گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
اکسل هونت و اخلاق پذیرش
چرا رواداری یک ضرورت ساختاری است؟

اکسل هونت، فیلسوف و جامعه‌شناس معاصر برجسته آلمانی، از مهم‌ترین نظریه‌پردازان نسل سوم مکتب انتقادی فرانکفورت است. او که سال‌ها به عنوان دستیار و جانشین یورگن هابرماس فعالیت کرده، با بازسازی فلسفه اجتماعی حول محور مفهوم «بازشناسی» به شهرتی جهانی رسید. دغدغه اصلی هونت، پیوند زدن روان‌شناسی اجتماعی به عدالت و اخلاق است تا نشان دهد ریشه تنش‌های اجتماعی در کجاست.

نظریه بازشناسی؛ بنیان رواداری و پذیرش فعال
از دیدگاه هونت، هویت و سلامت روانی هر انسان به طور ذاتی به نحوه دیده شدن و پذیرفته شدن او توسط دیگران وابسته است. او فراتر از مفهوم سنتی «رواداری» (که اغلب به معنای تحمل منفعلانه و از سر ناچاری دیگری است)، بر ضرورت «پذیرش ساختاری و فعالانه» تأکید می‌کند. هونت معتقد است هویت انسان در این سه ساحت کلیدی شکل می‌گیرد و عدم پذیرش در هر یک از این ساحت‌ها، صدمات جبران‌ناپذیری به روح جمعی جامعه می‌زند:

۱. عشق و روابط صمیمانه (توسعه اعتمادبه‌نفس)
این ساحت که در خانواده و روابط نزدیک تجربه می‌شود، اساس امنیت عاطفی فرد است. بدون پذیرش عاطفی اولیه، انسان‌ها توانایی رواداری و پذیرش دیگران در عرصه‌های بزرگ‌تر را نخواهند داشت.
۲. حقوق و قانون (توسعه احترام‌به‌نفس)
در این مرحله، فرد به عنوان یک عضو برابر در جامعه و دارای حقوق برابر بازشناسی می‌شود. رواداری و دگرپذیری در این ساحت به معنای آن است که قانون بدون توجه به نژاد، جنسیت یا عقیده، برای همه به طور یکسان اعمال شود.
۳. همبستگی و ارزش اجتماعی (توسعه عزت‌نفس)
این ساحت مربوط به پذیرش تفاوت‌هاست. جامعه روادار از نظر هونت جامعه‌ای است که فراتر از قانون، ارزش اجتماعی شیوه‌های مختلف زندگی و عقاید گوناگون را به رسمیت بشناسد و به مشارکت همه گروه‌ها ارج بنهد.

از منظر هونت، محرومیت از این سه ساحت، به «بی‌احترامی اجتماعی» و تحقیر منجر می‌شود که موتور محرک اعتراضات و گسست‌های اجتماعی است. بنابراین، پذیرش و رواداری از دید او یک لطف اخلاقی نیست، بلکه یک ضرورت ساختاری برای تحقق هویت انسانی و صلح اجتماعی است. رواداریِ حقیقی تنها زمانی محقق می‌شود که نهادهای جامعه به گونه‌ای طراحی شوند که به هر فرد فرصت دیده‌شدن و بازشناسیِ کامل را بدهند.


#رواداری #اخلاق #دیگری #گفتگو_توانا


@Dialogue1402
بازداشت رومینا گلی، شهروند بهائی در ساری

رومینا گلی، شهروند بهائی ساکن ساری، پس از بازداشت در روز گذشته، امروز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت‌ماه جهت ادای توضیحات و تفهیم اتهام به دادسرای عمومی و انقلاب این شهرستان منتقل شد.
همزمان، منزل وی مورد تفتیش قرار گرفته و وسایل دیجیتال شخصی و کتاب‌های مذهبی مرتبط با آیین بهائی توسط ماموران ضبط شده‌اند.

در جریان این جلسه بازپرسی، مقامات قضایی با استناد به مواد ۵۰۰ و ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی، «تبلیغ علیه نظام» و «فعالیت آموزشی یا تبلیغی مغایر با شرع مقدس اسلام» وی را متهم کردند و بازپرس پرونده با صدور قرار بازداشت موقت یک‌ماهه، وی را برای ادامه روند دادرسی و بازجویی به بازداشتگاه منتقل کرده است.

برخورد با رومینا گلی، تکه‌ای از پازل بزرگ «دیگری‌ستیزی» نهادینه شده در ساختار جمهوری اسلامی است که دهه‌هاست جامعه بهائی ایران را هدف قرار داده است. این آزار سیستماتیک که از محرومیت‌های تحصیلی و اقتصادی تا بازداشت‌های خودسرانه را شامل می‌شود، همواره با برچسب‌های تکراری و اتهامات واهی امنیتی توجیه می‌گردد. هدف از طرح عناوینی چون «تبلیغ علیه نظام» برای فعالیت‌های صرفا عقیدتی، جرم‌انگاری نفسِ «باور» و سرکوب هویت دینی شهروندانی است که حاضر به همسویی با ایدئولوژی رسمی نیستند. این رویه نه تنها نقض فاحش آزادی بیان و عقیده است، بلکه نشان‌دهنده استفاده ابزاری از نهاد قضا برای تصفیه عقیدتی و ایجاد فضای رعب و وحشت میان اقلیت‌های دینی در ایران است.

#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😡3🥰1
بریتانیا می‌گوید دو مرد پس از ضبط ویدیوهایی یهودستیزانه برای انتشار شبکه اجتماعی تیک‌تاک، به «آزار شهروندان با انگیزه مذهبی» متهم شدند.
پلیس بریتانیا روز شنبه ۱۹ اردیبهشت اعلام کرد که این افراد به قصد فیلمبرداری ویدیوهای یهودستیزانه به منطقه‌ای یهودی‌نشین در شمال لندن رفته بودند.
بنا بر بیانیه‌ای که دادستانی بریتانیا منتشر کرده است، دو متهم، که آدام بدویی ۲۰ ساله و عبدالقادر امیر بوسلوب ۲۱ ساله معرفی شده‌اند، در دادگاهی در شهر تیمز حاضر خواهند شد.
این حادثه در پی افزایش رفتارها و خشونت‌های یهودستیزانه در بریتانیا عمدتاً در منطقه بزرگ لندن رخ داده است.
موارد حملات یهودستیزانه در بریتانیا در ماه‌های اخیر افزایش یافته است. در یکی از تازه‌ترین موارد یک مرد مسلح در محله پرجمعیت گلدِرز گرین با چاقو دو یهودی را مورد حمله قرار داد و زخمی کرد. مظنون که مردی ۴۵ ساله بود در حالی که با چاقو می‌دوید و تلاش می‌کرد به یهودیان حمله کند، توسط افراد محلی و نیروهای پلیس بازداشت کردند.

پیشتر کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، در هشداری مستقیم به جمهوی اسلامی گفت هرگونه تلاش برای دامن زدن به خشونت، نفرت یا تفرقه در جامعه بریتانیا «تحمل نخواهد شد.»

#یهودستیزی #دیگری_ستیزی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍2👏1😡1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اجازه بدهید صریح شروع کنیم: اگر از «ایران آزاد» سخن می‌گوییم، باید بپذیریم که آزادی، صرفا برای همفکران ما نیست؛ آزادی یعنی پذیرش حضور رقیب.
در بسیاری از دموکراسی‌های موفق غربی، راست و چپ نه‌تنها وجود دارند، بلکه بقای یکدیگر را تضمین می‌کنند. در انگلستان حزب محافظه‌کار و حزب کارگر دهه‌هاست قدرت را دست‌به‌دست می‌کنند، بی‌آنکه مشروعیت یکدیگر را انکار کنند، زیرا هر دو به‌خوبی می‌دانند که حذف رقیب، به فروپاشی دموکراسی می‌انجامد. در آلمان نیز احزابی چون حزب راست‌گرای دموکرات‌مسیحی و حزب چپ‌گرای سوسیال‌دموکرات، حتی با همدیگر در مقاطعی ائتلاف کرده‌اند و کشور را اداره کرده‌اند؛ رقابت آن‌ها، مانع همکاری در چارچوب قانون دموکراتیک نشده است. در ایالات متحده آمریکا نیز، با وجود شکاف‌های عمیق سیاسی، یک اصل بنیادین ثابت مانده است: هیچ‌کس حق حذف دیگری را ندارد.
به تعبیر وینستون چرچیل که خود یک شخصیت عمیقا راست‌گرا بود: «هیچ‌کس ادعا نمی‌کند که دموکراسی کامل یا بی‌نقص است. در واقع، گفته شده است که دموکراسی بدترین شکل حکومت است؛ مگر در مقایسه با تمامی اشکال دیگری که گهگاه در طول تاریخ آزموده شده‌اند». او، با آن‌که خود محافظه‌کار بود، از سیستمی دفاع می‌کرد که حضور و رقابت مخالف را به رسمیت می‌شناسد.
همچنین جان استوارت میل، فیلسوف لیبرال بریتانیایی که اتفاقا منتقد اندیشه‌های چپ‌گرایانه بود، در کتاب «درباره آزادی» یادآور می‌شود: «اگر تمام بشریت به جز یک نفر هم‌عقیده باشند، خاموش‌کردن آن یک نفر، همان‌قدر نادرست است که آن یک نفر بخواهد همه را خاموش کند.» این گزاره، بنیاد اخلاقی دموکراسی را روشن می‌کند: حتی در اوج اختلاف، حق حذف دیگری وجود ندارد.
با این حال، روشن‌سازی یک نکته ضروری است. دفاع از تکثر سیاسی، به‌معنای پذیرش جریان‌های ضددموکراتیک نیست. تجربه‌هایی چون حزب کمونیست شوروی یا حزب کمونیست چین نشان داده‌اند که جریان‌های توتالیتر، چه در قالب کمونیسم و چه در اشکال دیگر، آزادی را قربانی تمرکز قدرت می‌کنند. آنچه در بحث ما موضوع دفاع است، نه هر جریان راست یا چپ، بلکه هر جریان دموکراتیک است: جریانی پایبند به انتخابات، احترام‌گذار به مالکیت و متعهد به رقابت در چارچوب قانون دموکراتیک، نه پیگیر حذف رقیب.
جمع‌بندی روشن است: دموکراسی واقعی، نه در حذف رقیب، بلکه در پذیرش رقیب شکل می‌گیرد. به بیان دیگر، آزادی آن‌جاست که فرد، حقی را برای دیگری به رسمیت بشناسد که شاید با تمام وجود با او مخالف است.
«ایران آزاد» زمانی معنا خواهد داشت که در آن، نه فقط «ما»، بلکه «دیگری» نیز حق حضور، رقابت و شنیده‌شدن داشته باشند.
مطالعه بیشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/elimination-or-acceptance/

#فرهنگ_حذف #گفتگو_توانا #آموزشکده_توانا #رواداری

@Dialogue1402
❤2👏2
گزارش بازداشت خشونت‌آمیز عبدالرحیم سلیمانی،روحانی منتقد؛ ضرب‌وشتم و توهین در شب اول سال نو

کانال تلگرامی دکتر عبدالرحیم سلیمانی، پژوهشگر دینی و روحانی منتقد جمهوری اسلامی، با انتشار اطلاعیه‌ای از جزئیات بازداشت وی در شامگاه اول فروردین ۱۴۰۵ خبر داد. این گزارش حاکی از رفتارهای غیرقانونی، خشونت فیزیکی و فشار بر نزدیکان این استاد دانشگاه است.

طبق این اطلاعیه، بازداشت عبدالرحیم سلیمانی حدود ساعت ۲۱ شب اول فروردین، در روستای «بالقلو» از توابع ساوه و در جمع خانواده صورت گرفته است. مأموران ابتدا با عنوان فریب‌کارانه «همسایه» وارد منزل شده و پس از شناسایی ایشان، بدون ارائه هیچ‌گونه حکم قضایی، اقدام به بازداشت وی کردند.
در این اطلاعیه تاکید شده است که برخورد مأموران با این روحانی منتقد، بسیار خشن و توهین‌آمیز بوده است؛ به‌طوری که ایشان را با دستبند، بدون فرصت پوشیدن کفش یا تعویض لباس، روی زمین کشیده و به سمت خودرو منتقل کرده‌اند. همچنین گزارش شده که در طول مسیر دو ساعته انتقال، علاوه بر فحاشی به ایشان و همسرشان، وی مورد ضرب‌وشتم و تهدید قرار گرفته است.

این بازداشت در حالی صورت می‌گیرد که سلیمانی در سال ۱۴۰۳ نیز چندین بار به دادگاه ویژه روحانیت احضار شده بود. وی پیش‌تر رسماً اعلام کرده بود که به دلیل اعتراض به شیوه بازجویی‌ها، تنها در دادگاه علنی حاضر خواهد شد.
نکته قابل تامل در این گزارش، استناد مأموران به «احضار تلفنی» است؛ در حالی که تلفن همراه ایشان از مدتی قبل توسط نهادهای امنیتی مسدود شده بود و امکان دریافت تماس نداشته است.

سلیمانی اردستانی پس از بازجویی در ساوه، به قم منتقل شده و مدتی را در زندان لنگرود و انفرادی گذرانده است. وی در حال حاضر در زندان ساحلی قم به‌سر می‌برد. بر اساس این اطلاعیه دو جلسه دادگاه بدون حضور وکیل منتخب وی برگزار شده است و قوه قضائیه تنها لیستی از وکلای مورد تایید خود را برای انتخاب به وی ارائه داده است. همزمان، فشارها بر حلقه نزدیکان وی افزایش یافته و افرادی که در مدیریت صفحات مجازی و ضبط مناظرات با ایشان همکاری داشتند، به دادسرا احضار و مورد بازجویی قرار گرفته‌اند.
تا لحظه تنظیم این گزارش، از مدت محکومیت قطعی و جزئیات اتهامات جدید ایشان اطلاع دقیقی در دست نیست.

#عبدالرحیم_سلیمانی_اردستانی #آزاداندیش #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😡2
انسان‌گرایی، جایگزینی برای دین‌های باستانی؛ ساختار و فعالیت سازمان‌های انسان‌گرا و درس‌هایی برای ایران


در روزگاری که نیاز به معنا و پیوندهای اجتماعی فراتر از چهارچوب‌های سنتی احساس می‌شود، مطالعه موردی «انسان‌گرایی، جایگزینی برای دین‌های باستانی؛ ساختار و فعالیت سازمان‌های انسان‌گرا و درس‌هایی برای ایران» دریچه‌ای تازه به روی سازمان‌دهی مدنی می‌گشاید.

این نوشتار با نگاهی تطبیقی به تجربیات بریتانیا و فرانسه، نشان می‌دهد که چگونه جوامع غیردینی توانسته‌اند از «انزوا و سایه» خارج شده و به بخشی فعال از زیست‌بوم اجتماعی تبدیل شوند.
این نوشتار با مثال از یک مراسم تشییع جنازه انسان‌گرا آغاز می‌شود. در این الگو، به جای «دعاهای تکراری نسخه‌وار»، بر روایت خاطره‌ها و کرامت انسانی تاکید می‌شود. این تجربه نشان می‌دهد که شان انسان صرفا به قالب‌های دینی وابسته نیست و می‌توان آیین‌هایی «صمیمی‌تر و اصیل‌تر» بر پایه واقعیت‌های زیسته خلق کرد.
در ادامه متن به بررسی فعالیت Humanists UK در بریتانیا می‌پردازد که بر «ارائه خدمات عملی» (مانند مشاوره و آموزش) تمرکز دارد، و در مقابل، اتحادیه خردگرایان در فرانسه را معرفی می‌کند که پیشران «مناظرات فکری و دفاع از لائیسیته» است.
در بخش دیگر درس‌هایی برای زیست کثرت‌گرا در ایران؛ این متن یادآور می‌شود که تغییر در جوامعی مانند ایران، لزوما با اصلاحات سیاسی کلان آغاز نمی‌شود. طبق متن، «نهادینه‌شدن، بسیار پیش از به‌رسمیت‌شناختن رسمی آغاز می‌شود.» درس اصلی برای کنشگران ایرانی، تمرکز بر ایجاد «حلقه‌های کوچک اما تاب‌آور اعتماد» و ارائه خدمات اجتماعی غیرحساس است که می‌تواند به‌تدریج به زیست‌بوم اندیشه بدیل مشروعیت ببخشد.
این مطلب تاکید می‌کند که هم‌زیستی یک اصل تئوریک نیست، بلکه «رویه‌ای عملی» است که از طریق استمرار، شکیبایی و مفید بودن در زندگی روزمره حاصل می‌شود.
این نوشتار توسط آموزشکده توانا منتشر شده و برای مطالعه کامل این مطلب و تامل در جزئیات آن، به سایت «گفت‌وشنود» مراجعه کنید:

‏https://dialog.tavaana.org/humanist-organizations


#انسانگرایی #دین #اومانیسم #گفتگو_توانا


@Dialogue1402
👍2
تداوم فشار بر شهروندان بهائی؛ بازداشت مجدد انیسا فنائیان در سمنان جهت اجرای حکم ۸ سال حبس


بعد از ظهر روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت۱۴۰۵، ماموران امنیتی با ارائه حکم جلب به منزل انیسا فنائیان، شهروند بهائی ساکن سمنان مراجعه کرده و وی را جهت اجرای حکم ۸ سال حبس تعزیری بازداشت و به زندان منتقل کردند.
این بازداشت در حالی صورت می‌گیرد که خانم فنائیان پیش‌تر در مهرماه سال گذشته، پس از تحمل ۸ ماه حبس، با حکم توقف اجرای مجازات از سوی دیوان عالی کشور و با تودیع وثیقه آزاد شده بود. با این حال، پس از ارجاع پرونده به دادگاه هم‌عرض در سمنان، وی مجدداً به ۸ سال زندان محکوم شد که این حکم اکنون به مرحله اجرا درآمده است.

روند برخورد قضایی با این شهروند بهائی پیچیدگی‌های بسیاری را طی کرده است؛ اسفند ۱۴۰۲: شعبه اول دادگاه انقلاب سمنان به ریاست قاضی علی ایثاری، وی را به اتهاماتی از جمله «تشکیل گروه با هدف برهم زدن امنیت ملی» به ۱۶ سال حبس، جریمه نقدی و محرومیت‌های اجتماعی محکوم کرد.
آذر ۱۴۰۳: شعبه ۷ دادگاه تجدیدنظر سمنان حکم اولیه را تغییر داد و وی را در مجموع به ۸ سال حبس تعزیری (۷ سال برای تشکیل گروه و ۱ سال برای تبلیغ علیه نظام) محکوم کرد.
از جمله فعالیت‌هایی که به عنوان جرم در پرونده وی درج شده، می‌توان به «آموزش کمک‌درسی به کودکان افغانستانی» و «شرکت در جلسه یادبود آنلاین برای دایی‌اش، عطاالله رضوانی» اشاره کرد.

انیسا فنائیان پیش از این نیز هزینه سنگینی را بابت باورهای خود پرداخته است. او در سال ۱۳۹۱ به مدت یک سال در زندان سمنان محبوس بود؛ دورانی که همسرش نیز همزمان در حال گذراندن محکومیت ۳ ساله خود در زندان بود و فرزندان ۳ و ۷ ساله آن‌ها مجبور بودند در غیاب هر دو والدین نزد اقوام زندگی کنند.
علاوه بر این، خانواده فنائیان پیوند نزدیکی با یکی از پرونده‌های مفتوح و بحث‌برانگیز حقوقی دارند. انیسا فنائیان خواهرزاده عطاالله رضوانی است؛ شهروند بهائی که در سال ۱۳۹۲ در بندرعباس به قتل رسید. با وجود شواهد ارائه شده توسط مراجع انتظامی، پرونده قتل آقای رضوانی با صدور قرار منع تعقیب مختومه شد و تاکنون عاملی برای آن مجازات نشده است.
خانم فنائیان که اکنون مادر دو فرزند است، در حالی برای گذراندن دوران محکومیت جدید خود راهی زندان شده است که جامعه بهائیان ایران همچنان با موج گسترده‌ای از بازداشت‌ها، مصادره اموال و محرومیت‌های تحصیلی و شغلی روبرو هستند.

#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😡3❤1
سی‌ان‌ان: رژیم ایران شبکه‌های خرابکاری را برای اقدامات یهودستیزانه در اروپا اجیر می‌کند

شبکه «سی‌ان‌ان» در گزارشی تحقیقی اعلام کرده که جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی وابسته به آن، شبکه‌های خرابکاری و اطلاعاتی خود را در اروپا گسترش داده‌اند. بر اساس این گزارش، این شبکه‌ها از طریق فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، افرادی مانند مجرمان، جوانان و نیروهای اجیرشده را برای جمع‌آوری اطلاعات و انجام عملیات علیه اهداف یهودی جذب می‌کنند.

طبق این تحقیق، طی دو ماه اخیر چندین مرکز وابسته به جامعه یهودیان، از جمله کنیسه‌ها، مدارس، مراکز تجاری و خودروهای امدادی در لندن، بلژیک و دیگر نقاط اروپا هدف حملات آتش‌زا قرار گرفته‌اند. گروهی با نام «حرکت أصحاب الیمین الإسلامیة» مسئولیت دست‌کم ۱۷ حمله را پذیرفته است. کارشناسان امنیتی معتقدند این گروه احتمالاً پوششی برای فعالیت‌های سپاه پاسداران و شبکه‌های شبه‌نظامی وابسته به ایران است.

خبرنگاران سی‌ان‌ان با نفوذ به کانال‌های تلگرامی منتسب به نهادهای امنیتی ایران، به آگهی‌هایی دست یافتند که در آنها از «عوامل با دستمزد بالا» برای اقدام علیه منافع اسرائیل جذب نیرو می‌شد. فردی با نام «سینا» نیز پیشنهاد پرداخت پول برای نصب پوسترهای ضداسرائیلی و ضدآمریکایی در لندن را مطرح کرده و توصیه کرده بود این کار در نقاط فاقد دوربین امنیتی انجام شود.

سی‌ان‌ان تأکید کرده نتوانسته ارتباط مستقیم این حساب‌ها با حکومت ایران را قطعی اثبات کند، اما الگوی فعالیت‌ها با شیوه عملیات چندلایه سپاه پاسداران همخوانی دارد؛ مدلی که در آن نیروهای واسطه مأمور جذب افراد برای اجرای عملیات می‌شوند.

در اسرائیل نیز مقام‌های امنیتی از فعالیت کانال‌های مشابه برای جذب شهروندان اسرائیلی جهت جاسوسی و جمع‌آوری اطلاعات خبر داده‌اند. هم‌زمان، پلیس بریتانیا احتمال استفاده جمهوری اسلامی از «شبکه‌های جنایتکار اجاره‌ای» در اروپا را بررسی می‌کند. کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، هشدار داده که این کشور دخالت دولت‌های خارجی در ایجاد خشونت و نفرت را تحمل نخواهد کرد.

سفارت جمهوری اسلامی در لندن این اتهامات را رد کرده و آنها را «بی‌اساس» خوانده است. در مقابل، سازمان امنیت داخلی بریتانیا «ام‌آی۵» پیش‌تر اعلام کرده بود که طی یک سال گذشته بیش از ۲۰ طرح بالقوه مرگبار مرتبط با جمهوری اسلامی را خنثی کرده است.

#یهود_ستیزی #دیگری_ستیزی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤬2😡2
جان رالز و اجماع هم‌پوشان
چگونه با وجود تفاوت‌ها در کنار هم زندگی کنیم؟

جان رالز (John Rawls)، فیلسوف برجسته آمریکایی (۱۹۲۱-۲۰۰۲)، به عنوان یکی از تاثیرگذارترین نظریه‌پردازان سیاسی قرن بیستم شناخته می‌شود. شاهکار او، کتاب «نظریه‌ای در باب عدالت»، سنت قرارداد اجتماعی را احیا کرد و کوشید راهی برای آشتی دادن آزادی و برابری بیابد. رالز در آثار متاخر خود، به‌ویژه در کتاب «لیبرالیسم سیاسی»، مستقیما به مساله هم‌زیستی و رواداری در جوامع مدرن و کثرت‌گرا پرداخته است.

نظریه عدالت؛ بنیان رواداری عادلانه
از دیدگاه رالز، رواداری و پذیرش نه یک ترجیح اخلاقی شخصی، بلکه سنگ‌بنای یک ساختار سیاسی پایدار است. او معتقد است در جوامع دموکراتیک، با تکثر باورهای مذهبی، اخلاقی و فلسفی روبه‌رو هستیم که لزوما با هم سازگار نیستند. رالز مفاهیم زیر را برای تحقق رواداری پیشنهاد می‌دهد:

۱. وضعیت نخستین و پرده بی‌خبری (بنیان بی‌طرفی):
رالز پیشنهاد می‌کند که برای وضع اصول عادلانه، باید فرض کنیم پشت یک «پرده بی‌خبری» (Veil of Ignorance) هستیم؛ یعنی نمی‌دانیم در جامعه چه جایگاه، مذهب یا نژادی خواهیم داشت. در این حالت، ما قطعا اصولی را انتخاب می‌کنیم که از حقوق همه اقلیت‌ها حمایت کند، زیرا ممکن است خودمان جزو آن اقلیت باشیم. این نقطه آغاز «پذیرش ساختاری» است.

۲. اجماع هم‌پوشان (پذیرش در عین تفاوت):
رالز معتقد نیست که برای رسیدن به صلح، همه باید مثل هم فکر کنند. او مفهوم «اجماع هم‌پوشان» (Overlapping Consensus) را مطرح می‌کند؛ به این معنا که افراد با باورهای کاملا متفاوت (مثلا یک فرد مذهبی و یک فرد سکولار)، می‌توانند بر سر «اصول سیاسی عدالت» توافق کنند، در حالی که هر کدام دلایل خاص خود را از درون جهان‌بینی خود برای این پذیرش دارند.

۳. عقل عمومی (زبان گفتگو):
رواداری در اندیشه رالز مستلزم «عقل عمومی» (Public Reason) است. یعنی در بحث‌های سیاسی و عمومی، نباید صرفا به متون مقدس یا باورهای شخصی استناد کنیم، بلکه باید از زبانی استفاده کنیم که برای همه شهروندان با هر عقیده‌ای قابل فهم و پذیرش باشد.

از منظر رالز، رواداری به معنای «بی‌تفاوتی» یا «تایید همه عقاید» نیست، بلکه به معنای احترام به آزادی وجدان دیگران است. او معتقد است یک جامعه عادلانه نباید بر پایه یک «آموزه جامع» (مثل یک دین خاص یا یک ایدئولوژی خاص) بنا شود، بلکه باید چارچوبی بی‌طرف باشد که در آن هر کس بتواند بر اساس باورهای خود زندگی کند، به شرطی که به حقوق برابر دیگران احترام بگذارد. در واقع، پذیرش در نگاه رالز، احترام به «عقلانیت» و «آزادی» شهروندان دیگر است.

#رواداری #جان_رالز #تکثر #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍1
سوگیری شناختی ۲- سایه شوم یک لکه؛ سوگیری «اثر شاخی» و مسخ چهره‌ دیگری

ما اغلب تصور می‌کنیم که قضاوت‌هایمان محصول تفکر منطقی و مشاهده‌ بی‌طرفانه‌ واقعیت است، اما حقیقت این است که ذهن ما در چنبره‌ای از «سوگیری‌های شناختی» و خطاهای پنهان گرفتار است که مانند لنزهایی کدر، تصویر ما از جهان را دگرگون می‌کنند.
این مجموعه با رویکردی تحلیلی به کالبدشکافی خطای ذهنی بنیادین می‌پردازد تا فاش کند که چگونه نقص‌های ظریف در سیستم پردازش اطلاعات مغز، به فجایع عمیق اجتماعی همچون دیگری‌ستیزی، فرقه‌گرایی و نارواداری ختم می‌شوند. این نوشتارها دعوتی است برای بازنگری در ساختار فکری‌مان؛ تا دریابیم که چگونه سوگیری‌های ما دیوارهایی از عدم پذیرش میان ما و «دیگری» بنا می‌کنند و چطور شناخت این تله‌های درونی، می‌تواند نخستین گام برای فرو ریختن دیوارهای تعصب و بازگشت به مدار رواداری و کرامت انسانی باشد.

وقتی ذهن حکم کلی صادر می‌کند؛
تله‌ «یا همه یا هیچ»

سوگیری شناختیی «اثر شاخی» (Horn Effect) دقیقا نقطه‌ مقابل اثر هاله است. این سوگیری زمانی رخ می‌دهد که ما با دیدن تنها یک ویژگی یا رفتار منفی در یک فرد یا گروه، اجازه می‌دهیم آن لکه‌ تاریک به تمام جنبه‌های شخصیتی و وجودی آن‌ها سرایت کند. در واقع، مغز ما برای صرفه‌جویی در انرژی، به‌جای تحلیل پیچیدگی‌های یک انسان، یک «شاخ» روی سر او ترسیم می‌کند و سپس تمام حرکات و عقاید او را شیطانی و نادرست می‌بیند. این ساده‌سازی افراطی، اولین گام در مسیر عدم پذیرش است؛ چرا که ما پیش از شناخت واقعی، حکمِ محکومیت طرف مقابل را در ذهن خود امضا کرده‌ایم.

تعمیم زهرآگین؛
ریشه‌ کلیشه‌سازی در دیگری‌ستیزی

در ساحت اجتماع، این سوگیری شناختی به شکلی خطرناک به دیگری‌ستیزی و نارواداری دامن می‌زند. وقتی «اثر شاخی» از سطح فردی به سطح گروهی منتقل می‌شود، ما خطای یک عضو از یک اقلیت، مذهب یا جناح سیاسی را به کل آن مجموعه تعمیم می‌دهیم. اینجاست که جملاتی مثل «همه‌ آن‌ها فلان‌طور هستند» متولد می‌شوند. این تعمیم ناعادلانه باعث می‌شود که فرد «دیگری» نه به عنوان یک انسانِ مستقل با ویژگی‌های منحصربه‌فرد، بلکه به عنوان نماینده‌ یک «شر مطلق» دیده شود. این همان بستری است که فرقه‌گرایی در آن رشد می‌کند؛ یعنی سیاه دیدن کامل بیرون فرقه و سفید دیدن کامل درون آن.

جراحی نگاه؛
تفکیک «رفتار» از «هویت» برای رسیدن به رواداری

راه عبور از این بن‌بست فکری، تمرین «تمایزگذاری» است. برای مقابله با این سوگیری، باید بیاموزیم که یک ویژگی منفی یا یک عقیده‌ مخالف، به معنای بطلان کل هستی یک انسان نیست. رواداری اصیل زمانی محقق می‌شود که ما بتوانیم با کسی مخالفت کنیم یا حتی رفتاری از او را نپسندیم، اما همچنان کرامت و حقوق انسانی او را زیر سایه‌ آن ویژگی منفی دفن نکنیم. شکستن اثر شاخی یعنی پذیرفتن این واقعیت پیچیده که انسان‌ها و گروه‌ها مجموعه‌ای از سایه‌روشن‌ها هستند، نه لوح‌های یکسره سیاه. تنها با این درک است که می‌توان دیوارهای نارواداری را فروریخت و راه را برای هم‌زیستی باز کرد.

مطالعه بیشتر در وبسایت
https://dialog.tavaana.org/cognitive-bias2/

#سوگیری_شناختی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👏2❤1