟ پروژه‌ای برای ساخت شهری بی‌گذشته و بی‌حافظه؟

❓️شاید پرسش بنیادین‌تر این باشد:
اگر شهر جایی برای گفت‌وگو، آفرینش، زندگی، زیبایی، تنوع و همبستگی نباشد، چه چیز از شهر باقی می‌ماند؟

#رواداری #تنوع_باور #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍6
‌
۹ نوامبر در تاریخ آلمان و جهان تنها یک روز نیست؛ آیینه‌ای است از تاریکی و روشنایی انسان.

در چنین روزی در سال ۱۹۳۸، Kristallnacht «شب شیشه‌های شکسته» رقم خورد؛ شبی که در آن، شیشه‌های فرو ریخته‌ مغازه‌ها و کنیسه‌های یهودیان، انعکاس فروپاشی انسانیت در برابر نفرت بود.

شعله‌هایی که آن شب در آسمان شهرهای آلمان زبانه کشیدند، نشانه آغاز فاجعه‌ای شدند که به هولوکاست انجامید — فاجعه‌ای که در آن، بیش از شش میلیون انسان تنها به جرم «دیگری بودن» نابود شدند.

امروز، آلمان با آگاهی از گذشته‌ خود، این روز را نه برای ماندن در اندوه، بلکه برای بیداری وجدان جمعی گرامی می‌دارد.

در مدارس، میدان‌ها و یادمان‌ها، نام قربانیان خوانده می‌شود تا صدای خاموش‌شان بار دیگر در دل جامعه طنین‌اندازد. این یادآوری، پاسخی است به فراموشی؛ پاسخی است به خطر بازگشت نفرت در چهره‌ای تازه.

یهودی‌ستیزی، نژادپرستی، اسلام‌هراسی یا هر شکل دیگری از تبعیض، ریشه‌ای مشترک دارند: ناتوانی در دیدن انسان در چهره‌ دیگری. تجربه آلمان به ما می‌آموزد که تمدن، تنها با فناوری یا فرهنگ ساخته نمی‌شود، بلکه با رواداری، همدلی و مسئولیت اخلاقی در برابر «دیگری» است که معنا می‌یابد.

۹ نوامبر یادآور آن است که حافظه جمعی اگر به فراموشی سپرده شود، تاریخ تکرار می‌شود.
و اگر به یاد آوریم، می‌توانیم جهانی بنا کنیم که در آن هیچ انسانی از ترس نام و نژاد خود پنهان نشود. این روز، دعوتی است برای دفاع از کرامت انسان — برای آن‌که هرگز اجازه ندهیم شیشه‌های شکسته دوباره چهره انسان را بخراشد.

#هولوکاست #شب_شیشه_های_شکسته #Kristallnacht
#رواداری #دیگری_ستیزی #یهودستیزی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🔥7👍3
‌
🔹️مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت در جمهوری اسلامی گفت: «دغدغه جمعیت از عمیق‌ترین نگرانی‌های رهبری است.» او افزود: «هر کس کوچک‌ترین قدمی برای مسئله جمعیت بردارد، مشمول دعای نماز شب من است.»

🔹️دستجردی اضافه کرد: «باید از ظرفیت تشکل‌های مردمی برای فراهم کردن امکانات مدارس دینی و حمایت از خانواده‌ها استفاده کنیم تا کودکان امکان تربیت در محیط‌های منطبق با ارزش‌های مورد نظر را داشته باشند.»

✍️مخاطبی برای ما نوشت:
🔹️خانم دستجردی می‌گویند هرکس قدمی در مسیر افزایش جمعیت بردارد، مشمول دعای نماز شب ایشان است؛ اما مردم از خود می‌پرسند با چه امیدی باید فرزند بیاورند؟

در شرایطی که سفره‌ها هر روز کوچک‌تر می‌شود، تورم و بیکاری نفس خانواده‌ها را گرفته و آینده آموزشی کودکان در هاله‌ای از ابهام است، چگونه می‌توان به فرزندآوری فکر کرد؟

وقتی تبعیض‌ها، فساد، و نابرابری در جامعه ریشه دوانده، وعده دعای شبانه چه دردی از زندگی روزمره مردم دوا می‌کند؟

کار آن‌قدر خراب شده که به‌جای برنامه و حمایت واقعی، وعده دعای در نماز شب می‌دهید؟
نان نیست، آینده نیست، دعا هست!

#فرزندآوری #نماز_شب #دعا #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
💩11🤣8👍3❤1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
‌
روحانیون و گروهی از مذهبیون پیرو آن‌ها در ایران با استفاده از دین و جعل روایت، زنان را به ابزاری برای نمایش قدرت و کنترل اجتماعی می‌دانند.

آنان با تحمیل محدودیت‌های بی‌پایه و تفسیرهای خودساخته از متون دینی، نه بدنبال دفاع از ایمان و نه ترویج اخلاقند، بلکه تنها در پی منافع و حفظ جایگاه خود هستند.

وقتی زن را از حضور، صدا و حق انتخاب محروم می‌کنند و این سرکوب را «دستور الهی» می‌نامند، در واقع دین را به پوششی برای تبعیض و سلطه بدل می‌سازند. این رفتار نه ریشه در ایمان دارد و نه در عقل، بلکه در ترس از برابری و آگاهی است.

#حقوق_زنان #آزادی_پوشش #جعل_روایت #اخلاق #برابری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤮5💩4
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
چرا اخلاق و معنویت سکولار بر اخلاق و معنویت دینی برتری دارد؟

پیامی از همراهان

در جهانی پر از تنوع دینی، فرهنگی و فلسفی، این پرسش قدیمی دوباره با صدایی نو مطرح می‌شود:
آیا می‌توان اخلاقی زیست، بی‌آن‌که مذهبی بود؟
و فراتر از آن:
آیا ممکن است اخلاق و معنویت سکولار در برخی بنیادها و کارکردها، از اخلاق و معنویت دینی انسانی‌تر، پویاتر و مؤثرتر باشد؟

در این یادداشت، پاسخی آری‌گونه به این پرسش را از چند زاویه بررسی می‌کنیم.

۱. تفاوت زبان‌ها:

زبان هدایت‌گر / تحمیلی در برابر زبان پرسش‌گر / تحلیلی

زبان دینی، چه در قرآن، تورات یا متون بودایی، اغلب زبانی است قطعی، هنجاری و آمرانه.
در این زبان، «باید»‌ها از مرجعی ماورایی صادر می‌شود: خدا چنین خواسته است.
اخلاق در این قالب، فرمان است؛ نه دعوت. اطاعت فضیلت است، نه پرسش.

در مقابل، زبان اخلاق سکولار، زبانی است تفسیری، انتقادی و استدلال‌محور.
در آن، فرد خود به اخلاق می‌اندیشد، آن را برمی‌گزیند، و در قبالش پاسخ‌گوست—نه در برابر قدرتی متعال، بلکه در برابر وجدان، جامعه، و رنج انسان دیگر.

📌 در دنیای متکثر امروز، زبانی که بر پایه‌ی استدلال، هم‌فهمی و پرسش استوار باشد، در عمل مؤثرتر، انسانی‌تر و کمتر مستعد سوءاستفاده است.

۲. مسئولیت‌پذیری:

ترس از مجازات الهی یا وفاداری به وجدان انسانی؟

اخلاق دینی اغلب با وعده‌ی پاداش یا تهدید به مجازات در جهان دیگر گره خورده است. فرد خوبی می‌کند چون بهشت می‌خواهد یا از جهنم می‌هراسد.

اما اخلاق سکولار، در تلاش است انسانی پرورش دهد که نیکی کند نه از ترس، بلکه از درک و همدلی.
در این دیدگاه، اخلاق نه فرمانی از بیرون، بلکه درکی از درون است: پاسخ ما به دیگری، به رنج، به عدالت.

۳. معنویت سکولار:

زیستن آگاهانه و اصیل، بدون نیاز به فراطبیعت

معنویت همیشه با پرستش خدا یا تقدیس مقدسات تعریف نمی‌شود.
در سنت‌های سکولار، معنویت می‌تواند تجربه‌ی ژرف حضور، عشق، همدلی، یا شگفتی در برابر زندگی و طبیعت باشد.
همان‌طور که در آثار کسانی چون اسپینوزا، آلبر کامو، و حتی ویکتور فرانکل می‌بینیم، معنویت می‌تواند زمینی، درونی، بدون نیاز به معجزه یا ایمان ماورایی باشد.

📌 این معنویت، جهانی‌تر و آزادتر است.
در آن، حتی بی‌خدایان نیز به تجربه‌های اصیل انسانی دست می‌یابند.

ادامه را در اسلاید ها بخوانید

#اخلاق #دین #معنویت #سکولاریسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5
‌
بهرام مشیری، نویسنده، پژوهشگر تاریخ، و از روشنفکران برجسته و منتقد دین و دیکتاتوری درگذشت. او شب یک‌شنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۵ (برابر با دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴ به وقت تهران) در بیمارستان هوگ ارواین در ایالت کالیفرنیا، بر اثر خونریزی مغزی چشم از جهان فروبست.

مشیری که متولد ۲ فروردین ۱۳۲۶ بود، سال‌ها با تولید و اجرای برنامه‌هایی چون «سرزمین جاوید» در رسانه‌های برون‌مرزی، به نقد خرافات، دین‌سالاری و استبداد پرداخت. سخنان تند و صریح او در نقد ساختارهای فکری و فرهنگی سنتی، نقشی مهم در شکستن تابوهای ذهنی و دینی در میان بسیاری از مخاطبان فارسی‌زبان داشت.

او با نگاه نقادانه‌اش به تاریخ و دین، از جمله چهره‌هایی بود که در فضای فکری ایرانیان خارج از کشور، بر گسترش گفت‌وگوهای آزاد درباره‌ اندیشه، تاریخ و انسان‌گرایی تأثیری چشمگیر گذاشت. به همین دلیل، همواره مورد غضب حکومت جمهوری اسلامی قرار داشت و در مقاطعی نیز با تهدیدهای جانی و سوءقصد روبه‌رو شد.

تلویزیون «سرزمین جاوید»، رسانه‌ای که سال‌ها پایگاه اندیشه و فعالیت مشیری بود، با انتشار اطلاعیه‌ای درگذشت او را چنین اعلام کرد:

«با اندوهی ژرف و دلی آکنده از غم، درگذشت استاد بهرام مشیری – نویسنده، روشنفکر، تاریخ‌شناس، منتقد دین و استبداد، آزادی‌خواه، برنامه‌ساز سرزمین جاوید، و از پیشگامان اندیشه‌ آزادی، را به آگاهی عموم می‌رسانیم... نام و یاد استاد بهرام مشیری، این اندیشمند آزاده و فرزند راستین ایران‌زمین، در تاریخ فرهنگ و آزادی‌خواهی ایران جاودان خواهد ماند.»

درگذشت بهرام مشیری، بی‌تردید رویدادی تلخ و جبران‌ناپذیر برای جامعه‌ روشنفکران، کنشگران آزادی‌خواه، و دوستداران اندیشه‌ نقادانه است. میراث او در دفاع از خرد، آزادی، و روشنگری، همچنان الهام‌بخش نسل‌هایی از ایرانیان خواهد بود.

#بهرام_مشیری #تفکر_نقاد #نقد_دین #آزاداندیش #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
💔29❤5🤣2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‌
اظهاراتی از این دست که بحران آب و خشکسالی را به «بی‌حجابی» نسبت می دهند یا راه حل بحران خودساخته را «دعای باران» می‌دانند، نشانه‌ گریز از مسئولیت و ناتوانی در مواجهه‌ علمی و مدیریتی با یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های زیست‌محیطی کشور است.

این نگاه خرافی و غیرمسئولانه، در واقع تلاشی است برای پنهان کردن دهه‌ها سوءمدیریت، سیاست‌های نادرست در بهره‌برداری از منابع آبی، سدسازی‌های بی‌رویه، تخریب جنگل‌ها و نابودی سفره‌های زیرزمینی.

در حالی‌که جوامع دیگر با برنامه‌ریزی علمی، مدیریت مصرف و فناوری‌های نوین به مقابله با خشکسالی می‌روند، مسئولان جمهوری اسلامی همچنان بحران‌ها را با نسخه‌های مذهبی و عوام‌فریبانه تبیین می‌کنند تا از پاسخ‌گویی به مردم بگریزند.

#بحران_آب #محیط_زیست #حجاب #دعای_باران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤮9💩3🤣2
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
چرا اخلاق و معنویت سکولار بر اخلاق و معنویت دینی برتری دارد؟

پیامی از همراهان

در جهانی پر از تنوع دینی، فرهنگی و فلسفی، این پرسش قدیمی دوباره با صدایی نو مطرح می‌شود:
آیا می‌توان اخلاقی زیست، بی‌آن‌که مذهبی بود؟
و فراتر از آن:
آیا ممکن است اخلاق و معنویت سکولار در برخی بنیادها و کارکردها، از اخلاق و معنویت دینی انسانی‌تر، پویاتر و مؤثرتر باشد؟

در این یادداشت، پاسخی آری‌گونه به این پرسش را از چند زاویه بررسی می‌کنیم.

۱. تفاوت زبان‌ها:

زبان هدایت‌گر / تحمیلی در برابر زبان پرسش‌گر / تحلیلی

زبان دینی، چه در قرآن، تورات یا متون بودایی، اغلب زبانی است قطعی، هنجاری و آمرانه.
در این زبان، «باید»‌ها از مرجعی ماورایی صادر می‌شود: خدا چنین خواسته است.
اخلاق در این قالب، فرمان است؛ نه دعوت. اطاعت فضیلت است، نه پرسش.

در مقابل، زبان اخلاق سکولار، زبانی است تفسیری، انتقادی و استدلال‌محور.
در آن، فرد خود به اخلاق می‌اندیشد، آن را برمی‌گزیند، و در قبالش پاسخ‌گوست—نه در برابر قدرتی متعال، بلکه در برابر وجدان، جامعه، و رنج انسان دیگر.

📌 در دنیای متکثر امروز، زبانی که بر پایه‌ی استدلال، هم‌فهمی و پرسش استوار باشد، در عمل مؤثرتر، انسانی‌تر و کمتر مستعد سوءاستفاده است.

۲. مسئولیت‌پذیری:

ترس از مجازات الهی یا وفاداری به وجدان انسانی؟

اخلاق دینی اغلب با وعده‌ی پاداش یا تهدید به مجازات در جهان دیگر گره خورده است. فرد خوبی می‌کند چون بهشت می‌خواهد یا از جهنم می‌هراسد.

اما اخلاق سکولار، در تلاش است انسانی پرورش دهد که نیکی کند نه از ترس، بلکه از درک و همدلی.
در این دیدگاه، اخلاق نه فرمانی از بیرون، بلکه درکی از درون است: پاسخ ما به دیگری، به رنج، به عدالت.

۳. معنویت سکولار:

زیستن آگاهانه و اصیل، بدون نیاز به فراطبیعت

معنویت همیشه با پرستش خدا یا تقدیس مقدسات تعریف نمی‌شود.
در سنت‌های سکولار، معنویت می‌تواند تجربه‌ی ژرف حضور، عشق، همدلی، یا شگفتی در برابر زندگی و طبیعت باشد.
همان‌طور که در آثار کسانی چون اسپینوزا، آلبر کامو، و حتی ویکتور فرانکل می‌بینیم، معنویت می‌تواند زمینی، درونی، بدون نیاز به معجزه یا ایمان ماورایی باشد.

📌 این معنویت، جهانی‌تر و آزادتر است.
در آن، حتی بی‌خدایان نیز به تجربه‌های اصیل انسانی دست می‌یابند.

ادامه را در اسلاید ها بخوانید

#اخلاق #دین #معنویت #سکولاریسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5❤2
‌
«کلیسای کاتولیک به طور رسمی اعلام کرده است که مریم، مادر عیسی مسیح، نقشی به عنوان “شریک در نجات” در جهان ندارد. این حکم که روز روز سه‌شنبه ۱۳ آبان توسط واتیکان منتشر شد، تأکید می‌کند که عیسی مسیح تنها نجات‌دهنده بشریت است و به بحث‌های طولانی‌مدت در میان مقامات کلیسا پایان می‌بخشد.

دفتر عقیدتی واتیکان در دستورالعمل جدید خود، خطاب به ۱.۴ میلیارد کاتولیک در سراسر جهان، تصریح کرد که استفاده از عنوان “منجی مشترک” برای مریم مقدس مناسب نیست. این بیانیه به این دلیل صادر شده است که این عنوان می‌تواند "باعث سردرگمی و عدم تعادل در هماهنگی حقایق ایمان مسیحی شود."

این حکم پس از سال‌ها بحث و بررسی در مورد نقش مریم در نجات بشریت صادر می‌شود. در حالی که کاتولیک‌ها معتقدند که عیسی مسیح با قربانی شدن و مرگ خود، بشریت را نجات داد، برخی از الهیدانان کاتولیک بر این باورند که مریم نیز به عنوان مادر عیسی و زنی که با خواست خدا موافقت کرد، در این فرایند سهیم بوده است.

دستورالعمل جدید واتیکان بر نقش مریم به عنوان واسطه بین خدا و بشریت تأکید می‌کند. در این بیانیه آمده است که مریم با به دنیا آوردن عیسی، "دروازه‌های رستگاری را که تمام بشریت در انتظار آن بود، گشود."

تصمیم واتیکان در مورد نقش مریم در رستگاری جهان واکنش‌های متفاوتی را در بین کاتولیک‌ها و سایر مسیحیان برخواهد انگیخت. با این حال، این حکم نشان‌دهنده تلاش کلیسا برای روشن ساختن آموزه‌های خود و جلوگیری از سوءتفاهم‌ها در مورد نقش مریم مادر عیسی مسیح است.

#کلیسا #کاتولیک #پاپ #واتیکان #منجی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍11💩5😁4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‌
آموزشکده توانا برای دوره آموزشی جدید دانشجو می‌پذیرد:

خداناباوری و انسان‌گرایی در عمل
مدرس وریا امیری پژوهشگر فلسفه

این دوره آموزشی بصورت آفلاین و در تلگرام برگزار خواهد شد.
دانشجویان و علاقمندان بایستی فرایند ثبت‌نام اولیه را از طریق فرم ثبت‌نام تکمیل کنند.

همچنین پیش از هر جلسه آموزشی فرم حضور و غیاب را تکمیل کرده تا بتوانند در پرسش و پاسخ‌ها شرکت کنند.

این دوره آموزشی، با هدف آشنایی بیش‌تر مخاطبان با مفاهیم آتئیسم، خداناباوری و اگنوستیسیزم یا ندانم‌گرایی و همین‌طور اومانیسم یا انسان‌گرایی تدوین شده است.

در این درس‌گفتار پیچیدگی‌هایی که در باب معنی و کاربرد این مفاهیم در کلام روزمره وجود دارد، بررسی می‌شود و سعی خواهد شد که با توضیحات ساده باورها و جهان‌بینی آتئسیت‌ها، اگنوستیک‌ها و انسان‌گراها توضیح داده شود.


فرم ثبت نام:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSebunyFmHmv8ayYsAg06396kKE_QvrMbuGA49jR9JSilx7KNw/viewform?usp=header

کانال تلگرام دوره:
https://t.me/Nonbelievers_iran

#خداباوری #آتئیسم #اگنوستیسیزم #اومانیسم #ندانم_گرایی #گفتگو_توانا



@Nonbelievers_iran
👍5