دیوارِ ما و آنها
چگونه مغزهایمان از ما یک متعصب میسازد؟
غریزهای که کهنه شده
چرا مغز ما به دنبال «دشمن» میگردد؟
مغز ما، با تمام پیچیدگیاش، هنوز میراثدار دوران غارنشینی است. در آن زمان، بقا در گروی یک فرمول ساده بود: «هر کس با ما نیست، لابد میخواهد ما را بخورد!» این سوگیری درونگروه/برونگروه در واقع ابزاری تکاملی برای حفظ انسجام قبیله بود. اما مشکل اینجاست که در جهان امروز، این مکانیسم دفاعی به یک خطای شناختی مخرب تبدیل شده است. ما به صورت ناخودآگاه به اعضای گروه خودمان (همفکران، همکیشان یا هموطنان) ویژگیهای مثبت نسبت میدهیم و «دیگران» را صرفا به دلیل متفاوت بودن، تهدیدآمیز یا فاقد صلاحیت اخلاقی میبینیم. این تقسیمبندی «ما در برابر آنها»، خشت اول دیوار عدم پذیرش است.
شکاف «ما» و «آنها»
سوخت موتور فرقهگرایی و نارواداری
وقتی این سوگیری بر تفکر حاکم شود، فضا برای دیگریستیزی مهیا میشود. در این حالت، ما دچار نوعی «نابینایی همدلانه» میشویم؛ یعنی فقط برای رنجهای گروه خودمان اعتبار قائلیم. این همان نقطهای است که فرقهگرایی در آن جوانه میزند. در ساختارهای فرقهای، وفاداری به گروه به قیمت نفرت از «آنها» تعریف میشود. ما اشتباهات همگروهیهایمان را به «شرایط» نسبت میدهیم و توجیه میکنیم، اما کوچکترین لغزش دیگری را نشانهای از «ذات بد» او میدانیم. این استاندارد دوگانه، ریشهی اصلی نارواداری است؛ چرا که در این منظومه، «دیگری» نه یک انسان با حقوق برابر، بلکه مانعی است که باید حذف یا اصلاح شود.
فراتر از مرزهای ذهنی
تمرین دیدن انسان در پس برچسبها
برای عبور از این تله، باید آگاهانه علیه غریزهی «قبیلهگرایی» خود شورش کنیم. راهکار اصلی، یافتن هویتهای فراتر است. هرگاه متوجه شدید که در حال قضاوت تند گروهی هستید که به آن تعلق ندارید، از خود بپرسید: «آیا من با یک واقعیت روبرو هستم یا صرفا دارم کاریکاتوری را میبینم که مغزم از آنها ساخته است؟» کاهش نارواداری با «تماس» آغاز میشود؛ شنیدن مستقیمِ روایتهای کسانی که مثل ما فکر نمیکنند. وقتی یاد بگیریم به جای برچسبهای سیاسی و مذهبی، «انسان» را در پس تفاوتها ببینیم، قدرت تخریبی این سوگیری فرو میریزد. پذیرش دیگران، نه یک لطف به آنها، بلکه آزاد کردن ذهن خودمان از زندانِ تعصب است.
مطاله بییشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/in-group-out-group-bias/
#خطای_شناختی #گروه_گرایی #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چگونه مغزهایمان از ما یک متعصب میسازد؟
غریزهای که کهنه شده
چرا مغز ما به دنبال «دشمن» میگردد؟
مغز ما، با تمام پیچیدگیاش، هنوز میراثدار دوران غارنشینی است. در آن زمان، بقا در گروی یک فرمول ساده بود: «هر کس با ما نیست، لابد میخواهد ما را بخورد!» این سوگیری درونگروه/برونگروه در واقع ابزاری تکاملی برای حفظ انسجام قبیله بود. اما مشکل اینجاست که در جهان امروز، این مکانیسم دفاعی به یک خطای شناختی مخرب تبدیل شده است. ما به صورت ناخودآگاه به اعضای گروه خودمان (همفکران، همکیشان یا هموطنان) ویژگیهای مثبت نسبت میدهیم و «دیگران» را صرفا به دلیل متفاوت بودن، تهدیدآمیز یا فاقد صلاحیت اخلاقی میبینیم. این تقسیمبندی «ما در برابر آنها»، خشت اول دیوار عدم پذیرش است.
شکاف «ما» و «آنها»
سوخت موتور فرقهگرایی و نارواداری
وقتی این سوگیری بر تفکر حاکم شود، فضا برای دیگریستیزی مهیا میشود. در این حالت، ما دچار نوعی «نابینایی همدلانه» میشویم؛ یعنی فقط برای رنجهای گروه خودمان اعتبار قائلیم. این همان نقطهای است که فرقهگرایی در آن جوانه میزند. در ساختارهای فرقهای، وفاداری به گروه به قیمت نفرت از «آنها» تعریف میشود. ما اشتباهات همگروهیهایمان را به «شرایط» نسبت میدهیم و توجیه میکنیم، اما کوچکترین لغزش دیگری را نشانهای از «ذات بد» او میدانیم. این استاندارد دوگانه، ریشهی اصلی نارواداری است؛ چرا که در این منظومه، «دیگری» نه یک انسان با حقوق برابر، بلکه مانعی است که باید حذف یا اصلاح شود.
فراتر از مرزهای ذهنی
تمرین دیدن انسان در پس برچسبها
برای عبور از این تله، باید آگاهانه علیه غریزهی «قبیلهگرایی» خود شورش کنیم. راهکار اصلی، یافتن هویتهای فراتر است. هرگاه متوجه شدید که در حال قضاوت تند گروهی هستید که به آن تعلق ندارید، از خود بپرسید: «آیا من با یک واقعیت روبرو هستم یا صرفا دارم کاریکاتوری را میبینم که مغزم از آنها ساخته است؟» کاهش نارواداری با «تماس» آغاز میشود؛ شنیدن مستقیمِ روایتهای کسانی که مثل ما فکر نمیکنند. وقتی یاد بگیریم به جای برچسبهای سیاسی و مذهبی، «انسان» را در پس تفاوتها ببینیم، قدرت تخریبی این سوگیری فرو میریزد. پذیرش دیگران، نه یک لطف به آنها، بلکه آزاد کردن ذهن خودمان از زندانِ تعصب است.
مطاله بییشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/in-group-out-group-bias/
#خطای_شناختی #گروه_گرایی #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👏3👍1🏆1
بشری مصطفوی و دیدار احمدی، شهروندان بهائی، برای تحمل حبس راهی زندان کرمان شدند
امروز شنبه، پنجم اردیبهشتماه ۱۴۰۵، بشری مصطفوی و دیدار احمدی، دو شهروند بهائی، برای اجرای حکم حبس خود راهی زندان کرمان شدند. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان هر یک از این دو را به چهار ماه حبس محکوم کرده است. این در حالی است که پیشتر شعبه سوم دادگاه کیفری رفسنجان بهدلیل فقدان ادله کافی، حکم بر تبرئه آنها صادر کرده بود، اما این رأی با اعتراض دادستان نقض شد. این دو شهروند در اردیبهشت ۱۴۰۴ به اتهام «تبلیغ علیه نظام» محاکمه شده بودند. بنا بر گزارشها، قاضی دادگاه تجدیدنظر صراحتاً به باور دینی آنان اشاره کرده و گفته است: «شما بهائی هستید و در کشور اسلامی باید تاوان بهائی بودن خود را بدهید.»
این پرونده نمونهای روشن از رویکرد تبعیضآمیز و دیگریستیزانه جمهوری اسلامی در قبال اقلیتهای دینی است؛ رویکردی که در آن، باور مذهبی نهتنها به رسمیت شناخته نمیشود بلکه بهعنوان مبنایی برای سرکوب و مجازات بهکار میرود. سیاستهای محدودکننده آزادی عقیده، با اتهامسازیهای کلی و مبهم امنیتی همراه شده و زمینه را برای بازداشت و محکومیت افرادی فراهم میکند که صرفا بهدلیل اعتقاداتشان هدف قرار میگیرند. در چنین ساختاری، شهروندان بهائی و دیگر اقلیتها علاوه بر مواجهه با خطر زندان، از بسیاری از حقوق بنیادین شهروندی نیز محروم میمانند؛ وضعیتی که نشاندهنده نهادینهشدن تبعیض در سطوح مختلف حقوقی و اجرایی است.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
امروز شنبه، پنجم اردیبهشتماه ۱۴۰۵، بشری مصطفوی و دیدار احمدی، دو شهروند بهائی، برای اجرای حکم حبس خود راهی زندان کرمان شدند. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان هر یک از این دو را به چهار ماه حبس محکوم کرده است. این در حالی است که پیشتر شعبه سوم دادگاه کیفری رفسنجان بهدلیل فقدان ادله کافی، حکم بر تبرئه آنها صادر کرده بود، اما این رأی با اعتراض دادستان نقض شد. این دو شهروند در اردیبهشت ۱۴۰۴ به اتهام «تبلیغ علیه نظام» محاکمه شده بودند. بنا بر گزارشها، قاضی دادگاه تجدیدنظر صراحتاً به باور دینی آنان اشاره کرده و گفته است: «شما بهائی هستید و در کشور اسلامی باید تاوان بهائی بودن خود را بدهید.»
این پرونده نمونهای روشن از رویکرد تبعیضآمیز و دیگریستیزانه جمهوری اسلامی در قبال اقلیتهای دینی است؛ رویکردی که در آن، باور مذهبی نهتنها به رسمیت شناخته نمیشود بلکه بهعنوان مبنایی برای سرکوب و مجازات بهکار میرود. سیاستهای محدودکننده آزادی عقیده، با اتهامسازیهای کلی و مبهم امنیتی همراه شده و زمینه را برای بازداشت و محکومیت افرادی فراهم میکند که صرفا بهدلیل اعتقاداتشان هدف قرار میگیرند. در چنین ساختاری، شهروندان بهائی و دیگر اقلیتها علاوه بر مواجهه با خطر زندان، از بسیاری از حقوق بنیادین شهروندی نیز محروم میمانند؛ وضعیتی که نشاندهنده نهادینهشدن تبعیض در سطوح مختلف حقوقی و اجرایی است.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤2💔2🕊1😡1
توهم آینهگی:
من دنیا را همانگونه که هست میبینم!
خطای شناختی «رئالیسم سادهلوحانه» (Naive Realism) یکی از فریبندهترین تلههای ذهن است. در این حالت، ما متقاعد میشویم که جهان را دقیقا همانگونه که هست، بهصورت عینی و بدون سوگیری میبینیم. گویی ذهن ما آینهای است که حقیقت مطلق را بازتاب میدهد. مشکل از جایی شروع میشود که با کسی روبهرو میشویم که دیدگاهی متفاوت دارد. در این تله، ما بهجای آنکه در درستی نگاه خود شک کنیم، بلافاصله نتیجه میگیریم که «او» لابد اطلاعات کافی ندارد، توانایی درکش پایین است یا بدتر از همه، مغرض و بدخواه است. این نقطه، آغاز سفر به دنیای تاریک عدم پذیرش است.
از اختلاف نظر تا دشمنی:
وقتی «دیگری» نادان یا شیطان میشود
وقتی بپذیریم که تنها روایت ما از حقیقت معتبر است، پدیده نارواداری بهصورت سیستماتیک بازتولید میشود. در فضاهای فرقهگرایانه، این خطای شناختی به اوج میرسد؛ پیروان یک تفکر گمان میکنند به «هسته اصلی واقعیت» دست یافتهاند و هر کس خارج از این دایره باشد، در گمراهی محض است. این نگاه، راه را بر هرگونه گفتگو میبندد. در نتیجه، «دیگری» نه بهعنوان یک انسان با زاویه دید متفاوت، بلکه بهعنوان تهدیدی برای «حقیقت» دیده میشود. اینجاست که دیگریستیزی لباسی مقدس به تن میکند؛ چرا که فرد فکر میکند با سرکوب مخالف، در حال دفاع از حقانیت است، در حالی که صرفا زندانی سوگیری ذهنی خودش شده است.
درمان با فروتنی معرفتشناختی:
واقعیت، بزرگتر از نگاه ماست
برای رهایی از این تله، باید بپذیریم که هر انسانی دنیا را از پشت «عینک» تجربیات، فرهنگ و ساختار عصبی خود میبیند. پذیرش این مطلب که واقعیت یک منشور چندوجهی است، ریشهی رواداری است. رواداری به معنای دست کشیدن از باورها نیست، بلکه به معنای درک این نکته است که «من هم ممکن است اشتباه کنم». با جایگزین کردن «اطمینانِ متعصبانه» با «کنجکاوی همدلانه»، میتوانیم از لاک دفاعی خارج شویم. وقتی بفهمیم که هیچکدام از ما مالک کل حقیقت نیستیم، دیگر نیازی به ستیز با دیگری نداریم؛ چرا که تفاوتها نه یک تهدید، بلکه فرصتی برای تکمیل پازل ناقص دانش بشری ما خواهند بود.
https://dialog.tavaana.org/naive-realism/
#خطای_شناختی #سوگیری #تعصب #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
من دنیا را همانگونه که هست میبینم!
خطای شناختی «رئالیسم سادهلوحانه» (Naive Realism) یکی از فریبندهترین تلههای ذهن است. در این حالت، ما متقاعد میشویم که جهان را دقیقا همانگونه که هست، بهصورت عینی و بدون سوگیری میبینیم. گویی ذهن ما آینهای است که حقیقت مطلق را بازتاب میدهد. مشکل از جایی شروع میشود که با کسی روبهرو میشویم که دیدگاهی متفاوت دارد. در این تله، ما بهجای آنکه در درستی نگاه خود شک کنیم، بلافاصله نتیجه میگیریم که «او» لابد اطلاعات کافی ندارد، توانایی درکش پایین است یا بدتر از همه، مغرض و بدخواه است. این نقطه، آغاز سفر به دنیای تاریک عدم پذیرش است.
از اختلاف نظر تا دشمنی:
وقتی «دیگری» نادان یا شیطان میشود
وقتی بپذیریم که تنها روایت ما از حقیقت معتبر است، پدیده نارواداری بهصورت سیستماتیک بازتولید میشود. در فضاهای فرقهگرایانه، این خطای شناختی به اوج میرسد؛ پیروان یک تفکر گمان میکنند به «هسته اصلی واقعیت» دست یافتهاند و هر کس خارج از این دایره باشد، در گمراهی محض است. این نگاه، راه را بر هرگونه گفتگو میبندد. در نتیجه، «دیگری» نه بهعنوان یک انسان با زاویه دید متفاوت، بلکه بهعنوان تهدیدی برای «حقیقت» دیده میشود. اینجاست که دیگریستیزی لباسی مقدس به تن میکند؛ چرا که فرد فکر میکند با سرکوب مخالف، در حال دفاع از حقانیت است، در حالی که صرفا زندانی سوگیری ذهنی خودش شده است.
درمان با فروتنی معرفتشناختی:
واقعیت، بزرگتر از نگاه ماست
برای رهایی از این تله، باید بپذیریم که هر انسانی دنیا را از پشت «عینک» تجربیات، فرهنگ و ساختار عصبی خود میبیند. پذیرش این مطلب که واقعیت یک منشور چندوجهی است، ریشهی رواداری است. رواداری به معنای دست کشیدن از باورها نیست، بلکه به معنای درک این نکته است که «من هم ممکن است اشتباه کنم». با جایگزین کردن «اطمینانِ متعصبانه» با «کنجکاوی همدلانه»، میتوانیم از لاک دفاعی خارج شویم. وقتی بفهمیم که هیچکدام از ما مالک کل حقیقت نیستیم، دیگر نیازی به ستیز با دیگری نداریم؛ چرا که تفاوتها نه یک تهدید، بلکه فرصتی برای تکمیل پازل ناقص دانش بشری ما خواهند بود.
https://dialog.tavaana.org/naive-realism/
#خطای_شناختی #سوگیری #تعصب #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤2👏1
Forwarded from آموزشکده توانا
استفاده از کلیدواژههای فقهی مانند «محاربه» و «بغی» توسط جمهوری اسلامی، فراتر از یک روند قضایی ساده، در واقع تبدیل کردن مذهب به سلاحی برای حذف فیزیکی و سیاسی مخالفان است. این رویکرد که با هدف مشروعیتبخشی به سرکوب طراحی شده، با قرائتهای سنتی و حتی آرای بسیاری از فقهای مستقل و حقوقدانان برجسته در تضاد کامل است.
تحریف مفاهیم فقهی برای بقای سیاسی
در متون فقهی، «محاربه» عموما به معنای کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم و ایجاد ناامنی در جامعه است. اما دستگاه قضایی با برداشتی سلیقهای، هرگونه ایستادگی در برابر «نظام» را مصداق جنگ با خدا (محاربه) قلمداد میکند.
همچنین عنوان «بغی» که در فقه به معنای قیام مسلحانه گروهی علیه امام عادل است، امروز به ابزاری تبدیل شده تا حتی معترضان مسالمتجو، فعالان مدنی و دگراندیشانی که تنها خواستار تغییرات ساختاری هستند، با سنگینترین اتهامات روبرو شوند.
هدف اصلی از بهکارگیری این عناوین سنگین، نه اجرای عدالت، بلکه «ایجاد وحشت» در بدنه جامعه است. حکومت با استفاده از این اتهامات امنیتی واهی:
• هزینه اعتراض را تا پای چوبه دار بالا میبرد.
• فضای نقد و گفتگو را با برچسبهای دینی مسدود میکند.
• تلاش میکند خشونت عریان خود را پشت نقاب «احکام الهی» پنهان کند تا از پاسخگویی حقوقی بگریزد.
این سیاست سرکوبگرانه، پیامدهای جبرانناپذیری برای پیوند میان جامعه، قانون و مذهب داشته است:
• قربانی شدن عدالت: وقتی مفاهیم حقوقی تابعی از اراده سیاسی شوند، دادگاه نه محل تظلمخواهی، بلکه به شعبهای از نهادهای امنیتی تبدیل میشود.
• دینگریزی و بیاعتمادی: سوءاستفاده از نام دین برای توجیه اعدام و شکنجه، پایههای باورهای مذهبی را در میان عموم مردم سست کرده و دین را در ذهن جامعه، از یک منبع اخلاقی به ابزار سرکوب تغییر ماهیت داده است.
. خفقان اجتماعی: با تبدیل هر فریاد اعتراضی به یک پرونده امنیتی، فرصتهای اصلاح و نقد سازنده نابود شده و جامعه به سمت انسداد کامل حرکت میکند.
آنچه امروز تحت عنوان احکام دینی در دادگاههای سیاسی صادر میشود، پیش از آنکه ریشه در شریعت داشته باشد، ریشه در «ایدئولوژی بقا» دارد. جمهوری اسلامی با قربانی کردن جان انسانها و اصول بنیادین حقوقی تحت لوای این اتهامات، نه تنها عدالت را به مسلخ برده، بلکه مشروعیت اخلاقی خود را نیز در برابر دیدگان تاریخ از دست داده است. این استفاده ابزاری، تنها نشاندهنده بنبست حکمرانی است که برای تداوم خود، راهی جز خشونت مقدسمآبانه نمیبیند.
#بغی #محاربه #اعدام #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
تحریف مفاهیم فقهی برای بقای سیاسی
در متون فقهی، «محاربه» عموما به معنای کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم و ایجاد ناامنی در جامعه است. اما دستگاه قضایی با برداشتی سلیقهای، هرگونه ایستادگی در برابر «نظام» را مصداق جنگ با خدا (محاربه) قلمداد میکند.
همچنین عنوان «بغی» که در فقه به معنای قیام مسلحانه گروهی علیه امام عادل است، امروز به ابزاری تبدیل شده تا حتی معترضان مسالمتجو، فعالان مدنی و دگراندیشانی که تنها خواستار تغییرات ساختاری هستند، با سنگینترین اتهامات روبرو شوند.
هدف اصلی از بهکارگیری این عناوین سنگین، نه اجرای عدالت، بلکه «ایجاد وحشت» در بدنه جامعه است. حکومت با استفاده از این اتهامات امنیتی واهی:
• هزینه اعتراض را تا پای چوبه دار بالا میبرد.
• فضای نقد و گفتگو را با برچسبهای دینی مسدود میکند.
• تلاش میکند خشونت عریان خود را پشت نقاب «احکام الهی» پنهان کند تا از پاسخگویی حقوقی بگریزد.
این سیاست سرکوبگرانه، پیامدهای جبرانناپذیری برای پیوند میان جامعه، قانون و مذهب داشته است:
• قربانی شدن عدالت: وقتی مفاهیم حقوقی تابعی از اراده سیاسی شوند، دادگاه نه محل تظلمخواهی، بلکه به شعبهای از نهادهای امنیتی تبدیل میشود.
• دینگریزی و بیاعتمادی: سوءاستفاده از نام دین برای توجیه اعدام و شکنجه، پایههای باورهای مذهبی را در میان عموم مردم سست کرده و دین را در ذهن جامعه، از یک منبع اخلاقی به ابزار سرکوب تغییر ماهیت داده است.
. خفقان اجتماعی: با تبدیل هر فریاد اعتراضی به یک پرونده امنیتی، فرصتهای اصلاح و نقد سازنده نابود شده و جامعه به سمت انسداد کامل حرکت میکند.
آنچه امروز تحت عنوان احکام دینی در دادگاههای سیاسی صادر میشود، پیش از آنکه ریشه در شریعت داشته باشد، ریشه در «ایدئولوژی بقا» دارد. جمهوری اسلامی با قربانی کردن جان انسانها و اصول بنیادین حقوقی تحت لوای این اتهامات، نه تنها عدالت را به مسلخ برده، بلکه مشروعیت اخلاقی خود را نیز در برابر دیدگان تاریخ از دست داده است. این استفاده ابزاری، تنها نشاندهنده بنبست حکمرانی است که برای تداوم خود، راهی جز خشونت مقدسمآبانه نمیبیند.
#بغی #محاربه #اعدام #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
🔥1🤬1😡1
استاد یدالله موقن روز سیام فروردین ماه سال جاری از میان ما رفت، روانش شاد باد.
شاید نخستین آشنائیها با او زمانی بود که نقدی بر ترجمه «افسانه دولت» اثر ارنست کاسیرر به ترجمه شادوران نجف دریابندری در کیهان فرهنگی منتشر کرد، او ترجمه دریابندری را نقد کرد و نوشت ترجمه درست کتاب کاسیرر «اسطوره دولت» است و نه «افسانه دولت»؛ همچنین با انتشار بندهائی از اصل کتاب مزبور و نقل ترجمه روانشاد دریابندری، برگردان ایشان را در مواردی دقیق ندانست.
عنوان انگلیسی کتاب کاسیرر The Myth of the State بود، Myth در لغت همان اسطوره است که موقن توضیح داد مفهوم آن چیست، هرچند دریابندری با استناد به متون فارسی مفهوم «افسانه» را حتی در این مورد خاص توضیح داد و از ترجمه خود دفاع کرد، از جمله نوشت وقتی حافظ سرود «چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند»، مرادش از افسانه همان میتوس بوده است در مقابل لوگوس.
به هر روی موقن نسلی از ایرانیان را با فلسفه نوکانتی آشنا کرد، نسلی که پیشتر «چیزهائی» در مورد نوکانتی ها از جمله به روایت شادروان احسان طبری «شنیده بودند»؛ استاد موقن در این راستا ترجمهای دیگر از کتاب «اسطوره دولت» کاسیرر روانه بازار نشر نمود. از این به بعد نام آن فرهیخته ارجمند با معرفی کاسیرر به خواننده ایرانی گره خورد، آنهم نسلی از چپ و راست که گرفتار اندیشه های توتالیتر بودند، اندیشههائی که در دهه شصت شمسی و با تجربه فراز و فرود تکاپوهای گروههائی مختلف از روشنفکران کشور مورد نقد بنیادین قرار گرفت.
در دهه شصت شمسی فقط ترجمه آثار کاسیرر نبود که در نقد نظامها و اندیشههای توتالیتر خواننده ایرانی را متوجه دنیائی دیگر کرد، بلکه The Origins of Totalitarianism اثر هانا آرنت که به اختصار با عنوان «توتالیتاریسم» توسط محسن ثلاثی به خواننده ایرانی معرفی شد، با دهها چاپ توجه ویژه جامعه کتابخوان ایرانی را به خود جلب کرد.
کتابهای دیگری هم بودند که با نقد نظامهای توتالیتر اعم از چپ مرسوم یعنی کمونیسم – که لزوماً نباید با سوسیالیسم یکی گرفته شود- و راست یعنی فاشیسم و نازیسم مخاطبهای فراوان یافتند، اما این تنها استاد یدالله موقن بود که ترجمه و معرفی ارنست کاسیرر را در تاریخ معاصر ایران به نام خود ثبت کرد.
متأسفانه بخت آن نداشتم تا با آن مرحوم از نزدیک وارد گفتگو شوم، اما در ارتباط با اندیشه های شادروان استاد جواد طباطبائی پیامهائی رد و بدل شد که امیدوارم بتوانم روزی منتشر کنم.
روانش شاد باد.
برگرفته از صفحه دکتر حسین آبادیان، نویسنده و محقق تاریخ معاصر
https://www.facebook.com/hoabadian
#یدالله_موقن #فلسفه #کاسیر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
شاید نخستین آشنائیها با او زمانی بود که نقدی بر ترجمه «افسانه دولت» اثر ارنست کاسیرر به ترجمه شادوران نجف دریابندری در کیهان فرهنگی منتشر کرد، او ترجمه دریابندری را نقد کرد و نوشت ترجمه درست کتاب کاسیرر «اسطوره دولت» است و نه «افسانه دولت»؛ همچنین با انتشار بندهائی از اصل کتاب مزبور و نقل ترجمه روانشاد دریابندری، برگردان ایشان را در مواردی دقیق ندانست.
عنوان انگلیسی کتاب کاسیرر The Myth of the State بود، Myth در لغت همان اسطوره است که موقن توضیح داد مفهوم آن چیست، هرچند دریابندری با استناد به متون فارسی مفهوم «افسانه» را حتی در این مورد خاص توضیح داد و از ترجمه خود دفاع کرد، از جمله نوشت وقتی حافظ سرود «چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند»، مرادش از افسانه همان میتوس بوده است در مقابل لوگوس.
به هر روی موقن نسلی از ایرانیان را با فلسفه نوکانتی آشنا کرد، نسلی که پیشتر «چیزهائی» در مورد نوکانتی ها از جمله به روایت شادروان احسان طبری «شنیده بودند»؛ استاد موقن در این راستا ترجمهای دیگر از کتاب «اسطوره دولت» کاسیرر روانه بازار نشر نمود. از این به بعد نام آن فرهیخته ارجمند با معرفی کاسیرر به خواننده ایرانی گره خورد، آنهم نسلی از چپ و راست که گرفتار اندیشه های توتالیتر بودند، اندیشههائی که در دهه شصت شمسی و با تجربه فراز و فرود تکاپوهای گروههائی مختلف از روشنفکران کشور مورد نقد بنیادین قرار گرفت.
در دهه شصت شمسی فقط ترجمه آثار کاسیرر نبود که در نقد نظامها و اندیشههای توتالیتر خواننده ایرانی را متوجه دنیائی دیگر کرد، بلکه The Origins of Totalitarianism اثر هانا آرنت که به اختصار با عنوان «توتالیتاریسم» توسط محسن ثلاثی به خواننده ایرانی معرفی شد، با دهها چاپ توجه ویژه جامعه کتابخوان ایرانی را به خود جلب کرد.
کتابهای دیگری هم بودند که با نقد نظامهای توتالیتر اعم از چپ مرسوم یعنی کمونیسم – که لزوماً نباید با سوسیالیسم یکی گرفته شود- و راست یعنی فاشیسم و نازیسم مخاطبهای فراوان یافتند، اما این تنها استاد یدالله موقن بود که ترجمه و معرفی ارنست کاسیرر را در تاریخ معاصر ایران به نام خود ثبت کرد.
متأسفانه بخت آن نداشتم تا با آن مرحوم از نزدیک وارد گفتگو شوم، اما در ارتباط با اندیشه های شادروان استاد جواد طباطبائی پیامهائی رد و بدل شد که امیدوارم بتوانم روزی منتشر کنم.
روانش شاد باد.
برگرفته از صفحه دکتر حسین آبادیان، نویسنده و محقق تاریخ معاصر
https://www.facebook.com/hoabadian
#یدالله_موقن #فلسفه #کاسیر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😢2💔1😭1
Forwarded from گفتوشنود
عادل ضاهر، فیلسوف لبنانی-آمریکایی متولد ۱۹۳۹، یکی از چهرههای برجسته در حوزه فلسفه دین و نقد اندیشههای اسلامگرایانه است. او تحصیلات خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت و دانشگاه فرانکفورت آغاز کرد و در سال ۱۹۶۷ دکترای فلسفه را از دانشگاه نیویورک دریافت کرد. ضاهر بیش از یک دهه در دانشگاههای نیویورک تدریس کرد و در نهایت بهعنوان استاد در دانشگاه پِیس فعالیت داشت. از آثار مهم او میتوان به «فلسفه و سیاست» (۱۹۹۰)، «مبانی فلسفی سکولاریسم» (۱۹۹۳) و «اولویت عقل: نقد میراث اسلام سیاسی» (۲۰۰۱) اشاره کرد.
کتاب «سنجش فلسفی اسلامگرایی» یکی از آثار مهم عادل ضاهر است که در آن به بررسی و نقد سه آموزه کلیدی اسلامگرایان میپردازد: پیوند ضروری اسلام و سیاست، ضرورت راهنمایی الهی برای اداره امور اجتماعی و سیاسی، و محدودیت شدید اجتهاد در تفسیر قرآن. ضاهر با تحلیل دقیق این آموزهها، نشان میدهد که این باورها به تناقضاتی منجر میشوند که نمیتوان بهراحتی از آنها عبور کرد. او در نهایت نتیجه میگیرد که این سه باور را باید از اساس کنار گذاشت. این کتاب با ترجمه فارسی آموزشکده توانا در دسترس علاقهمندان قرار دارد.
برای دانلود رایگان این کتاب، به لینک زیر مراجعه کنید:
https://tavaana.org/adel-daher-a-philosophical-critique-of-islamism/
☝️ دانلود کتاب «سنجش فلسفی اسلامگرایی» از وبسایت آموزشکده توانا
#عادل_ضاهر #نقد_دین #اسلام #فلسفه #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
عادل ضاهر، فیلسوف لبنانی-آمریکایی متولد ۱۹۳۹، یکی از چهرههای برجسته در حوزه فلسفه دین و نقد اندیشههای اسلامگرایانه است. او تحصیلات خود را در دانشگاه آمریکایی بیروت و دانشگاه فرانکفورت آغاز کرد و در سال ۱۹۶۷ دکترای فلسفه را از دانشگاه نیویورک دریافت کرد. ضاهر بیش از یک دهه در دانشگاههای نیویورک تدریس کرد و در نهایت بهعنوان استاد در دانشگاه پِیس فعالیت داشت. از آثار مهم او میتوان به «فلسفه و سیاست» (۱۹۹۰)، «مبانی فلسفی سکولاریسم» (۱۹۹۳) و «اولویت عقل: نقد میراث اسلام سیاسی» (۲۰۰۱) اشاره کرد.
کتاب «سنجش فلسفی اسلامگرایی» یکی از آثار مهم عادل ضاهر است که در آن به بررسی و نقد سه آموزه کلیدی اسلامگرایان میپردازد: پیوند ضروری اسلام و سیاست، ضرورت راهنمایی الهی برای اداره امور اجتماعی و سیاسی، و محدودیت شدید اجتهاد در تفسیر قرآن. ضاهر با تحلیل دقیق این آموزهها، نشان میدهد که این باورها به تناقضاتی منجر میشوند که نمیتوان بهراحتی از آنها عبور کرد. او در نهایت نتیجه میگیرد که این سه باور را باید از اساس کنار گذاشت. این کتاب با ترجمه فارسی آموزشکده توانا در دسترس علاقهمندان قرار دارد.
برای دانلود رایگان این کتاب، به لینک زیر مراجعه کنید:
https://tavaana.org/adel-daher-a-philosophical-critique-of-islamism/
☝️ دانلود کتاب «سنجش فلسفی اسلامگرایی» از وبسایت آموزشکده توانا
#عادل_ضاهر #نقد_دین #اسلام #فلسفه #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4👌2👏1
کالبدشکافی «خطای بنیادی تبیین»
نقاب شیطان بر چهره منتقد
ترازوی ناعادلانه قضاوت:
من معذورم، تو مقصری!
خطای بنیادی تبیین (Fundamental Attribution Error) یکی از ریشهدارترین تمایلات ذهنی ماست. خلاصه این خطا ساده است: ما وقتی خودمان اشتباه میکنیم، آن را به «شرایط محیطی» نسبت میدهیم (مثلا: دروغ گفتم چون مجبور بودم)، اما وقتی دیگران اشتباه میکنند، آن را به «ذات و شخصیت» آنها ربط میدهیم (مثلا: او دروغ گفت چون آدم کثیفی است). در مواجهه با منتقدان، این خطا باعث میشود بهجای شنیدن «نقد»، به ترور «شخصیت» روی بیاوریم. ما فرض میکنیم منتقد نه به دلیل داشتن یک استدلال متفاوت، بلکه به دلیل یک رذیلت اخلاقی یا ذات بد با ما مخالفت میکند.
صنعتِ هیولاسازی:
وقتی نقد به «عناد» ترجمه میشود
این خطای ذهنی، سوخت اصلی موتور دیگریستیزی و فرقهگرایی است. در یک فضای بسته یا فرقهای، هرگونه صدای متفاوت بلافاصله با برچسبهای شخصیتی سرکوب میشود. در این نگاه، منتقد دیگر یک «صاحبنظر» نیست، بلکه فردی «مغرض»، «فروختهشده» یا «بدخواه» تصویر میشود. این هیولاسازی باعث میشود که ما اصلا نیازی به تحلیل حرفهای او حس نکنیم، چرا که از پیش حکم صادر کردهایم که منشا حرف او، سیاهی قلب اوست. این فرآیند، دیوارِ نارواداری را ضخیمتر میکند، چون با «شیطان» نمیتوان گفتگو کرد، فقط باید او را طرد یا نابود کرد.
جراحی ذهن:
از «قضاوت ذات» تا «درک بافت»
برای رهایی از تله هیولاسازی، باید یاد بگیریم که رفتار انسانها (از جمله منتقدانمان) تابعی از «موقعیت» آنهاست، نه فقط «ذات» آنها. رواداری از جایی آغاز میشود که بپذیریم منتقد ما ممکن است بر اساس تجربیات، دادهها و شرایطی متفاوت از ما به این نتیجه رسیده باشد، نه لزوما از سر دشمنی. تمرین «همدلی شناختی» به ما کمک میکند تا بهجای برچسب زدن به شخصیت افراد، روی محتوای رفتار و گفتار تمرکز کنیم. وقتی بفهمیم مخالف ما هم مثل ما انسانی است که در میان انبوهی از شرایط پیچیده (بافتارها) محصور شده، عدم پذیرش جای خود را به درک متقابل میدهد.
مطالعه بیشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/fundamental-attribution-error/
#خطای_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
نقاب شیطان بر چهره منتقد
ترازوی ناعادلانه قضاوت:
من معذورم، تو مقصری!
خطای بنیادی تبیین (Fundamental Attribution Error) یکی از ریشهدارترین تمایلات ذهنی ماست. خلاصه این خطا ساده است: ما وقتی خودمان اشتباه میکنیم، آن را به «شرایط محیطی» نسبت میدهیم (مثلا: دروغ گفتم چون مجبور بودم)، اما وقتی دیگران اشتباه میکنند، آن را به «ذات و شخصیت» آنها ربط میدهیم (مثلا: او دروغ گفت چون آدم کثیفی است). در مواجهه با منتقدان، این خطا باعث میشود بهجای شنیدن «نقد»، به ترور «شخصیت» روی بیاوریم. ما فرض میکنیم منتقد نه به دلیل داشتن یک استدلال متفاوت، بلکه به دلیل یک رذیلت اخلاقی یا ذات بد با ما مخالفت میکند.
صنعتِ هیولاسازی:
وقتی نقد به «عناد» ترجمه میشود
این خطای ذهنی، سوخت اصلی موتور دیگریستیزی و فرقهگرایی است. در یک فضای بسته یا فرقهای، هرگونه صدای متفاوت بلافاصله با برچسبهای شخصیتی سرکوب میشود. در این نگاه، منتقد دیگر یک «صاحبنظر» نیست، بلکه فردی «مغرض»، «فروختهشده» یا «بدخواه» تصویر میشود. این هیولاسازی باعث میشود که ما اصلا نیازی به تحلیل حرفهای او حس نکنیم، چرا که از پیش حکم صادر کردهایم که منشا حرف او، سیاهی قلب اوست. این فرآیند، دیوارِ نارواداری را ضخیمتر میکند، چون با «شیطان» نمیتوان گفتگو کرد، فقط باید او را طرد یا نابود کرد.
جراحی ذهن:
از «قضاوت ذات» تا «درک بافت»
برای رهایی از تله هیولاسازی، باید یاد بگیریم که رفتار انسانها (از جمله منتقدانمان) تابعی از «موقعیت» آنهاست، نه فقط «ذات» آنها. رواداری از جایی آغاز میشود که بپذیریم منتقد ما ممکن است بر اساس تجربیات، دادهها و شرایطی متفاوت از ما به این نتیجه رسیده باشد، نه لزوما از سر دشمنی. تمرین «همدلی شناختی» به ما کمک میکند تا بهجای برچسب زدن به شخصیت افراد، روی محتوای رفتار و گفتار تمرکز کنیم. وقتی بفهمیم مخالف ما هم مثل ما انسانی است که در میان انبوهی از شرایط پیچیده (بافتارها) محصور شده، عدم پذیرش جای خود را به درک متقابل میدهد.
مطالعه بیشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/fundamental-attribution-error/
#خطای_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👏2
رحیم آقاخان، پنجاهمین امام اسماعیلیه، در مارتن لندن از خط پایان گذر کرد
رحیم حسینی، که با عنوان رحیم آقا خان شناخته میشود و پنجاهمین امام اسماعیلیان جهان است، روز یکشنبه در رقابت بزرگ ماراتن لندن شرکت کرد و با موفقیت از خط پایان عبور کرد.
حضور او در این رویداد ورزشی در راستای دیدگاه همیشگیاش درباره اهمیت سلامت جسم و روان عنوان شد. او بارها پیروان خود را به داشتن سبک زندگی فعال، ورزش منظم و حفظ تحرک روزانه فارغ از سن یا میزان مشغله تشویق کرده است.
رحیم آقا خان کیست؟
رحیم آقا خان رهبر معنوی میلیونها مسلمان اسماعیلی نزاری در سراسر جهان است. او پس از درگذشت پدرش، کریم آقا خان چهارم، به این مقام رسید. آقا خانها نهتنها رهبران مذهبی، بلکه چهرههایی تأثیرگذار در حوزههای توسعه، آموزش، بهداشت و فرهنگ نیز هستند.
شبکه توسعهای وابسته به این خاندان، یعنی شبکه توسعه آقا خان، در دهها کشور فعالیت دارد و پروژههایی در زمینه کاهش فقر، ارتقای کیفیت زندگی و توسعه پایدار اجرا میکند.
اسماعیلیان چه کسانی هستند؟
اسماعیلیان شاخهای از مسلمانان شیعه هستند که امامت را پس از جعفر صادق ششمین امام شیعیان در نسل امام اسماعیل بن جعفر دنبال میکنند. آنها به رهبری زنده و حاضر امام اعتقاد دارند و نقش او را در تفسیر معنوی دین و هدایت جامعه بسیار مهم میدانند.
جامعه اسماعیلی به رویکردی باز، تأکید بر آموزش، گفتوگوی بینفرهنگی و مشارکت اجتماعی شناخته میشود. در بسیاری از کشورها، آنها بهعنوان جامعهای پیشرو در زمینههای فرهنگی و توسعه انسانی شناخته میشوند.
#اسماعیلیه #شیعه #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
رحیم حسینی، که با عنوان رحیم آقا خان شناخته میشود و پنجاهمین امام اسماعیلیان جهان است، روز یکشنبه در رقابت بزرگ ماراتن لندن شرکت کرد و با موفقیت از خط پایان عبور کرد.
حضور او در این رویداد ورزشی در راستای دیدگاه همیشگیاش درباره اهمیت سلامت جسم و روان عنوان شد. او بارها پیروان خود را به داشتن سبک زندگی فعال، ورزش منظم و حفظ تحرک روزانه فارغ از سن یا میزان مشغله تشویق کرده است.
رحیم آقا خان کیست؟
رحیم آقا خان رهبر معنوی میلیونها مسلمان اسماعیلی نزاری در سراسر جهان است. او پس از درگذشت پدرش، کریم آقا خان چهارم، به این مقام رسید. آقا خانها نهتنها رهبران مذهبی، بلکه چهرههایی تأثیرگذار در حوزههای توسعه، آموزش، بهداشت و فرهنگ نیز هستند.
شبکه توسعهای وابسته به این خاندان، یعنی شبکه توسعه آقا خان، در دهها کشور فعالیت دارد و پروژههایی در زمینه کاهش فقر، ارتقای کیفیت زندگی و توسعه پایدار اجرا میکند.
اسماعیلیان چه کسانی هستند؟
اسماعیلیان شاخهای از مسلمانان شیعه هستند که امامت را پس از جعفر صادق ششمین امام شیعیان در نسل امام اسماعیل بن جعفر دنبال میکنند. آنها به رهبری زنده و حاضر امام اعتقاد دارند و نقش او را در تفسیر معنوی دین و هدایت جامعه بسیار مهم میدانند.
جامعه اسماعیلی به رویکردی باز، تأکید بر آموزش، گفتوگوی بینفرهنگی و مشارکت اجتماعی شناخته میشود. در بسیاری از کشورها، آنها بهعنوان جامعهای پیشرو در زمینههای فرهنگی و توسعه انسانی شناخته میشوند.
#اسماعیلیه #شیعه #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤5👌3👎1🤔1🥱1
تداوم بازداشت زوج بهائی، بهزاد یزدانی و رومینا خزعلی
رومینا خزعلی و همسرش بهزاد یزدانی، شهروندان بهائی با گذشت بیش از یک ماه از زمان بازداشت، کماکان در زندان عادلآباد شیراز در بلاتکلیفی بهسر میبرند. تاکنون هیچ جلسهٔ بازجویی برای آنها برگزار نشده و علت بازداشت نیز اعلام نشده است.
به گفتۀ یک منبع آگاه، در محل نگهداری رومینا خزعلی در زندان عادلآباد، ویروس گوارشی میان زندانیان شیوع یافته و بسیاری از آنان را دچار اسهال و استفراغ شدید کرده است. در نبود پزشک بهداری، وضعیت جسمی زندانیان بدون رسیدگی مناسب رو به وخامت گذاشته است. همچنین خانم خزعلی در تماس کوتاهی با خانوادهاش اعلام کرده که داروهای ضروریاش به پایان رسیده است. با وجود این، داروهای ارسالی از سوی خانواده نیز پذیرفته نشده است؛ موضوعی که نگرانیها دربارۀ وضعیت سلامت او را افزایش داده است. او پیش از بازداشت تحت عمل جراحی معده قرار گرفته بود و از مشکلاتی چون میگرن شدید، فشار چشم و کمردرد نیز رنج میبرد.
گزارشها حاکی است که به خانم خزعلی امکان برقراری تماس با خانواده تنها برای ۳۰ ثانیه در هفته داده شده است. او هنوز کارت تلفن ندارد و امکان خرید برایش فراهم نشده است.
رومینا خزعلی پیش از بازداشت، مسئولیت نگهداری از پدر و مادر سالمند خود را بر عهده داشت. در غیاب او، این مسئولیت به فرزندان دوقلوی این زوج واگذار شده است؛ کودکانی که در سنین نوجوانی قرار داشته و بازداشت همزمان پدر و مادرشان فشار روحی قابل توجهی بر آنها وارد کرده است.
بهزاد یزدانی، مترجم و ویراستار، و همسرش رومینا خزعلی، نقاش، به ترتیب در تاریخهای ۸ و ۹ فروردین ۱۴۰۵ توسط مأموران اطلاعات سپاه در منزل شخصی خود در شیراز بازداشت شدند.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
رومینا خزعلی و همسرش بهزاد یزدانی، شهروندان بهائی با گذشت بیش از یک ماه از زمان بازداشت، کماکان در زندان عادلآباد شیراز در بلاتکلیفی بهسر میبرند. تاکنون هیچ جلسهٔ بازجویی برای آنها برگزار نشده و علت بازداشت نیز اعلام نشده است.
به گفتۀ یک منبع آگاه، در محل نگهداری رومینا خزعلی در زندان عادلآباد، ویروس گوارشی میان زندانیان شیوع یافته و بسیاری از آنان را دچار اسهال و استفراغ شدید کرده است. در نبود پزشک بهداری، وضعیت جسمی زندانیان بدون رسیدگی مناسب رو به وخامت گذاشته است. همچنین خانم خزعلی در تماس کوتاهی با خانوادهاش اعلام کرده که داروهای ضروریاش به پایان رسیده است. با وجود این، داروهای ارسالی از سوی خانواده نیز پذیرفته نشده است؛ موضوعی که نگرانیها دربارۀ وضعیت سلامت او را افزایش داده است. او پیش از بازداشت تحت عمل جراحی معده قرار گرفته بود و از مشکلاتی چون میگرن شدید، فشار چشم و کمردرد نیز رنج میبرد.
گزارشها حاکی است که به خانم خزعلی امکان برقراری تماس با خانواده تنها برای ۳۰ ثانیه در هفته داده شده است. او هنوز کارت تلفن ندارد و امکان خرید برایش فراهم نشده است.
رومینا خزعلی پیش از بازداشت، مسئولیت نگهداری از پدر و مادر سالمند خود را بر عهده داشت. در غیاب او، این مسئولیت به فرزندان دوقلوی این زوج واگذار شده است؛ کودکانی که در سنین نوجوانی قرار داشته و بازداشت همزمان پدر و مادرشان فشار روحی قابل توجهی بر آنها وارد کرده است.
بهزاد یزدانی، مترجم و ویراستار، و همسرش رومینا خزعلی، نقاش، به ترتیب در تاریخهای ۸ و ۹ فروردین ۱۴۰۵ توسط مأموران اطلاعات سپاه در منزل شخصی خود در شیراز بازداشت شدند.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
🤬1💔1