گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
تقاطع یا تعارض؟
آیا حکومت دینی و دموکراسی قابل جمع‌اند؟

تلاش برای آشتی دادن «حکومت دینی» با «دموکراسی» یکی از پرچالش‌ترین مباحث اندیشه سیاسی معاصر است. در نگاه نخست، این دو مفهوم بر دو مبنای کاملا متفاوت و حتی متضاد بنا شده‌اند که به‌سختی می‌توان آن‌ها را در کنار هم نشاند.

▪️شهروند برابر در برابر مومن پیرو

بنیاد دموکراسی مدرن بر مفهوم «قرارداد اجتماعی» میان انسان‌هایی آزاد و برابر استوار است. در این ساختار، دولت‌ـملت با هدف تامین منافع همگانی، امنیت و رفاه زمینی شکل می‌گیرد و مشروعیت خود را از آرای «شهروندان» می‌گیرد؛ شهروندانی که صرف‌نظر از عقاید شخصی، در حقوق و تکالیف سیاسی کاملا برابرند.

در نقطه مقابل، مبنای حکومت دینی بر محور «مومن» و اراده الهی می‌چرخد. در این سیستم، جامعه بر اساس احکام قدسی مدیریت می‌شود و میان مومن و غیرمومن، یا حتی میان قرائت‌های مختلف از دین، تفاوت‌های حقوقی و ساختاری وجود دارد. هدف نهایی در چنین نظامی، رستگاری اخلاقی و معنوی انسان‌ها برای سرای آخرت است، نه صرفاً رضایت این‌جهانی شهروندان.

▪️چالش مشروعیت و قانون‌گذاری

این اختلاف بنیادین، شکافی عمیق در ساختار قانون‌گذاری ایجاد می‌کند:
در دموکراسی: منبع مشروعیت قدرت و قانون، اراده جمعی مردم است و قوانین قابل بازنگری و تغییرند.
در حکومت دینی: منبع مشروعیت، شریعت و متون مقدس است که چون از بالا دیکته می‌شوند، تغییرناپذیر یا محدود به تفسیر نهادهای خاص دینی‌اند.

وقتی قدرت سیاسی در انحصار متولیان دین قرار گیرد و نظام حقوقی بر پایه تفاسیر خاصی از مذهب بنا شود، به‌طور طبیعی جایگاه «شهروند» به حاشیه می‌رود و حقوق برابر افراد مخدوش می‌شود.

آیا می‌توان پذیرفت نظامی که مشروعیت خود را از آسمان می‌گیرد، به حاکمیت مطلق زمینی ملت تن دهد؟
یا اینکه اصرار بر تلفیق این دو، ناگزیر به زوال یکی به نفع دیگری (معمولا تضعیف دموکراسی) می‌ انجامد؟
مرز میان آزادی‌های مدرن و اقتدارگرایی دینی کجاست؟


#حکومت_ایدئولوژیک #نقد_دین #دموکراسی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5
لئوناردو برونی
پیشگام اومانیسم مدنی و احیای تاریخ‌نگاری رنسانس

لئوناردو برونی (۱۳۷۰–۱۴۴۴)، مورخ و سیاستمدار ایتالیایی، از پیشگامان برجسته انسان‌گرایی در دوران رنسانس است. او با احیا و ترجمه متون کلاسیک یونانی و روم باستان، نقش کلیدی در احیای فرهنگ انسانی و گسترش افق‌های فکری دوره خود ایفا کرد.

برونی با تمرکز بر تاریخ‌نگاری نوین، رویکردی عقلانی و مبتنی بر مستندات را جایگزین روایات سنتی و افسانه‌ای ساخت. او معتقد بود تاریخ نه ابزار توجیه قدرت، بلکه آینه‌ای برای درک رفتار انسان و تجربه زیسته جوامع است.

یکی از محوری‌ترین اندیشه‌های او، ترویج «اُمانیزم مدنی» بود. برونی استدلال می‌کرد که شهروندان در یک جامعه آزاد باید در امور سیاسی و اجتماعی مشارکت فعال داشته باشند و فضیلت اخلاقی در گروی خدمت به جامعه و دفاع از آزادی است.

او اهمیت ویژه‌ای برای آموزش زبان و ادبیات قائل بود. برونی بر این باور بود که پرورش ذهن از طریق مطالعه دقیق متون کلاسیک، انسان را برای استدلال منطقی، گفت‌وگوی سازنده و پذیرش مسئولیت‌های شهروندی آماده می‌سازد.

در آثار سیاسی او، دفاع از جمهوری‌خواهی و آزادی‌های مدنی برجسته است. او نشان داد که حکومت‌های عادلانه بر پایه مشارکت عمومی، حاکمیت قانون و احترام به کرامت و حقوق افراد شکل می‌گیرند و نه بر اساس استبداد و سلطه فردی.

اندیشه برونی پیوندی میان دانش نظری و عمل اجتماعی برقرار می‌کند. او به ما می‌آموزد که انسان‌گرایی تنها یک تمرین ذهنی نیست، بلکه تعهدی عملی برای ساختن جامعه‌ای آگاه، آزاد و مسئولیت‌پذیر است؛ رویکردی که بنیادهای فکری جهان مدرن را شکل داد.

#انسانگرایی #اومانیسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍2🥰1
۸ ماه بلاتکلیفی و تداوم بازداشت افشین حیرتیان،شهروند بهایی، در زندان اوین

افشین حیرتیان، شهروند بهایی ساکن تهران و فعال حقوق کودکان، با گذشت بیش از هشت ماه از زمان بازداشت، همچنان به‌صورت بلاتکلیف در زندان اوین نگهداری می‌شود و مقامات قضایی با آزادی موقت او مخالفت می‌کنند.

▪️برگزاری دادگاه و محرومیت از آزادی موقت
بر اساس اطلاعات دریافتی، پرونده این شهروند بهایی در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران در حال رسیدگی است و جلسه دادگاه وی در تاریخ ۲۷ تیر ۱۴۰۵ برگزار شده است. با وجود برگزاری دادگاه، آقای حیرتیان همچنان از امکان آزادی موقت با تودیع وثیقه محروم مانده و با مخالفت مقامات قضایی روبه‌رو است. افشین حیرتیان در تاریخ ۲۰ آبان ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت شده بود.

▪️استمرار فشارهای امنیتی و بلاتکلیفی زندانیان عقیدتی
بازداشت طولانی‌مدت و اعمال محدودیت‌های قضایی بر افشین حیرتیان، نمونه‌ای از رویه رایج نهادهای امنیتی و قضایی در استفاده ابزاری از «بلاتکلیفی طولانی‌مدت» برای اعمال فشار بر شهروندان بهایی است. محرومیت از آزادی موقت علیرغم گذشت ماه‌ها از بازداشت و پیگیری‌های پرونده، نشان‌دهنده استمرار رویکردهای غیرقانونی و تضییع حقوق بنیادی دگراندیشان در سیستم قضایی ایران است.

#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤬4💔2😡1
پلیس برلین: عامل حمله به مراسم «رژه افتخار» عضو «جریان‌های اسلام‌گرا» است

پلیس آلمان اعلام کرد که در جریان برگزاری مراسم «رژه افتخار» جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌کیو در برلین، یک دستگاه خودرو به جمعیت حاضر در این رویداد کوبید که بر اثر این حادثه مرگبار، دست‌کم یک نفر کشته شد.

بر اساس گزارش خبرگزاری‌ها، در این حادثه ۱۶ تا ۱۷ نفر نیز مجروح شده‌اند که پلیس وضعیت سلامتی برخی از آن‌ها را وخیم و تهدیدکننده جان توصیف کرده است.

در همین ارتباط، خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از پلیس برلین گزارش داد که مقام‌های امنیتی موفق به شناسایی مظنون این حمله شده‌اند، اما این فرد همچنان متواری است و عملیات ویژه برای تعقیب و دستگیری او با تمام توان در جریان است.

فلوریان نات، سخنگوی پلیس برلین، در این باره گفت: «این مظنون برای نیروهای امنیتی و پلیس فردی شناخته‌شده است و او را به عنوان یکی از اعضای جریان‌ها و محافل اسلام‌گرا در پایتخت می‌شناسیم.» پلیس از اعلام نام این فرد تا زمان دستگیری خودداری کرده است.

#رژه_افتخار #ال_جی_بی_تی_کیو #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡7
تشدید فشارها بر زندانیان بهائی؛ محرومیت ناهید فلاحتی از ملاقات و امتناع از درمان ندا بدخش


فشارها بر شهروندان بهائی زندانی در ایران همچنان ادامه دارد. بر اساس گزارش‌های تازه، ناهید فلاحتی در شیراز از حق تماس و ملاقات محروم شده و ندا بدخش در اصفهان با وخامت وضعیت جسمانی و مخالفت با درخواست‌های درمانی روبه‌رو است.

▪️محرومیت کامل ناهید فلاحتی از ارتباط با خانواده
بازداشت و انتقال: فلاحتی در دوم تیر توسط اطلاعات سپاه در شیراز بازداشت و به زندان عادل‌آباد منتقل شد.
محرومیت از تماس: این شهروند بهائی از حدود یک هفته پیش از حق تماس تلفنی و ملاقات محروم شده و خانواده‌اش از وضعیت او بی‌اطلاع‌اند.
مانع‌تراشی قضایی: ماموران هنگام بازداشت، شناسنامه‌های این زوج را ضبط کردند و مسئولان زندان به بهانه نقص مدارک، مانع از ملاقات حضوری همسر او شدند.


▪️وخامت حال ندا بدخش در زندان اصفهان
بیماری‌های مزمن: ندا بدخش، زندانی ۶۲ ساله، از دی‌ماه ۱۴۰۴ برای گذراندن حکم پنج‌ساله خود در زندان دولت‌آباد است و از دیابت، آرتروز، التهاب مفاصل و سیاتیک رنج می‌برد.
محرومیت از درمان: مقام‌های قضایی با وجود درد شدید استخوان و نیاز مبرم به درمان، با درخواست‌های مکرر او برای مرخصی درمانی، آزادی مشروط یا استفاده از پابند الکترونیکی مخالفت کرده‌اند.
دلیل محکومیت: اتهام این شهروند بهائی «فعالیت تبلیغی علیه شرع» عنوان شده که مصداق آن آموزش داوطلبانه ریاضی و زبان فارسی به کودکان محروم از تحصیل افغانستانی بوده است.

#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #ندا_بدخش #ناهید_فلاحتی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😡5💔1
اسلامی‌سازی علوم انسانی؛ علم در خدمت هویت یا حقیقت؟

در سال‌های اخیر، جمهوری اسلامی ایران با اجرای پروژه «اسلامی‌سازی علوم انسانی» کوشیده است تا چارچوب‌های معرفتی این حوزه را بر مبنای آموزه‌های دینی بازتعریف کند. این تلاش با ادعای بومی‌سازی و استقلال فکری از نظریه‌های غربی صورت می‌گیرد، اما پیامدهای آن، پرسش‌هایی جدی درباره نسبت علم و ایدئولوژی در ایران برمی‌انگیزد.

علوم انسانی برخلاف علوم تجربی، به‌شدت با ارزش‌ها، فرهنگ و باورهای بنیادین پیوند دارد. از این منظر، طرح‌هایی چون «جامعه‌شناسی اسلامی» یا «روان‌شناسی اسلامی» اگر با رویکردی تحلیلی، تطبیقی و روشمند همراه باشند، می‌توانند سهمی در تنوع معرفتی داشته باشند. اما در عمل، این پروژه‌ها اغلب به جای نظریه‌پردازی نو، به جایگزینی متون دینی به‌جای مباحث علمی و تضعیف نگاه انتقادی در دانشگاه انجامیده‌اند.

مشکل اصلی از آنجا آغاز می‌شود که گزاره‌های دینی در این رویکرد، نه به عنوان مفروضاتی قابل بررسی، بلکه به عنوان حقیقت‌های مسلم تلقی می‌شوند. علم، اما ماهیتی متفاوت دارد: بنیاد آن بر پرسشگری، آزمون‌پذیری، و بازبینی مداوم است. وقتی علم موظف می‌شود فقط تأییدگر باورهای از پیش تعیین‌شده باشد، دیگر از مسیر حقیقت خارج شده و به ابزاری ایدئولوژیک بدل می‌شود.

نمونه‌هایی از این رویکرد در گسترش برخی رشته‌ها دیده می‌شود؛ مانند آموزش طب سنتی در دانشگاه‌های علوم پزشکی بدون عبور از آزمون‌های بالینی معتبر، یا جایگزینی واحدهای تحلیلی با دروسی مانند «جامعه‌شناسی در قرآن». این تغییرات نه تنها به عقب‌ماندگی علمی می‌انجامد، بلکه اعتبار آموزش عالی را نیز تضعیف می‌کند.

در برابر چنین رویکردی، علم حقیقی تعصب ندارد. آنچه از نظر روشی درست، مفید و آزمون‌پذیر باشد، صرف‌نظر از منشأ آن، قابل‌قبول است. برای مثال، تمرین‌های ذهن‌آگاهی (mindfulness) که ریشه در آیین بودا دارند، پس از آزمون‌های کلینیکی و تجربی، به بخشی از روان‌شناسی درمانی معاصر تبدیل شده‌اند، بی‌آن‌که عنوان «روان‌شناسی بودایی» بر خود گرفته باشند.

علم اگر در پی کشف حقیقت است، باید از سلطه ایدئولوژی رهایی یابد و به نقد، آزادی و روش وفادار بماند.

بیشتر در وبسایت گفت‌وشنود مطالعه کنید

https://dialog.tavaana.org/islamization-of-humanities/

#علوم_انسانی #علوم_اسلامی #علوم_اجتماعی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍7❤1
تداوم بازداشت و اعمال محدودیت‌های جدید؛ سیما سبتو، شهروند بهایی، ممنوع‌الملاقات و ممنوع‌التماس شد

با گذشت بیش از یک ماه از بازداشت سیما سبتو، شهروند بهایی ساکن شیراز، نهادهای قضایی و امنیتی محدودیت‌های جدیدی را بر وی اعمال کرده و این زندانی عقیدتی را ممنوع‌الملاقات و ممنوع‌التماس ساخته‌اند.

بر اساس اطلاعات دریافتی از یک منبع مطلع، پرونده سیما سبتو با ورود به دومین ماه بازداشت، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. این منبع مطلع اعلام کرد که خانم سبتو علاوه بر بی‌خبری مطلق، اکنون بیش از یک هفته است که با دستور مستقیم مقامات قضایی از حق برقراری تماس تلفنی و انجام ملاقات حضوری با خانواده‌اش نیز محروم شده است.
ادامه این وضعیت و قطع کامل ارتباط این شهروند ۵۴ ساله با نزدیکانش، نگرانی‌های شدیدی را درباره وضعیت جسمی و روحی او ایجاد کرده است. تاکنون هیچ‌گونه اطلاع روشنی درباره روند پرونده، زمان پایان بازداشت یا امکان صدور قرار وثیقه برای آزادی موقت وی از سوی نهادهای مسئول ارائه نشده است.

سیما سبتو در تاریخ ۲ تیرماه ۱۴۰۵ توسط نیروهای امنیتی در شیراز بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد. ماموران امنیتی در زمان بازداشت، پس از یورش به منزل والدین او و اعمال فشار، با مراجعه به محل سکونت‌اش تمامی وسایل الکترونیکی، کتاب‌ها و تصاویر مذهبی وی را ضبط کرده بودند. تداوم بازداشت و اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه علیه این شهروند بهایی، نمونه‌ای از رویه سیستماتیک نهادهای امنیتی در فشار بر اقلیت‌های دینی و نقض حقوق بنیادی زندانیان عقیدتی در ایران است.

#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😡6❤1🙏1💔1
واتسلاو هاول و زیستن در حقیقت
رواداری به مثابه مقاومت اخلاقی


واتسلاو هاول (۱۹۳۶–۲۰۱۱)، نمایشنامه‌نویس، نویسنده و سیاستمدار برجسته اهل چک، یکی از نمادهای جهانیِ مبارزه با استبداد و دفاع از حقوق بشر است. او که سال‌ها به خاطر فعالیت‌های دگراندیشانه در زندان رژیم کمونیستی بود، پس از انقلاب مخملی به ریاست‌جمهوری چکسلواکی و سپس جمهوری چک رسید.
هاول در اندیشه و عمل سیاسی‌اش، رواداری و پذیرش را نه از موضع قدرت، بلکه از زاویه اخلاق فردی و مسئولیت مدنی تبیین کرد.

نظریه زیستن در حقیقت بنیان رواداری در برابر استبداد
از دیدگاه هاول، رواداری و پذیرش دیگری ریشه در صداقت درونی انسان و امتناع از دروغ سازمان‌یافته دارد. او مفاهیم کلیدی زیر را برای تحقق این هم‌زیستی مطرح می‌کند:

زیستن در حقیقت:
هاول معتقد است جوامع توتالیتر بر پایه «دروغ فراگیر» بنا شده‌اند که در آن افراد برای بقا مجبور به تظاهرند. رواداری حقیقی از لحظه‌ای آغاز می‌شود که فرد تصمیم می‌گیرد «در حقیقت» زندگی کند. این به معنای پس زدن نقاب ایدئولوژی و به رسمیت شناختن کرامت انسانی خود و دیگران است.


قدرت بی‌قدرتان:
در نگاه هاول، پذیرش و هم‌زیستی از پایین به بالا شکل می‌گیرد. او نشان می‌دهد که چگونه افراد معمولی، از طریق همبستگیِ مدنی و پذیرشِ مسئولیتِ جمعی، می‌توانند در برابر سیستم‌های سرکوبگر بایستند. رواداری در اینجا یک منفعل بودنِ سیاسی نیست، بلکه یک «مقاومت اخلاقی» است که به اقلیت‌ها و دگراندیشان حق حیات و بیان می‌دهد.

مسئولیت فردی در قبال جامعه:
هاول تاکید می‌کند که سیاست سالم نمی‌تواند بدون اخلاق وجود داشته باشد. پذیرش دیگری به این معناست که ما مسئولیت وضع موجود را بپذیریم و بپذیریم که آزادی من، به آزادی دیگری گره خورده است. جامعه‌ی روادار از نظر او جامعه‌ای است که در آن قدرت دولت محدود است و شهروندان به جای ترس، با هم گفتگو می‌کنند.

پذیرش در اندیشه‌ هاول، یعنی ایستادن در برابر تمامیت‌خواهی فکری. او رواداری را به معنای احترام به «انسان بودن دیگران» در تاریک‌ترین شرایط می‌داند. جامعه‌ روادار از منظر او جامعه‌ای است که در آن صدای خرد فردی و همبستگی مدنی جایگزین ایدئولوژی‌های تحمیلی شده است؛ جایی که هر کس حق دارد بدون ترس از سرکوب، هویت و حقیقت خود را زندگی کند.


#واتسلاو_هاول #زندگی_در_حقیقت #رواداری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤4👏2👍1