گفت‌وشنود
5.44K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
ایرج شکور و پدرام عبهر، شهروندان بهائی، برای اجرای حکم حبس بازداشت و به زندان منتقل شدند

ایرج شکور و پدرام عبهر، دو شهروند بهائی ساکن تهران، روز دوشنبه شانزدهم شهریورماه، پس از حضور در واحد اجرای احکام، بازداشت و برای تحمل دوران محکومیت خود به زندان منتقل شدند.

به گزارش هرانا، این دو شهروند پیش‌تر توسط دادگاه انقلاب هر یک به پنج سال حبس محکوم شده بودند.

آقایان شکور و عبهر روز دوشنبه پس از مراجعه به شعبه اول اجرای احکام دادسرای امنیت تهران (مستقر در دادسرای ناحیه ۸)، بازداشت و جهت اجرای حکم حبس به زندان منتقل شدند.

بازداشت و انتقال این شهروندان بهائی برای اجرای احکام حبس سنگین در حالی صورت می‌گیرد که موج تازه‌ای از فشارها، احضارها، تفتیش منازل، مصادره اموال و بازداشت‌های خودسرانه علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف ایران با شدت در جریان است.

#ایرج_شکور #پدرام_عبهر #داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡5😁1🤬1🙏1
کسی با تعصب متولد نمی‌شود
شواهدی از مسیر آموختنی رواداری

گوردون آلپورت در «ماهیت تعصب» (۱۹۵۴) رواداری را نه یک ویژگی ثابت شخصیتی، بلکه محصول ترکیبی از تربیت، تجربه و محیط دانست. او با مطالعه‌ی موردی افراد متفاوت نشان داد کسانی که در کودکی با قطعیت‌های اخلاقی سخت‌گیرانه و کم‌تحمل نسبت به ابهام بزرگ شده بودند، در بزرگسالی نیز نمره‌ بالاتری در مقیاس‌های تعصب می‌گرفتند؛ الگویی که به گفته‌ او نشان می‌داد این مسیر، برگشت‌پذیر و قابل تغییر است، نه سرنوشتی ثابت.

پاتریشیا دیورگاردی و همکارانش در پژوهش‌های روان‌شناسی تحول نشان داده‌اند «تحمل ابهام» (Tolerance of Ambiguity) یعنی توانایی فرد برای کنار آمدن با موقعیت‌هایی که پاسخ روشن و قطعی ندارند، در طول زندگی از طریق تمرین و مواجهه‌ مکرر با تنوع، تقویت می‌شود؛ این یافته با مفهوم قدیمی‌تری که روان‌شناس آلمانی-آمریکایی تئودور آدورنو و همکارانش در «شخصیت اقتدارگرا» (۱۹۵۰) مطرح کرده بودند هم‌راستاست: افرادی با نمره‌ بالا در مقیاس اقتدارگرایی، معمولا تحمل پایین‌تری نسبت به ابهام و تفاوت نشان می‌دادند، ویژگی‌ای که پژوهشگران بعدی آن را قابل کاهش از طریق آموزش و تجربه دانستند.

بتی رردون، از پیشگامان حوزه‌ «آموزش صلح» در دهه‌ ۱۹۸۰، برنامه‌های درسی طراحی کرد که در آن‌ها دانش‌آموزان به‌طور مستقیم با روایت‌ها و دیدگاه‌های گروه‌های متفاوت آشنا می‌شدند؛ ارزیابی‌های میدانی از این برنامه‌ها در چند مدرسه‌ی آمریکایی نشان داد دانش‌آموزانی که این دوره‌ها را گذرانده بودند، در آزمون‌های پس از دوره، نمره‌ محسوسی بالاتر در مقیاس‌های پذیرش تفاوت به دست آوردند، در مقایسه با گروه کنترل.

نمونه‌ای که این یافته‌ها را ملموس می‌کند، برنامه‌ی «دوستان مدرسه» در رواندا پس از نسل‌کشی ۱۹۹۴ است؛ سازمان‌های غیردولتی محلی با کمک روان‌شناسان بین‌المللی، کارگاه‌های مواجهه‌ کنترل‌شده میان کودکان بازماندگان دو گروه قومی درگیر برگزار کردند و پژوهش‌های پیگیری چند سال بعد نشان داد، در مقایسه با گروه‌هایی که چنین برنامه‌ای را نگذرانده بودند، نشانه‌های اندازه‌گیری‌شده‌ی اعتماد بین‌گروهی در میان شرکت‌کنندگان بالاتر بود.

آنچه از این پژوهش‌ها برمی‌آید، رواداری را نه به‌عنوان استعدادی که برخی دارند و برخی ندارند، بلکه به‌عنوان مهارتی معرفی می‌کند که، مثل هر مهارت دیگر، با تمرین تقویت و بدون تمرین تحلیل می‌رود.

#رواداری #تعصب #علوم_شناختی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍3
حق نداشتن هیچ باوری؛ اتحادیه‌ای که از حقوق بی‌دینان دفاع می‌کند
نگاهی به اتحادیه جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا

تصور کنید حقی که نه به داشتن یک باور خاص، بلکه به نداشتن هیچ باوری هم تعلق می‌گیرد. حق بی‌دین‌بودن. اما در بسیاری از کشورها، از عربستان تا ایران، همین انتخاب می‌تواند به قیمت زندان یا حتی جان تمام شود. یک اتحادیه جهانی، از دل آمستردام ۱۹۵۲، تلاش می‌کند این حق فراموش‌شده را به رسمیت بشناساند.

آزادی باور، شامل آزادی ناباوری
حقوق بشر همه انسان‌ها را فارغ از باورشان در بر می‌گیرد؛ داشتن هر عقیده، ناباوری به آن، یا تغییر از یک ایمان به ایمانی دیگر، همگی حق انسانی محسوب می‌شوند. هر کس می‌تواند بگوید یک دین یا باور خاص نادرست است یا با گفتن «من اعتقاد ندارم» از حق عدم اعتقاد بهره ببرد، بی‌آنکه امنیتش به خطر بیفتد.

نگاهی به گذشته
در جوامع باستانی، افراد بی‌دین اغلب تهدیدی برای نظم تلقی می‌شدند. با گسترش ادیان ابراهیمی، غیرمومنان با چالش‌های بزرگ‌تری مواجه شدند؛ در اروپای قرون وسطی، الحاد بدعت شمرده می‌شد و نظام تفتیش عقاید بسیاری را به شکنجه و اعدام محکوم کرد. حتی امروز، در عربستان الحاد جرم است و در ایران ارتداد می‌تواند به اعدام بینجامد.

اتحادیه جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا
«اتحادیه جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا» (اکنون «انسان‌گرایان بین‌الملل») در ۱۹۵۲ در آمستردام تاسیس شد و بر اخلاق‌مداری، خردورزی و جایگزینی برای جزم‌اندیشی مذهبی تاکید دارد؛ بدون تحمیل دیدگاه خود به دیگران. این نهاد گزارش سالانه «آزادی اندیشه» را منتشر می‌کند و از بنیان‌گذاران کمپین «به قوانین توهین به مقدسات پایان دهید»، در واکنش به حمله به شارلی ابدو، بوده است.

آیا این تجربه قابل گسترش است؟
اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق حقوق مدنی و سیاسی، آزادی اندیشه و مذهب را حقی مطلق می‌دانند؛ اما تحقق آن در جوامعی با سلطه دینی، صرفا با قوانین روی کاغذ ممکن نیست. آموزش مدنی و آگاهی‌بخشی، مانند فعالیت این اتحادیه، ضروری است. در ایران نیز این ارزش‌ها به‌ویژه میان نسل جوان رفته‌رفته بیش‌تر مورد توجه قرار می‌گیرد.

متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
انسان‌گرایی مدرن و تحول اجتماعی؛
نگاهی به اتحادیه جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا

https://dialog.tavaana.org/modern-humanism-txt/

#انسانگرایی #اخلاق #باور #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤2👍2
همان مهارتی که دوستتان را می‌فهمد، خدا را هم برایتان می‌سازد

تا حالا شده در یک اتاق خالی احساس کنید کسی نگاهتان می‌کند؟
یا با خدا، یک روح، یا حتی یک شی بی‌جان طوری حرف بزنید که انگار او هم «می‌فهمد»؟
این تصادف نیست؛ این همان توانایی‌ای‌ست که ما را انسان می‌کند، و همان توانایی است که در دل هر باور دینی نشسته.

🔹 نظریه ذهن چیست؟
Theory of Mind (نظریه ذهن) توانایی شناختی‌ای است که به ما اجازه می‌دهد باور کنیم دیگران هم ذهن، نیت، احساس و خواسته دارند؛ درست مثل خودمان. این توانایی از حدود ۴ سالگی در کودکان شکل می‌گیرد و پایه‌ همدلی، دروغ‌گفتن، داستان‌سرایی و حتی زبان است.

🔹 ارتباطش با باور دینی
پژوهشگران علوم شناختی دین معتقدند وقتی این سامانه‌ «ذهن‌خوانی» را روی موجوداتی که اصلا جسم قابل‌مشاهده ندارند فعال می‌کنیم، محصولش می‌شود باور به خدایان، ارواح و … . ذهن ما طوری تکامل یافته که حتی وقتی طرف مقابل نامرئی است، باز هم برایش نیت و آگاهی قائل می‌شود.

🔹 شاهد تجربی
جاستین بارت و دیگر پژوهشگران نشان دادند کودکان خردسال، پیش از آنکه آموزش دینی رسمی ببینند، به‌طور طبیعی به موجوداتی با دانش و قدرت نامحدود (شبیه خدا) باور پیدا می‌کنند؛ چون سامانه‌ نظریه‌ ذهنشان محدودیتی برای «چه کسی می‌تواند ذهن داشته باشد» قائل نیست.

🔹 چرا این‌قدر قدرتمند است؟
انسان نمی‌تواند «بی‌ذهن» به دنیا نگاه کند. حتی افراد کاملا خداناباور هم در آزمایش‌ها، در لحظات استرس، رگه‌هایی از نسبت‌دادن نیت به رویدادهای تصادفی نشان می‌دهند؛ چون این سامانه بخشی از معماری اصلی مغز است، نه یک انتخاب آگاهانه.

📌 نتیجه؟
باور به موجودات فراطبیعی شاید نتیجه‌ همان مهارتی باشد که به ما اجازه می‌دهد دوستانمان را بفهمیم، عاشق شویم، و داستان بگوییم. مرز میان «فهمیدن آدم‌ها» و «باور به خدایان» شاید آن‌قدرها هم که فکر می‌کنیم دور نیست.

#علوم_شناختی #علوم_شناختی_دین #باور #ذهن #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍2🤔2❤1
هانا آرنت، یکی از فیلسوفان مطرح سیاسی قرن بیستم، با نگاه موشکافانه‌اش به ماهیت قدرت، توتالیتاریسم و زوال اخلاق در دنیای مدرن شناخته می‌شود.

او در آثار ماندگاری چون «توتالیتاریسم» و «آیشمن در اورشلیم»، هشدار داد که چگونه مدرنیته و بوروکراسی خشک می‌توانند به ظهور «شر بی‌مهار» منجر شوند؛ شری که نه از روی شیطان‌صفتی فردی، بلکه از طریق امتناع از تفکر و از دست رفتن توانایی درک دیگری سرچشمه می‌گیرد.

آرنت با این گزاره تاکید می‌کند که بربریت نه یک پدیده بدوی و دور از دسترس، بلکه محصول فروپاشی پیوندهای انسانی و بی‌تفاوت شدن انسان‌ها نسبت به رنج دیگران است.
هنگامی که همدلی رنگ ببازد، زبان تفکر انتقادی و قضاوت اخلاقی از کار می‌افتد و جامعه آماده پذیرش استبداد می‌شود.

از نگاه آرنت، نجات از این ورطه در گرو احیای «عمل سیاسی»، گفت‌وگوی آزاد و مسئولیت‌پذیری فردی است.
او به ما یادآوری می‌کند که تفکر و توانایی دیدن جهان از زاویه دید دیگری، پناه‌گاه اصلی انسان در برابر تاریکی توتالیتاریسم و بی‌رحمی‌های دنیای معاصر است.

#هانا_آرنت #همدلی #دیگری #توتالیتریسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤5👍4
وفا کاشفی، شهروند بهائی محبوس در زندان وکیل‌آباد مشهد، به ۶ سال حبس محکوم شد

وفا کاشفی، شهروند بهائی زندانی در وکیل‌آباد مشهد، از سوی دادگاه انقلاب این شهر به مجموعاً شش سال حبس محکوم شد که نیمی از آن به حالت تعلیق درآمده است.

بر اساس حکم صادر شده و ابلاغ‌شده به این شهروند بهائی، آقای کاشفی از بابت اتهام «اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت اجتماعی» به پنج سال حبس و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم گردیده است.

از این میزان، دو سال و شش ماه به حالت تعلیق درآمده و در صورت قطعیت حکم، مجازات اشد یعنی دو سال و نیم حبس تعزیری درباره وی به اجرا درخواهد آمد.

با این حال، وی از اتهامات «توهین به رهبری» و «تشویق مردم به اغتشاشات» تبرئه شده است.

صدور احکام حبس و فشارهای قضایی علیه شهروندان بهائی در حالی تداوم دارد که موج تازه‌ای از سرکوب‌های سیستماتیک، شامل احضارها، بازداشت‌های خودسرانه، تفتیش منازل، مصادره اموال و صدور احکام سنگین حبس علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف ایران با شدت در جریان است.

#وفا_کاشفی #داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡6🕊1
همه‌چیز را یک‌بار زیر سوال ببر تا چیزی محکم بیابی
میراث دکارتی شک روشمند

سال ۱۶۴۱، رنه دکارت در «تاملات در فلسفه‌ اولی» روشی نوشت که در تاریخ فلسفه به «شک روشمند» (Methodic Doubt) شهرت یافت: او تصمیم گرفت هر باوری را که کوچک‌ترین امکان تردید در آن راه دارد، موقتا کنار بگذارد، حتی باورهایی که تمام عمر بدیهی می‌پنداشت. هدف او نابود کردن دانش نبود، بلکه یافتن نقطه‌ای مطمئن بود که بتوان دوباره از آن بنایی استوار ساخت، نقطه‌ای که او آن را در جمله‌ معروف «می‌اندیشم، پس هستم» یافت.

آنچه دکارت را از یک شکاک صرف متمایز می‌کرد، همین قید «روشمند» بود. چارلز سندرس پیرس، فیلسوف و منطق‌دان آمریکایی، در مقاله «برخی پیامدهای چهار ناتوانی» (۱۸۶۸) نقدی به دکارت وارد کرد: از نظر پیرس، شک واقعی نباید امری ساختگی یا صرفا تمرینی روی کاغذ باشد، بلکه باید از مواجهه‌ واقعی با یک مساله یا ناهماهنگی برخیزد. این نقد، بعدها به یکی از خطوط اصلی سنت پراگماتیسم آمریکایی بدل شد: باور را فقط باید وقتی کنار گذاشت که دلیل واقعی برای تردید در آن پیدا شود، نه به‌عنوان تمرینی انتزاعی.

فرانسیس بیکن، پیش از دکارت، در «ارغنون نو» (۱۶۲۰) از «بت‌ها»یی نام برده بود خطاهای نظام‌مند ذهن، مثل تعصب قبیله‌ای یا زبانی که پیش از هر استدلال، داوری انسان را منحرف می‌کنند. بیکن نیز مانند دکارت، اما با ابزاری متفاوت، خواستار پاک‌سازی ذهن از باورهای پذیرفته‌شده بدون بررسی بود، پیش از ساختن هر دانش تازه.

کارل پوپر در قرن بیستم این میراث را در قامتی علمی بازتعریف کرد: به گفته‌ او، ویژگی مشترک باورهای سالم، نه اثبات‌پذیریِ نهایی، بلکه گشودگی‌شان به نقد و آزمون است؛ باوری که از هر شک و آزمون معاف باشد، به گفته‌ی پوپر، دیگر در قلمرو دانش نمی‌گنجد.

نمونه‌ای که این سنت را ملموس می‌کند، انقلاب کوپرنیکی است: نیکلاس کوپرنیک در قرن شانزدهم مدل زمین‌مرکزی‌ای را به چالش کشید که برای هزاران سال بدیهی پنداشته می‌شد؛ نه از سر انکار برای انکار، بلکه چون مشاهدات نجومی با آن مدل همخوانی نداشت نمونه‌ای دقیقا از همان شک برخاسته از شواهد که پیرس بعدها آن را از شک ساختگی متمایز کرد.

آنچه از این سنت فکری برمی‌آید، تصویری است از باور که ارزشش نه در قطعیت اولیه‌اش، بلکه در توانایی‌اش برای تاب آوردن پرسش است.


#دکارت #شک_دکارتی #پرسشگری #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
کعبه پیش از محمد؛ نمادی از «جهالت» یا تلاشی برای «وحدت»؟

پیش از آنکه محمد پا به مکه بگذارد، کعبه از قبل قدسی بود. منابع اسلامی کلاسیک آن دوران را «جاهلیت» می‌نامند؛ واژه‌ای که یعنی نادانی محض. اما اگر آن مردم صرفا نادان بودند، چطور توانستند بنایی بسازند که قبایل رقیب، با خدایان متفاوت، حاضر شدند خدایانشان را کنار هم در یک مکان بگذارند؟

▪️آیا «جاهلیت» واقعا نادانی محض بود؟
برخی پژوهشگران معتقدند جوامع پیش از اسلام صرفا باورهای بی‌نظم نداشتند، بلکه ساختارهای مذهبی، آیین‌ها و مکان‌های مقدس خاص خود را داشتند. آن‌ها ستاره‌شناسی و طب قدیمی می‌دانستند و تقویمی داشتند که با افزودن یک ماه اضافه هر دوازده سال، مشکل عقب‌افتادن سال قمری از خورشیدی را حل می‌کرد؛ ماهی که بعدها به دستور محمد از تقویم حذف شد.

▪️کعبه؛ نقطه اتصال قبایل رقیب
کعبه، فراتر از نقش مذهبی، کارکردی میان‌قبیله‌ای هم داشت. قبایل مختلف عرب با خدایان متفاوت، به کعبه و بت‌های موجود در آن دلبستگی داشتند. برخی پژوهشگران احتمال می‌دهند این فضا می‌توانست به همزیستی میان قبایل کمک کند؛ هرچند نامیدن آن با عنوان «پلورالیسم» امروزی، ساده‌سازی تاریخی به شمار می‌رود.

▪️نابودی بت‌ها؛ اصلاح یا پاک‌کردن حافظه؟
پس از فتح مکه، پیامبر اسلام دستور نابودی بت‌های کعبه را داد؛ اقدامی که در سنت اسلامی نشانه گذار از چندخدایی به توحید تلقی می‌شود. اما از منظر تاریخ ادیان، پرسشی باقی می‌ماند: وقتی یک سنت مذهبی جای سنت‌های پیشین را می‌گیرد، نابودی نمادها و حافظه دینی گذشته چه معنایی دارد؟

▪️رقابتی که پایان نیافت، فقط شکل عوض کرد
محمد نخستین کسی نبود که خدایان مغلوب را نابود کرد؛ در بین‌النهرین باستان نیز شهرهای فاتح، خدای شهر مغلوب را تحقیر و خدای خود را جایگزین می‌کردند. ایدئولوژی محمد در برابر چندخدایی روادار نبود. رقابت بر سر خدا پس از او پایان یافت، اما نزاع بر سر تفسیر خواست خدا، از جمله انشعاب سنی و شیعه، ادامه یافت.

متن کامل را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
کعبه پیش از محمد؛ نمادی از «جهالت» یا تلاشی برای «وحدت»؟

https://dialog.tavaana.org/kaaba/

@Dialogue1402
👍1