آیان حرصی علی
زنی که گفت اسلام نیاز به نقد بنیادین دارد
آیان حرصی علی، نویسنده و فعال سیاسی سومالی‌تبار هلندی-آمریکایی، از کودکی در خانواده‌ای مذهبی و سخت‌گیر در سومالی و عربستان بزرگ شد، از ازدواجی اجباری گریخت، به هلند پناهنده شد و در پارلمان آن کشور به فعالیت علیه خشونت خانگی و ناموسی در جوامع مسلمان مهاجر پرداخت.
همکاری‌اش با تئو ون گوگ در ساخت فیلمی درباره خشونت علیه زنان، به قتل او (تئو ون گوک) توسط یک افراط‌گرا در سال ۲۰۰۴ انجامید و از آن پس زیر محافظت دائمی زندگی کرده است.
سال ۲۰۱۵، حرصی علی کتاب بدعت‌گذار (Heretic) را منتشر کرد و بحثی جنجالی به راه انداخت: آیا اسلام صرفا نیاز به اصلاح دارد، یا مشکل در بنیان‌های آن است؟
او پاسخش را روشن داد و پنج تغییر بنیادین پیشنهاد کرد. نخست، به چالش‌کشیدن مصونیت محمد از نقد؛ او نوشت تا زمانی که پیامبر اسلام از هر پرسشگری مصون بماند، اصلاح واقعی ممکن نیست.
دوم، اولویت‌دادن به زندگی این‌جهانی بر وعده‌های آخرت؛ سوم، کنارگذاشتن شریعت به‌عنوان قانونی برتر از قوانین سکولار؛ چهارم، توقف اجرای فردی «امر به معروف و نهی از منکر»؛ و پنجم، کنارگذاشتن مفهوم جهاد مقدس.
حرصی علی خودش را نه دشمن مسلمانان، بلکه صدای مصلحان دینی می‌دانست که از ترس، سکوت کرده‌اند. اما منتقدانش، از جمله برخی محققان دین و فعالان مسلمان، او را متهم کردند که تصویری یکدست و تحریف‌شده از اسلام ارائه می‌دهد و زمینه‌ساز اسلام‌هراسی است.
این مناقشه امروز همچنان زنده است: مرز میان نقد صادقانه یک دین و کلیشه‌سازی از یک جامعه متنوع، پرسشی است که هر بحث درباره اصلاح دینی در جهان اسلام با آن روبه‌روست.
#آیان_حرصی_علی #نقد_دین #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
زنی که گفت اسلام نیاز به نقد بنیادین دارد
آیان حرصی علی، نویسنده و فعال سیاسی سومالی‌تبار هلندی-آمریکایی، از کودکی در خانواده‌ای مذهبی و سخت‌گیر در سومالی و عربستان بزرگ شد، از ازدواجی اجباری گریخت، به هلند پناهنده شد و در پارلمان آن کشور به فعالیت علیه خشونت خانگی و ناموسی در جوامع مسلمان مهاجر پرداخت.
همکاری‌اش با تئو ون گوگ در ساخت فیلمی درباره خشونت علیه زنان، به قتل او (تئو ون گوک) توسط یک افراط‌گرا در سال ۲۰۰۴ انجامید و از آن پس زیر محافظت دائمی زندگی کرده است.
سال ۲۰۱۵، حرصی علی کتاب بدعت‌گذار (Heretic) را منتشر کرد و بحثی جنجالی به راه انداخت: آیا اسلام صرفا نیاز به اصلاح دارد، یا مشکل در بنیان‌های آن است؟
او پاسخش را روشن داد و پنج تغییر بنیادین پیشنهاد کرد. نخست، به چالش‌کشیدن مصونیت محمد از نقد؛ او نوشت تا زمانی که پیامبر اسلام از هر پرسشگری مصون بماند، اصلاح واقعی ممکن نیست.
دوم، اولویت‌دادن به زندگی این‌جهانی بر وعده‌های آخرت؛ سوم، کنارگذاشتن شریعت به‌عنوان قانونی برتر از قوانین سکولار؛ چهارم، توقف اجرای فردی «امر به معروف و نهی از منکر»؛ و پنجم، کنارگذاشتن مفهوم جهاد مقدس.
حرصی علی خودش را نه دشمن مسلمانان، بلکه صدای مصلحان دینی می‌دانست که از ترس، سکوت کرده‌اند. اما منتقدانش، از جمله برخی محققان دین و فعالان مسلمان، او را متهم کردند که تصویری یکدست و تحریف‌شده از اسلام ارائه می‌دهد و زمینه‌ساز اسلام‌هراسی است.
این مناقشه امروز همچنان زنده است: مرز میان نقد صادقانه یک دین و کلیشه‌سازی از یک جامعه متنوع، پرسشی است که هر بحث درباره اصلاح دینی در جهان اسلام با آن روبه‌روست.
#آیان_حرصی_علی #نقد_دین #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍9❤🔥2❤1
آیا دین یک طرح تکاملی بود یا یک اتفاق جانبی؟
تصور کنید یک ساختمان می‌سازید تا در برابر باد مقاوم باشد، و ناخواسته سایه‌ای زیبا هم زیر آن شکل می‌گیرد که هرگز برایش برنامه‌ریزی نکرده بودید. حالا اگر بگوییم دین هم دقیقا همین‌طور به وجود آمده؟ نه یک هدف تکاملی، بلکه یک سایه‌ی جانبی از چیزهای دیگری که مغز ما برای بقا ساخته بود؟
🔹 نظریه محصول جانبی چیست؟
(نظریه محصول جانبی By-product Theory) در علوم شناختی دین می‌گوید دین خودش هرگز مستقیما هدف انتخاب طبیعی نبوده؛ بلکه نتیجه ترکیب چند سامانه شناختی است که هرکدام به دلایل کاملا دیگری تکامل یافته‌اند.
🔹 این سامانه‌ها کدام‌اند؟
سامانه تشخیص عامل (که صدای مبهم را «کسی» تفسیر می‌کند)، نظریه ذهن (که به دیگران نیت و آگاهی نسبت می‌دهد)، و دوگانه‌انگاری طبیعی (که ذهن را از جسم جدا می‌بیند)، هرکدام برای بقا در دنیای واقعی شکل گرفتند؛ نه برای ساختن خدا. اما وقتی این سه سامانه کنار هم قرار می‌گیرند، محصولشان باوری است به موجوداتی نامرئی، باهدف، و دارای ذهن.
🔹 مثال ساده
مثل این است که دماغ انسان برای بو کشیدن تکامل یافته، اما حالا از آن برای عینک زدن هم استفاده می‌کنیم. عینک زدن هدف تکامل دماغ نبود؛ فقط یک کاربرد اضافه جانبی است. پاسکال بویر و دیگر پژوهشگران معتقدند دین هم دقیقا چنین «کاربرد جانبی»ای از مغزی است که برای چیزهای دیگر طراحی شده.
🔹 چرا این دیدگاه مهم است؟
این نظریه در مقابل دیدگاه رقیبش قرار می‌گیرد: نظریه سازگاری تطبیقی (Adaptationism)، که می‌گوید دین خودش مستقیما به بقا یا همکاری گروهی کمک کرده و به همین دلیل انتخاب شده است. اما طرفداران نظریه محصول جانبی، مثل پاسکال بویر، تاکید دارند نیازی نیست دین «فایده‌ای» داشته باشد تا وجود داشته باشد؛ کافی است نتیجه جانبی سامانه‌های مفید دیگر باشد.
📌 نکته‌ی پایانی:
شاید دین هرگز به‌خاطر خودش تکامل نیافته باشد؛ بلکه فقط سایه‌ای است که وقتی مغز انسان برای بقا در جنگل تکامل یافت، به‌طور ناخواسته روی دیوار افتاد.
#علوم_شناختی #علوم_شناختی_دین #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
تصور کنید یک ساختمان می‌سازید تا در برابر باد مقاوم باشد، و ناخواسته سایه‌ای زیبا هم زیر آن شکل می‌گیرد که هرگز برایش برنامه‌ریزی نکرده بودید. حالا اگر بگوییم دین هم دقیقا همین‌طور به وجود آمده؟ نه یک هدف تکاملی، بلکه یک سایه‌ی جانبی از چیزهای دیگری که مغز ما برای بقا ساخته بود؟
🔹 نظریه محصول جانبی چیست؟
(نظریه محصول جانبی By-product Theory) در علوم شناختی دین می‌گوید دین خودش هرگز مستقیما هدف انتخاب طبیعی نبوده؛ بلکه نتیجه ترکیب چند سامانه شناختی است که هرکدام به دلایل کاملا دیگری تکامل یافته‌اند.
🔹 این سامانه‌ها کدام‌اند؟
سامانه تشخیص عامل (که صدای مبهم را «کسی» تفسیر می‌کند)، نظریه ذهن (که به دیگران نیت و آگاهی نسبت می‌دهد)، و دوگانه‌انگاری طبیعی (که ذهن را از جسم جدا می‌بیند)، هرکدام برای بقا در دنیای واقعی شکل گرفتند؛ نه برای ساختن خدا. اما وقتی این سه سامانه کنار هم قرار می‌گیرند، محصولشان باوری است به موجوداتی نامرئی، باهدف، و دارای ذهن.
🔹 مثال ساده
مثل این است که دماغ انسان برای بو کشیدن تکامل یافته، اما حالا از آن برای عینک زدن هم استفاده می‌کنیم. عینک زدن هدف تکامل دماغ نبود؛ فقط یک کاربرد اضافه جانبی است. پاسکال بویر و دیگر پژوهشگران معتقدند دین هم دقیقا چنین «کاربرد جانبی»ای از مغزی است که برای چیزهای دیگر طراحی شده.
🔹 چرا این دیدگاه مهم است؟
این نظریه در مقابل دیدگاه رقیبش قرار می‌گیرد: نظریه سازگاری تطبیقی (Adaptationism)، که می‌گوید دین خودش مستقیما به بقا یا همکاری گروهی کمک کرده و به همین دلیل انتخاب شده است. اما طرفداران نظریه محصول جانبی، مثل پاسکال بویر، تاکید دارند نیازی نیست دین «فایده‌ای» داشته باشد تا وجود داشته باشد؛ کافی است نتیجه جانبی سامانه‌های مفید دیگر باشد.
📌 نکته‌ی پایانی:
شاید دین هرگز به‌خاطر خودش تکامل نیافته باشد؛ بلکه فقط سایه‌ای است که وقتی مغز انسان برای بقا در جنگل تکامل یافت، به‌طور ناخواسته روی دیوار افتاد.
#علوم_شناختی #علوم_شناختی_دین #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤7
مایکل برنت شرمر
مردی که ماموریتش رد‌کردن چیزهای بی‌دلیل بود
مایکل شرمر، تاریخ‌نگار علم و نویسنده آمریکایی، پیش از آنکه به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جنبش شکاکیت علمی تبدیل شود، خودش زمانی جذب باورهای غیرعلمی (از جمله نظریه‌های شبه‌پزشکی) شده بود. همین تجربه شخصی، او را متقاعد کرد که مسئله‌ی اصلی، حماقت افراد نیست؛ بلکه ذهن انسان به‌طور طبیعی مستعد پذیرش الگوهای کاذب است.
سال ۱۹۹۲، شرمر مجله Skeptic و «جامعه شکاکان» (Skeptics Society) را تاسیس کرد؛ نهادی که هدفش نه حمله به دین یا معنویت به‌طور کلی، بلکه بررسی نقادانه‌ی هر ادعایی بود که خلاف شواهد علمی طرح می‌شد. از شفای معجزه‌آسا و نجوم‌شناسی تا نظریه‌های توطئه و انکار هولوکاست.
شرمر معتقد بود باور دینی و باورهای شبه‌علمی از یک ریشه‌ی شناختی مشترک می‌آیند: میل ذهن انسان به یافتن معنا و الگو، حتی در جایی که الگویی وجود ندارد. او این پدیده را «الگویابی‌گری» (patternicity) نامید و نوشت مغز انسان طوری تکامل یافته که ترجیح می‌دهد به یک الگوی دروغین باور کند تا الگوی واقعی را از دست بدهد.
او رویکردش را نه جدلی، بلکه روش‌محور توصیف می‌کرد؛ به‌جای حمله اخلاقی به باورمندان، بر پرسش «شواهد کجاست؟» تمرکز داشت. همین رویکرد او را از هیچنز متمایز و به دنت نزدیک‌تر می‌کرد.
رویکرد شرمر امروز در گسترش سواد رسانه‌ای و مقاومت در برابر اطلاعات نادرست، همچنان کاربردی و مورد توجه است؛ در دورانی که نظریه‌های توطئه و شبه‌علم به‌سرعت در فضای مجازی پخش می‌شوند، پرسش بنیادین او «چرا مردم چیزهای عجیب باور می‌کنند؟» بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
#مایکل_شرمر #شک_گرایی #خردگرایی #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
مردی که ماموریتش رد‌کردن چیزهای بی‌دلیل بود
مایکل شرمر، تاریخ‌نگار علم و نویسنده آمریکایی، پیش از آنکه به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جنبش شکاکیت علمی تبدیل شود، خودش زمانی جذب باورهای غیرعلمی (از جمله نظریه‌های شبه‌پزشکی) شده بود. همین تجربه شخصی، او را متقاعد کرد که مسئله‌ی اصلی، حماقت افراد نیست؛ بلکه ذهن انسان به‌طور طبیعی مستعد پذیرش الگوهای کاذب است.
سال ۱۹۹۲، شرمر مجله Skeptic و «جامعه شکاکان» (Skeptics Society) را تاسیس کرد؛ نهادی که هدفش نه حمله به دین یا معنویت به‌طور کلی، بلکه بررسی نقادانه‌ی هر ادعایی بود که خلاف شواهد علمی طرح می‌شد. از شفای معجزه‌آسا و نجوم‌شناسی تا نظریه‌های توطئه و انکار هولوکاست.
شرمر معتقد بود باور دینی و باورهای شبه‌علمی از یک ریشه‌ی شناختی مشترک می‌آیند: میل ذهن انسان به یافتن معنا و الگو، حتی در جایی که الگویی وجود ندارد. او این پدیده را «الگویابی‌گری» (patternicity) نامید و نوشت مغز انسان طوری تکامل یافته که ترجیح می‌دهد به یک الگوی دروغین باور کند تا الگوی واقعی را از دست بدهد.
او رویکردش را نه جدلی، بلکه روش‌محور توصیف می‌کرد؛ به‌جای حمله اخلاقی به باورمندان، بر پرسش «شواهد کجاست؟» تمرکز داشت. همین رویکرد او را از هیچنز متمایز و به دنت نزدیک‌تر می‌کرد.
رویکرد شرمر امروز در گسترش سواد رسانه‌ای و مقاومت در برابر اطلاعات نادرست، همچنان کاربردی و مورد توجه است؛ در دورانی که نظریه‌های توطئه و شبه‌علم به‌سرعت در فضای مجازی پخش می‌شوند، پرسش بنیادین او «چرا مردم چیزهای عجیب باور می‌کنند؟» بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
#مایکل_شرمر #شک_گرایی #خردگرایی #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4👏1
تداوم محرومیت رویا ثابت، زندانی بهائی، از مرخصی درمانی در زندان عادل‌آباد شیراز
رویا ثابت، شهروند بهائی، محبوس در زندان عادل‌آباد شیراز، با وجود مشکلات جسمی و آسیب‌دیدگی در زندان از ناحیۀ کمر و گردن، کماکان از دسترسی به مرخصی درمانی محروم است و علی‌رغم پیگیری‌های بسیار و ارسال نامه به مراجع مربوطه تاکنون با آزادی موقت او به قید وثیقه موافقت نشده است.
در بخشی از یکی از نامه‌های مکتوب او خطاب به مسئولین ذی‌ربط آمده: «اینجانب رویا ثابت...هیچگونه جرمی مرتکب نشده‌ام و صرفا به منظور پرستاری از والدین سالمند و بیمار خود از امارات متحده عربی به ایران آمده‌ام و مجموعا تا به حال ۱۸ ماه حبس و بازداشت بوده‌ام.» در ادامه همچنین خانم ثابت با اشاره به فوت پدر خود در آبان‌ماه و پس از آن سکتۀ مغزی مادرش و بستری شدن او در بیمارستان، بار دیگر تقاضای دریافت مرخصی خود تحت نظارت پابند الکترونیکی را مطرح کرده است. این تقاضا تاکنون بی‌پاسخ مانده است.
رویا ثابت، شهروند بهائی ساکن امارات متحده عربی و مادر دو فرزند، در بهمن‌ماه ۱۴۰۲ پس از سفر به شیراز توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت شد. او در نهایت با اتهاماتی از جمله «عضویت در فرقۀ ضالۀ بهائیت» و «تبلیغ علیه نظام» در مجموع به ۲۵ سال حبس محکوم شد که ۱۰ سال آن قابل اجراست.
خانم ثابت در تاریخ سوم آبان‌ماه ۱۴۰۳ برای اجرای حکم حبس بازداشت و به زندان عادل‌آباد شیراز منتقل شد و از آن زمان تاکنون در این زندان به سر می‌برد.
#رویا_ثابت #داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
رویا ثابت، شهروند بهائی، محبوس در زندان عادل‌آباد شیراز، با وجود مشکلات جسمی و آسیب‌دیدگی در زندان از ناحیۀ کمر و گردن، کماکان از دسترسی به مرخصی درمانی محروم است و علی‌رغم پیگیری‌های بسیار و ارسال نامه به مراجع مربوطه تاکنون با آزادی موقت او به قید وثیقه موافقت نشده است.
در بخشی از یکی از نامه‌های مکتوب او خطاب به مسئولین ذی‌ربط آمده: «اینجانب رویا ثابت...هیچگونه جرمی مرتکب نشده‌ام و صرفا به منظور پرستاری از والدین سالمند و بیمار خود از امارات متحده عربی به ایران آمده‌ام و مجموعا تا به حال ۱۸ ماه حبس و بازداشت بوده‌ام.» در ادامه همچنین خانم ثابت با اشاره به فوت پدر خود در آبان‌ماه و پس از آن سکتۀ مغزی مادرش و بستری شدن او در بیمارستان، بار دیگر تقاضای دریافت مرخصی خود تحت نظارت پابند الکترونیکی را مطرح کرده است. این تقاضا تاکنون بی‌پاسخ مانده است.
رویا ثابت، شهروند بهائی ساکن امارات متحده عربی و مادر دو فرزند، در بهمن‌ماه ۱۴۰۲ پس از سفر به شیراز توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت شد. او در نهایت با اتهاماتی از جمله «عضویت در فرقۀ ضالۀ بهائیت» و «تبلیغ علیه نظام» در مجموع به ۲۵ سال حبس محکوم شد که ۱۰ سال آن قابل اجراست.
خانم ثابت در تاریخ سوم آبان‌ماه ۱۴۰۳ برای اجرای حکم حبس بازداشت و به زندان عادل‌آباد شیراز منتقل شد و از آن زمان تاکنون در این زندان به سر می‌برد.
#رویا_ثابت #داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡6🙏1💔1
از باور تا هویت
مسیری که پرسیدن را ممنوع می‌کند
وقتی هویتت را در یک برچسب دینی خلاصه کنی، هر نقدی به آن برچسب، انگار نقد به کل وجودت می‌شود و چرا این‌قدر دردناک است؟
روان‌شناس اجتماعی جاناتان هایت، در پژوهش‌هایش درباره روان‌شناسی اخلاق، نشان می‌دهد که باورهای گروهی، به‌ویژه باورهای دینی و سیاسی نه صرفا «نظر»، بلکه بخشی از سازوکار تعلق و وفاداری قبیله‌ای ما هستند. از نگاه او، وقتی باوری با هویت گروهی گره می‌خورد، مغز آن را نه با منطق استدلالی، بلکه با همان سازوکاری پردازش می‌کند که وفاداری به خانواده یا کشور را پردازش می‌کند.
نتیجه؟ دفاع از باور، دیگر بحثی فکری نیست؛ دفاع از «ما» در برابر «آن‌ها»ست.
فیلسوف علم کارل پوپر، در نقد جوامع بسته، هشدار مهمی می‌دهد: هر نظامی که منتقدانش را نه با استدلال، بلکه با برچسب «خیانت به گروه» یا «بی‌ایمانی» پاسخ دهد، دیگر در حال دفاع از حقیقت نیست؛ در حال دفاع از قدرت و انسجام گروهی است. از نگاه پوپر، تمایز جامعه باز از جامعه بسته، دقیقا همین‌جاست، آیا نقد را تحمل می‌کند یا آن را خیانت می‌داند؟
مشکل اینجاست، وقتی دین به‌جای «باور»، به «هویت» تبدیل شود، هر بازاندیشی، پیش از آنکه فرصت شنیده‌شدن پیدا کند، به‌عنوان تهدید علیه گروه طرد می‌شود. فردی که سوال می‌پرسد، نه شریک گفت‌وگو، بلکه «خودی‌ای که دارد به دشمن تبدیل می‌شود» دیده می‌شود.
مثالی ملموس: در بسیاری از جوامع، وقتی کسی تیم فوتبال محبوبش را نقد می‌کند، هواداران دوآتشه به‌جای شنیدن استدلال، او را «هوادار واقعی نیست» می‌نامند حتی اگر نقدش دقیق و منصفانه باشد. وقتی همین منطق قبیله‌ای وارد حوزه دین می‌شود، نتیجه یکسان است.
پرسیدن، مساوی با خیانت تلقی می‌شود، نه مسئولیت فکری.
اما هویت انسانی، محکوم به این تنگنا نیست. می‌توان به یک سنت تعلق‌خاطر داشت و همزمان اجازه داد نقد آن سنت هم شنیده شود. دقیقاً همان‌طور که می‌توان کشوری را دوست داشت و در عین حال، سیاست‌های اشتباهش را نقد کرد.
سوال اینجاست: تا وقتی هر نقدی به یک باور، تهدیدی علیه هویت تلقی شود، آیا اصلا امکان اصلاح آن باور باقی می‌ماند؟
#نقد_دین #آزاداندیشی #خردگرایی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
مسیری که پرسیدن را ممنوع می‌کند
وقتی هویتت را در یک برچسب دینی خلاصه کنی، هر نقدی به آن برچسب، انگار نقد به کل وجودت می‌شود و چرا این‌قدر دردناک است؟
روان‌شناس اجتماعی جاناتان هایت، در پژوهش‌هایش درباره روان‌شناسی اخلاق، نشان می‌دهد که باورهای گروهی، به‌ویژه باورهای دینی و سیاسی نه صرفا «نظر»، بلکه بخشی از سازوکار تعلق و وفاداری قبیله‌ای ما هستند. از نگاه او، وقتی باوری با هویت گروهی گره می‌خورد، مغز آن را نه با منطق استدلالی، بلکه با همان سازوکاری پردازش می‌کند که وفاداری به خانواده یا کشور را پردازش می‌کند.
نتیجه؟ دفاع از باور، دیگر بحثی فکری نیست؛ دفاع از «ما» در برابر «آن‌ها»ست.
فیلسوف علم کارل پوپر، در نقد جوامع بسته، هشدار مهمی می‌دهد: هر نظامی که منتقدانش را نه با استدلال، بلکه با برچسب «خیانت به گروه» یا «بی‌ایمانی» پاسخ دهد، دیگر در حال دفاع از حقیقت نیست؛ در حال دفاع از قدرت و انسجام گروهی است. از نگاه پوپر، تمایز جامعه باز از جامعه بسته، دقیقا همین‌جاست، آیا نقد را تحمل می‌کند یا آن را خیانت می‌داند؟
مشکل اینجاست، وقتی دین به‌جای «باور»، به «هویت» تبدیل شود، هر بازاندیشی، پیش از آنکه فرصت شنیده‌شدن پیدا کند، به‌عنوان تهدید علیه گروه طرد می‌شود. فردی که سوال می‌پرسد، نه شریک گفت‌وگو، بلکه «خودی‌ای که دارد به دشمن تبدیل می‌شود» دیده می‌شود.
مثالی ملموس: در بسیاری از جوامع، وقتی کسی تیم فوتبال محبوبش را نقد می‌کند، هواداران دوآتشه به‌جای شنیدن استدلال، او را «هوادار واقعی نیست» می‌نامند حتی اگر نقدش دقیق و منصفانه باشد. وقتی همین منطق قبیله‌ای وارد حوزه دین می‌شود، نتیجه یکسان است.
پرسیدن، مساوی با خیانت تلقی می‌شود، نه مسئولیت فکری.
اما هویت انسانی، محکوم به این تنگنا نیست. می‌توان به یک سنت تعلق‌خاطر داشت و همزمان اجازه داد نقد آن سنت هم شنیده شود. دقیقاً همان‌طور که می‌توان کشوری را دوست داشت و در عین حال، سیاست‌های اشتباهش را نقد کرد.
سوال اینجاست: تا وقتی هر نقدی به یک باور، تهدیدی علیه هویت تلقی شود، آیا اصلا امکان اصلاح آن باور باقی می‌ماند؟
#نقد_دین #آزاداندیشی #خردگرایی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4👌1
«تو به من توهین کردی!»
آیا می‌توان به روشی سازنده انتقاد کرد؟
یک واعظ مذهبی می‌تواند ادعا کند دوست همجنس‌گرایش را دوست دارد، در حالی که موعظه می‌کند ابراز عشق او «زشت» است؟
این تناقضی است که نشان می‌دهد شعار «افراد سزاوار احترامند، نه ایده‌ها» همیشه کارساز نیست. وقتی باور دینی با هویت گره می‌خورد، نقد آن به‌راحتی به «توهین» تعبیر می‌شود. پس چگونه می‌توان بدون تخریب رابطه، صادقانه نقد کرد؟
▪️بحث یا مبارزه؟
بحث‌های مذهبی گاهی چیزی جز مسابقه مشت‌زنی روشنفکرانه نیستند؛ برخی نقل‌قول‌ها را حفظ می‌کنند تا سلاح گفت‌وگو کنند و هدفشان غلبه بر «دشمن» است، نه فهم متقابل. در فضای رسانه‌های اجتماعی که تماشاگر همیشه حاضر است، این تنش تشدید می‌شود. باید فراموش نکنیم که هدف گفت‌وگو، فهم دیگری و رسیدن به حقیقت است، نه پیروزی در نبرد.
▪️چرا نقد دین این‌قدر دشوار است؟
نقد دین به‌ویژه دشوار است، چون موضوعی عمیقا شخصی است؛ برخلاف نقد دستور زبان که به هویت کسی گره نمی‌خورد. اگر چیزی مانند خانواده، مذهب، نژاد یا گرایش جنسی هویت فرد را می‌سازد، چگونه می‌توان به او احترام گذاشت اما نادرستی ایده‌هایش را هم نشان داد؟ این تنش آشکار میان دفاع از ارزش‌ها و مراقبت از دوستی همیشه حل‌شدنی نیست.
▪️نقد سازنده، نه آزاردادن
در جهانی که بر عقل و شواهد استوار است، نقد نهادها و روش‌های آن‌ها ضروری است؛ نمی‌توان ادیان را از نقد معاف کرد. اما نقدی که صرفا برای آزاردادن دیگران انجام شود، نقد نیست، بلکه همان «آزاردادن» است. می‌توان از پنهان‌کاری کلیسای کاتولیک درباره کودک‌آزاری انتقاد کرد، بی‌آنکه همشهریان کاتولیک را مسخره یا تحقیر کرد.
▪️درسی از هیوم: حقیقت از مشاجره دوستانه می‌آید
دیوید هیوم می‌گفت حقیقت از مشاجره میان دوستان سرچشمه می‌گیرد؛ چون گفت‌وگوی دوستانه احترام و صداقت متقابل دارد و زبان ستیزه‌جو در آن جایی ندارد. باید بپذیریم اسلامی که در ایران اجرا می‌شود با اسلام در مینه‌سوتا یکی نیست؛ هیچ مذهبی یکپارچه نیست. نقد باید از اشتراکات آغاز شود و مسئولیت احساس آزردگی را باید خودمان بپذیریم، نه دیگری را.
متن کامل این یادداشت را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
«تو به من توهین کردی!»
آیا می‌توان به روشی سازنده انتقاد کرد؟
https://dialog.tavaana.org/insult-criticism/
#توهین #انتقاد #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
آیا می‌توان به روشی سازنده انتقاد کرد؟
یک واعظ مذهبی می‌تواند ادعا کند دوست همجنس‌گرایش را دوست دارد، در حالی که موعظه می‌کند ابراز عشق او «زشت» است؟
این تناقضی است که نشان می‌دهد شعار «افراد سزاوار احترامند، نه ایده‌ها» همیشه کارساز نیست. وقتی باور دینی با هویت گره می‌خورد، نقد آن به‌راحتی به «توهین» تعبیر می‌شود. پس چگونه می‌توان بدون تخریب رابطه، صادقانه نقد کرد؟
▪️بحث یا مبارزه؟
بحث‌های مذهبی گاهی چیزی جز مسابقه مشت‌زنی روشنفکرانه نیستند؛ برخی نقل‌قول‌ها را حفظ می‌کنند تا سلاح گفت‌وگو کنند و هدفشان غلبه بر «دشمن» است، نه فهم متقابل. در فضای رسانه‌های اجتماعی که تماشاگر همیشه حاضر است، این تنش تشدید می‌شود. باید فراموش نکنیم که هدف گفت‌وگو، فهم دیگری و رسیدن به حقیقت است، نه پیروزی در نبرد.
▪️چرا نقد دین این‌قدر دشوار است؟
نقد دین به‌ویژه دشوار است، چون موضوعی عمیقا شخصی است؛ برخلاف نقد دستور زبان که به هویت کسی گره نمی‌خورد. اگر چیزی مانند خانواده، مذهب، نژاد یا گرایش جنسی هویت فرد را می‌سازد، چگونه می‌توان به او احترام گذاشت اما نادرستی ایده‌هایش را هم نشان داد؟ این تنش آشکار میان دفاع از ارزش‌ها و مراقبت از دوستی همیشه حل‌شدنی نیست.
▪️نقد سازنده، نه آزاردادن
در جهانی که بر عقل و شواهد استوار است، نقد نهادها و روش‌های آن‌ها ضروری است؛ نمی‌توان ادیان را از نقد معاف کرد. اما نقدی که صرفا برای آزاردادن دیگران انجام شود، نقد نیست، بلکه همان «آزاردادن» است. می‌توان از پنهان‌کاری کلیسای کاتولیک درباره کودک‌آزاری انتقاد کرد، بی‌آنکه همشهریان کاتولیک را مسخره یا تحقیر کرد.
▪️درسی از هیوم: حقیقت از مشاجره دوستانه می‌آید
دیوید هیوم می‌گفت حقیقت از مشاجره میان دوستان سرچشمه می‌گیرد؛ چون گفت‌وگوی دوستانه احترام و صداقت متقابل دارد و زبان ستیزه‌جو در آن جایی ندارد. باید بپذیریم اسلامی که در ایران اجرا می‌شود با اسلام در مینه‌سوتا یکی نیست؛ هیچ مذهبی یکپارچه نیست. نقد باید از اشتراکات آغاز شود و مسئولیت احساس آزردگی را باید خودمان بپذیریم، نه دیگری را.
متن کامل این یادداشت را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
«تو به من توهین کردی!»
آیا می‌توان به روشی سازنده انتقاد کرد؟
https://dialog.tavaana.org/insult-criticism/
#توهین #انتقاد #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4
یورش همزمان ماموران به منازل پنج خانواده بهائی در شیراز؛ ضبط وسایل و احضار به بازداشتگاه وزارت اطلاعات
امروز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵، ماموران وزارت اطلاعات در اقدامی هماهنگ و همزمان به منازل پنج خانواده بهائی و یک انبار مرتبط با کار در شیراز یورش بردند. ماموران پس از تفتیش این اماکن، شماری از وسایل شخصی، تجهیزات الکترونیکی، کتاب‌ها و تصاویر مرتبط با آیین بهائی و برخی اسناد را ضبط کردند. در پی این یورش‌ها، پنج تن از این شهروندان نیز برای حضور در یکی از بازداشتگاه‌های وزارت اطلاعات احضار شدند.
منازل مورد یورش محل سکونت پژمان زارع و همسرش نازنین نیکوسرشت، مینا زارع، مهشید زارع، محبوبه زارع و پرهام زارع بوده است. لازم به ذکر است که مینا، مهشید، محبوبه، پژمان و پرهام خواهر و برادر هستند.
در جریان یورش به ساختمان محل سکونت پژمان زارع و مینا زارع، هشت مامور وزارت اطلاعات با دو خودرو در محل حاضر شدند. چهار مامور وارد منزل پژمان زارع و همسرش نازنین نیکوسرشت شدند و چهار مامور دیگر منزل مینا زارع، واقع در طبقه بالای همان ساختمان، را مورد تفتیش قرار دادند.
در جریان تفتیش منزل پژمان زارع و همسرش، ماموران اعضای خانواده را به دلیل بهائی بودن «نجس» خطاب کردند. همچنین یکی از ماموران زن، نازنین نیکوسرشت را که هنگام ورود ماموران لباس خواب به تن داشت، به اتاقی برده و او را وادار کرد در حضور وی لباس خود را تعویض کند.
بخشی از اسنادی که ماموران در این منزل ضبط کردند، مربوط به شکایت‌ها و پیگیری‌های حقوقی پژمان زارع در ارتباط با بازداشت پیشین او بود. پژمان زارع در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ بازداشت شده و پس از طی دوران بازجویی، که بنا بر گزارش‌ها با ضرب و شتم همراه بوده است، در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ با تودیع قرار وثیقه از زندان عادل‌آباد شیراز آزاد شده بود.
آقای زارع در دوران بازداشت و همچنین پس از آزادی موقت خود، در اعتراض به نحوه برخورد ماموران، ضرب و شتم و تخلفات صورت‌گرفته در جریان رسیدگی به پرونده‌اش، نامه‌هایی را خطاب به نهادهای مختلف، از جمله دفتر ریاست جمهوری، رئیس قوه قضائیه و کمیسیون اصل ۹۰ مجلس ارسال کرده بود. او همچنین در ارتباط با رفتار خشونت‌آمیز و ضرب و شتم از سوی بازجویان، شکایتی را در دادسرای نظامی استان فارس طرح کرده بود.
طی یورش امروز، ماموران با اشاره به این نامه‌ها و پیگیری‌های حقوقی، خطاب به پژمان زارع با لحنی تمسخرآمیز گفتند: «نامه‌هایی که نوشتی سلام می‌رسانند.» ماموران در نهایت تلفن همراه نازنین نیکوسرشت، تعدادی کتاب و تصویر مرتبط با آیین بهائی، اسناد مربوط به شکایت‌های پژمان زارع و نامه پزشکی قانونی او را ضبط کرده و با خود بردند.
همزمان، در منزل مینا زارع، ماموران تلفن همراه، تصاویر و کتاب‌های مرتبط با آیین بهائی و شماری از وسایل شخصی او را ضبط کردند. تلفن همراه خانم زارع از ابزارهای مورد نیاز برای کار بوده است و با وجود توضیح او درباره نیاز شغلی به این وسیله، ماموران آن را ضبط کردند.
در یورش به منزل پرهام زارع نیز ماموران سه تلفن همراه و دو لپ‌تاپ را ضبط کردند. ماموران همچنین انبار محل کار او را مورد بازرسی قرار داده و دوربین نصب‌شده در محل را با خود بردند.
ماموران در منزل محبوبه زارع نیز چند تلفن همراه و تعدادی کتاب مرتبط با آیین بهائی را ضبط کردند.
در جریان تفتیش منزل مهشید زارع نیز دو لپ‌تاپ، سه تلفن همراه، طلا، مقداری دلار، هارد اکسترنال، گذرنامه و مدارک شناسایی او توسط مأموران ضبط شد.
گفته می‌شود بازرسی این منازل بر اساس حکمی صورت گرفته است که نشانی منازل مورد یورش در آن درج نشده بود.
در نهایت، به نازنین نیکوسرشت، مینا زارع، مهشید زارع، محبوبه زارع و پرهام زارع احضاریه‌هایی ابلاغ شد که بر اساس آن، این پنج شهروند باید روز اول مهرماه در بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به «پلاک ۱۰۰» حاضر شوند.
#داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
امروز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵، ماموران وزارت اطلاعات در اقدامی هماهنگ و همزمان به منازل پنج خانواده بهائی و یک انبار مرتبط با کار در شیراز یورش بردند. ماموران پس از تفتیش این اماکن، شماری از وسایل شخصی، تجهیزات الکترونیکی، کتاب‌ها و تصاویر مرتبط با آیین بهائی و برخی اسناد را ضبط کردند. در پی این یورش‌ها، پنج تن از این شهروندان نیز برای حضور در یکی از بازداشتگاه‌های وزارت اطلاعات احضار شدند.
منازل مورد یورش محل سکونت پژمان زارع و همسرش نازنین نیکوسرشت، مینا زارع، مهشید زارع، محبوبه زارع و پرهام زارع بوده است. لازم به ذکر است که مینا، مهشید، محبوبه، پژمان و پرهام خواهر و برادر هستند.
در جریان یورش به ساختمان محل سکونت پژمان زارع و مینا زارع، هشت مامور وزارت اطلاعات با دو خودرو در محل حاضر شدند. چهار مامور وارد منزل پژمان زارع و همسرش نازنین نیکوسرشت شدند و چهار مامور دیگر منزل مینا زارع، واقع در طبقه بالای همان ساختمان، را مورد تفتیش قرار دادند.
در جریان تفتیش منزل پژمان زارع و همسرش، ماموران اعضای خانواده را به دلیل بهائی بودن «نجس» خطاب کردند. همچنین یکی از ماموران زن، نازنین نیکوسرشت را که هنگام ورود ماموران لباس خواب به تن داشت، به اتاقی برده و او را وادار کرد در حضور وی لباس خود را تعویض کند.
بخشی از اسنادی که ماموران در این منزل ضبط کردند، مربوط به شکایت‌ها و پیگیری‌های حقوقی پژمان زارع در ارتباط با بازداشت پیشین او بود. پژمان زارع در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ بازداشت شده و پس از طی دوران بازجویی، که بنا بر گزارش‌ها با ضرب و شتم همراه بوده است، در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ با تودیع قرار وثیقه از زندان عادل‌آباد شیراز آزاد شده بود.
آقای زارع در دوران بازداشت و همچنین پس از آزادی موقت خود، در اعتراض به نحوه برخورد ماموران، ضرب و شتم و تخلفات صورت‌گرفته در جریان رسیدگی به پرونده‌اش، نامه‌هایی را خطاب به نهادهای مختلف، از جمله دفتر ریاست جمهوری، رئیس قوه قضائیه و کمیسیون اصل ۹۰ مجلس ارسال کرده بود. او همچنین در ارتباط با رفتار خشونت‌آمیز و ضرب و شتم از سوی بازجویان، شکایتی را در دادسرای نظامی استان فارس طرح کرده بود.
طی یورش امروز، ماموران با اشاره به این نامه‌ها و پیگیری‌های حقوقی، خطاب به پژمان زارع با لحنی تمسخرآمیز گفتند: «نامه‌هایی که نوشتی سلام می‌رسانند.» ماموران در نهایت تلفن همراه نازنین نیکوسرشت، تعدادی کتاب و تصویر مرتبط با آیین بهائی، اسناد مربوط به شکایت‌های پژمان زارع و نامه پزشکی قانونی او را ضبط کرده و با خود بردند.
همزمان، در منزل مینا زارع، ماموران تلفن همراه، تصاویر و کتاب‌های مرتبط با آیین بهائی و شماری از وسایل شخصی او را ضبط کردند. تلفن همراه خانم زارع از ابزارهای مورد نیاز برای کار بوده است و با وجود توضیح او درباره نیاز شغلی به این وسیله، ماموران آن را ضبط کردند.
در یورش به منزل پرهام زارع نیز ماموران سه تلفن همراه و دو لپ‌تاپ را ضبط کردند. ماموران همچنین انبار محل کار او را مورد بازرسی قرار داده و دوربین نصب‌شده در محل را با خود بردند.
ماموران در منزل محبوبه زارع نیز چند تلفن همراه و تعدادی کتاب مرتبط با آیین بهائی را ضبط کردند.
در جریان تفتیش منزل مهشید زارع نیز دو لپ‌تاپ، سه تلفن همراه، طلا، مقداری دلار، هارد اکسترنال، گذرنامه و مدارک شناسایی او توسط مأموران ضبط شد.
گفته می‌شود بازرسی این منازل بر اساس حکمی صورت گرفته است که نشانی منازل مورد یورش در آن درج نشده بود.
در نهایت، به نازنین نیکوسرشت، مینا زارع، مهشید زارع، محبوبه زارع و پرهام زارع احضاریه‌هایی ابلاغ شد که بر اساس آن، این پنج شهروند باید روز اول مهرماه در بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به «پلاک ۱۰۰» حاضر شوند.
#داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡6💔2❤1🙏1