گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
صیانت از خود و مقاومت در برابر دیگری:
سازوکار فرویدیِ گریز از حقیقت و تفاوت


در روانکاوی فروید، «صیانت از خود» تنها به معنای حفاظت جسمی نیست؛ بلکه نظامی روانی است که انسان را از اضطراب، تعارض و فروپاشی درونی حفظ می‌کند.

از این منظر، ذهن برای دوام آوردن، حقیقت را تنها زمانی می‌پذیرد که با انسجام درونی‌اش سازگار باشد.

هر واقعیتی که تصویر فرد از خود، جهان یا باورهایش را تهدید کند، در ذهن به‌صورت خطر تجربه می‌شود و سازوکارهای دفاعی فعال می‌شوند: انکار، سرکوب، عقلانی‌سازی
یا فرافکنی.

همین سازوکار است که مقاومت انسان در برابر «دیگری» را توضیح می‌دهد.

دیگری، با باورها، ارزش‌ها یا سبک زندگی متفاوت، واقعیتی بیرونی است که می‌تواند نظم روانی فرد را مختل کند، زیرا تفاوت شکافی در میان قطعیت‌های درونی ایجاد می‌کند.

برای فروید، باورهای شخصی فقط اندیشه نیستند؛ بخشی از ساختار روانی‌اند و تکیه‌گاه صیانت نفس.

در نتیجه، مواجهه با دیگری نه صرفا مبادله نظر، بلکه برخوردی تهدیدکننده با چیزی است که ممکن است بنیان هویتی را سست کند.

ذهن برای جلوگیری از این لرزش، همان دفاع‌هایی را به‌کار می‌گیرد که در برابر حقیقت ناخوشایند به‌کار می‌برد:

دیگری بی‌اعتبار می‌شود، ساده‌سازی یا کلیشه‌سازی می‌شود، یا به‌عنوان دشمن و تهدید بازنمایی می‌گردد.

این واکنش‌ها نشانه ضعف اخلاقی نیست؛ بلکه از دید فروید، عملکرد طبیعی روان برای حفظ انسجام و جلوگیری از فروپاشی است.

به این ترتیب، الگوی بنیادین چنین است:
صیانت از خود → تحریف حقیقت → مقاومت در برابر دیگری.

یعنی همان نیرویی که انسان را از اضطراب درونی محافظت می‌کند، او را در برابر پذیرش تفاوت و مواجههٔ واقعی با دیگری نیز مقاوم می‌سازد.

انسان تنها زمانی می‌تواند دیگری را بپذیرد که روانش ظرفیت تحمل گسست در باورهای خودساخته و مواجهه با حقیقت‌های ناهمخوان را پیدا کرده باشد.
#فروید #صیانت_از_خود #دیگری #تفاوت #باور #روان #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤7👏4
در ژاپن پژوهشگران از یک «راهب رباتیک» مجهز به هوش مصنوعی رونمایی کرده‌اند که می‌تواند متون بودایی را آموزش ببیند، به پرسش‌های معنوی پاسخ دهد و حتی در آینده در اجرای برخی آیین‌های مذهبی مشارکت کند.

این پروژه در Kyoto University توسعه یافته و ربات که «بوداروید» نام دارد، با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین هوش مصنوعی طراحی شده است. به گفته محققان، این سامانه قادر است به پرسش‌های شخصی و حساس پاسخ دهد و در محیط معابد حضور فیزیکی داشته باشد.

هدف از توسعه این فناوری، کمک به نهادهای مذهبی در شرایطی است که ژاپن با پدیده سالمندشدن جمعیت و کمبود نیروی انسانی روبه‌روست. پژوهشگران معتقدند چنین ابزارهایی می‌توانند در آینده به روحانیان در انجام برخی مناسک و ارائه مشاوره‌های معنوی یاری رسانند.

با این حال، استفاده از ربات‌ها در امور دینی بحث‌های اخلاقی و فلسفی گسترده‌ای را برانگیخته است؛ از جمله درباره جایگاه معنویت، اصالت تجربه مذهبی و حدود دخالت فناوری در مناسک دینی.

#هوش_مصنوعی #دین #اخلاق #گفتگو_توانا

@Tavaana_TavaanaTech
❤7🤬1
سرتان را در آب فرو نبرید، چراکه روزه را باطل می‌کند!
اما، اگر سر دهها هزار انسان بی‌گناه را زیر آب کنید؛ هرگز روزه شما باطل نمی‌شود!!!

✍️عبدالرحیم سلیمانی اردستانی

این فتوای فقیهان در باب روزه است! در قرآن آمده که هدف از تشریع حکم روزه این است که انسان‌ها متقی شوند، اما گویا کسانی که برخی فقیهشان می‌انگارند جایی برای حقوق انسان‌ها در تقوا قائل نیستند!

این مدعیان فقاهت می‌گویند که اگر سر به زیر آب برید روزه شما باطل می‌شود اما اگر سر میلیون‌ها انسان را زیر آب کنید هیچ مشکلی برای روزه شما پیش نمی‌آید!

اگر دود سیگار به حلق خود برسانید روزه باطل می‌شود اما اگر زندگی هزاران انسان را دود کنید هیچ مشکلی برای روزه شما پیش نمی‌آید!

با همین منطق است که به خاطر تار موی نوجوانی فریاد اینان به آسمان هفتم می‌رسد اما برای کشته شدن هزاران نوجوان و جوان هیچ صدایی شنیده نمی‌شود!

برای تعطیلی روز شنبه صداها بلند می‌شود و فتواها صادر می‌شود، اما وقتی سخن از این است که دهها جوان با اتهامات واهی و در فرایند قضایی نادرست و غیر انسانی در معرض حکم اعدام هستند، چنان سکوتی بر آنان حکمفرما می‌شود که گویا زنده نیستند!

واقعا جوانان حق دارند که از شما دین‌فروشان دنیاپرست عبور کرده‌اند! کشوری و ملتی درحال سقوط است و این قبرستان کاملا ساکت است!


برگرفته و بازنشر از کانال تلگرام نگارنده

#حکومت_فقهی #فقه_شیعه #دین_حکومتی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍25🥰1🏆1
گرسنگی اجباری و آزار صوتی
توصیف صادق هدایت از ماه رمضان

«هوایش الان ۳۵ درجه است به طوری که مگس و پشه‌هایش یا مرده‌اند و یا از مکه معظمه به مدینه طیبه مهاجرت کرده‌اند. ماه مبارک رمضان هم هست. همه کافه‌ها بسته شده و مذهبِ خیلی دموکرات و آزادی‌خواه اسلام، به موجبِ نهی از منکر، همه جور تظاهر به روزه خوردن را قدغن کرده. تقیه، دروغ مصلحت آمیز و [...]. مثل این‌ که اگر من مُسهل می‌خورم، همه مجبورند مسهل بخورند، و یا ادای مسهل خوردن را دربیاورند. این‌ها عنعنات* است...

همه این‌ها به درَک، جلو خانه‌مان یک قهوه‌خانه است علاوه بر سر و صدایش، شب‌ها از یک بعد از نصف شب تا ساعت ۴ یا ۵، تمام برنامه ماه مبارک را، که عبارت از اذان و مناجات و زوزه‌های ربّانی و [...] سبحانی است باید [...] کنم و لای سبیل بگذارم... پس در این صورت از حق کپه مرگ گذاشتن [خوابیدن] هم محرومم، حقی که اقلاً شپش و خرچسونه دارند. این را چه اسمی می‌شود رویش گذاشت؟» (نامه صادق هدایت به شهید نورایی، تابستان ۱۳۲۹)

صادق هدایت در نوشته‌های خود بارها به جد یا به طنز و طعنه به مذهب رایج در ایران نقد و انتقاد وارد کرده‌است. به غیر از کتاب‌هایش، هدایت در نامه‌نگاری‌هایش نیز به اوضاع زمانه خود اشاره می‌کند. بخش بالا قسمتی از نامه او به حسن شهید نورایی، حقوقدان و نویسنده ایرانی است. در این بخش از نامه هدایت اوضاع زندگی خودش در ماه رمضان را توصیف می‌کند؛ اوضاعی که شباهتی زیاد به اوضاع امروز ایران دارد.

*عنعنات اصطلاحی است به معنی روایات و سنت‌های تاریخی، از کلمه «عنعنه» (در حدیث‌شناسی) به معنای استفاده مکرر از واژه «عن» در روایت کردن است. عن در عربی به معنای «از» است. مثلا روایت فلانی از فلانی از فلانی... در حدیث به شکل «قال فلان عن فلان عن فلان...» عنوان می‌شود.

به دلیل محدودیت‌های شبکه‌های اجتماعی به جای برخی کلمات از [...] استفاده شده است. اصل نامه در منابع اینترنتی در دسترس است.‌


#صادق_هدایت #روزه #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👏7👍2❤1😁1🙏1
وقتی در یک درگیری، هر دو طرف با یک زبان دینی سخن می‌گویند و حتی یک شعار مشترک سر می‌دهند، پرسش اصلی دیگر این نیست که «چه کسی مؤمن‌تر است؟» بلکه این است که کدام قرائت از دین، به ایدئولوژی تبدیل شده است؟

شما چطور فکر می‌کنید؟
آیا دین ذاتاً عامل وحدت است، یا وقتی به ایدئولوژی سیاسی تبدیل می‌شود، به مرزبندی و حذف دیگری می‌انجامد ، حتی اگر آن «دیگری» هم‌مذهب باشد؟

تجربه‌های معاصر نشان می‌دهد اشتراک مذهبی، لزوماً مانع تعارض نیست. وقتی دین در قالب قدرت، هویت سیاسی یا قرائت انحصاری تعریف می‌شود، اختلاف نه بر سر ایمان، بلکه بر سر تفسیر، اقتدار و حقانیت شکل می‌گیرد. در چنین وضعی، دین به‌جای آن‌که پل باشد، به پرچم رقابت بدل می‌شود.

شاید مسئله اصلی این باشد:
آیا ما با «دیانت» مواجهیم یا با «ایدئولوژیِ دینی»؟
و آیا می‌توان مرزی میان ایمان شخصی و پروژه قدرت سیاسی ترسیم کرد؟


#نقد_دین #دین_حکومتی #حکومت_ایدئولوژیک #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍13💯1
فراتر از هزاران واژه
نقش نمادها در گفت‌وشنود و همبستگی

نمادها نقش بنیادینی در گفت‌وگوها و گفتمان اجتماعی دارند. زبان در واقع خود متشکل از نمادها است. یک نماد می‌تواند آن‌چه را که صدها صفحه کتاب و ساعت‌ها بحث نیاز دارد، در یک تصویر فشرده کند. نمادها تاریخ، ارزش‌ها و هویت یک گروه یا ملت را در خود متراکم می‌کنند. نمادها هم‌چنین می‌توانند صدها دروغ یا ادعای بی‌اساس را در یک لحظه نابود کنند. نمادها سریع‌تر از استدلال حرکت می‌کنند. یک پرچم یا نشان، پیش از آن‌که فرصتی برای مناظره فراهم شود، پیام خود را منتقل می‌کند. در شرایط سرکوب و سانسور، نماد به زبان مشترک تبدیل می‌شود: زبانی که بدون نیاز به بیانیه رسمی، پیام اعتراض، تعلق یا مقاومت را منتقل می‌کند. هنگامی که سخن گفتن پرهزینه است، تصویر سخن می‌گوید.

نمادهایی مانند شیر و خورشید ایران حامل حافظه جمعی‌اند؛ این نوع نمادهای اسطوره‌ای نشانه‌هایی هستند که نسل‌های مختلف را به یکدیگر پیوند می‌زنند و میان گذشته، حال و آینده پلی پایدار می‌سازند. به همین دلیل است که یک تصویر ساده می‌تواند احساسی عمیق و معنایی گسترده را هم‌زمان فراخوانی کند.به علاوه، نمادها در ایجاد همبستگی میان نسل‌ها نقشی اساسی دارند، همان نقشی که از یک گفتگوی سازنده انتظار می‌رود. در شرایطی که روایت‌های سرکوبگران می‌کوشند گذشته را بازنویسی کنند، نمادهای تاریخی می‌توانند پیوستگی هویت ملی را حفظ کنند و از گسست فرهنگی جلوگیری نمایند.

نقش شبکه‌های اجتماعی نیز در احیای نمادهای ممنوع چشمگیر است. تصویری که زمانی تلاش می‌شد فراموش گردد، امروز می‌تواند در چند ثانیه در میان میلیون‌ها نفر بازنشر شود. این فضا امکان بازتعریف، بازخوانی و بازپس‌گیری نمادهای تاریخی را فراهم کرده و انحصار روایت رسمی را به چالش کشیده است. در چنین چارچوبی می‌توان فهمید چرا جمهوری اسلامی نسبت به نمادهای ملی، به‌ویژه نشان شیر و خورشید، حساسیتی عصبی و جنون‌آمیز دارد. این نماد نه صرفاً یادگار یک دوره سیاسی، بلکه نماینده تاریخی طولانی‌تر از هویت ایرانی است؛ هویتی مستقل از ایدئولوژی رسمی کنونی. جرم‌انگاری استفاده از چنین نمادی نیز خود گواه قدرت آن است. اگر نشانی بی‌اثر باشد، نیازی به ممنوعیت ندارد. تبدیل یک تصویر به موضوع تعقیب کیفری، اعترافی ضمنی به توان بسیج‌کنندگی آن است.

#نماد #نشانه #همبستگی #گفتگو_توانا

@Tavaana_TavaanaTech
👍6❤2👎1
تصاویر منتشر شده از بیت ویران شده علی‌خامنه‌ای
پس از حملات امروز ۹ اسفند ۱۴۰۴


#ولایت_فقیه #پایان_دیکتاتور #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🔥5❤1👎1👏1
طرح و متن از هنرمند کارتونیست اسد بیناخواهی

‌
امروز کشور زیر بمباران است؛ این «حادثه» نیست، نتیجه سال‌ها ماجراجویی ایدئولوژیک مذهبی و سیاست‌های غیرمسئولانه حاکمیت است.

خشم مردم، از سرکوب آزادی‌ها و کشتار هزاران معترض، آشکار شده و حتی در ابراز خشنودی از تضعیف قدرت، دیده می‌شود.

اگر برای جمهوری اسلامی «حفظ نظام» اوجب واجبات است، برای مردم
همواره حفظ میهن و آینده ایران بالاتر از بقای این نظام خشن مذهبی است.

#پاینده_ایران
#حکومت_دینی #پایان_دیکتاتور #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
جلال خالقی مطلق، استاد برجسته ادبیات فارسی و مصحح شاهنامه، چشم از جهان فروبست

امروز نهم اسفند، جلال خالقی مطلق، ادیب، شاهنامه‌پژوه و از برجسته‌ترین مصححان متون کلاسیک فارسی، درگذشت.

خالقی مطلق (زادهٔ ۱۳۱۶ تهران) بیش از نیم‌قرن از زندگی خود را صرف پژوهش درباره شاهنامه کرد و حاصل این سال‌ها تلاش، انتشار یکی از معتبرترین و دقیق‌ترین تصحیح‌های انتقادی شاهنامه در چند جلد بود؛ اثری که جایگاهی مهم در مطالعات فردوسی‌پژوهی در ایران و جهان دارد.

او سال‌ها در مراکز دانشگاهی اروپا و آمریکا به تدریس و تحقیق پرداخت و نقش مهمی در معرفی و تثبیت جایگاه شاهنامه در محافل علمی بین‌المللی ایفا کرد.

با درگذشت جلال خالقی مطلق، جامعه ادبی ایران یکی از مهم‌ترین پژوهشگران ادبیات حماسی خود را از دست داد. یادش گرامی.


#جلال_خالقی_مطلق #شاهنامه #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
💔2❤1
ترازوی کجِ مرجعیت؛ تسلیت برای حاکم، سکوت برای قتل عام مردم
نقدی بر سکوت مراجع در برابر قتل‌عام معترضان

پیام همراهان


انتشار خبر مرگ علی خامنه‌ای و واکنش مراجع، موجی از تحلیل‌ها و خشم عمومی را برانگیخته است در این باره یکی از همراهان برای ما نوشت:

مرگ علی خامنه‌ای و واکنش سیستانی

پس از سال‌ها سکان‌داری نظام جمهوری اسلامی، خبر درگذشت علی خامنه‌ای منتشر شده و در پی آن، آیت‌الله سیستانی، مرجع پرنفوذ شیعه در نجف، در پیامی رسمی این واقعه را تسلیت گفت. او در این پیام با تعابیری همچون «رهبر عالی‌قدر» و «فقید سعید» از وی یاد کرده و ضمن هشدار نسبت به «تجاوز دشمنان»، ملت ایران را در این شرایط حساس به «وحدت و انسجام ملی» فراخوانده است. این پیام در حالی صادر شده که فضای عمومی تحت تأثیر وقایع خونین ماه‌های اخیر است.

نقدی بر سکوت مراجع در برابر قتل‌عام
معترضان

تضاد میان واکنش سریع و دردمندانه مراجع دینی به مرگ یک حاکم سیاسی جبار و ستمگر با سکوت مرگبار آن‌ها در برابر سلاخی شدن هزاران شهروند بی‌گناه در خیابان‌های ایران، لکه‌ای پاک‌نشدنی بر جامه نمادین «مرجعیت» است. در حالی که گلوله‌های جنگی سینه جوانان ایرانی را در دی‌ماه درید و جوی خون در شهرها به راه افتاد، «صدای اسلام» و فریاد عدالت‌خواهی مراجع در دخمه‌های عافیت‌طلبی و ملاحظات سیاسی خفه شده بود.
چگونه است که خون کارگران و جوانان بی‌سلاح ایرانی، ارزش یک خط بیانیه یا یک نهیب الهی به ظالم را نداشت، اما مرگ معمار این سرکوب، چنین زبان‌های فروبسته را به تمجید و تسلیت می‌گشاید؟ این استاندارد دوگانه و همدستی ضمنی با قدرت، نه تنها اعتبار اخلاقی مراجع و علمای شیعه را در پیشگاه وجدان جمعی ویران کرده، بلکه نشان داد که برای این نهاد، حفظ «سازه قدرت» به مراتب حیاتی‌تر از صیانت از «جان و کرامت انسانی» و عدالتی است که مدعی وراثت آن هستند.

#مرجعیت_شیعه #پایان_دیکتاتور #خامنه_ای #سیستانی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
💩3