Forwarded from گفت‌وشنود
هانس-گئورگ گادامر
تفاهم در افق گفتگوی گشوده
هانس-گئورگ گادامر (۱۹۰۰–۲۰۰۲)، فیلسوف برجسته آلمانی و شاگرد مارتین هایدگر، بنیان‌گذار «هرمنوتیک فلسفی» مدرن است. شاهکار او، کتاب «حقیقت و روش»، نگرش ما به فهم، زبان و تاریخ را دگرگون کرد. گادامر معتقد است که انسان اساسا موجودی «فهمنده» است و این فهم تنها در متن گفتگو و تاریخ ممکن می‌شود. او به جای تأکید بر تحلیل‌های منطقی خشک، بر تجربه زیسته و پیوند میان ذهن‌ها تاکید داشت.
نظریه تفاهم؛ بنیان پذیرش و رواداری
در اندیشه گادامر، رواداری و پذیرش محصول جانبی یک «گفتگوی اصیل» است. او برای این تفاهم، مفاهیم زیر را مطرح می‌کند:
۱. تلفیق افق‌ها (Fusion of Horizons): گادامر معتقد است هر فرد با پیش‌فرض‌ها، تاریخ و فرهنگ خاص خود (افقِ فکری) وارد گفتگو می‌شود. رواداری گادامری یعنی «گشودگی» نسبت به افق دیگری؛ به این معنا که اجازه دهیم دیدگاه طرف مقابل، پیش‌فرض‌های ما را به چالش بکشد. تفاهم زمانی رخ می‌دهد که افق‌های ما با هم یکی شوند و به فهمی جدید برسیم که فراتر از دیدگاه اولیه هر دو طرف است.
۲. آمادگی برای شنیدن (فضیلت رواداری): برای گادامر، رواداری یک تکنیک سیاسی نیست، بلکه یک «فضیلت هرمنوتیک» است. این فضیلت یعنی شخص بپذیرد که «ممکن است دیگری حق داشته باشد». این گشودگی در برابر حقانیت دیگری، جوهره دگرپذیری است؛ چرا که پیش‌فرض نهایی هرگونه گفتگوی واقعی، احترام به جایگاه فکری دیگری است.
۳. تجربه گفتگو به مثابه یک «واقعه»: گادامر معتقد است گفتگو یک بازی ارادی نیست که ما آن را کنترل کنیم؛ بلکه گفتگو «اتفاق می‌افتد». وقتی ما وارد گفتگو می‌شویم، زبان مشترکی می‌سازیم که متعلق به هیچ‌کدام نیست. پذیرش دیگری در این نگاه یعنی واگذاری بخشی از «من صلب» در برابر جریان زنده و پویای «ما».
از منظر گادامر، پذیرش دیگری به معنای تایید همه‌چیز نیست، بلکه به معنای «به رسمیت شناختن غیریت» در دل زبان است. جامعه‌ای که در آن گفتگو جریان داشته باشد، نیازی به تحمیل عقاید ندارد، زیرا تفاهم در آن به صورت طبیعی از میانِ تفاوت‌ها سر برمی‌آورد. رواداری در نگاه او، یعنی داشتن این شجاعت که در مواجهه با دیگری، خودمان را تغییر دهیم و افقِ فکری‌مان را گسترش دهیم.
#گادامر #هرمنوتیک #فلسفه #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
تفاهم در افق گفتگوی گشوده
هانس-گئورگ گادامر (۱۹۰۰–۲۰۰۲)، فیلسوف برجسته آلمانی و شاگرد مارتین هایدگر، بنیان‌گذار «هرمنوتیک فلسفی» مدرن است. شاهکار او، کتاب «حقیقت و روش»، نگرش ما به فهم، زبان و تاریخ را دگرگون کرد. گادامر معتقد است که انسان اساسا موجودی «فهمنده» است و این فهم تنها در متن گفتگو و تاریخ ممکن می‌شود. او به جای تأکید بر تحلیل‌های منطقی خشک، بر تجربه زیسته و پیوند میان ذهن‌ها تاکید داشت.
نظریه تفاهم؛ بنیان پذیرش و رواداری
در اندیشه گادامر، رواداری و پذیرش محصول جانبی یک «گفتگوی اصیل» است. او برای این تفاهم، مفاهیم زیر را مطرح می‌کند:
۱. تلفیق افق‌ها (Fusion of Horizons): گادامر معتقد است هر فرد با پیش‌فرض‌ها، تاریخ و فرهنگ خاص خود (افقِ فکری) وارد گفتگو می‌شود. رواداری گادامری یعنی «گشودگی» نسبت به افق دیگری؛ به این معنا که اجازه دهیم دیدگاه طرف مقابل، پیش‌فرض‌های ما را به چالش بکشد. تفاهم زمانی رخ می‌دهد که افق‌های ما با هم یکی شوند و به فهمی جدید برسیم که فراتر از دیدگاه اولیه هر دو طرف است.
۲. آمادگی برای شنیدن (فضیلت رواداری): برای گادامر، رواداری یک تکنیک سیاسی نیست، بلکه یک «فضیلت هرمنوتیک» است. این فضیلت یعنی شخص بپذیرد که «ممکن است دیگری حق داشته باشد». این گشودگی در برابر حقانیت دیگری، جوهره دگرپذیری است؛ چرا که پیش‌فرض نهایی هرگونه گفتگوی واقعی، احترام به جایگاه فکری دیگری است.
۳. تجربه گفتگو به مثابه یک «واقعه»: گادامر معتقد است گفتگو یک بازی ارادی نیست که ما آن را کنترل کنیم؛ بلکه گفتگو «اتفاق می‌افتد». وقتی ما وارد گفتگو می‌شویم، زبان مشترکی می‌سازیم که متعلق به هیچ‌کدام نیست. پذیرش دیگری در این نگاه یعنی واگذاری بخشی از «من صلب» در برابر جریان زنده و پویای «ما».
از منظر گادامر، پذیرش دیگری به معنای تایید همه‌چیز نیست، بلکه به معنای «به رسمیت شناختن غیریت» در دل زبان است. جامعه‌ای که در آن گفتگو جریان داشته باشد، نیازی به تحمیل عقاید ندارد، زیرا تفاهم در آن به صورت طبیعی از میانِ تفاوت‌ها سر برمی‌آورد. رواداری در نگاه او، یعنی داشتن این شجاعت که در مواجهه با دیگری، خودمان را تغییر دهیم و افقِ فکری‌مان را گسترش دهیم.
#گادامر #هرمنوتیک #فلسفه #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤5👍2🤔1
شکاکیت
حقی برای فرد یا خطری برای جمع؟
فیلسوف و منطق‌دان آمریکایی چارلز پیرس، در مقاله معروف «تثبیت باور» (۱۸۷۷)، شک را نه یک حالت ناخوشایند که باید هرچه سریع‌تر از آن فرار کرد، بلکه نقطه آغاز هر جست‌وجوی صادقانه فکری می‌دانست. از نگاه او، انسان تنها زمانی به‌راستی می‌اندیشد که در حالت شک قرار گرفته باشد؛ باور بدون تجربه‌ی شک، محصول تنبلی ذهنی یا فشار بیرونی است، نه تفکر.
فیلسوف انگلیسی آیزایا برلین، در دفاع از تکثرگرایی، ایده مهم‌تری را مطرح کرد: آزادی واقعی انسان، شامل حق انتخاب میان ارزش‌ها و باورهای متفاوت است و این انتخاب، بدون امکان تردید در باورهای موجود، اصلا معنا ندارد.
از نگاه او، جامعه‌ای که تنها یک پاسخ درست برای همه سؤالات بزرگ زندگی عرضه می‌کند و شک در آن را غیرمجاز می‌داند، در حال محدود کردن آزادی بنیادین انسان است، نه محافظت از حقیقت.
اما وقتی هویت فرد در باور دینی خلاصه شود، شک دیگر یک حق فردی نیست؛ به تهدیدی علیه گروه تبدیل می‌شود. در بسیاری از جوامع، نه قانون رسمی، بلکه فشار اجتماعی( طرد، شرمساری، قطع رابطه ) کسی را که با صدای بلند شک می‌کند مجازات می‌کند.
نتیجه؟ شک، به‌جای آنکه علنی و قابل‌گفت‌وگو باشد، به یک تجربه مخفی و توام با گناه تبدیل می‌شود.
مثالی ملموس: تصور کنید در یک کلاس درس، معلمی اعلام کند «هر کس سوال بپرسد، نشان می‌دهد درس را دوست ندارد». نتیجه چه خواهد بود؟ دانش‌آموزان دیگر سوال نمی‌پرسند، نه چون همه‌چیز را فهمیده‌اند، بلکه چون یاد گرفته‌اند سوال پرسیدن خطرناک است. وقتی هویت دینی به همین شکل با شک برخورد کند، نتیجه مشابه است: نه فهم عمیق‌تر، بلکه سکوت مخفی‌کارانه.
حق بر شک، به این معنا نیست که هر باوری اشتباه است؛ به این معناست که هیچ باوری نباید از پرسیدن معاف باشد حتی اگر آن باور، ستون هویت جمعی یک گروه باشد.
سوالی که باقی می‌ماند: آیا جامعه‌ای که شک را جرم می‌داند، واقعا از ایمان محافظت می‌کند، یا فقط از سکوت اجباری؟
#ایمان #شک #باور #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
حقی برای فرد یا خطری برای جمع؟
فیلسوف و منطق‌دان آمریکایی چارلز پیرس، در مقاله معروف «تثبیت باور» (۱۸۷۷)، شک را نه یک حالت ناخوشایند که باید هرچه سریع‌تر از آن فرار کرد، بلکه نقطه آغاز هر جست‌وجوی صادقانه فکری می‌دانست. از نگاه او، انسان تنها زمانی به‌راستی می‌اندیشد که در حالت شک قرار گرفته باشد؛ باور بدون تجربه‌ی شک، محصول تنبلی ذهنی یا فشار بیرونی است، نه تفکر.
فیلسوف انگلیسی آیزایا برلین، در دفاع از تکثرگرایی، ایده مهم‌تری را مطرح کرد: آزادی واقعی انسان، شامل حق انتخاب میان ارزش‌ها و باورهای متفاوت است و این انتخاب، بدون امکان تردید در باورهای موجود، اصلا معنا ندارد.
از نگاه او، جامعه‌ای که تنها یک پاسخ درست برای همه سؤالات بزرگ زندگی عرضه می‌کند و شک در آن را غیرمجاز می‌داند، در حال محدود کردن آزادی بنیادین انسان است، نه محافظت از حقیقت.
اما وقتی هویت فرد در باور دینی خلاصه شود، شک دیگر یک حق فردی نیست؛ به تهدیدی علیه گروه تبدیل می‌شود. در بسیاری از جوامع، نه قانون رسمی، بلکه فشار اجتماعی( طرد، شرمساری، قطع رابطه ) کسی را که با صدای بلند شک می‌کند مجازات می‌کند.
نتیجه؟ شک، به‌جای آنکه علنی و قابل‌گفت‌وگو باشد، به یک تجربه مخفی و توام با گناه تبدیل می‌شود.
مثالی ملموس: تصور کنید در یک کلاس درس، معلمی اعلام کند «هر کس سوال بپرسد، نشان می‌دهد درس را دوست ندارد». نتیجه چه خواهد بود؟ دانش‌آموزان دیگر سوال نمی‌پرسند، نه چون همه‌چیز را فهمیده‌اند، بلکه چون یاد گرفته‌اند سوال پرسیدن خطرناک است. وقتی هویت دینی به همین شکل با شک برخورد کند، نتیجه مشابه است: نه فهم عمیق‌تر، بلکه سکوت مخفی‌کارانه.
حق بر شک، به این معنا نیست که هر باوری اشتباه است؛ به این معناست که هیچ باوری نباید از پرسیدن معاف باشد حتی اگر آن باور، ستون هویت جمعی یک گروه باشد.
سوالی که باقی می‌ماند: آیا جامعه‌ای که شک را جرم می‌داند، واقعا از ایمان محافظت می‌کند، یا فقط از سکوت اجباری؟
#ایمان #شک #باور #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4💯2
داستان نردبانی که نمی‌شود تکانش داد
حساسیت‌های ایمانی چطور کارها را پیچیده می‌کند
یک نردبان چوبی پنج‌پله‌ای، بیش از ۲۶۶ سال است روی یک طاقچه در مقدس‌ترین کلیسای مسیحیت جهان مانده و هیچ‌کس جرات جابجایی‌اش را ندارد. نه به‌خاطر تقدس نردبان، بلکه چون هیچ روحانی‌ای نمی‌داند آیا حق تکان‌دادنش را دارد یا نه. این نردبان، نمادی شد از اینکه ساده‌ترین مسائل چطور می‌توانند در دام باورهای دینی گرفتار بمانند.
▪️کلیسایی که یک نردبان معمایی دارد
کلیسای مقبره مقدس در اورشلیم، جایی که برخی آن را محل دفن عیسی مسیح می‌دانند، نردبانی معمولی زیر یکی از پنجره‌هایش دارد. این نردبان هیچ منشا اساطیری یا تقدس خاصی ندارد؛ اما روحانیان مسیحی بر سر اینکه چه کسی حق برداشتنش را دارد توافق نکرده‌اند. بر اساس شواهد، بیش از دویست سال است این مسئله حل‌نشده باقی مانده است.
▪️شش فرقه، یک کلیسا، رقابتی دیرینه
از قرن هفتم که ساسانیان صلیب مقدس کلیسا را به ایران بردند تا ویرانی آن در قرن یازدهم، این بنا تاریخی پرتنش دارد. امروز مدیریتش میان شش فرقه مسیحی، عمدتا کاتولیک رومی، ارتدوکس یونانی و ارتدوکس ارمنی، تقسیم شده است. هر گروه به‌شدت مراقب است دیگری از حدود اختیاراتش تجاوز نکند؛ همین رقابت، ریشه بن‌بست نردبان است.
▪️«وضع موجود»؛ قانونی برای هر شمع و جارو
در قرن هجدهم، عثمانی‌ها برنامه‌ای موسوم به «وضع موجود» تدوین کردند که حتی روشن‌کردن یک شمع یا جارو‌زدن گوشه‌ای از کلیسا را مشمول توافق میان فرقه‌ها می‌کرد. در ۱۹۹۷، گردشگری به نام «اندی» برای طنز، نردبان را از پنجره به داخل کشید؛ اما چون توافقی درباره‌اش نبود، دوباره همان‌جا روی طاقچه بازگردانده شد.
▪️درسی برای گفت‌وگوی بین‌ادیان
این ماجرا نشان می‌دهد سادگی یا پیچیدگی یک اختلاف مذهبی، نه به خود موضوع، بلکه به نگاه باورمندان بستگی دارد. با این‌حال، ادامه عبادت مشترک این فرقه‌ها در کنار هم، با وجود بن‌بست نردبان، از تمایل واقعی به همزیستی حکایت دارد؛ درسی که نشان می‌دهد صبر و دیپلماسی می‌توانند حتی در دل عمیق‌ترین اختلافات دینی راه را باز نگه دارند.
متن کامل این یادداشت را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
داستان نردبانی که نمی‌شود تکانش داد
حساسیت‌های ایمانی چطور کارها را پیچیده می‌کند
https://dialog.tavaana.org/immovable-ladder-church-holy-sepulchre/
#ایمان #باور #نقد_دین #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
حساسیت‌های ایمانی چطور کارها را پیچیده می‌کند
یک نردبان چوبی پنج‌پله‌ای، بیش از ۲۶۶ سال است روی یک طاقچه در مقدس‌ترین کلیسای مسیحیت جهان مانده و هیچ‌کس جرات جابجایی‌اش را ندارد. نه به‌خاطر تقدس نردبان، بلکه چون هیچ روحانی‌ای نمی‌داند آیا حق تکان‌دادنش را دارد یا نه. این نردبان، نمادی شد از اینکه ساده‌ترین مسائل چطور می‌توانند در دام باورهای دینی گرفتار بمانند.
▪️کلیسایی که یک نردبان معمایی دارد
کلیسای مقبره مقدس در اورشلیم، جایی که برخی آن را محل دفن عیسی مسیح می‌دانند، نردبانی معمولی زیر یکی از پنجره‌هایش دارد. این نردبان هیچ منشا اساطیری یا تقدس خاصی ندارد؛ اما روحانیان مسیحی بر سر اینکه چه کسی حق برداشتنش را دارد توافق نکرده‌اند. بر اساس شواهد، بیش از دویست سال است این مسئله حل‌نشده باقی مانده است.
▪️شش فرقه، یک کلیسا، رقابتی دیرینه
از قرن هفتم که ساسانیان صلیب مقدس کلیسا را به ایران بردند تا ویرانی آن در قرن یازدهم، این بنا تاریخی پرتنش دارد. امروز مدیریتش میان شش فرقه مسیحی، عمدتا کاتولیک رومی، ارتدوکس یونانی و ارتدوکس ارمنی، تقسیم شده است. هر گروه به‌شدت مراقب است دیگری از حدود اختیاراتش تجاوز نکند؛ همین رقابت، ریشه بن‌بست نردبان است.
▪️«وضع موجود»؛ قانونی برای هر شمع و جارو
در قرن هجدهم، عثمانی‌ها برنامه‌ای موسوم به «وضع موجود» تدوین کردند که حتی روشن‌کردن یک شمع یا جارو‌زدن گوشه‌ای از کلیسا را مشمول توافق میان فرقه‌ها می‌کرد. در ۱۹۹۷، گردشگری به نام «اندی» برای طنز، نردبان را از پنجره به داخل کشید؛ اما چون توافقی درباره‌اش نبود، دوباره همان‌جا روی طاقچه بازگردانده شد.
▪️درسی برای گفت‌وگوی بین‌ادیان
این ماجرا نشان می‌دهد سادگی یا پیچیدگی یک اختلاف مذهبی، نه به خود موضوع، بلکه به نگاه باورمندان بستگی دارد. با این‌حال، ادامه عبادت مشترک این فرقه‌ها در کنار هم، با وجود بن‌بست نردبان، از تمایل واقعی به همزیستی حکایت دارد؛ درسی که نشان می‌دهد صبر و دیپلماسی می‌توانند حتی در دل عمیق‌ترین اختلافات دینی راه را باز نگه دارند.
متن کامل این یادداشت را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
داستان نردبانی که نمی‌شود تکانش داد
حساسیت‌های ایمانی چطور کارها را پیچیده می‌کند
https://dialog.tavaana.org/immovable-ladder-church-holy-sepulchre/
#ایمان #باور #نقد_دین #آزاداندیشی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤2🏆1
رومینا گلی، شهروند بهائی در ساری، به بیش از ۵ سال حبس و ۱۰ سال محرومیت اجتماعی محکوم شد
رومینا گلی، شهروند بهائی ساکن ساری، از سوی دادگاه انقلاب این شهر به پنج سال و هفت ماه و ۱۶ روز حبس تعزیری و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شد.
بر اساس حکم صادره توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب ساری که اخیرا به این شهروند ابلاغ شده است، خانم گلی از بابت اتهام «فعالیت آموزشی یا تبلیغی انحرافی مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام» (موضوع ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی) به پنج سال حبس تعزیری و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی، و از بابت اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به هفت ماه و ۱۶ روز حبس محکوم گردیده است.
رومینا گلی در تاریخ ۱۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ توسط نیروهای امنیتی در منزل خود بازداشت شد. ماموران در جریان این بازداشت ضمن تفتیش منزل، شماری از وسایل دیجیتال شخصی و کتاب‌های مذهبی مرتبط با آیین بهائی را ضبط کردند.
وی پس از برگزاری جلسه بازپرسی در تاریخ ۲۰ اردیبهشت‌ماه در دادسرای ساری، مدتی بعد با تودیع وثیقه تا پایان مراحل دادرسی به صورت موقت از زندان آزاد شده بود.
صدور احکام سنگین حبس و محرومیت‌های گسترده اجتماعی علیه شهروندان بهائی در حالی ادامه دارد که دستگاه‌های امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر موج تازه‌ای از سرکوب‌های سیستماتیک، شامل بازداشت‌های خودسرانه، یورش به منازل، تفتیش و مصادره اموال، و صدور احکام حبس و محرومیت از تحصیل و اشتغال را علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف کشور به اجرا گذاشته‌اند.
نهادهای حقوق بشری بارها این اقدامات را مصداق بارز تبعیض مذهبی و نقض آشکار حقوق بنیادین شهروندی خوانده‌اند.
#رومینا_گلی #داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
رومینا گلی، شهروند بهائی ساکن ساری، از سوی دادگاه انقلاب این شهر به پنج سال و هفت ماه و ۱۶ روز حبس تعزیری و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شد.
بر اساس حکم صادره توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب ساری که اخیرا به این شهروند ابلاغ شده است، خانم گلی از بابت اتهام «فعالیت آموزشی یا تبلیغی انحرافی مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام» (موضوع ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی) به پنج سال حبس تعزیری و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی، و از بابت اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به هفت ماه و ۱۶ روز حبس محکوم گردیده است.
رومینا گلی در تاریخ ۱۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ توسط نیروهای امنیتی در منزل خود بازداشت شد. ماموران در جریان این بازداشت ضمن تفتیش منزل، شماری از وسایل دیجیتال شخصی و کتاب‌های مذهبی مرتبط با آیین بهائی را ضبط کردند.
وی پس از برگزاری جلسه بازپرسی در تاریخ ۲۰ اردیبهشت‌ماه در دادسرای ساری، مدتی بعد با تودیع وثیقه تا پایان مراحل دادرسی به صورت موقت از زندان آزاد شده بود.
صدور احکام سنگین حبس و محرومیت‌های گسترده اجتماعی علیه شهروندان بهائی در حالی ادامه دارد که دستگاه‌های امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر موج تازه‌ای از سرکوب‌های سیستماتیک، شامل بازداشت‌های خودسرانه، یورش به منازل، تفتیش و مصادره اموال، و صدور احکام حبس و محرومیت از تحصیل و اشتغال را علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف کشور به اجرا گذاشته‌اند.
نهادهای حقوق بشری بارها این اقدامات را مصداق بارز تبعیض مذهبی و نقض آشکار حقوق بنیادین شهروندی خوانده‌اند.
#رومینا_گلی #داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
🤬9😱2😡1
Forwarded from گفت‌وشنود
در برابر شست‌وشوی مغزی در مدارس چه می‌توان کرد؟
سیستم آموزشی نظام اسلامی ساخته شده تا فرزندان را از همان کودکی در قالب اعتقادی خاصی فرم دهد.
بخش بزرگی از این قالب اعتقادی، دشمنی و دگرستیزی است. در این سیستم چیزهایی مانند نفرت و کینه یا انتقام‌جویی از مهم‌ترین ارزش‌ها محسوب می‌شوند. انسان مطلوب از نگر این سیستم فردی همواره خشمگین و عبوس است که آرزو و شعار مرگ و نابودی برای دیگران را آموخته است. کتاب‌های درسی، مراسم صبحگاهی، شعارهای روی دیوارها، و بعضی معلمین گزینش‌شده، همه در خدمت این هدف‌اند. در مقابل جایگاه اندیشه مستقل، هنر و موسیقی، دگرپذیری و همزیستی مسالمت‌آمیز، و پرورش شخصیت سالم در مدارس ایران خالی است.
اما این پایان کار نیست. خانه می‌تواند پادزهر تلقین‌های اعتقادی و مذهبی در مدرسه باشد. پدر و مادر می‌توانند با گفتگو، پرسشگری و معرفی روایت‌های گوناگون، ذهن کودک را از یک‌صدایی رسمی بیرون بکشند. کودک می‌تواند بیاموزد که انسان‌ها می‌توانند راه زندگی خود را بر اساس اصول عقلی و اخلاقی که خود برگزیده‌اند انتخاب کنند.
راه دیگر، شبکه‌های غیررسمی یادگیری است: کتاب، فیلم، موسیقی و فضای مجازی. حتی شکل‌های تازه‌ای از آموزش خانگی خصوصی یا جمعی میان دوستان و خانواده‌ها می‌تواند امکان یادگیری سالم‌تر را فراهم کند، جایی که کودکان در فضایی امن با ارزش‌های همزیستی و آزاداندیشی آشنا شوند.
خانه و جمع‌های دوستانه می‌توانند جایی باشند که کودک با روایت‌های گوناگون آشنا شود و بیاموزد که ارزش او یادیگران به عنوان یک انسان به عقائد دینی‌شان گره نخورده است، بلکه هر انسانی، از جمله او دارای ارزش ذاتی و است و حق دارد در امنیت و خوشبختی زندگی کند. وقتی او از کودکی تجربه گفت‌وگو میان ایده‌ها را داشته باشد، به جای تعصب، به همزیستی و مدارا خو می‌گیرد.
فرقه‌ها می‌کوشند ذهن کودک را در یک صدا محصور کنند. راه چاره این است: گشودن پنجره‌ها به صداهای دیگر، و پرورش نسلی که از تفاوت نهراسد، بلکه آن را فرصتی برای شناخت و بهزیستی بداند.
#دگماتیسم #آموزش_ایدئولوژیک #آزاد_اندیشی #تفکر_انتقادی #گفتگو_توانا
@Dualogue1402
سیستم آموزشی نظام اسلامی ساخته شده تا فرزندان را از همان کودکی در قالب اعتقادی خاصی فرم دهد.
بخش بزرگی از این قالب اعتقادی، دشمنی و دگرستیزی است. در این سیستم چیزهایی مانند نفرت و کینه یا انتقام‌جویی از مهم‌ترین ارزش‌ها محسوب می‌شوند. انسان مطلوب از نگر این سیستم فردی همواره خشمگین و عبوس است که آرزو و شعار مرگ و نابودی برای دیگران را آموخته است. کتاب‌های درسی، مراسم صبحگاهی، شعارهای روی دیوارها، و بعضی معلمین گزینش‌شده، همه در خدمت این هدف‌اند. در مقابل جایگاه اندیشه مستقل، هنر و موسیقی، دگرپذیری و همزیستی مسالمت‌آمیز، و پرورش شخصیت سالم در مدارس ایران خالی است.
اما این پایان کار نیست. خانه می‌تواند پادزهر تلقین‌های اعتقادی و مذهبی در مدرسه باشد. پدر و مادر می‌توانند با گفتگو، پرسشگری و معرفی روایت‌های گوناگون، ذهن کودک را از یک‌صدایی رسمی بیرون بکشند. کودک می‌تواند بیاموزد که انسان‌ها می‌توانند راه زندگی خود را بر اساس اصول عقلی و اخلاقی که خود برگزیده‌اند انتخاب کنند.
راه دیگر، شبکه‌های غیررسمی یادگیری است: کتاب، فیلم، موسیقی و فضای مجازی. حتی شکل‌های تازه‌ای از آموزش خانگی خصوصی یا جمعی میان دوستان و خانواده‌ها می‌تواند امکان یادگیری سالم‌تر را فراهم کند، جایی که کودکان در فضایی امن با ارزش‌های همزیستی و آزاداندیشی آشنا شوند.
خانه و جمع‌های دوستانه می‌توانند جایی باشند که کودک با روایت‌های گوناگون آشنا شود و بیاموزد که ارزش او یادیگران به عنوان یک انسان به عقائد دینی‌شان گره نخورده است، بلکه هر انسانی، از جمله او دارای ارزش ذاتی و است و حق دارد در امنیت و خوشبختی زندگی کند. وقتی او از کودکی تجربه گفت‌وگو میان ایده‌ها را داشته باشد، به جای تعصب، به همزیستی و مدارا خو می‌گیرد.
فرقه‌ها می‌کوشند ذهن کودک را در یک صدا محصور کنند. راه چاره این است: گشودن پنجره‌ها به صداهای دیگر، و پرورش نسلی که از تفاوت نهراسد، بلکه آن را فرصتی برای شناخت و بهزیستی بداند.
#دگماتیسم #آموزش_ایدئولوژیک #آزاد_اندیشی #تفکر_انتقادی #گفتگو_توانا
@Dualogue1402
👍7🏆3❤1
کنجکاوی، مهارتی که مدرسه به‌جای تقویت، خاموشش می‌کند
ژان پیاژه، روان‌شناس سوئیسی، در دهه ۱۹۳۰ با مشاهده مستقیم کودکان از جمله فرزندان خودش نشان داد کودکان از سنین پایین، نه دریافت‌کننده منفعل اطلاعات، بلکه «دانشمندان کوچک» هستند که فعالانه از طریق پرسش و آزمایش، مدلی از جهان اطراف خود می‌سازند. او این فرآیند را «ساخت‌گرایی» (Constructivism) نامید: دانش نه صرفا منتقل، بلکه توسط خود کودک، از طریق تعامل با محیط، ساخته می‌شود.
لو ویگوتسکی، روان‌شناس روسی، در «ذهن در جامعه» (که پس از مرگش، در دهه ۱۹۷۰ به انگلیسی ترجمه و منتشر شد) بر این نکته تاکید کرد که رشد شناختی کودک، تنها محصول اکتشاف فردی نیست، بلکه در تعامل کلامی با بزرگسالان به‌ویژه در پاسخ به پرسش‌های کودک شکل می‌گیرد. او مفهوم «منطقه تقریبی رشد» را مطرح کرد: فاصله میان آنچه کودک به‌تنهایی می‌تواند انجام دهد و آنچه با راهنمایی یک بزرگسال قادر به فهم آن است؛ فاصله‌ای که پرسش‌وپاسخ یکی از پرکاربردترین ابزارهای پرکردن آن است.
سوزان انگل، روان‌شناس رشد در کالج ویلیامز، در کتاب «ذهن کنجکاو» (۲۰۱۵) پژوهشی میدانی در کلاس‌های درس آمریکایی انجام داد و دریافت که به‌طور میانگین، فراوانی پرسیدن سوال‌های اکتشافی توسط کودکان از سنین پیش‌دبستانی تا کلاس پنجم، به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد؛ یافته‌ای که او آن را نه افت طبیعی کنجکاوی، بلکه بازتاب ساختار کلاس‌های درسی دانست که در آن‌ها فرصت و پاداش برای پرسیدن، کمتر از پاداش برای پاسخ درست دادن است.
نمونه‌ای که این پویایی را نشان می‌دهد، پژوهش میدانی مایکل تومازلو و همکارانش در موسسه‌ی ماکس پلانک است؛ آن‌ها در مطالعات مقایسه‌ای میان کودکان انسان و شامپانزه‌های جوان نشان دادند تفاوت اصلی در توانایی یادگیری، نه در هوش خام، بلکه در میل کودک انسان به «پرسیدن از دیگری» و اشتراک‌گذاری کنجکاوی از طریق زبان است؛ ظرفیتی که تومازلو آن را یکی از عوامل تعیین‌کننده در تکامل شناختی گونه انسان می‌داند.
آنچه از کنار هم گذاشتن این پژوهش‌ها برمی‌آید، تصویری است از پرسیدن نه به‌عنوان مزاحمتی که باید تحمل شود، بلکه به‌عنوان موتور اصلی‌ای که رشد ذهن را، از کودکی تا بزرگسالی، به پیش می‌برد.
#پرسشگری #علوم_شناختی #آموزش #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
ژان پیاژه، روان‌شناس سوئیسی، در دهه ۱۹۳۰ با مشاهده مستقیم کودکان از جمله فرزندان خودش نشان داد کودکان از سنین پایین، نه دریافت‌کننده منفعل اطلاعات، بلکه «دانشمندان کوچک» هستند که فعالانه از طریق پرسش و آزمایش، مدلی از جهان اطراف خود می‌سازند. او این فرآیند را «ساخت‌گرایی» (Constructivism) نامید: دانش نه صرفا منتقل، بلکه توسط خود کودک، از طریق تعامل با محیط، ساخته می‌شود.
لو ویگوتسکی، روان‌شناس روسی، در «ذهن در جامعه» (که پس از مرگش، در دهه ۱۹۷۰ به انگلیسی ترجمه و منتشر شد) بر این نکته تاکید کرد که رشد شناختی کودک، تنها محصول اکتشاف فردی نیست، بلکه در تعامل کلامی با بزرگسالان به‌ویژه در پاسخ به پرسش‌های کودک شکل می‌گیرد. او مفهوم «منطقه تقریبی رشد» را مطرح کرد: فاصله میان آنچه کودک به‌تنهایی می‌تواند انجام دهد و آنچه با راهنمایی یک بزرگسال قادر به فهم آن است؛ فاصله‌ای که پرسش‌وپاسخ یکی از پرکاربردترین ابزارهای پرکردن آن است.
سوزان انگل، روان‌شناس رشد در کالج ویلیامز، در کتاب «ذهن کنجکاو» (۲۰۱۵) پژوهشی میدانی در کلاس‌های درس آمریکایی انجام داد و دریافت که به‌طور میانگین، فراوانی پرسیدن سوال‌های اکتشافی توسط کودکان از سنین پیش‌دبستانی تا کلاس پنجم، به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد؛ یافته‌ای که او آن را نه افت طبیعی کنجکاوی، بلکه بازتاب ساختار کلاس‌های درسی دانست که در آن‌ها فرصت و پاداش برای پرسیدن، کمتر از پاداش برای پاسخ درست دادن است.
نمونه‌ای که این پویایی را نشان می‌دهد، پژوهش میدانی مایکل تومازلو و همکارانش در موسسه‌ی ماکس پلانک است؛ آن‌ها در مطالعات مقایسه‌ای میان کودکان انسان و شامپانزه‌های جوان نشان دادند تفاوت اصلی در توانایی یادگیری، نه در هوش خام، بلکه در میل کودک انسان به «پرسیدن از دیگری» و اشتراک‌گذاری کنجکاوی از طریق زبان است؛ ظرفیتی که تومازلو آن را یکی از عوامل تعیین‌کننده در تکامل شناختی گونه انسان می‌داند.
آنچه از کنار هم گذاشتن این پژوهش‌ها برمی‌آید، تصویری است از پرسیدن نه به‌عنوان مزاحمتی که باید تحمل شود، بلکه به‌عنوان موتور اصلی‌ای که رشد ذهن را، از کودکی تا بزرگسالی، به پیش می‌برد.
#پرسشگری #علوم_شناختی #آموزش #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍3❤2🏆2
۲ مهر، سالگرد اعدام محسن امیراصلانی
وقتی یک تفسیر دینی، حکم مرگ گرفت
محسن امیراصلانی در کلاس‌های خانگی قرآن، تفسیری شخصی از آیات ارائه می‌داد. یکی از حرف‌هایش این بود: ماجرای حضرت یونس و نهنگ را می‌توان نمادین دید، نه لزوما واقعه‌ای عینی. همین یک جمله، سرآغاز پرونده‌ای شد که قرار بود به قیمت جانش تمام شود.
نهادهای امنیتی این برداشت را «بدعت در دین» خواندند؛ اتهامی که در فقه سنتی، مرز باریکی با «ارتداد» دارد. برای حکومتی که تفسیر رسمی از متن مقدس را در انحصار خود می‌داند، هر خوانش مستقل، تهدیدی علیه اقتدار دینی-سیاسی محسوب می‌شود.
اتهام «توهین به پیامبر یونس» برای او پرونده‌ساز شد. در نظامی که سب النبی مجازات اعدام دارد، یک برداشت تفسیری از یک داستان قرآنی، به‌سادگی می‌تواند در قامت «اهانت به مقدسات» بازتعریف شود.
پرونده به دست قاضی ابوالقاسم صلواتی سپرده شد؛ نامی که در پرونده‌های عقیدتی و سیاسی، مترادف با صدور احکام سنگین است. آنچه با تفسیری متفاوت از یک متن آغاز شده بود، اکنون در مسیر اعدام قرار گرفته بود.
احکام اولیه او شامل حبس و شلاق بود، اما با پافشاری مقامات امنیتی و قضایی پرونده به سمت احکام سنگین‌تر سوق داده شد.
حکم اعدام او چندین بار در شعب مختلف دیوان عالی کشور نقض شد، اما در نهایت با دخالت رئیس وقت قوه قضائیه (طبق ماده ۱۸ قانون مجازات وقت) و ارجاع پرونده به شعبه ۱۳ دیوان عالی کشور، حکم اعدام به تایید نهایی رسید.
۲ مهر ۱۳۹۳، محسن در زندان رجایی‌شهر اعدام شد. به‌خاطر یک برداشت متفاوت از یک متن دینی. پرونده او هنوز نمادی است از مرزی که در جمهوری اسلامی میان «عقیده» و «جرم» ترسیم می‌شود.
#محسن_امیراصلانی #بدعت_در_دین #سب_النبی #توهین_به_مقدسات #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
وقتی یک تفسیر دینی، حکم مرگ گرفت
محسن امیراصلانی در کلاس‌های خانگی قرآن، تفسیری شخصی از آیات ارائه می‌داد. یکی از حرف‌هایش این بود: ماجرای حضرت یونس و نهنگ را می‌توان نمادین دید، نه لزوما واقعه‌ای عینی. همین یک جمله، سرآغاز پرونده‌ای شد که قرار بود به قیمت جانش تمام شود.
نهادهای امنیتی این برداشت را «بدعت در دین» خواندند؛ اتهامی که در فقه سنتی، مرز باریکی با «ارتداد» دارد. برای حکومتی که تفسیر رسمی از متن مقدس را در انحصار خود می‌داند، هر خوانش مستقل، تهدیدی علیه اقتدار دینی-سیاسی محسوب می‌شود.
اتهام «توهین به پیامبر یونس» برای او پرونده‌ساز شد. در نظامی که سب النبی مجازات اعدام دارد، یک برداشت تفسیری از یک داستان قرآنی، به‌سادگی می‌تواند در قامت «اهانت به مقدسات» بازتعریف شود.
پرونده به دست قاضی ابوالقاسم صلواتی سپرده شد؛ نامی که در پرونده‌های عقیدتی و سیاسی، مترادف با صدور احکام سنگین است. آنچه با تفسیری متفاوت از یک متن آغاز شده بود، اکنون در مسیر اعدام قرار گرفته بود.
احکام اولیه او شامل حبس و شلاق بود، اما با پافشاری مقامات امنیتی و قضایی پرونده به سمت احکام سنگین‌تر سوق داده شد.
حکم اعدام او چندین بار در شعب مختلف دیوان عالی کشور نقض شد، اما در نهایت با دخالت رئیس وقت قوه قضائیه (طبق ماده ۱۸ قانون مجازات وقت) و ارجاع پرونده به شعبه ۱۳ دیوان عالی کشور، حکم اعدام به تایید نهایی رسید.
۲ مهر ۱۳۹۳، محسن در زندان رجایی‌شهر اعدام شد. به‌خاطر یک برداشت متفاوت از یک متن دینی. پرونده او هنوز نمادی است از مرزی که در جمهوری اسلامی میان «عقیده» و «جرم» ترسیم می‌شود.
#محسن_امیراصلانی #بدعت_در_دین #سب_النبی #توهین_به_مقدسات #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😢7👏3