دنیل دنت و «تکامل باور دینی»
اگر دین یک ویروس ذهنی باشد چه؟
دنیل دنت (۱۹۴۲-۲۰۲۴)، فیلسوف آمریکایی و از چهره‌های مطرح فلسفه ذهن، در سال ۲۰۰۶ کتاب «شکستن طلسم: دین به عنوان پدیده‌ای طبیعی» را نوشت. پرسش او این بود: چرا نباید دین را از دایره پژوهش علمی مستثنا کنیم؟ او خواستار مطالعه دین همچون هر پدیده طبیعی دیگر شد، نه تقدیس آن و نه رد صریحش.
دنت دین را محصول تکامل فرهنگی می‌دید، نه فقط زیستی. او مفهوم «میم» (meme) ریچارد داوکینز را وام گرفت و باورهای دینی را «انگل‌های ذهنی» توصیف کرد که برای بقای خود، نه لزوما برای خیر انسان، تکامل یافته‌اند. ایده‌هایی که «مستقل از حقیقت‌داشتن‌شان» تکثیر می‌شوند.
او تمایزی کلیدی گذاشت میان «باور به خدا» و «باور به باور»: بسیاری افراد دیگر واقعا به خدا باور ندارند اما به این باور دارند که باید باور داشته باشند یا وانمود کنند. این تحلیل، ریاکاری اجتماعی پیرامون دین را توضیح می‌دهد.
دنت مدافع سرسخت شفافیت بود؛ پیشنهاد داد کودکان درباره همه ادیان جهان آموزش ببینند تا خودشان انتخاب کنند، نه فقط دین خانواده‌شان. او هشدار داد جهل دینی، از دین‌داری، خطرناک‌تر است.
برخلاف داوکینز و هریس که لحنی جدلی‌تر داشتند، دنت رویکردی آرام‌تر و علمی‌تر داشت، هدفش نه نابودی دین، بلکه فهم آن به‌عنوان داده بود. همین موضع، او را در کنار داوکینز، هریس و هیچنز یکی از «چهار سوار خداناباور» ملحدان نو کرد.
تاثیر دنت در علوم شناختی دین (Cognitive Science of Religion) عمیق است. پژوهشگرانی چون پاسکال بویه و اسکات آتران مستقیما بر پایه چارچوب تکاملی او کار کرده‌اند.
میراث دنت امروز در بحث‌های سکولاریسم آموزشی و سواد دینی زنده است: نگاه علمی به باور، بدون تحقیر باورمندان.
#دنیل_دنت #چهار_سوار #آتئیست #خداناباور #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
اگر دین یک ویروس ذهنی باشد چه؟
دنیل دنت (۱۹۴۲-۲۰۲۴)، فیلسوف آمریکایی و از چهره‌های مطرح فلسفه ذهن، در سال ۲۰۰۶ کتاب «شکستن طلسم: دین به عنوان پدیده‌ای طبیعی» را نوشت. پرسش او این بود: چرا نباید دین را از دایره پژوهش علمی مستثنا کنیم؟ او خواستار مطالعه دین همچون هر پدیده طبیعی دیگر شد، نه تقدیس آن و نه رد صریحش.
دنت دین را محصول تکامل فرهنگی می‌دید، نه فقط زیستی. او مفهوم «میم» (meme) ریچارد داوکینز را وام گرفت و باورهای دینی را «انگل‌های ذهنی» توصیف کرد که برای بقای خود، نه لزوما برای خیر انسان، تکامل یافته‌اند. ایده‌هایی که «مستقل از حقیقت‌داشتن‌شان» تکثیر می‌شوند.
او تمایزی کلیدی گذاشت میان «باور به خدا» و «باور به باور»: بسیاری افراد دیگر واقعا به خدا باور ندارند اما به این باور دارند که باید باور داشته باشند یا وانمود کنند. این تحلیل، ریاکاری اجتماعی پیرامون دین را توضیح می‌دهد.
دنت مدافع سرسخت شفافیت بود؛ پیشنهاد داد کودکان درباره همه ادیان جهان آموزش ببینند تا خودشان انتخاب کنند، نه فقط دین خانواده‌شان. او هشدار داد جهل دینی، از دین‌داری، خطرناک‌تر است.
برخلاف داوکینز و هریس که لحنی جدلی‌تر داشتند، دنت رویکردی آرام‌تر و علمی‌تر داشت، هدفش نه نابودی دین، بلکه فهم آن به‌عنوان داده بود. همین موضع، او را در کنار داوکینز، هریس و هیچنز یکی از «چهار سوار خداناباور» ملحدان نو کرد.
تاثیر دنت در علوم شناختی دین (Cognitive Science of Religion) عمیق است. پژوهشگرانی چون پاسکال بویه و اسکات آتران مستقیما بر پایه چارچوب تکاملی او کار کرده‌اند.
میراث دنت امروز در بحث‌های سکولاریسم آموزشی و سواد دینی زنده است: نگاه علمی به باور، بدون تحقیر باورمندان.
#دنیل_دنت #چهار_سوار #آتئیست #خداناباور #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍6
مونتسکیو (۱۶۸۹–۱۷۵۵)، از برجسته‌ترین فیلسوفان سیاسی عصر روشنگری در فرانسه بود که با نگاه انتقادی و جامعه‌شناختی خود به ساختارهای قدرت، نقشی بنیادین در شکل‌گیری اندیشه سیاسی مدرن ایفا کرد.
شاهکار او، «روح‌القوانین»، از سنگ‌های بنای دموکراسی‌های امروزی محسوب می‌شود.
نوآوری بزرگ مونتسکیو در این اثر، طرح نظریه «تفکیک قوا» (مقننه، مجریه و قضاییه) بود. او استدلال کرد که برای جلوگیری از استبداد و تضمین آزادی‌های فردی، این سه قوه باید مستقل از یکدیگر و در عین حال ناظر بر عملکرد هم باشند تا هیچ نهادی نتواند قدرت مطلق را تصاحب کند.
علاوه بر این، مونتسکیو از پیشگامان جامعه‌شناسی سیاسی و تاریخ‌نگاری قیاسی بود. او برخلاف متفکران پیش از خود، قوانین، اخلاقیات و نهادهای هر جامعه را محصول تصادف یا اراده صرف فرمانروایان نمی‌دانست، بلکه معتقد بود آب‌وهوا، جغرافیا، اقتصاد، سنت‌ها و فرهنگ هر سرزمین (که آن را «روح کلی یک ملت» می‌نامید) شکل‌دهنده نظام حقوقی و سیاسی آن است. اندیشه‌های او راهنمای تدوین قانون اساسی ایالات متحده و بسیاری از نظام‌های دموکراتیک جهان شد.
#مونتسکیو #فلسفه #اخلاق
#نقد_قدرت #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
شاهکار او، «روح‌القوانین»، از سنگ‌های بنای دموکراسی‌های امروزی محسوب می‌شود.
نوآوری بزرگ مونتسکیو در این اثر، طرح نظریه «تفکیک قوا» (مقننه، مجریه و قضاییه) بود. او استدلال کرد که برای جلوگیری از استبداد و تضمین آزادی‌های فردی، این سه قوه باید مستقل از یکدیگر و در عین حال ناظر بر عملکرد هم باشند تا هیچ نهادی نتواند قدرت مطلق را تصاحب کند.
علاوه بر این، مونتسکیو از پیشگامان جامعه‌شناسی سیاسی و تاریخ‌نگاری قیاسی بود. او برخلاف متفکران پیش از خود، قوانین، اخلاقیات و نهادهای هر جامعه را محصول تصادف یا اراده صرف فرمانروایان نمی‌دانست، بلکه معتقد بود آب‌وهوا، جغرافیا، اقتصاد، سنت‌ها و فرهنگ هر سرزمین (که آن را «روح کلی یک ملت» می‌نامید) شکل‌دهنده نظام حقوقی و سیاسی آن است. اندیشه‌های او راهنمای تدوین قانون اساسی ایالات متحده و بسیاری از نظام‌های دموکراتیک جهان شد.
#مونتسکیو #فلسفه #اخلاق
#نقد_قدرت #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4❤3🏆2
از طرد به همزیستی
چه عواملی روند تغییر نگرش جوامع نسبت به «دیگری» را تسریع می‌کند؟
در دهه‌ی ۱۹۵۴، گوردون آلپورت فرضیه‌ای مطرح کرد که هنوز هم یکی از آزموده‌شده‌ترین نظریه‌های روان‌شناسی اجتماعی است: «فرضیه‌ی تماس».
او استدلال کرد صرف نزدیکی جغرافیایی دو گروه، تعصب را کم نمی‌کند و گاهی حتی تشدید می‌کند. آنچه واقعا موثر است، تماسی است که چهار شرط را هم‌زمان داشته باشد: جایگاه برابر دو گروه در آن موقعیت، هدف مشترک، همکاری به‌جای رقابت، و پشتیبانی نهادی یا قانونی از آن تعامل.
توماس پتیگرو و لیندا تروپ، در فراتحلیلی که در سال ۲۰۰۶ در نشریه Journal of Personality and Social Psychology منتشر شد، بیش از ۵۰۰ مطالعه و ۲۵۰ هزار شرکت‌کننده از ۳۸ کشور را بررسی کردند و دریافتند تماس بین‌گروهی، حتی بدون تحقق کامل چهار شرط آلپورت، به‌طور میانگین تعصب را کاهش می‌دهد، هرچند وقتی آن شرایط برقرار بود، اثر به‌مراتب قوی‌تر ظاهر می‌شد.
مایلز هوستون، روان‌شناس اجتماعی دانشگاه آکسفورد، در پژوهش‌هایش بر مفهوم «تماس غیرمستقیم» یا Parasocial Contact تمرکز کرد: حتی مشاهده روایت‌های رسانه‌ای که در آن‌ها اعضای دو گروه متفاوت با هم تعامل مثبت دارند بدون تماس فیزیکی واقعی، می‌تواند نگرش مخاطب را نسبت به گروه «دیگری» به‌طور اندازه‌گیری‌شده تعدیل کند، یافته‌ای که نقش رسانه و روایت‌های عمومی را در این فرآیند برجسته کرد.
نمونه مستندی از این روند، تغییر نگرش عمومی نسبت به ازدواج بین‌نژادی در آمریکاست: نظرسنجی‌های موسسه‌ی گالوپ نشان می‌دهند در سال ۱۹۵۸ تنها ۴ درصد آمریکایی‌ها آن را تایید می‌کردند، رقمی که تا سال ۲۰۲۱ به بیش از ۹۴ درصد رسید، روندی که پژوهشگران آن را نه محصول یک تصمیم یا رویداد واحد، بلکه نتیجه تراکم چند دهه تماس واقعی، بازنمایی رسانه‌ای، و تغییر نسلی می‌دانند.
آنچه از کنار هم گذاشتن این پژوهش‌ها پیداست، این است که تغییر نگرش جوامع نسبت به «دیگری» مسیری ناگهانی نیست، بلکه محصول تجمعی تماس، روایت، و زمان است، عواملی که هرکدام به‌تنهایی کند عمل می‌کنند اما در کنار هم، مسیر را کوتاه‌تر می‌کنند.
#دیگری #همزیستی #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چه عواملی روند تغییر نگرش جوامع نسبت به «دیگری» را تسریع می‌کند؟
در دهه‌ی ۱۹۵۴، گوردون آلپورت فرضیه‌ای مطرح کرد که هنوز هم یکی از آزموده‌شده‌ترین نظریه‌های روان‌شناسی اجتماعی است: «فرضیه‌ی تماس».
او استدلال کرد صرف نزدیکی جغرافیایی دو گروه، تعصب را کم نمی‌کند و گاهی حتی تشدید می‌کند. آنچه واقعا موثر است، تماسی است که چهار شرط را هم‌زمان داشته باشد: جایگاه برابر دو گروه در آن موقعیت، هدف مشترک، همکاری به‌جای رقابت، و پشتیبانی نهادی یا قانونی از آن تعامل.
توماس پتیگرو و لیندا تروپ، در فراتحلیلی که در سال ۲۰۰۶ در نشریه Journal of Personality and Social Psychology منتشر شد، بیش از ۵۰۰ مطالعه و ۲۵۰ هزار شرکت‌کننده از ۳۸ کشور را بررسی کردند و دریافتند تماس بین‌گروهی، حتی بدون تحقق کامل چهار شرط آلپورت، به‌طور میانگین تعصب را کاهش می‌دهد، هرچند وقتی آن شرایط برقرار بود، اثر به‌مراتب قوی‌تر ظاهر می‌شد.
مایلز هوستون، روان‌شناس اجتماعی دانشگاه آکسفورد، در پژوهش‌هایش بر مفهوم «تماس غیرمستقیم» یا Parasocial Contact تمرکز کرد: حتی مشاهده روایت‌های رسانه‌ای که در آن‌ها اعضای دو گروه متفاوت با هم تعامل مثبت دارند بدون تماس فیزیکی واقعی، می‌تواند نگرش مخاطب را نسبت به گروه «دیگری» به‌طور اندازه‌گیری‌شده تعدیل کند، یافته‌ای که نقش رسانه و روایت‌های عمومی را در این فرآیند برجسته کرد.
نمونه مستندی از این روند، تغییر نگرش عمومی نسبت به ازدواج بین‌نژادی در آمریکاست: نظرسنجی‌های موسسه‌ی گالوپ نشان می‌دهند در سال ۱۹۵۸ تنها ۴ درصد آمریکایی‌ها آن را تایید می‌کردند، رقمی که تا سال ۲۰۲۱ به بیش از ۹۴ درصد رسید، روندی که پژوهشگران آن را نه محصول یک تصمیم یا رویداد واحد، بلکه نتیجه تراکم چند دهه تماس واقعی، بازنمایی رسانه‌ای، و تغییر نسلی می‌دانند.
آنچه از کنار هم گذاشتن این پژوهش‌ها پیداست، این است که تغییر نگرش جوامع نسبت به «دیگری» مسیری ناگهانی نیست، بلکه محصول تجمعی تماس، روایت، و زمان است، عواملی که هرکدام به‌تنهایی کند عمل می‌کنند اما در کنار هم، مسیر را کوتاه‌تر می‌کنند.
#دیگری #همزیستی #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍3
نژادپرستی
وقتی فیلسوفان روشنگری هم به تبعیض باور داشتند
ولتر، از ستون‌های روشنگری فرانسه که خود انقلابیون کبیر فرانسه مدیون اویند، روزی نوشت سیاه‌پوستان را باید نوع دیگری از انسان دانست؛ فهمی «بسیار فروتر» از سفیدپوستان. همان متفکرانی که آزادی و برابری را برای اروپا متولد کردند، رنگ پوست را معیار سنجش عقل انسان می‌دانستند.
فیلسوفان بزرگ، عقاید نژادپرستانه
این نگاه، منحصر به ولتر نبود. مونتسکیو در «روح‌القوانین» درباره سیاه‌پوستان تردید در انسان‌بودنشان را ابراز کرد. دیوید هیوم فروتری طبیعی سیاهان را مسلم می‌دانست. توماس جفرسون، سومین رئیس‌جمهور آمریکا، با آنکه برده‌داری را ناعادلانه می‌دانست، در استدلال و تخیل سیاهان را «بسیار فروتر» از سفیدان توصیف کرد. حتی کانت هم از این عقاید مبرا نبود.
علم‌زدگی نژادپرستی و پایان برده‌داری
پیتر کامپر، کالبدشناس هلندی، معیاری کمّی به نام «زاویه چهره» ابداع کرد تا زیبایی را با عدد بسنجد؛ هرچه این زاویه به صد درجه یونانی نزدیک‌تر بود، آن نژاد «زیباتر» قلمداد می‌شد. اواخر قرن نوزدهم، برده‌داری در بریتانیا، فرانسه و آمریکا لغو شد و رنگین‌پوستان حقوق شهروندی برابر یافتند؛ نشانه‌ای از تحولی بنیادین در احساس اخلاقی اروپاییان.
تعریف حقوقی «نژاد» و «نژادپرستی»
در حقوق بین‌الملل، «نژاد» دیگر مفهومی زیست‌شناختی نیست بلکه یک ساختار اجتماعی-تاریخی است. کنوانسیون بین‌المللی رفع تبعیض نژادی (ICERD) تبعیض نژادی را هرگونه تمایز یا محدودیت بر پایه نژاد، رنگ یا نسب تعریف می‌کند که هدفش نابرابری در حقوق بشر است. نژادپرستی گسترده‌تر است و ایدئولوژی‌ها و ساختارهای نهادی را نیز در بر می‌گیرد.
چرا جرم‌انگاری می‌شود؟
جرم‌انگاری نژادپرستی بر چهار پایه استوار است: نقض منزلت انسانی، تضمین نظم حقوقی برابر، حفظ صلح و انسجام اجتماعی در برابر خطر نفرت و خشونت قومی، و تعهدات بین‌المللی کشورهای عضو کنوانسیون‌هایی مانند ICERD. نظام آپارتاید آفریقای جنوبی نمونه‌ای افراطی بود؛ حتی نیمکت پارک‌ها و توالت‌های عمومی میان سفید و سیاه تفکیک شده بود.
ایران و افسانه‌های بدون خلوص نژادی
ایران در ۱۹۶۶ به کنوانسیون رفع تبعیض نژادی پیوست. برخلاف اروپا، در تاریخ ایران سابقه‌ای از نظریه‌پردازی نژادپرستانه دیده نمی‌شود؛ در شاهنامه، قهرمانانی چون رستم و کیخسرو حتی محصول اختلاط با تورانیان، دشمنان ایران، بوده‌اند. با این حال، دیگری‌سازی قومی گاه در لطیفه‌ها و فرهنگ شفاهی ایرانی هنوز دیده می‌شود.
متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
نژادپرستی؛ از نظریه‌پردازی فلسفی تا جرم‌انگاری جهانی
https://dialog.tavaana.org/racism-2/
#نژادپرستی #رواداری #تکثر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
وقتی فیلسوفان روشنگری هم به تبعیض باور داشتند
ولتر، از ستون‌های روشنگری فرانسه که خود انقلابیون کبیر فرانسه مدیون اویند، روزی نوشت سیاه‌پوستان را باید نوع دیگری از انسان دانست؛ فهمی «بسیار فروتر» از سفیدپوستان. همان متفکرانی که آزادی و برابری را برای اروپا متولد کردند، رنگ پوست را معیار سنجش عقل انسان می‌دانستند.
فیلسوفان بزرگ، عقاید نژادپرستانه
این نگاه، منحصر به ولتر نبود. مونتسکیو در «روح‌القوانین» درباره سیاه‌پوستان تردید در انسان‌بودنشان را ابراز کرد. دیوید هیوم فروتری طبیعی سیاهان را مسلم می‌دانست. توماس جفرسون، سومین رئیس‌جمهور آمریکا، با آنکه برده‌داری را ناعادلانه می‌دانست، در استدلال و تخیل سیاهان را «بسیار فروتر» از سفیدان توصیف کرد. حتی کانت هم از این عقاید مبرا نبود.
علم‌زدگی نژادپرستی و پایان برده‌داری
پیتر کامپر، کالبدشناس هلندی، معیاری کمّی به نام «زاویه چهره» ابداع کرد تا زیبایی را با عدد بسنجد؛ هرچه این زاویه به صد درجه یونانی نزدیک‌تر بود، آن نژاد «زیباتر» قلمداد می‌شد. اواخر قرن نوزدهم، برده‌داری در بریتانیا، فرانسه و آمریکا لغو شد و رنگین‌پوستان حقوق شهروندی برابر یافتند؛ نشانه‌ای از تحولی بنیادین در احساس اخلاقی اروپاییان.
تعریف حقوقی «نژاد» و «نژادپرستی»
در حقوق بین‌الملل، «نژاد» دیگر مفهومی زیست‌شناختی نیست بلکه یک ساختار اجتماعی-تاریخی است. کنوانسیون بین‌المللی رفع تبعیض نژادی (ICERD) تبعیض نژادی را هرگونه تمایز یا محدودیت بر پایه نژاد، رنگ یا نسب تعریف می‌کند که هدفش نابرابری در حقوق بشر است. نژادپرستی گسترده‌تر است و ایدئولوژی‌ها و ساختارهای نهادی را نیز در بر می‌گیرد.
چرا جرم‌انگاری می‌شود؟
جرم‌انگاری نژادپرستی بر چهار پایه استوار است: نقض منزلت انسانی، تضمین نظم حقوقی برابر، حفظ صلح و انسجام اجتماعی در برابر خطر نفرت و خشونت قومی، و تعهدات بین‌المللی کشورهای عضو کنوانسیون‌هایی مانند ICERD. نظام آپارتاید آفریقای جنوبی نمونه‌ای افراطی بود؛ حتی نیمکت پارک‌ها و توالت‌های عمومی میان سفید و سیاه تفکیک شده بود.
ایران و افسانه‌های بدون خلوص نژادی
ایران در ۱۹۶۶ به کنوانسیون رفع تبعیض نژادی پیوست. برخلاف اروپا، در تاریخ ایران سابقه‌ای از نظریه‌پردازی نژادپرستانه دیده نمی‌شود؛ در شاهنامه، قهرمانانی چون رستم و کیخسرو حتی محصول اختلاط با تورانیان، دشمنان ایران، بوده‌اند. با این حال، دیگری‌سازی قومی گاه در لطیفه‌ها و فرهنگ شفاهی ایرانی هنوز دیده می‌شود.
متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
نژادپرستی؛ از نظریه‌پردازی فلسفی تا جرم‌انگاری جهانی
https://dialog.tavaana.org/racism-2/
#نژادپرستی #رواداری #تکثر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍3🕊1
برتراند راسل
فیلسوفی که گفت:
هیچ دلیلی برای باور به خدا کافی نیست
سال ۱۹۲۷، برتراند راسل در برابر جمعیتی در لندن سخنرانی کرد با عنوانی که خودش هم می‌دانست جنجال‌برانگیز است: «چرا من مسیحی نیستم».
او فیلسوف، ریاضی‌دان و برنده نوبل ادبیات بود، نه یک ملحد خشمگین؛ اما تصمیم گرفت با آرامش کامل، ستون‌های ایمان را یکی‌یکی زیر سؤال ببرد.
راسل نخست به دلایل کلاسیک وجود خدا حمله کرد؛ دلیل علّی، دلیل نظم، دلیل اخلاقی.
او پرسید اگر هر چیزی علتی می‌خواهد، پس علت خدا چیست؟ و اگر خدا نیازی به علت ندارد، چرا جهان نیاز داشته باشد؟ استدلالی ساده که ستون‌های الهیات سنتی را می‌لرزاند.
جمله‌ای از او که هنوز نقل می‌شود این است: «به گمان من، دین اساسا و در وهله نخست، بر ترس بنا شده است.»
او دین را نه محصول حقیقت، بلکه محصول ترس از ناشناخته و نیاز به حامی می‌دانست.
راسل کلیسا را نه فقط نهادی معنوی، بلکه نیرویی بازدارنده در برابر پیشرفت اخلاقی می‌دید؛ او نوشت مسیحیت در طول تاریخ «مخالف هر پیشرفت اخلاقی» بوده، از الغای برده‌داری تا حقوق زنان.
برخلاف بسیاری منتقدان دین، راسل بر اخلاق سکولار مستقل تاکید داشت: انسان می‌تواند بدون ترس از دوزخ، نیک باشد؛ عشق و دانش، به گفته او، دو ستون یک زندگی خوب‌اند.
این رساله (سخنرانی چرا مسیحی نیستم، بعدها با همین عنوان به کتاب تبدیل شد) بعدها الهام‌بخش نسل ملحدان نو شد، ریچارد داوکینز و کریستوفر هیچنز صراحتا از راسل به‌عنوان پیشگام یاد کرده‌اند.
میراث راسل امروز در هر بحثی درباره جدایی دین از اخلاق و آموزش، زنده است.
#برتراند_راسل #خداناباوری #آتئیست #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
فیلسوفی که گفت:
هیچ دلیلی برای باور به خدا کافی نیست
سال ۱۹۲۷، برتراند راسل در برابر جمعیتی در لندن سخنرانی کرد با عنوانی که خودش هم می‌دانست جنجال‌برانگیز است: «چرا من مسیحی نیستم».
او فیلسوف، ریاضی‌دان و برنده نوبل ادبیات بود، نه یک ملحد خشمگین؛ اما تصمیم گرفت با آرامش کامل، ستون‌های ایمان را یکی‌یکی زیر سؤال ببرد.
راسل نخست به دلایل کلاسیک وجود خدا حمله کرد؛ دلیل علّی، دلیل نظم، دلیل اخلاقی.
او پرسید اگر هر چیزی علتی می‌خواهد، پس علت خدا چیست؟ و اگر خدا نیازی به علت ندارد، چرا جهان نیاز داشته باشد؟ استدلالی ساده که ستون‌های الهیات سنتی را می‌لرزاند.
جمله‌ای از او که هنوز نقل می‌شود این است: «به گمان من، دین اساسا و در وهله نخست، بر ترس بنا شده است.»
او دین را نه محصول حقیقت، بلکه محصول ترس از ناشناخته و نیاز به حامی می‌دانست.
راسل کلیسا را نه فقط نهادی معنوی، بلکه نیرویی بازدارنده در برابر پیشرفت اخلاقی می‌دید؛ او نوشت مسیحیت در طول تاریخ «مخالف هر پیشرفت اخلاقی» بوده، از الغای برده‌داری تا حقوق زنان.
برخلاف بسیاری منتقدان دین، راسل بر اخلاق سکولار مستقل تاکید داشت: انسان می‌تواند بدون ترس از دوزخ، نیک باشد؛ عشق و دانش، به گفته او، دو ستون یک زندگی خوب‌اند.
این رساله (سخنرانی چرا مسیحی نیستم، بعدها با همین عنوان به کتاب تبدیل شد) بعدها الهام‌بخش نسل ملحدان نو شد، ریچارد داوکینز و کریستوفر هیچنز صراحتا از راسل به‌عنوان پیشگام یاد کرده‌اند.
میراث راسل امروز در هر بحثی درباره جدایی دین از اخلاق و آموزش، زنده است.
#برتراند_راسل #خداناباوری #آتئیست #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍8❤5
تداوم بازداشت و بلاتکلیفی نوید ذره‌بین ایرانی، عکاس شناخته‌شده بهائی، ۲۲۷ روز پس از بازداشت
نوید ذره‌بین ایرانی، عکاس و شهروند بهائی ساکن مشهد، با گذشت ۲۲۷ روز از زمان بازداشت، کماکان به صورت بلاتکلیف در زندان وکیل‌آباد مشهد به سر می‌برد. او از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بوده و علی‌رغم درخواست‌های مکرر، با تبدیل قرار بازداشت به وثیقه و آزادی موقت او موافقت نشده است.
آقای ذره‌بین ایرانی که در تاریخ ۲۶ دی‌ماه ۱۴۰۴ در منزل شخصی خود و در مقابل فرزند نوجوانش در مشهد بازداشت شد در حال حاضر در بند ۶.۱ زندان وکیل‌آباد مشهد نگهداری می‌شود.
براساس اطلاعات یک منبع آگاه، نخستین جلسهٔ بازپرسی این شهروند بهائی اوایل اردیبهشت‌ماه برگزار شده است. با این حال، تاکنون زمان برگزاری دادگاه مشخص نشده و پروندهٔ او همچنان بدون تعیین تکلیف نهایی باقی مانده است.
طولانی شدن بازداشت و تداوم بلاتکلیفی آقای ذره‌بین ایرانی، نگرانی نزدیکان او را دربارهٔ وضعیت و سرنوشت این شهروند بهائی دوچندان کرده است.
#نوید_ذره_بین_ایرانی #داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
نوید ذره‌بین ایرانی، عکاس و شهروند بهائی ساکن مشهد، با گذشت ۲۲۷ روز از زمان بازداشت، کماکان به صورت بلاتکلیف در زندان وکیل‌آباد مشهد به سر می‌برد. او از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بوده و علی‌رغم درخواست‌های مکرر، با تبدیل قرار بازداشت به وثیقه و آزادی موقت او موافقت نشده است.
آقای ذره‌بین ایرانی که در تاریخ ۲۶ دی‌ماه ۱۴۰۴ در منزل شخصی خود و در مقابل فرزند نوجوانش در مشهد بازداشت شد در حال حاضر در بند ۶.۱ زندان وکیل‌آباد مشهد نگهداری می‌شود.
براساس اطلاعات یک منبع آگاه، نخستین جلسهٔ بازپرسی این شهروند بهائی اوایل اردیبهشت‌ماه برگزار شده است. با این حال، تاکنون زمان برگزاری دادگاه مشخص نشده و پروندهٔ او همچنان بدون تعیین تکلیف نهایی باقی مانده است.
طولانی شدن بازداشت و تداوم بلاتکلیفی آقای ذره‌بین ایرانی، نگرانی نزدیکان او را دربارهٔ وضعیت و سرنوشت این شهروند بهائی دوچندان کرده است.
#نوید_ذره_بین_ایرانی #داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡3🕊1
Forwarded from گفت‌وشنود
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
نقد جنگ طلبی جمهوری اسلامی؛ تاثیر ایدئولوژی خشونت بر همزیستی جهانی
آیا می‌دانستید بخشی از ویژگی جنگ‌طلبی جمهوری اسلامی، ریشه در اصل قانون اساسی آن دارد؟ در اصل صدوپنجاه‌و‌چهار این قانون آمده است که «جمهوری اسلامی از مبارزه حق‌طلبانه مستضعفان در برابر مستکبران در هر نقطه از جهان حمایت می‌کند.» این بند به جمهوری اسلامی مشروعیت قانون برای دخالت در امور داخلی دیگر کشورها و حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی و تروریستی در خاورمیانه و فراتر از آن را می‌دهد.
در ادامه این ویدیو ببینید که چگونه جمهوری اسلامی با استفاده از همین اصل، به حمایت مالی و نظامی از گروه‌هایی مثل حزب‌الله در لبنان، حوثی‌ها در یمن و دیگر گروه‌های نظامی در عراق، سوریه و فلسطین پرداخته است.
– این قانون در اصل صدوپنجاه‌و‌چهار قانون اساسی آمده است که در ویدیو به‌اشتباه «اصل صدوپنجاهم» خوانده شده است.
بیشتر در وبسایت گفت‌وشنود
https://dialog.tavaana.org/ir-warmongering-nature/
#دیگری_ستیزی #جنگ_طلبی #حکومت_ایدئولوژیک #صلح #جنگ #اسرائیل #ایران #آمریکا #گفتگو_توانا
نقد جنگ طلبی جمهوری اسلامی؛ تاثیر ایدئولوژی خشونت بر همزیستی جهانی
آیا می‌دانستید بخشی از ویژگی جنگ‌طلبی جمهوری اسلامی، ریشه در اصل قانون اساسی آن دارد؟ در اصل صدوپنجاه‌و‌چهار این قانون آمده است که «جمهوری اسلامی از مبارزه حق‌طلبانه مستضعفان در برابر مستکبران در هر نقطه از جهان حمایت می‌کند.» این بند به جمهوری اسلامی مشروعیت قانون برای دخالت در امور داخلی دیگر کشورها و حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی و تروریستی در خاورمیانه و فراتر از آن را می‌دهد.
در ادامه این ویدیو ببینید که چگونه جمهوری اسلامی با استفاده از همین اصل، به حمایت مالی و نظامی از گروه‌هایی مثل حزب‌الله در لبنان، حوثی‌ها در یمن و دیگر گروه‌های نظامی در عراق، سوریه و فلسطین پرداخته است.
– این قانون در اصل صدوپنجاه‌و‌چهار قانون اساسی آمده است که در ویدیو به‌اشتباه «اصل صدوپنجاهم» خوانده شده است.
بیشتر در وبسایت گفت‌وشنود
https://dialog.tavaana.org/ir-warmongering-nature/
#دیگری_ستیزی #جنگ_طلبی #حکومت_ایدئولوژیک #صلح #جنگ #اسرائیل #ایران #آمریکا #گفتگو_توانا
👍6🏆1