گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
پایان عصر برنده-بازنده
مایکل کارلبرگ و نقد فرهنگ تقابلی


مایکل کارلبرگ، استاد مطالعات ارتباطات در دانشگاه وسترن واشنگتن و پژوهشگر حوزه صلح، عدالت اجتماعی و تغییرات فرهنگی، در آثار خود به‌ویژه در کتاب «فراسوی فرهنگ رقابت»، دست به نقد رادیکال ساختارهایی می‌زند که دنیای مدرن بر آن‌ها استوار است. محور اصلی تحلیل او این است که بشریت در چنبره یک «فرهنگ تقابلی» گرفتار شده که در آن موفقیت یک فرد یا گروه، لزوما به معنای شکست دیگری است.

🔷نقد قدرت تقابلی و بازتعریف قدرت
کارلبرگ معتقد است درک فعلی ما از قدرت، عمدتا به معنای «سلطه بر دیگران» است. او فکت می‌آورد که ساختارهای سیاسی (حزب‌گرایی)، اقتصادی (رقابت بی‌رحمانه) و حقوقی (نظام‌های قضایی تقابلی) همگی بازتولیدکننده این مدل هستند. او در تحلیل خود می‌گوید: «مدل تقابلی سازماندهی اجتماعی به محدودیت‌های نهایی خود رسیده است». او در مقابل، مفهوم «توان‌افزایی متقابل» را پیشنهاد می‌دهد که در آن قدرت، ابزاری برای خدمت و شکوفایی جمعی است.

🔷 عدالت به مثابه تجلی یگانگی
از نظر کارلبرگ، عدالت اجتماعی صرفا یک فرآیند توزیع ثروت یا رویه‌ای قانونی نیست؛ بلکه ریشه در یک تحول معرفت‌شناختی دارد. او عدالت را بر پایه اصل «یگانگی نوع بشر» تبیین می‌کند و استدلال می‌کند که تا زمانی که ما انسان‌ها را در قالب‌های رقابتی «ما در مقابل آن‌ها» تعریف کنیم، عدالت همیشه به نفع گروه‌های قدرتمندتر مصادره خواهد شد. عدالت واقعی زمانی محقق می‌شود که ساختارها بر اساس نفع همگانی طراحی شوند.

🔷پیوند اخلاق، مدارا و تغییر ساختاری
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تفکر کارلبرگ، نفی جدایی میان «اخلاق فردی» و «تغییرات اجتماعی» است. او تاکید می‌کند که تغییر ساختارهای ناعادلانه، بدون پرورش صفات اخلاقی همچون مدارا، مشورت و فروتنی در افراد، ناممکن است. او در کتاب «ساخت واقعیت اجتماعی» اشاره می‌کند که برای رسیدن به عدالت، ما نیازمند «فرایندهای یادگیری جمعی» هستیم که در آن تفاوت آرا نه به عنوان منبع نزاع، بلکه به عنوان ابزاری برای کشف حقیقت نگریسته شود.


تحلیل کارلبرگ ما را به این سو هدایت می‌کند که «عدالت اجتماعی» بدون بازنگری در مفهوم «قدرت» و گذار از «فرهنگ رقابت» به «فرهنگ همکاری» به دست نمی‌آید. او معتقد است که بشریت در آستانه دوران بلوغ خود قرار دارد و باید ابزارهای بدوی تقابل را با ابزارهای پیشرفته‌ اتحاد و مشورت جایگزین کند. این گذار، نه یک انتخاب فانتزی، بلکه ضرورتی برای بقای تمدن است.

#مدارا #عدالت #رقابت #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍3
Forwarded from گفت‌وشنود
اپیکور، فیلسوف لذت‌گرای عقلانی یونان باستان، در نگاه خود به خدا کوشید یکی از عمیق‌ترین سرچشمه‌های اضطراب انسانی را از میان بردارد.

او وجود خدایان را انکار نمی‌کرد، اما آن‌ها را موجوداتی کامل، آرام و بی‌نیاز می‌دانست که هیچ دخالتی در جهان و زندگی انسان ندارند.

از نظر اپیکور، خدایی که خشم می‌گیرد، پاداش می‌دهد یا مجازات می‌کند، خدایی ناقص است؛ زیرا دخالت در امور جهان مستلزم رنج، نگرانی و دلبستگی است.

بنابراین ترس از خدایان و داوری پس از مرگ، زاییده‌ توهم انسانی است و نه واقعیت، و رهایی از این ترس شرط رسیدن به آرامش روانی است.

این نگاه در تقابل آشکار با فلسفه‌ رواقی قرار دارد.
رواقیون به خدایی فعال و درون‌ماندگار باور داشتند؛ خدایی که همان عقل کیهانی یا «لوگوس» است و سراسر جهان را به‌صورت عقلانی و هدفمند اداره می‌کند.

در اندیشه‌ رواقی، خدا از جهان جدا نیست، بلکه در ذات طبیعت و قانون آن حضور دارد و سرنوشت انسان نیز بخشی از همین نظم الهی است.

از این رو، انسان خردمند نه با فاصله گرفتن از خدا، بلکه با هماهنگ شدن با اراده و نظم او به آرامش می‌رسد.

در نگاه دینی، به‌ویژه در ادیان ابراهیمی، خدا شخصی، خالق، آگاه و ناظر است؛ خدایی که سخن می‌گوید، فرمان می‌دهد، داوری می‌کند و در تاریخ و زندگی فردی انسان دخالت دارد.

ایمان دینی معمولا با مفاهیمی چون مسئولیت اخلاقی، حسابرسی، پاداش و کیفر اخروی همراه است.

این تصویر از خدا دقیقا در نقطه‌ مقابل اندیشه‌ اپیکور قرار می‌گیرد، زیرا آنچه دین اغلب مایه‌ معنا و هدایت می‌داند، اپیکور یکی از اصلی‌ترین منابع ترس و ناآرامی انسان تلقی می‌کرد.

#اپیکور #خدا #رواقیون #دین #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤1👍1🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
عین‌الله رضازاده جویباری، روحانی سابق و زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، در یک پیام صوتی از عدم توجه و رسیدگی درمانی به زندانیان سیاسی خبر می‌دهد.
رضازاده جویباری پیام خود را با درود و ادای دین به زنان و کودکانی که قربانی خشونت و سرکوب شده اند و گرامی داشت یاد و خاطره شهدا قیام آزادی دی‌ماه آغاز می‌کند .

وی در ادامه‌ای با اشاره به سال‌ها تحمل حبس در زندان جمهوری اسلامی از تحمل شکنجه‌های سیستماتیک می‌گوید شرحی از وضعیت بغرنج و بیماری خود می‌دهد و تاکید می کند که با توجه به توصیه اکید پزشکان زندان، مسئولین امر تعمدا از رسیدگی و درمان جلوگیری کرده و به همین دلایل یکی از کلیه‌هایش را از دست داده و از خونریزی داخلی رنج می‌برد و مصرف غذا هم برای او به همین دلیل با مشکل مواجه و وی را درشرایط پیش سرطان قرار داده و عدم مصرف دارو و روند درمان وی را با مشکلات جدی‌تر در سلامت روبرو خواهد کرد.

وی در ادامه هشدار می‌دهد که بی‌تفاوتی مسئولین زندان در این مورد مهندسی شده و هدفمند و در راستای کشتار درمانی تعریف می‌شود.
جویباری با اعتراض به عدم مسئولیت پذیری و بی تفاوتی و ترک فعل آشکار مسئولین زندان یادآوری می‌کند دستگاه قضایی و سازمان زندان‌ها مسئول حفظ جان و فراهم کردن شرایط درمان زندانیان بیمار هستند و درمان زندانیان بیمار تعلل پذیر نیست.

وی در ادامه یادآور می شود به دلیل تذکر متعدد و مکرر در این مورد مجبور به اعتصاب غذا شده است.

جویباری خطاب به رییس قوه قضاییه می‌گوید:
آقای اژه ای چند نفر از زندانبان سیاسی بدحال و بیمار به‌علت درد شدید و‌ عدم توجه مسئولین زندان یا به‌خاطر تعلل و عدم اعزام به موقع به بیمارستان جانشان را باید از دست بدهند؟
این قتل های دولتی و سازمان یافته چند نفر قربانی می‌خواد؟
تا کجا می‌خواهی پیش بروی؟
شما که در حد وسیع دست به قتل و کشتار ملت زده‌اید، این رفتارهای غیر انسانی مغایر با قانون و اخلاق چه زمانی پایان خواهد یافت ؟
شما روی جنایت‌کاران در زندانهای ابوغریب و گوانتانامو را سفید کردید، شما را در تاریخ چگونه قضاوت خواهند کرد؟
شما را با چه موجودی می‌توان مقایسه کرد؟

عین‌الله رضازاده جویباری روحانی سابق و از منتقدان سیاسی جمهوری اسلامی است که به دلیل بیان دیدگاه‌ها و فعالیت‌های اعتراضی خود بازداشت و زندانی شده است. او از جمله زندانیانی است که بارها درباره وضعیت حقوق بشر و شرایط زندانیان سیاسی در ایران هشدار داده است.

#عین_الله_رضازاده_جویباری #زندانی_سیاسی #منتقد_حکومت #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤3😭1😡1
۸۰ روز در هجوم دیوارها؛
روایت شکیلا قاسمی، شهروند بهائی و انفرادی که پایان ندارد

شکیلا قاسمی، شهروند بهایی، بیش از ۸۰ روز است که در بازداشت بلاتکلیف و در شرایط دشوار انفرادی به‌سر می‌برد. او بدون اعلام اتهام رسمی و با محرومیت از حقوق اولیه یک متهم، در وضعیتی نگران‌کننده نگاه داشته شده است؛ شرایطی که خانواده او را در بیم و امیدی فرساینده رها کرده است.

خواهر او در پیامی از سر دلتنگی و تکان‌دهنده در شبکه اجتماعی ایکس، از رنج این روزهای شکیلا و بی‌عدالتی حاکم بر پرونده او چنین نوشته است:
«۸۰ روز بی‌خبری، بی‌پاسخی، و بی‌عدالتی.
نه اتهامی اعلام شده، نه توضیحی داده‌اند، نه حتی حداقلی از شفافیت وجود دارد.
شکیلا در انفرادی نگه داشته شده؛ جایی که زمان می‌ایستد و انسان کم‌کم زیر فشار سکوت و تنهایی فرسوده می‌شود.
این فقط حبس نیست، یک فرسایش تدریجی روح و روان است.
بی‌خبری از وضعیتش، نگرانی از حال جسمی و روحی‌اش، و این بلاتکلیفی مطلق…
همه‌ی این‌ها چیزی نیست که بتوان ساده از کنارش گذشت.
او باید امروز در حال ساختن آینده‌اش باشد، نه شمردن روزها پشت دیوارهای سرد زندان.
هیچ انسانی سزاوار این حجم از بی‌عدالتی و بی‌صدایی نیست.
اگر امروز سکوت کنیم، فردا نوبت دیگری است.
نام شکیلا را تکرار کنیم، تا فراموش نشود.»

بازداشت شکیلا قاسمی و استمرار بلاتکلیفی او، نمودی بارز از سیاست سیستماتیک «دیگری‌ستیزی» در ساختار دیکتاتوری جمهوری اسلامی است. این حکومت با هدف قرار دادن اقلیت‌های مذهبی، به‌ویژه جامعه بهایی، و با تکیه بر اتهام‌های ساختگی امنیتی، فشار مضاعف اجتماعی و روانی را بر آن‌ها تحمیل می‌کند. این برخوردها پیش از آنکه جنبه حقوقی داشته باشد، ابزاری برای سرکوب عقیدتی و حذف مدنی شهروندانی است که تنها جرمشان، تفاوت در باور و سبک زندگی است؛ سیاستی که با حبس‌های انفرادی طولانی، به دنبال درهم‌شکستن اراده و صدای کسانی است که خارج از چهارچوب‌های رسمی تعریف می‌شوند.

#داستان_ما_یکیست #شکیلا_قاسمی #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا


@Dialogue1402
💔2🕊1😡1
⁨والنتینا گومز، سیاستمدار آمریکایی و اینفلوئنسر ضداسلام که قرار بود در یک تجمع در لندن شرکت کند، از سوی شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، از ورود به این کشور منع شد.
گومز، سال گذشته ویدئوی جنجالی از خود منتشر کرد که در آن نسخه‌ای از قرآن را سوزاند.

با وجود اینکه گومز دوشنبه هفته گذشته در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده بود ویزای او برای ورود به بریتانیا تایید شده، وزارت کشور بریتانیا در تصمیمی تازه مانع سفر وی شد. شورای مسلمانان بریتانیا نیز پیش از این در نامه‌ای به شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، نسبت به احتمال ورود مجدد او ابراز نگرانی کرده بود.
یک منبع نزدیک به وزیر کشور بریتانیا به روزنامه گاردین گفته است این اقدام در چارچوب اختیارات قانونی وزیر کشور و «به دلایل امنیتی یا منافع عمومی» صورت گرفته است.

گومز ۲۷ ساله که متولد کلمبیا و مسیحی است، پیش‌تر در ایالت‌های میسوری و تگزاس برای انتخابات نامزد شده بود اما موفقیتی کسب نکرد. او با مواضع تند ضداسلامی شناخته می‌شود و حتی وعده داده بود در صورت راهیابی به کنگره، برای محدود کردن اسلام در تگزاس اقدام خواهد کرد.
#مدارای_مذهبی #گفتگو_توانا⁩
❤1🤔1😡1
ژان-لوک نانسی (Jean-Luc Nancy) یکی از فیلسوفان معاصر فرانسوی است که تفکر او حول محور هویت، اجتماع و رابطه با دیگری شکل می‌گیرد. نانسی معتقد است که انسان هرگز به‌صورت یک جزیره مستقل و کامل وجود ندارد، هویت فردی همیشه با دیگری و با حضور دیگران شکل می‌گیرد. او بر این نکته تاکید می‌کند که وجود انسانی اساسا چندصدایی (plural) و رابطه‌ای است و هیچ فرد یا گروهی نمی‌تواند خود را از تفاوت‌ها و حضور دیگران جدا بداند. به گفته او، «بودن-با» (Being-with) وضعیت بنیادی انسان است و پذیرش دیگری، نه یک انتخاب اخلاقی صرف، بلکه شرط امکان زندگی جمعی و تجربه اجتماعی است.

از نگاه نانسی، پذیرش تفاوت‌ها شامل شناخت و احترام به تنوع فرهنگی، فکری و وجودی دیگران است. او هشدار می‌دهد که تلاش برای تثبیت هویت‌های مطلق یا حذف دیگری از طریق سلطه یا تحمیل، نه‌تنها غیرواقعی، بلکه خطرناک است. فلسفه او، هنجارهای مدرن و اجتماعی را فرا می‌گیرد و تاکید دارد که تفاوت‌ها و حضور دیگران، منبع غنی تجربه انسانی هستند و به ما امکان می‌دهند که خود را بهتر و گسترده‌تر در جهان بشناسیم.

نانسی همچنین بر اهمیت گشودگی به گفت‌وگو و پذیرش عدم قطعیت تاکید دارد. پذیرش دیگری به معنای کنار آمدن با اختلافات و تعارضات نیست که آن‌ها را نادیده بگیریم، بلکه فرصتی است برای بازاندیشی در مرزهای خود و تجربه انسانی عمیق‌تر. این رویکرد، نه تنها جنبه اخلاقی دارد، بلکه جامعه‌ای سالم، پویا و متنوع را ممکن می‌سازد.

در دنیای امروز، با افزایش تنش‌های هویتی، ملیتی و فرهنگی، دیدگاه نانسی به ما یادآوری می‌کند که پذیرش تفاوت‌ها و دیگری، پایه صلح، همزیستی و توسعه انسانی است. هویت واقعی انسانی زمانی شکل می‌گیرد که با دیگری مواجه شویم و تفاوت‌ها را نه تهدید، بلکه سرمایه‌ای برای تعمیق تجربه زندگی بدانیم. فلسفه نانسی، دعوتی به بازنگری در فهم خود و جهان است؛ فهمی که بدون دیگری ناقص است و زندگی انسانی بدون پذیرش تفاوت‌ها، خالی از معنا می‌شود.

#دیگری #ژان_لوک_نانسی #چند_فرهنگی #رواداری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤1👍1
دیوارِ ما و آن‌ها
چگونه مغزهایمان از ما یک متعصب می‌سازد؟


غریزه‌ای که کهنه شده
چرا مغز ما به دنبال «دشمن» می‌گردد؟

مغز ما، با تمام پیچیدگی‌اش، هنوز میراث‌دار دوران غارنشینی است. در آن زمان، بقا در گروی یک فرمول ساده بود: «هر کس با ما نیست، لابد می‌خواهد ما را بخورد!» این سوگیری درون‌گروه/برون‌گروه در واقع ابزاری تکاملی برای حفظ انسجام قبیله بود. اما مشکل اینجاست که در جهان امروز، این مکانیسم دفاعی به یک خطای شناختی مخرب تبدیل شده است. ما به صورت ناخودآگاه به اعضای گروه خودمان (هم‌فکران، هم‌کیشان یا هم‌وطنان) ویژگی‌های مثبت نسبت می‌دهیم و «دیگران» را صرفا به دلیل متفاوت بودن، تهدیدآمیز یا فاقد صلاحیت اخلاقی می‌بینیم. این تقسیم‌بندی «ما در برابر آن‌ها»، خشت اول دیوار عدم پذیرش است.

شکاف «ما» و «آن‌ها»
سوخت موتور فرقه‌گرایی و نارواداری

وقتی این سوگیری بر تفکر حاکم شود، فضا برای دیگری‌ستیزی مهیا می‌شود. در این حالت، ما دچار نوعی «نابینایی همدلانه» می‌شویم؛ یعنی فقط برای رنج‌های گروه خودمان اعتبار قائلیم. این همان نقطه‌ای است که فرقه‌گرایی در آن جوانه می‌زند. در ساختارهای فرقه‌ای، وفاداری به گروه به قیمت نفرت از «آن‌ها» تعریف می‌شود. ما اشتباهات هم‌گروهی‌هایمان را به «شرایط» نسبت می‌دهیم و توجیه می‌کنیم، اما کوچک‌ترین لغزش دیگری را نشانه‌ای از «ذات بد» او می‌دانیم. این استاندارد دوگانه، ریشه‌ی اصلی نارواداری است؛ چرا که در این منظومه، «دیگری» نه یک انسان با حقوق برابر، بلکه مانعی است که باید حذف یا اصلاح شود.

فراتر از مرزهای ذهنی
تمرین دیدن انسان در پس برچسب‌ها

برای عبور از این تله، باید آگاهانه علیه غریزه‌ی «قبیله‌گرایی» خود شورش کنیم. راهکار اصلی، یافتن هویت‌های فراتر است. هرگاه متوجه شدید که در حال قضاوت تند گروهی هستید که به آن تعلق ندارید، از خود بپرسید: «آیا من با یک واقعیت روبرو هستم یا صرفا دارم کاریکاتوری را می‌بینم که مغزم از آن‌ها ساخته است؟» کاهش نارواداری با «تماس» آغاز می‌شود؛ شنیدن مستقیمِ روایت‌های کسانی که مثل ما فکر نمی‌کنند. وقتی یاد بگیریم به جای برچسب‌های سیاسی و مذهبی، «انسان» را در پس تفاوت‌ها ببینیم، قدرت تخریبی این سوگیری فرو می‌ریزد. پذیرش دیگران، نه یک لطف به آن‌ها، بلکه آزاد کردن ذهن خودمان از زندانِ تعصب است.

مطاله بییشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/in-group-out-group-bias/

#خطای_شناختی #گروه_گرایی #رواداری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👏3👍1🏆1
بشری مصطفوی و دیدار احمدی، شهروندان بهائی، برای تحمل حبس راهی زندان کرمان شدند

امروز شنبه، پنجم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، بشری مصطفوی و دیدار احمدی، دو شهروند بهائی، برای اجرای حکم حبس خود راهی زندان کرمان شدند. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان هر یک از این دو را به چهار ماه حبس محکوم کرده است. این در حالی است که پیش‌تر شعبه سوم دادگاه کیفری رفسنجان به‌دلیل فقدان ادله کافی، حکم بر تبرئه آن‌ها صادر کرده بود، اما این رأی با اعتراض دادستان نقض شد. این دو شهروند در اردیبهشت ۱۴۰۴ به اتهام «تبلیغ علیه نظام» محاکمه شده بودند. بنا بر گزارش‌ها، قاضی دادگاه تجدیدنظر صراحتاً به باور دینی آنان اشاره کرده و گفته است: «شما بهائی هستید و در کشور اسلامی باید تاوان بهائی بودن خود را بدهید.»

این پرونده نمونه‌ای روشن از رویکرد تبعیض‌آمیز و دیگری‌ستیزانه جمهوری اسلامی در قبال اقلیت‌های دینی است؛ رویکردی که در آن، باور مذهبی نه‌تنها به رسمیت شناخته نمی‌شود بلکه به‌عنوان مبنایی برای سرکوب و مجازات به‌کار می‌رود. سیاست‌های محدودکننده آزادی عقیده، با اتهام‌سازی‌های کلی و مبهم امنیتی همراه شده و زمینه را برای بازداشت و محکومیت افرادی فراهم می‌کند که صرفا به‌دلیل اعتقاداتشان هدف قرار می‌گیرند. در چنین ساختاری، شهروندان بهائی و دیگر اقلیت‌ها علاوه بر مواجهه با خطر زندان، از بسیاری از حقوق بنیادین شهروندی نیز محروم می‌مانند؛ وضعیتی که نشان‌دهنده نهادینه‌شدن تبعیض در سطوح مختلف حقوقی و اجرایی است.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا


@Dialogue1402
❤2💔2🕊1😡1
توهم آینه‌گی:
من دنیا را همان‌گونه که هست می‌بینم!
خطای شناختی «رئالیسم ساده‌لوحانه» (Naive Realism) یکی از فریبنده‌ترین تله‌های ذهن است. در این حالت، ما متقاعد می‌شویم که جهان را دقیقا همان‌گونه که هست، به‌صورت عینی و بدون سوگیری می‌بینیم. گویی ذهن ما آینه‌ای است که حقیقت مطلق را بازتاب می‌دهد. مشکل از جایی شروع می‌شود که با کسی روبه‌رو می‌شویم که دیدگاهی متفاوت دارد. در این تله، ما به‌جای آنکه در درستی نگاه خود شک کنیم، بلافاصله نتیجه می‌گیریم که «او» لابد اطلاعات کافی ندارد، توانایی درکش پایین است یا بدتر از همه، مغرض و بدخواه است. این نقطه، آغاز سفر به دنیای تاریک عدم پذیرش است.

از اختلاف نظر تا دشمنی:
وقتی «دیگری» نادان یا شیطان می‌شود
وقتی بپذیریم که تنها روایت ما از حقیقت معتبر است، پدیده نارواداری به‌صورت سیستماتیک بازتولید می‌شود. در فضاهای فرقه‌گرایانه، این خطای شناختی به اوج می‌رسد؛ پیروان یک تفکر گمان می‌کنند به «هسته‌ اصلی واقعیت» دست یافته‌اند و هر کس خارج از این دایره باشد، در گمراهی محض است. این نگاه، راه را بر هرگونه گفتگو می‌بندد. در نتیجه، «دیگری» نه به‌عنوان یک انسان با زاویه دید متفاوت، بلکه به‌عنوان تهدیدی برای «حقیقت» دیده می‌شود. اینجاست که دیگری‌ستیزی لباسی مقدس به تن می‌کند؛ چرا که فرد فکر می‌کند با سرکوب مخالف، در حال دفاع از حقانیت است، در حالی که صرفا زندانی سوگیری ذهنی خودش شده است.

درمان با فروتنی معرفت‌شناختی:
واقعیت، بزرگتر از نگاه ماست
برای رهایی از این تله، باید بپذیریم که هر انسانی دنیا را از پشت «عینک» تجربیات، فرهنگ و ساختار عصبی خود می‌بیند. پذیرش این مطلب که واقعیت یک منشور چندوجهی است، ریشه‌ی رواداری است. رواداری به معنای دست کشیدن از باورها نیست، بلکه به معنای درک این نکته است که «من هم ممکن است اشتباه کنم». با جایگزین کردن «اطمینانِ متعصبانه» با «کنجکاوی همدلانه»، می‌توانیم از لاک دفاعی خارج شویم. وقتی بفهمیم که هیچ‌کدام از ما مالک کل حقیقت نیستیم، دیگر نیازی به ستیز با دیگری نداریم؛ چرا که تفاوت‌ها نه یک تهدید، بلکه فرصتی برای تکمیل پازل ناقص دانش بشری ما خواهند بود.

‏https://dialog.tavaana.org/naive-realism/

#خطای_شناختی #سوگیری #تعصب #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤2👏1
استفاده از کلیدواژه‌های فقهی مانند «محاربه» و «بغی» توسط جمهوری اسلامی، فراتر از یک روند قضایی ساده، در واقع تبدیل کردن مذهب به سلاحی برای حذف فیزیکی و سیاسی مخالفان است. این رویکرد که با هدف مشروعیت‌بخشی به سرکوب طراحی شده، با قرائت‌های سنتی و حتی آرای بسیاری از فقهای مستقل و حقوقدانان برجسته در تضاد کامل است.
تحریف مفاهیم فقهی برای بقای سیاسی
در متون فقهی، «محاربه» عموما به معنای کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم و ایجاد ناامنی در جامعه است. اما دستگاه قضایی با برداشتی سلیقه‌ای، هرگونه ایستادگی در برابر «نظام» را مصداق جنگ با خدا (محاربه) قلمداد می‌کند.
همچنین عنوان «بغی» که در فقه به معنای قیام مسلحانه گروهی علیه امام عادل است، امروز به ابزاری تبدیل شده تا حتی معترضان مسالمت‌جو، فعالان مدنی و دگراندیشانی که تنها خواستار تغییرات ساختاری هستند، با سنگین‌ترین اتهامات روبرو شوند.


هدف اصلی از به‌کارگیری این عناوین سنگین، نه اجرای عدالت، بلکه «ایجاد وحشت» در بدنه جامعه است. حکومت با استفاده از این اتهامات امنیتی واهی:
• هزینه اعتراض را تا پای چوبه دار بالا می‌برد.
• فضای نقد و گفتگو را با برچسب‌های دینی مسدود می‌کند.
• تلاش می‌کند خشونت عریان خود را پشت نقاب «احکام الهی» پنهان کند تا از پاسخگویی حقوقی بگریزد.

این سیاست سرکوبگرانه، پیامدهای جبران‌ناپذیری برای پیوند میان جامعه، قانون و مذهب داشته است:
• قربانی شدن عدالت: وقتی مفاهیم حقوقی تابعی از اراده سیاسی شوند، دادگاه نه محل تظلم‌خواهی، بلکه به شعبه‌ای از نهادهای امنیتی تبدیل می‌شود.
• دین‌گریزی و بی‌اعتمادی: سوءاستفاده از نام دین برای توجیه اعدام و شکنجه، پایه‌های باورهای مذهبی را در میان عموم مردم سست کرده و دین را در ذهن جامعه، از یک منبع اخلاقی به ابزار سرکوب تغییر ماهیت داده است.
. خفقان اجتماعی: با تبدیل هر فریاد اعتراضی به یک پرونده امنیتی، فرصت‌های اصلاح و نقد سازنده نابود شده و جامعه به سمت انسداد کامل حرکت می‌کند.

آنچه امروز تحت عنوان احکام دینی در دادگاه‌های سیاسی صادر می‌شود، پیش از آنکه ریشه در شریعت داشته باشد، ریشه در «ایدئولوژی بقا» دارد. جمهوری اسلامی با قربانی کردن جان انسان‌ها و اصول بنیادین حقوقی تحت لوای این اتهامات، نه تنها عدالت را به مسلخ برده، بلکه مشروعیت اخلاقی خود را نیز در برابر دیدگان تاریخ از دست داده است. این استفاده ابزاری، تنها نشان‌دهنده بن‌بست حکمرانی است که برای تداوم خود، راهی جز خشونت مقدس‌مآبانه نمی‌بیند.

#بغی #محاربه #اعدام #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🔥1🤬1😡1
استاد یدالله موقن روز سی‌ام فروردین ماه سال جاری از میان ما رفت، روانش شاد باد.

شاید نخستین آشنائی‌ها با او زمانی بود که نقدی بر ترجمه «افسانه دولت» اثر ارنست کاسیرر به ترجمه شادوران نجف دریابندری در کیهان فرهنگی منتشر کرد، او ترجمه دریابندری را نقد کرد و نوشت ترجمه درست کتاب کاسیرر «اسطوره دولت» است و نه «افسانه دولت»؛ همچنین با انتشار بندهائی از اصل کتاب مزبور و نقل ترجمه روانشاد دریابندری، برگردان ایشان را در مواردی دقیق ندانست.
عنوان انگلیسی کتاب کاسیرر The Myth of the State بود، Myth در لغت همان اسطوره است که موقن توضیح داد مفهوم آن چیست، هرچند دریابندری با استناد به متون فارسی مفهوم «افسانه» را حتی در این مورد خاص توضیح داد و از ترجمه خود دفاع کرد، از جمله نوشت وقتی حافظ سرود «چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند»، مرادش از افسانه همان میتوس بوده است در مقابل لوگوس.
به هر روی موقن نسلی از ایرانیان را با فلسفه نوکانتی آشنا کرد، نسلی که پیشتر «چیزهائی» در مورد نوکانتی ها از جمله به روایت شادروان احسان طبری «شنیده بودند»؛ استاد موقن در این راستا ترجمه‌ای دیگر از کتاب «اسطوره دولت» کاسیرر روانه بازار نشر نمود. از این به بعد نام آن فرهیخته ارجمند با معرفی کاسیرر به خواننده ایرانی گره خورد، آنهم نسلی از چپ و راست که گرفتار اندیشه های توتالیتر بودند، اندیشه‌هائی که در دهه شصت شمسی و با تجربه فراز و فرود تکاپوهای گروه‌هائی مختلف از روشنفکران کشور مورد نقد بنیادین قرار گرفت.
در دهه شصت شمسی فقط ترجمه آثار کاسیرر نبود که در نقد نظام‌ها و اندیشه‌های توتالیتر خواننده ایرانی را متوجه دنیائی دیگر کرد، بلکه The Origins of Totalitarianism اثر هانا آرنت که به اختصار با عنوان «توتالیتاریسم» توسط محسن ثلاثی به خواننده ایرانی معرفی شد، با دهها چاپ توجه ویژه جامعه کتابخوان ایرانی را به خود جلب کرد.
کتاب‌های دیگری هم بودند که با نقد نظام‌های توتالیتر اعم از چپ مرسوم یعنی کمونیسم – که لزوماً نباید با سوسیالیسم یکی گرفته شود- و راست یعنی فاشیسم و نازیسم مخاطب‌های فراوان یافتند، اما این تنها استاد یدالله موقن بود که ترجمه و معرفی ارنست کاسیرر را در تاریخ معاصر ایران به نام خود ثبت کرد.
متأسفانه بخت آن نداشتم تا با آن مرحوم از نزدیک وارد گفتگو شوم، اما در ارتباط با اندیشه های شادروان استاد جواد طباطبائی پیام‌هائی رد و بدل شد که امیدوارم بتوانم روزی منتشر کنم.
روانش شاد باد.

برگرفته از صفحه دکتر حسین آبادیان، نویسنده و محقق تاریخ معاصر
https://www.facebook.com/hoabadian

#یدالله_موقن #فلسفه #کاسیر #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😢2💔1😭1
Forwarded from گفت‌وشنود
‌
عادل ضاهر، فیلسوف لبنانی-آمریکایی متولد ۱۹۳۹، یکی از چهره‌های برجسته در حوزه فلسفه دین و نقد اندیشه‌های اسلام‌گرایانه است. او تحصیلات خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت و دانشگاه فرانکفورت آغاز کرد و در سال ۱۹۶۷ دکترای فلسفه را از دانشگاه نیویورک دریافت کرد. ضاهر بیش از یک دهه در دانشگاه‌های نیویورک تدریس کرد و در نهایت به‌عنوان استاد در دانشگاه پِیس فعالیت داشت. از آثار مهم او می‌توان به «فلسفه و سیاست» (۱۹۹۰)، «مبانی فلسفی سکولاریسم» (۱۹۹۳) و «اولویت عقل: نقد میراث اسلام سیاسی» (۲۰۰۱) اشاره کرد.

کتاب «سنجش فلسفی اسلام‌گرایی» یکی از آثار مهم عادل ضاهر است که در آن به بررسی و نقد سه آموزه کلیدی اسلام‌گرایان می‌پردازد: پیوند ضروری اسلام و سیاست، ضرورت راهنمایی الهی برای اداره امور اجتماعی و سیاسی، و محدودیت شدید اجتهاد در تفسیر قرآن. ضاهر با تحلیل دقیق این آموزه‌ها، نشان می‌دهد که این باورها به تناقضاتی منجر می‌شوند که نمی‌توان به‌راحتی از آن‌ها عبور کرد. او در نهایت نتیجه می‌گیرد که این سه باور را باید از اساس کنار گذاشت. این کتاب با ترجمه فارسی آموزشکده توانا در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.

برای دانلود رایگان این کتاب، به لینک زیر مراجعه کنید:
https://tavaana.org/adel-daher-a-philosophical-critique-of-islamism/
☝️ دانلود کتاب «سنجش فلسفی اسلام‌گرایی» از وب‌سایت آموزشکده توانا

#عادل_ضاهر #نقد_دین #اسلام #فلسفه #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍4👌2👏1