«جمهوری اسلامی، اسلام واقعی نیست؟»
چرا «اسلام واقعی»، «اسلام غیرواقعی» را از میدان بیرون نمی‌کند؟
ورق بزنید
یکی از ادعاهای بعضی از اسلام‌گرایان ایرانی این است که: «نظام ولایت فقیه نماینده اسلام واقعی نیست.» بسیاری از اسلام‌باوران می‌گویند سرکوب دائمی دینی، حجاب اجباری، تبعیض، خشونت‌های مبتنی بر ایمان و اعدام‌هایی که به نام دین انجام می‌شود، با «اسلام واقعی» سازگار نیست و نظام ولایت (جمهوری اسلامی) فقط از نام دین سوءاستفاده می‌کند. این ادعاها تا چه حد بجا هستند؟
▪️آیا اسلام، واقعی و غیر واقعی دارد؟
مشکل اصلی ادعاها در زمینه واقعی نبودن اسلام نظام اسلامی، این است که تقریباً همه جریان‌های اسلامی خود را «واقعی‌تر» از دیگری می‌دانند. ابهام و آشفتگی در متون دینی و تفسیر-زدگی باعث شده تا گروه‌های متعدد اسلامی بتوانند تقریبا هر چیزی را با کمی تفسیر و اتخاذ رویکردهای کلامی به اسلام نسبت دهند. به همین دلیل حتی درون مسلمانان نیز بر اساس فقه و تفسیر اختلافات بزرگ و حتی خونینی وجود دارد. به نظر می‌رسد احتمالا چیزی به نام اسلام واقعی قابل تشخیص کامل نیست. برای کسی که بیرون نزاع‌های فقهی ایستاده، پرسش ساده است: با چه معیار مستقلی می‌توان تشخیص داد کدام شاخه یا تفسیر واقعا نماینده اصل اسلام است؟
▪️چرا «اسلام واقعی»، «اسلام غیر واقعی» را شکست نمی‌دهد؟
با تمام تنوع در تفسیر اسلام، بعضی اسلام‌باوران در ایران اصرار دارند که ولایت فقیه نماینده اسلام واقعی نیست، و حتی تخریب‌کننده آن است. اما اگر جمهوری اسلامی دهه‌ها توانسته از قرآن، فقه، روحانیت، احکام شرعی و مفاهیم دینی برای توجیه قوانین و سیاست‌های خود استفاده کند، چرا «اسلام واقعی» نتوانسته به همان اندازه قدرتمند در برابر آن بایستد؟ چرا هرگاه حکومتی به نام اسلام سرکوب می‌کند، پس از آن می‌شنویم که «این اسلام واقعی نبود»؛ اما پیش از سرکوب، صدای هیچ مدل دیگری از اسلام آن‌قدر قدرتمند و موثر نیست که جلوی آن را بگیرد؟
▪️چه کسی اسلام واقعی را تعیین می‌کند؟
تقریبا تمامی شاخه‌های اسلام معتقدند که خودشان اسلام واقعی هستند. علی خامنه‌ای بارها مخالفان و منتقدان یا مسلمانان سایر کشورها را به داشتن اسلام‌هایی غیرواقعی متهم می‌کرد. اما اگر یک تفسیر از اسلام آزادی، مدارا و اختیار را می‌پذیرد و تفسیری دیگر حجاب اجباری، اعدام «کافران» و «مرتدها» یا اجبار دینی را توجیه می‌کند، شاید کافی نباشد که فقط بگوییم تفسیر دوم «غیرواقعی» است. شاید اسلام اصیل یکی از این دو یا اساسا خارج از این دو دیدگاه باشد، یا اصل منسجمی نداشته باشد؟ اگر یک برداشت «غلط» بارها و بارها از دل یک سنت دینی بیرون می‌آید، شاید لازم باشد خود آن سنت، متون و امکان‌های تفسیری آن نیز بررسی شوند.
#نقد_دین #اسلامگرایی #افراط_گرایی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چرا «اسلام واقعی»، «اسلام غیرواقعی» را از میدان بیرون نمی‌کند؟
ورق بزنید
یکی از ادعاهای بعضی از اسلام‌گرایان ایرانی این است که: «نظام ولایت فقیه نماینده اسلام واقعی نیست.» بسیاری از اسلام‌باوران می‌گویند سرکوب دائمی دینی، حجاب اجباری، تبعیض، خشونت‌های مبتنی بر ایمان و اعدام‌هایی که به نام دین انجام می‌شود، با «اسلام واقعی» سازگار نیست و نظام ولایت (جمهوری اسلامی) فقط از نام دین سوءاستفاده می‌کند. این ادعاها تا چه حد بجا هستند؟
▪️آیا اسلام، واقعی و غیر واقعی دارد؟
مشکل اصلی ادعاها در زمینه واقعی نبودن اسلام نظام اسلامی، این است که تقریباً همه جریان‌های اسلامی خود را «واقعی‌تر» از دیگری می‌دانند. ابهام و آشفتگی در متون دینی و تفسیر-زدگی باعث شده تا گروه‌های متعدد اسلامی بتوانند تقریبا هر چیزی را با کمی تفسیر و اتخاذ رویکردهای کلامی به اسلام نسبت دهند. به همین دلیل حتی درون مسلمانان نیز بر اساس فقه و تفسیر اختلافات بزرگ و حتی خونینی وجود دارد. به نظر می‌رسد احتمالا چیزی به نام اسلام واقعی قابل تشخیص کامل نیست. برای کسی که بیرون نزاع‌های فقهی ایستاده، پرسش ساده است: با چه معیار مستقلی می‌توان تشخیص داد کدام شاخه یا تفسیر واقعا نماینده اصل اسلام است؟
▪️چرا «اسلام واقعی»، «اسلام غیر واقعی» را شکست نمی‌دهد؟
با تمام تنوع در تفسیر اسلام، بعضی اسلام‌باوران در ایران اصرار دارند که ولایت فقیه نماینده اسلام واقعی نیست، و حتی تخریب‌کننده آن است. اما اگر جمهوری اسلامی دهه‌ها توانسته از قرآن، فقه، روحانیت، احکام شرعی و مفاهیم دینی برای توجیه قوانین و سیاست‌های خود استفاده کند، چرا «اسلام واقعی» نتوانسته به همان اندازه قدرتمند در برابر آن بایستد؟ چرا هرگاه حکومتی به نام اسلام سرکوب می‌کند، پس از آن می‌شنویم که «این اسلام واقعی نبود»؛ اما پیش از سرکوب، صدای هیچ مدل دیگری از اسلام آن‌قدر قدرتمند و موثر نیست که جلوی آن را بگیرد؟
▪️چه کسی اسلام واقعی را تعیین می‌کند؟
تقریبا تمامی شاخه‌های اسلام معتقدند که خودشان اسلام واقعی هستند. علی خامنه‌ای بارها مخالفان و منتقدان یا مسلمانان سایر کشورها را به داشتن اسلام‌هایی غیرواقعی متهم می‌کرد. اما اگر یک تفسیر از اسلام آزادی، مدارا و اختیار را می‌پذیرد و تفسیری دیگر حجاب اجباری، اعدام «کافران» و «مرتدها» یا اجبار دینی را توجیه می‌کند، شاید کافی نباشد که فقط بگوییم تفسیر دوم «غیرواقعی» است. شاید اسلام اصیل یکی از این دو یا اساسا خارج از این دو دیدگاه باشد، یا اصل منسجمی نداشته باشد؟ اگر یک برداشت «غلط» بارها و بارها از دل یک سنت دینی بیرون می‌آید، شاید لازم باشد خود آن سنت، متون و امکان‌های تفسیری آن نیز بررسی شوند.
#نقد_دین #اسلامگرایی #افراط_گرایی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍11❤2
هنری به نام شنیدن
گوش دادن فعال؛ یعنی چه؟
چند بار وسط حرف کسی، داشتی جواب را آماده می‌کردی؟
یک صحنه آشنا: دوستت دارد از یک مشکل حرف می‌زند، و تو در ذهنت داری راه‌حل می‌سازی یا منتظری نوبتت برسد تا تجربه مشابه خودت را تعریف کنی. او حرف می‌زند، اما تو واقعا «نمی‌شنوی». این دقیقا چیزی است که روان‌شناسی به آن «گوش‌ندادن فعال» می‌گوید، در برابر مفهومی به نام «گوش دادن فعال».
اصطلاح «گوش دادن فعال» (Active Listening) را کارل راجرز، روان‌شناس انسان‌گرا، به همراه همکارش ریچارد فارسون در سال ۱۹۵۷ در مقاله‌ای معرفی کردند.
تعریف آن‌ها ساده اما عمیق بود: گوش دادن فعال یعنی تلاش واقعی برای فهمیدن دنیای طرف مقابل از دریچه چشم خودش، نه از دریچه چشم تو؛ و نشان‌دادن این فهم، نه فقط سکوت‌کردن و سر تکان‌دادن.
فکت جالب‌تر این‌جاست: پژوهشگرانی به نام دیوید براکمن و جاشوا کالا در دانشگاه استنفورد و برکلی، در مطالعه‌ای که سال ۲۰۱۶ در مجله علمی Science منتشر شد، نشان دادند گفت‌وگوهای کوتاه اما همراه با گوش‌دادن واقعی و بدون قضاوت که به آن‌ها «کانواسینگ عمیق» می‌گویند، توانست تعصب افراد نسبت به گروه‌های اقلیت جنسیتی را برای ماه‌ها کاهش دهد؛ در حالی که صرفا استدلال‌آوردن یا ارائه اطلاعات، تقریبا هیچ اثری نداشت.
تفاوت اصلی، فقط شنیدن واقعی تجربه طرف مقابل بود، نه متقاعدکردنش.
این یافته برای جامعه‌ای مثل ایران، با تنوع قومی، مذهبی، و باورهای سیاسی متفاوت، حرف مهمی دارد: تغییر نگاه آدم‌ها نسبت به کسانی که با آن‌ها اختلاف باور دارند، کمتر از راه جروبحث و استدلال اتفاق می‌افتد، و بیشتر از راه یک گفت‌وگوی واقعی که در آن کسی احساس شنیده‌شدن کند.
چند بار پیش آمده که یک بحث سیاسی یا مذهبی بین دو آشنا، فقط به‌خاطر گوش‌ندادن، به قطع رابطه انجامیده؟
دفعه بعد که با کسی طرف حساب شدی که باورش با تو فرق دارد، یک تمرین ساده کن: تا او حرفش تمام نشده، هیچ جمله‌ای در ذهنت آماده نکن. فقط بشنو. ببین چه اتفاقی می‌افتد.
#گوش_دادن_فعال #هنر_شنیدن #همدلی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
گوش دادن فعال؛ یعنی چه؟
چند بار وسط حرف کسی، داشتی جواب را آماده می‌کردی؟
یک صحنه آشنا: دوستت دارد از یک مشکل حرف می‌زند، و تو در ذهنت داری راه‌حل می‌سازی یا منتظری نوبتت برسد تا تجربه مشابه خودت را تعریف کنی. او حرف می‌زند، اما تو واقعا «نمی‌شنوی». این دقیقا چیزی است که روان‌شناسی به آن «گوش‌ندادن فعال» می‌گوید، در برابر مفهومی به نام «گوش دادن فعال».
اصطلاح «گوش دادن فعال» (Active Listening) را کارل راجرز، روان‌شناس انسان‌گرا، به همراه همکارش ریچارد فارسون در سال ۱۹۵۷ در مقاله‌ای معرفی کردند.
تعریف آن‌ها ساده اما عمیق بود: گوش دادن فعال یعنی تلاش واقعی برای فهمیدن دنیای طرف مقابل از دریچه چشم خودش، نه از دریچه چشم تو؛ و نشان‌دادن این فهم، نه فقط سکوت‌کردن و سر تکان‌دادن.
فکت جالب‌تر این‌جاست: پژوهشگرانی به نام دیوید براکمن و جاشوا کالا در دانشگاه استنفورد و برکلی، در مطالعه‌ای که سال ۲۰۱۶ در مجله علمی Science منتشر شد، نشان دادند گفت‌وگوهای کوتاه اما همراه با گوش‌دادن واقعی و بدون قضاوت که به آن‌ها «کانواسینگ عمیق» می‌گویند، توانست تعصب افراد نسبت به گروه‌های اقلیت جنسیتی را برای ماه‌ها کاهش دهد؛ در حالی که صرفا استدلال‌آوردن یا ارائه اطلاعات، تقریبا هیچ اثری نداشت.
تفاوت اصلی، فقط شنیدن واقعی تجربه طرف مقابل بود، نه متقاعدکردنش.
این یافته برای جامعه‌ای مثل ایران، با تنوع قومی، مذهبی، و باورهای سیاسی متفاوت، حرف مهمی دارد: تغییر نگاه آدم‌ها نسبت به کسانی که با آن‌ها اختلاف باور دارند، کمتر از راه جروبحث و استدلال اتفاق می‌افتد، و بیشتر از راه یک گفت‌وگوی واقعی که در آن کسی احساس شنیده‌شدن کند.
چند بار پیش آمده که یک بحث سیاسی یا مذهبی بین دو آشنا، فقط به‌خاطر گوش‌ندادن، به قطع رابطه انجامیده؟
دفعه بعد که با کسی طرف حساب شدی که باورش با تو فرق دارد، یک تمرین ساده کن: تا او حرفش تمام نشده، هیچ جمله‌ای در ذهنت آماده نکن. فقط بشنو. ببین چه اتفاقی می‌افتد.
#گوش_دادن_فعال #هنر_شنیدن #همدلی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👏3🏆2
محمد مرندی در یک گفتگو با ماریو ناوفال، پادکستر و تحلیلگر سیاسی،
درباره حکم شلاق پرستو احمدی:
«مثل شلاق زدن به اسب نیست»
دادگاه تجدیدنظر استان قم حکم ۷۴ ضربه شلاق پرستو احمدی، خواننده «کنسرت کاروانسرا»، و شماری از عوامل این اجرا را تأیید کرده است.
محمد مرندی، تحلیلگر سیاسی نزدیک به حکومت، در گفت‌وگویی باماریو تاوفال
اینفلوئنسر، پادکستر و تحلیلگر سیاسی لبنانی-استرالیایی که به ویژه به دلیل میزبانی یکی از بزرگ‌ترین و پرمخاطب‌ترین برنامه‌های صوتی زنده در شبکه اجتماعی اکس شناخته می‌شود، به شیوه توصیف این مجازات اعتراض کرد و گفت شلاق مورد بحث «مثل شلاق زدن به اسب» نیست و آن را «ضربه‌ای بسیار سبک» توصیف کرد.
#محمد_مرندی #پرستو_احمدی #شلاق #نه_به_جمهوری_اسلامی
درباره حکم شلاق پرستو احمدی:
«مثل شلاق زدن به اسب نیست»
دادگاه تجدیدنظر استان قم حکم ۷۴ ضربه شلاق پرستو احمدی، خواننده «کنسرت کاروانسرا»، و شماری از عوامل این اجرا را تأیید کرده است.
محمد مرندی، تحلیلگر سیاسی نزدیک به حکومت، در گفت‌وگویی باماریو تاوفال
اینفلوئنسر، پادکستر و تحلیلگر سیاسی لبنانی-استرالیایی که به ویژه به دلیل میزبانی یکی از بزرگ‌ترین و پرمخاطب‌ترین برنامه‌های صوتی زنده در شبکه اجتماعی اکس شناخته می‌شود، به شیوه توصیف این مجازات اعتراض کرد و گفت شلاق مورد بحث «مثل شلاق زدن به اسب» نیست و آن را «ضربه‌ای بسیار سبک» توصیف کرد.
#محمد_مرندی #پرستو_احمدی #شلاق #نه_به_جمهوری_اسلامی
🤮9🤬5🔥1
ویل کیملیکا
چگونه از تفاوت دفاع کنیم بی‌آنکه فرد را قربانی کنیم؟
سال ۱۹۷۸ زنی از قبیله بومی سانتا کلارا در آمریکا، به‌خاطر ازدواج با مردی از بیرون قبیله، فرزندانش را از عضویت در جامعه خودش محروم دید؛ در حالی که همین قاعده درباره‌ی مردان قبیله اعمال نمی‌شد. پرسش این بود: وقتی یک اقلیت برای بقای فرهنگ خود حق ویژه می‌گیرد، آیا می‌تواند همان حق را علیه اعضای خودش به کار ببرد؟
ویل کیملیکا، فیلسوف سیاسی کانادایی و استاد دانشگاه کوئینز، یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان چندفرهنگ‌گرایی لیبرال است. او در کتاب‌های لیبرالیسم، اجتماع و فرهنگ (۱۹۸۹) و شهروندی چندفرهنگی (۱۹۹۵) استدلال کرد که فرهنگ، «بستر انتخاب» افراد است و بی‌عدالتی نسبت به فرهنگ اقلیت، آزادی اعضای آن را هم تهدید می‌کند.
اما کیملیکا برای پاسخ به پرسش بالا، تمایزی کلیدی ساخت. «حمایت‌های بیرونی» یعنی حقوقی که گروه را در برابر فشار اقتصادی و سیاسی جامعه اکثریت محافظت می‌کند؛ مانند حق زبان، خودگردانی یا نمایندگی ویژه. به باور او، لیبرال‌ها می‌توانند از این حقوق دفاع کنند، چون برابری میان گروه‌ها را تقویت می‌کنند.
در مقابل، «محدودیت‌های درونی» حقوقی است که گروه علیه اعضای خودش به کار می‌برد تا مانع تردید، ارتداد یا اصلاح شود. کیملیکا این را نپذیرفتنی می‌دانست، چون آزادی فرد برای بازنگری در باورها و شیوه زندگی‌اش را نابود می‌کند؛ همان چیزی که دلیل اصلی دفاع از فرهنگ بود. به بیان او، گروه حق دارد از خودش در برابر جامعه بزرگ‌تر محافظت کند، اما حق ندارد از اعضایش در برابر خودشان «محافظت» کند.
او در عین حال محتاط بود: دولت‌ها نباید اقلیت‌های غیرلیبرال را با زور لیبرال کنند، مگر در موارد نقض شدید حقوق بشر مانند برده‌داری یا شکنجه؛ در سایر موارد، گفت‌وگو و اصلاح از درون را ترجیح می‌داد.
سوزان اوکین در مقاله «آیا چندفرهنگ‌گرایی برای زنان بد است؟» هشدار داد حقوق گروهی می‌تواند پدرسالاری را تثبیت کند. تمایز کیملیکا پاسخی به همین نگرانی بود: حمایت از گروه، اما نه به بهای اسارت فرد.
نگاه چندفرهنگی کیملیکا امروز در هر بحثی درباره حقوق اقلیت‌های دینی و قومی کاربردی است: مرز میان پاسداری از تفاوت و مصونیت‌دادن به آن از هر پرسشی، همان مرزی است که او کشید.
#تفاوت #چند_فرهنگ_گرایی #پلورالیسم #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چگونه از تفاوت دفاع کنیم بی‌آنکه فرد را قربانی کنیم؟
سال ۱۹۷۸ زنی از قبیله بومی سانتا کلارا در آمریکا، به‌خاطر ازدواج با مردی از بیرون قبیله، فرزندانش را از عضویت در جامعه خودش محروم دید؛ در حالی که همین قاعده درباره‌ی مردان قبیله اعمال نمی‌شد. پرسش این بود: وقتی یک اقلیت برای بقای فرهنگ خود حق ویژه می‌گیرد، آیا می‌تواند همان حق را علیه اعضای خودش به کار ببرد؟
ویل کیملیکا، فیلسوف سیاسی کانادایی و استاد دانشگاه کوئینز، یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان چندفرهنگ‌گرایی لیبرال است. او در کتاب‌های لیبرالیسم، اجتماع و فرهنگ (۱۹۸۹) و شهروندی چندفرهنگی (۱۹۹۵) استدلال کرد که فرهنگ، «بستر انتخاب» افراد است و بی‌عدالتی نسبت به فرهنگ اقلیت، آزادی اعضای آن را هم تهدید می‌کند.
اما کیملیکا برای پاسخ به پرسش بالا، تمایزی کلیدی ساخت. «حمایت‌های بیرونی» یعنی حقوقی که گروه را در برابر فشار اقتصادی و سیاسی جامعه اکثریت محافظت می‌کند؛ مانند حق زبان، خودگردانی یا نمایندگی ویژه. به باور او، لیبرال‌ها می‌توانند از این حقوق دفاع کنند، چون برابری میان گروه‌ها را تقویت می‌کنند.
در مقابل، «محدودیت‌های درونی» حقوقی است که گروه علیه اعضای خودش به کار می‌برد تا مانع تردید، ارتداد یا اصلاح شود. کیملیکا این را نپذیرفتنی می‌دانست، چون آزادی فرد برای بازنگری در باورها و شیوه زندگی‌اش را نابود می‌کند؛ همان چیزی که دلیل اصلی دفاع از فرهنگ بود. به بیان او، گروه حق دارد از خودش در برابر جامعه بزرگ‌تر محافظت کند، اما حق ندارد از اعضایش در برابر خودشان «محافظت» کند.
او در عین حال محتاط بود: دولت‌ها نباید اقلیت‌های غیرلیبرال را با زور لیبرال کنند، مگر در موارد نقض شدید حقوق بشر مانند برده‌داری یا شکنجه؛ در سایر موارد، گفت‌وگو و اصلاح از درون را ترجیح می‌داد.
سوزان اوکین در مقاله «آیا چندفرهنگ‌گرایی برای زنان بد است؟» هشدار داد حقوق گروهی می‌تواند پدرسالاری را تثبیت کند. تمایز کیملیکا پاسخی به همین نگرانی بود: حمایت از گروه، اما نه به بهای اسارت فرد.
نگاه چندفرهنگی کیملیکا امروز در هر بحثی درباره حقوق اقلیت‌های دینی و قومی کاربردی است: مرز میان پاسداری از تفاوت و مصونیت‌دادن به آن از هر پرسشی، همان مرزی است که او کشید.
#تفاوت #چند_فرهنگ_گرایی #پلورالیسم #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤8🤔1
پذیرفته‌شدن، پیش از قضاوت‌شدن
همه‌مان یک نفر را می‌شناسیم که پیشش هر حرفی می‌شود زد، بدون ترس از قضاوت‌شدن؛ نه پدر و مادر سخت‌گیر، نه دوستی که فورا نصیحت می‌کند، بلکه کسی که فقط گوش می‌دهد و تو را همان‌طور که هستی می‌پذیرد. چرا پیش او راحت‌تریم؟
کارل راجرز، روان‌شناس انسان‌گرا و پایه‌گذار رویکرد «مراجع‌محور» در روان‌درمانی، دهه ۱۹۵۰ مفهومی معرفی کرد به نام «توجه مثبت غیرشرطی» (Unconditional Positive Regard).
منظور او این بود: پذیرفتن فرد به‌همان شکلی که هست، بدون شرط‌گذاشتن روی رفتار، باورها یا احساساتش؛ یعنی نه اینکه هر کاری بکند تاییدش کنیم، بلکه ارزش انسانی‌اش را جدا از رفتارش به رسمیت بشناسیم.
راجرز در پژوهش‌های بالینی خودش نشان داد وقتی درمانگر این نوع پذیرش را نسبت به مراجع نشان می‌دهد، فرد کمتر در برابر بازخورد دفاعی می‌شود و بیشتر مایل است واقعیت خودش را، حتی بخش‌های ناخوشایندش را، بپذیرد و رشد کند؛ برخلاف رابطه‌هایی که پذیرش در آن‌ها «شرطی» است، یعنی «اگر این‌طور باشی دوستت دارم، در غیر اینصورت، نه».
این مفهوم در جامعه‌ای مثل ایران، جایی که خیلی وقت‌ها محبت خانوادگی یا اجتماعی با شرط‌هایی مثل «اگر مثل بقیه باشی»، «اگر این باور را کنار بگذاری»، یا «اگر آن‌طور که انتظار داریم رفتار کنی» گره خورده، معنای خاصی پیدا می‌کند.
چند بار پیش آمده که یک نوجوان، یک زوج جوان، یا فردی با سبک زندگی متفاوت، فقط به‌خاطر ترس از قضاوت خانواده یا جامعه، بخش مهمی از خودش را پنهان کرده؟
توجه مثبت غیرشرطی به‌معنای تأاید هر رفتاری نیست؛ به‌معنای این است که رابطه، پیش از هر قضاوتی، امن باشد.
حالا از خودت بپرس: در نزدیک‌ترین رابطه‌ات، آیا طرف مقابل احساس می‌کند بدون شرط پذیرفته شده، یا همیشه باید چیزی را ثابت کند تا دوستش داشته باشند؟
#قضاوت #پذیرش #توجه_غیرشرطی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
همه‌مان یک نفر را می‌شناسیم که پیشش هر حرفی می‌شود زد، بدون ترس از قضاوت‌شدن؛ نه پدر و مادر سخت‌گیر، نه دوستی که فورا نصیحت می‌کند، بلکه کسی که فقط گوش می‌دهد و تو را همان‌طور که هستی می‌پذیرد. چرا پیش او راحت‌تریم؟
کارل راجرز، روان‌شناس انسان‌گرا و پایه‌گذار رویکرد «مراجع‌محور» در روان‌درمانی، دهه ۱۹۵۰ مفهومی معرفی کرد به نام «توجه مثبت غیرشرطی» (Unconditional Positive Regard).
منظور او این بود: پذیرفتن فرد به‌همان شکلی که هست، بدون شرط‌گذاشتن روی رفتار، باورها یا احساساتش؛ یعنی نه اینکه هر کاری بکند تاییدش کنیم، بلکه ارزش انسانی‌اش را جدا از رفتارش به رسمیت بشناسیم.
راجرز در پژوهش‌های بالینی خودش نشان داد وقتی درمانگر این نوع پذیرش را نسبت به مراجع نشان می‌دهد، فرد کمتر در برابر بازخورد دفاعی می‌شود و بیشتر مایل است واقعیت خودش را، حتی بخش‌های ناخوشایندش را، بپذیرد و رشد کند؛ برخلاف رابطه‌هایی که پذیرش در آن‌ها «شرطی» است، یعنی «اگر این‌طور باشی دوستت دارم، در غیر اینصورت، نه».
این مفهوم در جامعه‌ای مثل ایران، جایی که خیلی وقت‌ها محبت خانوادگی یا اجتماعی با شرط‌هایی مثل «اگر مثل بقیه باشی»، «اگر این باور را کنار بگذاری»، یا «اگر آن‌طور که انتظار داریم رفتار کنی» گره خورده، معنای خاصی پیدا می‌کند.
چند بار پیش آمده که یک نوجوان، یک زوج جوان، یا فردی با سبک زندگی متفاوت، فقط به‌خاطر ترس از قضاوت خانواده یا جامعه، بخش مهمی از خودش را پنهان کرده؟
توجه مثبت غیرشرطی به‌معنای تأاید هر رفتاری نیست؛ به‌معنای این است که رابطه، پیش از هر قضاوتی، امن باشد.
حالا از خودت بپرس: در نزدیک‌ترین رابطه‌ات، آیا طرف مقابل احساس می‌کند بدون شرط پذیرفته شده، یا همیشه باید چیزی را ثابت کند تا دوستش داشته باشند؟
#قضاوت #پذیرش #توجه_غیرشرطی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤11👍1🏆1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مصادره هنر؛ وقتی حکومت تعیین می‌کند چه کسی «هنرمند» باشد
اصاله نصری، ملکه موسیقی عرب، ۱۵ سال به‌دلیل مخالفت با بشار اسد از سوریه دور بود. پس از سقوط اسد و روی‌کارآمدن احمد الشرع، به دمشق بازگشت و با حمایت رسمی وزارت فرهنگ سوریه روی صحنه رفت؛ وزیر فرهنگ به‌شخصه در کنسرتش حضور یافت و به او «سپر افتخار» اهدا کرد.
تصویری از کشوری که می‌خواهد فارغ از گذشته سیاسی هنرمندانش، به زندگی هنری عادی بازگردد.
در ایران اما موضوع فراتر از یک خواننده زن یا مرد است؛ مسئله سیاست کلان حکومت در قبال هر هنرمند تبعیدی است. این روزها موج تازه‌ای از تبلیغات حکومتی برای بازگرداندن برخی هنرمندان مهاجر به ایران راه افتاده؛ اما این بازگشت‌ها هرگز بر پایه آزادی هنری نیست، بلکه معامله‌ای‌ست: پذیرش خط قرمزهای نظام در ازای اجازه فعالیت. حبیب محبیان با وعده «آزادی فعالیت هنری» بازگشت اما در عمل به انزوا کشیده شد؛ در مقابل، هنرمندانی مثل قیصر که حاضر به همکاری تبلیغاتی شدند، در مراسم‌های رسمی حکومتی به نمایش گذاشته می‌شوند تا دروغِ «فضای اجتماعی و هنری آزاد» را باورپذیر کنند عملا تبدیل به بلندگوی نظام.
این همان مصادره هنر است: حکومتی که خودش هنرمند را به تبعید رانده، حالا با گزینش سلیقه‌ای چه کسی حق بازگشت و فعالیت دارد، هنر را به ابزار مشروعیت‌بخشی به خودش تبدیل می‌کند.
برای زنان مساله سخت‌تر هم هست، روایت پرستو احمدی و کنسرت کاروانسرا هشدار است: ۷۴ ضربه شلاق و سال‌ها محرومیت از هنر، فقط برای اجرا و یک کنسرت مجازی.
نتیجه روشن است: در ایران، آزادی هنری وجود ندارد؛ فقط دو مسیر هست همکاری با حکومت یا مجازات و انزوا.
#مصادره_هنر #آواز_زنان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
اصاله نصری، ملکه موسیقی عرب، ۱۵ سال به‌دلیل مخالفت با بشار اسد از سوریه دور بود. پس از سقوط اسد و روی‌کارآمدن احمد الشرع، به دمشق بازگشت و با حمایت رسمی وزارت فرهنگ سوریه روی صحنه رفت؛ وزیر فرهنگ به‌شخصه در کنسرتش حضور یافت و به او «سپر افتخار» اهدا کرد.
تصویری از کشوری که می‌خواهد فارغ از گذشته سیاسی هنرمندانش، به زندگی هنری عادی بازگردد.
در ایران اما موضوع فراتر از یک خواننده زن یا مرد است؛ مسئله سیاست کلان حکومت در قبال هر هنرمند تبعیدی است. این روزها موج تازه‌ای از تبلیغات حکومتی برای بازگرداندن برخی هنرمندان مهاجر به ایران راه افتاده؛ اما این بازگشت‌ها هرگز بر پایه آزادی هنری نیست، بلکه معامله‌ای‌ست: پذیرش خط قرمزهای نظام در ازای اجازه فعالیت. حبیب محبیان با وعده «آزادی فعالیت هنری» بازگشت اما در عمل به انزوا کشیده شد؛ در مقابل، هنرمندانی مثل قیصر که حاضر به همکاری تبلیغاتی شدند، در مراسم‌های رسمی حکومتی به نمایش گذاشته می‌شوند تا دروغِ «فضای اجتماعی و هنری آزاد» را باورپذیر کنند عملا تبدیل به بلندگوی نظام.
این همان مصادره هنر است: حکومتی که خودش هنرمند را به تبعید رانده، حالا با گزینش سلیقه‌ای چه کسی حق بازگشت و فعالیت دارد، هنر را به ابزار مشروعیت‌بخشی به خودش تبدیل می‌کند.
برای زنان مساله سخت‌تر هم هست، روایت پرستو احمدی و کنسرت کاروانسرا هشدار است: ۷۴ ضربه شلاق و سال‌ها محرومیت از هنر، فقط برای اجرا و یک کنسرت مجازی.
نتیجه روشن است: در ایران، آزادی هنری وجود ندارد؛ فقط دو مسیر هست همکاری با حکومت یا مجازات و انزوا.
#مصادره_هنر #آواز_زنان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😍9👍6
تئوری ذهن
پلی به سوی دیگری
یک آزمایش معروف در روان‌شناسی را تصور کن: به یک کودک چهارساله نشان می‌دهند که عروسکی به نام «سالی» تیله‌اش را در یک جعبه می‌گذارد و می‌رود بیرون.
بعد عروسک دیگری، «ان»، تیله را برمی‌دارد و در جای دیگری می‌گذارد.
از کودک می‌پرسند: «سالی وقتی برگردد، تیله را کجا دنبال می‌کند؟» کودک چهارساله درست می‌گوید: «همان جعبه اول»، چون می‌داند سالی خبر ندارد تیله جابه‌جا شده. اما وقتی همین آزمایش با کودکی سه‌ساله انجام شود، کودک سه‌ساله می‌گوید «جای جدید»، چون نمی‌تواند تصور کند ذهن سالی چیزی غیر از واقعیت را باور دارد.
این آزمایش، معروف به «آزمون سالی-ان»، توسط سایمون بارون-کوهن، آلن لزلی و اوتا فریث در سال ۱۹۸۵ طراحی شد و نقطه عطفی در مطالعه مفهومی به نام «تئوری ذهن» بود: توانایی درک اینکه دیگران باورها، دانش و احساساتی متفاوت از ما دارند.
تئوری ذهن، پایه بیولوژیک همدلی است؛ چون پیش از اینکه بتوانی با کسی همدلی کنی، باید اول بفهمی او دنیا را از زاویه‌ای متفاوت از تو می‌بیند.
بدون این توانایی، گفت‌وگو فقط تلاشی است برای اینکه دیگری «مثل من فکر کند»، نه تلاشی برای فهمیدن او همان‌طور که هست.
این موضوع در جامعه‌ای مثل ایران، با فاصله نسلی عمیق و طیف گسترده‌ای از باورهای سیاسی، مذهبی و سبک زندگی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
پدری که باور می‌کند فرزندش «باید مثل خودش فکر کند»، یا فردی که تصور می‌کند هر کسی با باور متفاوت، حتما «بی‌اطلاع» یا «بدخواه» است، در واقع دارد از اعمال تئوری ذهن طفره می‌رود؛ یعنی نمی‌پذیرد ذهن دیگری می‌تواند بر اساس تجربه‌ها و اطلاعات متفاوتی، به نتیجه‌ای متفاوت برسد.
دفعه بعد که با کسی اختلاف‌نظر پیدا کردی، از خودت بپرس: آیا دارم تلاش می‌کنم بفهمم او از کجا به این نتیجه رسیده، یا فقط منتظرم او را قانع کنم که ذهنش مثل ذهن من باشد؟
#تئوری_ذهن #همدلی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
پلی به سوی دیگری
یک آزمایش معروف در روان‌شناسی را تصور کن: به یک کودک چهارساله نشان می‌دهند که عروسکی به نام «سالی» تیله‌اش را در یک جعبه می‌گذارد و می‌رود بیرون.
بعد عروسک دیگری، «ان»، تیله را برمی‌دارد و در جای دیگری می‌گذارد.
از کودک می‌پرسند: «سالی وقتی برگردد، تیله را کجا دنبال می‌کند؟» کودک چهارساله درست می‌گوید: «همان جعبه اول»، چون می‌داند سالی خبر ندارد تیله جابه‌جا شده. اما وقتی همین آزمایش با کودکی سه‌ساله انجام شود، کودک سه‌ساله می‌گوید «جای جدید»، چون نمی‌تواند تصور کند ذهن سالی چیزی غیر از واقعیت را باور دارد.
این آزمایش، معروف به «آزمون سالی-ان»، توسط سایمون بارون-کوهن، آلن لزلی و اوتا فریث در سال ۱۹۸۵ طراحی شد و نقطه عطفی در مطالعه مفهومی به نام «تئوری ذهن» بود: توانایی درک اینکه دیگران باورها، دانش و احساساتی متفاوت از ما دارند.
تئوری ذهن، پایه بیولوژیک همدلی است؛ چون پیش از اینکه بتوانی با کسی همدلی کنی، باید اول بفهمی او دنیا را از زاویه‌ای متفاوت از تو می‌بیند.
بدون این توانایی، گفت‌وگو فقط تلاشی است برای اینکه دیگری «مثل من فکر کند»، نه تلاشی برای فهمیدن او همان‌طور که هست.
این موضوع در جامعه‌ای مثل ایران، با فاصله نسلی عمیق و طیف گسترده‌ای از باورهای سیاسی، مذهبی و سبک زندگی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
پدری که باور می‌کند فرزندش «باید مثل خودش فکر کند»، یا فردی که تصور می‌کند هر کسی با باور متفاوت، حتما «بی‌اطلاع» یا «بدخواه» است، در واقع دارد از اعمال تئوری ذهن طفره می‌رود؛ یعنی نمی‌پذیرد ذهن دیگری می‌تواند بر اساس تجربه‌ها و اطلاعات متفاوتی، به نتیجه‌ای متفاوت برسد.
دفعه بعد که با کسی اختلاف‌نظر پیدا کردی، از خودت بپرس: آیا دارم تلاش می‌کنم بفهمم او از کجا به این نتیجه رسیده، یا فقط منتظرم او را قانع کنم که ذهنش مثل ذهن من باشد؟
#تئوری_ذهن #همدلی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤8👏2🏆1
حسین وحدت‌حق و فرهاد زاهدی
سرگذشت دو سرباز بهایی ایران
پیش و پس از انقلاب
ورق بزنید
سرگذشت سرهنگ حسین وحدت‌حق و فرهاد زاهدی، دو ایرانی بهایی از دو نسل متفاوت، بخشی از تحول جایگاه بهاییان در ایران معاصر را در خود خلاصه کرده است. وحدت‌حق در ارتش شاهنشاهی ایران تا درجه سرهنگی پیش رفت و به عنوان وابسته نظامی ایران در آلمان خدمت کرد؛ زاهدی، چند سال پس از انقلاب به سربازی فراخوانده شد و در جنگ ایران و عراق جان باخت، اما به دلیل بهایی بودن حتی عنوان رسمی «شهید» نیز به او داده نشد.
حسین وحدت‌حق؛ از دانشکده نظامی تا وابستگی نظامی
حسین وحدت‌حق در سال ۱۳۰۴ در شیراز و در خانواده‌ای بهایی متولد شد. وارد مدرسه نظام شد و در سال ۱۳۲۶ به درجه ستوان دومی رسید. بعدها در رشته مهندسی برق و مخابرات تحصیل کرد و برای ادامه تحصیل به دانشگاه اشتوتگارت آلمان رفت. پس از بازگشت، سال‌ها در ارتش ایران خدمت کرد و به درجه سرهنگی رسید. وحدت‌حق تنها یکی از ده‌ها افسر درجه‌دار بود که با وجود عقاید دینی متفاوت خود در ارتش ایران خدمت می‌کرد.
انقلاب اسلامی؛ اخراج و تیرباران
پس از انقلاب ۱۳۵۷، مسیر زندگی او به شکل بنیادی تغییر کرد. وحدت‌حق پس از حدود ۳۳ سال خدمت از ارتش اخراج شد و مستمری بازنشستگی او نیز قطع شد. او برای بازگرداندن حقوق خود به مقام‌های جمهوری اسلامی نامه نوشت، اما در سال ۱۳۶۰ بازداشت شد. در حکم دادگاه، اعتقاد به بهائیت و فعالیت در جامعه بهایی از جمله موارد مطرح‌شده علیه او بود. او بدون برخورداری از وکیل به اعدام محکوم شد و در ۹ اسفند ۱۳۶۰ تیرباران شد.
فرهاد زاهدی؛ نسلی که پس از انقلاب سرباز شد
فرهاد زاهدی متعلق به نسل دیگری بود. او جوانی بهایی از مازندران بود که پس از پایان دبیرستان، مانند دیگر جوانان بهایی آن دوره با محدودیت ورود به دانشگاه روبرو بود. در سال ۱۳۶۴، برای خدمت سربازی فراخوانده شد و بعد از آموزش نظامی به جبهه جنگ ایران و عراق اعزام شد. در ۱۴ فروردین ۱۳۶۶، هنگام حمله نیروهای عراقی و افراد نفوذی به محل استقرار واحدش، هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد و پیکرش در روستای احمدآباد به خاک سپرده شد.
تو «شهید» نیستی
پس از کشته شدن فرهاد، خانواده او برای تحویل پیکرش با مشکل روبرو شدند. بنیاد شهید سرانجام به خانواده اعلام کرد که چون فرهاد بهایی بوده است، او «شهید» محسوب نمی‌شود و خانواده نیز از حمایت‌ها و مزایایی که به خانواده کشته‌شدگان جنگ تعلق می‌گرفت محروم خواهد بود. فرهاد زاهدی در کنار بهاییان دیگری مانند سهیل روحانی یا فرهنگ شاه‌بهرامی تا کنون به عنوان شهید به رسمیت شناخته نشده است. این تضاد قابل توجه است: فرهاد زاهدی برای دفاع از ایران به خدمت فراخوانده شده بود، اما همان هویت دینی که مانع معافیت او از وظیفه سربازی نشده بود، پس از مرگ مانع برخورداری خانواده‌اش از حقوق مرتبط با کشته‌شدگان جنگ شد.
دو سرگذشت و یک پرسش تاریخی
فاصله میان این دو زندگی تنها چند دهه بود. حسین وحدت‌حق توانسته بود در ارتش ایران تحصیل کند، افسر شود، به درجه سرهنگی برسد و کشورش را در مقام وابسته نظامی در خارج از ایران نمایندگی کند. فرهاد زاهدی در نظامی دیگر همچنان موظف بود برای همان کشور سربازی کند، اما بهایی بودنش هم امکان تحصیل دانشگاهی را از او گرفته بود و پس از جان باختن در جنگ نیز مبنایی برای محروم کردن خانواده‌اش از حقوق رسمی شد. آیا ایران می‌تواند بار دیگر در مسیری حرکت کند که ملاک قضاوت افراد، شایستگی و توانمندی‌های آنان و خدمتشان به کشور باشد، فارغ از اعتقاد یا عدم اعتقاد دینی؟
#داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
سرگذشت دو سرباز بهایی ایران
پیش و پس از انقلاب
ورق بزنید
سرگذشت سرهنگ حسین وحدت‌حق و فرهاد زاهدی، دو ایرانی بهایی از دو نسل متفاوت، بخشی از تحول جایگاه بهاییان در ایران معاصر را در خود خلاصه کرده است. وحدت‌حق در ارتش شاهنشاهی ایران تا درجه سرهنگی پیش رفت و به عنوان وابسته نظامی ایران در آلمان خدمت کرد؛ زاهدی، چند سال پس از انقلاب به سربازی فراخوانده شد و در جنگ ایران و عراق جان باخت، اما به دلیل بهایی بودن حتی عنوان رسمی «شهید» نیز به او داده نشد.
حسین وحدت‌حق؛ از دانشکده نظامی تا وابستگی نظامی
حسین وحدت‌حق در سال ۱۳۰۴ در شیراز و در خانواده‌ای بهایی متولد شد. وارد مدرسه نظام شد و در سال ۱۳۲۶ به درجه ستوان دومی رسید. بعدها در رشته مهندسی برق و مخابرات تحصیل کرد و برای ادامه تحصیل به دانشگاه اشتوتگارت آلمان رفت. پس از بازگشت، سال‌ها در ارتش ایران خدمت کرد و به درجه سرهنگی رسید. وحدت‌حق تنها یکی از ده‌ها افسر درجه‌دار بود که با وجود عقاید دینی متفاوت خود در ارتش ایران خدمت می‌کرد.
انقلاب اسلامی؛ اخراج و تیرباران
پس از انقلاب ۱۳۵۷، مسیر زندگی او به شکل بنیادی تغییر کرد. وحدت‌حق پس از حدود ۳۳ سال خدمت از ارتش اخراج شد و مستمری بازنشستگی او نیز قطع شد. او برای بازگرداندن حقوق خود به مقام‌های جمهوری اسلامی نامه نوشت، اما در سال ۱۳۶۰ بازداشت شد. در حکم دادگاه، اعتقاد به بهائیت و فعالیت در جامعه بهایی از جمله موارد مطرح‌شده علیه او بود. او بدون برخورداری از وکیل به اعدام محکوم شد و در ۹ اسفند ۱۳۶۰ تیرباران شد.
فرهاد زاهدی؛ نسلی که پس از انقلاب سرباز شد
فرهاد زاهدی متعلق به نسل دیگری بود. او جوانی بهایی از مازندران بود که پس از پایان دبیرستان، مانند دیگر جوانان بهایی آن دوره با محدودیت ورود به دانشگاه روبرو بود. در سال ۱۳۶۴، برای خدمت سربازی فراخوانده شد و بعد از آموزش نظامی به جبهه جنگ ایران و عراق اعزام شد. در ۱۴ فروردین ۱۳۶۶، هنگام حمله نیروهای عراقی و افراد نفوذی به محل استقرار واحدش، هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد و پیکرش در روستای احمدآباد به خاک سپرده شد.
تو «شهید» نیستی
پس از کشته شدن فرهاد، خانواده او برای تحویل پیکرش با مشکل روبرو شدند. بنیاد شهید سرانجام به خانواده اعلام کرد که چون فرهاد بهایی بوده است، او «شهید» محسوب نمی‌شود و خانواده نیز از حمایت‌ها و مزایایی که به خانواده کشته‌شدگان جنگ تعلق می‌گرفت محروم خواهد بود. فرهاد زاهدی در کنار بهاییان دیگری مانند سهیل روحانی یا فرهنگ شاه‌بهرامی تا کنون به عنوان شهید به رسمیت شناخته نشده است. این تضاد قابل توجه است: فرهاد زاهدی برای دفاع از ایران به خدمت فراخوانده شده بود، اما همان هویت دینی که مانع معافیت او از وظیفه سربازی نشده بود، پس از مرگ مانع برخورداری خانواده‌اش از حقوق مرتبط با کشته‌شدگان جنگ شد.
دو سرگذشت و یک پرسش تاریخی
فاصله میان این دو زندگی تنها چند دهه بود. حسین وحدت‌حق توانسته بود در ارتش ایران تحصیل کند، افسر شود، به درجه سرهنگی برسد و کشورش را در مقام وابسته نظامی در خارج از ایران نمایندگی کند. فرهاد زاهدی در نظامی دیگر همچنان موظف بود برای همان کشور سربازی کند، اما بهایی بودنش هم امکان تحصیل دانشگاهی را از او گرفته بود و پس از جان باختن در جنگ نیز مبنایی برای محروم کردن خانواده‌اش از حقوق رسمی شد. آیا ایران می‌تواند بار دیگر در مسیری حرکت کند که ملاک قضاوت افراد، شایستگی و توانمندی‌های آنان و خدمتشان به کشور باشد، فارغ از اعتقاد یا عدم اعتقاد دینی؟
#داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😢9❤3✍1
ذات‌گرایی روان‌شناختی
جوهر نامرئی هویت‌سازی
از بچه‌ها در یک آزمایش پرسیدند: اگر دکترها قلب یک راکون را بردارند و در بدن یک خرگوش بگذارند، آن خرگوش چه حیوانی می‌شود؟ بسیاری از کودکان پاسخ دادند: هنوز خرگوش است، چون یک «چیز نامرئی» درونش هست که هویتش را می‌سازد؛ چیزی فراتر از ظاهر یا حتی اندام‌هایش.
🔹 شهود ذات‌گرایانه چیست؟
Psychological Essentialism
(ذات‌گرایی روان‌شناختی) باوری ناخودآگاه است که می‌گوید هر موجود یا دسته‌ای از اشیاء، یک «ذات» پنهان و تغییرناپذیر دارد که هویت واقعی‌اش را تعیین می‌کند؛ چیزی جدا از ظاهر، رفتار، یا حتی ترکیب زیستی‌اش.
🔹 چرا این شهود طبیعی است؟
روان‌شناسانی مانند سوزان گلمن نشان دادند
کودکان از سنین بسیار پایین، حتی پیش از آموزش رسمی زیست‌شناسی، فرض می‌کنند یک سگ همیشه سگ می‌ماند، حتی اگر مثل گربه آرایش شود یا شبیه گربه رفتار کند؛ چون باور دارند یک «جوهر درونی نامرئی» است که نوع واقعی موجود را مشخص می‌کند، نه ظاهرش.
🔹 مثال آشنا
همین شهود پشت جمله‌هایی مثل «خون آن‌ها در رگ‌هایش جاری است» یا «او ذاتا شجاع است» نهفته است؛ گویی صفات، مثل مایعی نامرئی، از نسلی به نسل دیگر، یا از یک موجود به موجود دیگر منتقل می‌شوند.
🔹 ارتباط با تفکر دینی
در علوم شناختی دین، این شهود پایه مفاهیمی مانند روح جاودان، گناه موروثی، یا انتقال برکت و نحسی دانسته می‌شود. وقتی ذهن از ابتدا باور دارد هر موجود یک «جوهر پنهان» دارد که با مرگ جسم از بین نمی‌رود، پذیرفتن ایده روحی که از بدن جدا و باقی می‌ماند، بسیار طبیعی‌تر جلوه می‌کند.
📌 نکته پایانی: شاید باور به یک «ذات مقدس» در اشیاء، مکان‌ها یا افراد (مثل زیارتگاه‌ها یا اشیاء نیاکان)، نتیجه همان سازوکار ذهنی‌ای باشد که به کودکان می‌گوید یک خرگوش، حتی با قلب یک راکون، باز هم خرگوش می‌ماند.
#علوم_شناختی #علوم_شناختی_دین #ذات #هویت #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
جوهر نامرئی هویت‌سازی
از بچه‌ها در یک آزمایش پرسیدند: اگر دکترها قلب یک راکون را بردارند و در بدن یک خرگوش بگذارند، آن خرگوش چه حیوانی می‌شود؟ بسیاری از کودکان پاسخ دادند: هنوز خرگوش است، چون یک «چیز نامرئی» درونش هست که هویتش را می‌سازد؛ چیزی فراتر از ظاهر یا حتی اندام‌هایش.
🔹 شهود ذات‌گرایانه چیست؟
Psychological Essentialism
(ذات‌گرایی روان‌شناختی) باوری ناخودآگاه است که می‌گوید هر موجود یا دسته‌ای از اشیاء، یک «ذات» پنهان و تغییرناپذیر دارد که هویت واقعی‌اش را تعیین می‌کند؛ چیزی جدا از ظاهر، رفتار، یا حتی ترکیب زیستی‌اش.
🔹 چرا این شهود طبیعی است؟
روان‌شناسانی مانند سوزان گلمن نشان دادند
کودکان از سنین بسیار پایین، حتی پیش از آموزش رسمی زیست‌شناسی، فرض می‌کنند یک سگ همیشه سگ می‌ماند، حتی اگر مثل گربه آرایش شود یا شبیه گربه رفتار کند؛ چون باور دارند یک «جوهر درونی نامرئی» است که نوع واقعی موجود را مشخص می‌کند، نه ظاهرش.
🔹 مثال آشنا
همین شهود پشت جمله‌هایی مثل «خون آن‌ها در رگ‌هایش جاری است» یا «او ذاتا شجاع است» نهفته است؛ گویی صفات، مثل مایعی نامرئی، از نسلی به نسل دیگر، یا از یک موجود به موجود دیگر منتقل می‌شوند.
🔹 ارتباط با تفکر دینی
در علوم شناختی دین، این شهود پایه مفاهیمی مانند روح جاودان، گناه موروثی، یا انتقال برکت و نحسی دانسته می‌شود. وقتی ذهن از ابتدا باور دارد هر موجود یک «جوهر پنهان» دارد که با مرگ جسم از بین نمی‌رود، پذیرفتن ایده روحی که از بدن جدا و باقی می‌ماند، بسیار طبیعی‌تر جلوه می‌کند.
📌 نکته پایانی: شاید باور به یک «ذات مقدس» در اشیاء، مکان‌ها یا افراد (مثل زیارتگاه‌ها یا اشیاء نیاکان)، نتیجه همان سازوکار ذهنی‌ای باشد که به کودکان می‌گوید یک خرگوش، حتی با قلب یک راکون، باز هم خرگوش می‌ماند.
#علوم_شناختی #علوم_شناختی_دین #ذات #هویت #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤5👍2👌1
ممنوعیت رسمی پوشش مذهبی در مدارس جمهوری آذربایجان
دولت جمهوری آذربایجان با ابلاغ اصلاحیه‌ای در مقررات پوشش مدارس دولتی، استفاده از هرگونه پوشش مذهبی یا نمادی را که با «اصل سکولاریسم در آموزش عمومی» و یکنواختی فرم دانش‌آموزی ناسازگار باشد، به طور رسمی ممنوع اعلام کرد.
این مصوبه که در چارچوب بازنگری و تنظیم مقررات جدید مدارس دولتی در تاریخ ۲۱ سپتامبر به تصویب رسیده، اگرچه در متن رسمی خود از واژه صریح «حجاب» استفاده نکرده است، اما ناظران و کارشناسان آن را مبنای حقوقی قاطعی برای ممنوعیت کامل حجاب اسلامی در نظام آموزشی این کشور و الزام والدین به پیروی از آن ارزیابی می‌کنند.
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای و محلی، با اجرای این مصوبه در برخی شهرها، گزارش‌هایی از ممانعت حراست مدارس از ورود دختران دانش‌آموز با پوشش‌های اسلامی و روسری به داخل کلاس‌های درس منتشر شده است؛ اقدامی که با واکنش‌های متفاوتی در فضای عمومی روبه‌رو شده است.
این تصمیم، حلقه تازه‌ای از سیاست‌های چند سال اخیر دولت باکو در راستای مهار، کنترل و محدودسازی نمادها و نهادهای مذهبی در فضای عمومی این کشور محسوب می‌شود.
مقامات آموزشی جمهوری آذربایجان پیش‌تر نیز در اصلاحیه قانون «آموزش عمومی» در ماه جولای، اصل «سکولاریسم» را به عنوان ساختار بنیادین آموزش مدارس دولتی گنجانده بودند.
منتقدان و مدافعان حقوق مذهبی معتقدند این رویکرد سلبی، نقض آشکار حق آزادی انتخاب پوشش و آزادی‌های دینی شهروندان به‌ویژه در سنین کودکی و نوجوانی است، در حالی که دولت آن را در راستای حفظ یکپارچگی نظام آموزشی و ساختار غیرمذهبی نهادهای دولتی می‌داند.
#جمهوری_آذربایجان #حجاب #سکولاریسم #مدارس
@Dialogue1402
دولت جمهوری آذربایجان با ابلاغ اصلاحیه‌ای در مقررات پوشش مدارس دولتی، استفاده از هرگونه پوشش مذهبی یا نمادی را که با «اصل سکولاریسم در آموزش عمومی» و یکنواختی فرم دانش‌آموزی ناسازگار باشد، به طور رسمی ممنوع اعلام کرد.
این مصوبه که در چارچوب بازنگری و تنظیم مقررات جدید مدارس دولتی در تاریخ ۲۱ سپتامبر به تصویب رسیده، اگرچه در متن رسمی خود از واژه صریح «حجاب» استفاده نکرده است، اما ناظران و کارشناسان آن را مبنای حقوقی قاطعی برای ممنوعیت کامل حجاب اسلامی در نظام آموزشی این کشور و الزام والدین به پیروی از آن ارزیابی می‌کنند.
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای و محلی، با اجرای این مصوبه در برخی شهرها، گزارش‌هایی از ممانعت حراست مدارس از ورود دختران دانش‌آموز با پوشش‌های اسلامی و روسری به داخل کلاس‌های درس منتشر شده است؛ اقدامی که با واکنش‌های متفاوتی در فضای عمومی روبه‌رو شده است.
این تصمیم، حلقه تازه‌ای از سیاست‌های چند سال اخیر دولت باکو در راستای مهار، کنترل و محدودسازی نمادها و نهادهای مذهبی در فضای عمومی این کشور محسوب می‌شود.
مقامات آموزشی جمهوری آذربایجان پیش‌تر نیز در اصلاحیه قانون «آموزش عمومی» در ماه جولای، اصل «سکولاریسم» را به عنوان ساختار بنیادین آموزش مدارس دولتی گنجانده بودند.
منتقدان و مدافعان حقوق مذهبی معتقدند این رویکرد سلبی، نقض آشکار حق آزادی انتخاب پوشش و آزادی‌های دینی شهروندان به‌ویژه در سنین کودکی و نوجوانی است، در حالی که دولت آن را در راستای حفظ یکپارچگی نظام آموزشی و ساختار غیرمذهبی نهادهای دولتی می‌داند.
#جمهوری_آذربایجان #حجاب #سکولاریسم #مدارس
@Dialogue1402
👍13❤3👎2🏆2👏1
از شنیدن تا دانستن
سفر فکری تقلید به تحقیق
تصور کنید روزی از خواب بیدار شوید و متوجه شوید هرچه تا امروز «می‌دانستید»، در واقع فقط «شنیده بودید و نه سنجیده بودید؟»
آیا این لحظه را فاجعه می‌نامید یا آغاز؟
در سنت کلامی اسلامی، دو مفهوم وجود دارد که اغلب در کنار هم به کار می‌روند اما بنیادا متفاوت‌اند: «تقلید» و «تحقیق». تقلید یعنی پذیرفتن باوری صرفا به اعتبار گوینده‌اش پدر، معلم، جامعه ، بدون بررسی مستقل دلیل آن. تحقیق یعنی رسیدن به همان باور (یا باوری متفاوت) از طریق کاوش، پرسش، و سنجش شخصی. نکته مهم این‌جاست: حتی متکلمان سنتی، تقلید در اصول اعتقادی را کافی نمی‌دانستند؛ آنان تصریح می‌کردند که ایمان صرفا مبتنی بر تکرار و عادت، فاقد استحکام معرفتی لازم است.
روان‌شناس رشد ویلیام پری، در پژوهش مشهورش بر دانشجویان دانشگاه هاروارد، الگویی مشابه اما در قالبی سکولار توصیف کرد: او نشان داد افراد در مسیر رشد فکری، از مرحله «دوگانه‌انگاری» درست جایی که هر سؤال، یک پاسخ درست از پیش‌تعیین‌شده دارد، عبور می‌کنند به مرحله‌ای که در آن، فرد یاد می‌گیرد چگونه میان دیدگاه‌های رقیب داوری مستقل کند و در نهایت، باوری آگاهانه و متعهدانه بسازد، نه باوری تحمیلی.
جالب است که این الگو، دقیقا ساختار مشابهی با مسیر تقلید به تحقیق دارد، یافته‌ای که نشان می‌دهد این فرایند، ویژه هیچ دین یا فرهنگ خاصی نیست؛ بخشی از رشد طبیعی ذهن انسان است.
مثالی ملموس: کودکی که برای اولین‌بار دوچرخه‌سواری می‌کند، مدتی با چرخ‌های کمکی حرکت می‌کند ، نه چون آن‌ها بهترین راه‌اند، بلکه چون در آن مرحله، تنها راه ممکن‌اند.
روزی می‌رسد که چرخ‌های کمکی برداشته می‌شوند. این لحظه، سقوط و زمین خوردن نیست؛ نشانه‌ی آماده‌شدن برای تعادل واقعی است.
تقلید در باور، شبیه همان چرخ‌های کمکی‌ست: نقطه شروع لازم، اما نه مقصد نهایی.
تحقیق، به‌معنای رد قطعی هر آنچه آموخته‌ایم نیست؛ به‌معنای عبور از پذیرش منفعلانه به مالکیت فعالانه یک باور است.
کسی که مسیر تحقیق را طی کرده، ممکن است به همان نتیجه قبلی برسد ، اما این بار، باور از آن خودش است، نه امانتی از دیگران.
پرسشی که در پایان این مسیر باقی می‌ماند: باوری که هرگز از صافی تحقیق شخصی عبور نکرده، واقعا باور شماست، یا فقط میهمانی‌ست که در ذهنتان اقامت گزیده؟
#باور #تقلید #تحقیق #ایمان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
سفر فکری تقلید به تحقیق
تصور کنید روزی از خواب بیدار شوید و متوجه شوید هرچه تا امروز «می‌دانستید»، در واقع فقط «شنیده بودید و نه سنجیده بودید؟»
آیا این لحظه را فاجعه می‌نامید یا آغاز؟
در سنت کلامی اسلامی، دو مفهوم وجود دارد که اغلب در کنار هم به کار می‌روند اما بنیادا متفاوت‌اند: «تقلید» و «تحقیق». تقلید یعنی پذیرفتن باوری صرفا به اعتبار گوینده‌اش پدر، معلم، جامعه ، بدون بررسی مستقل دلیل آن. تحقیق یعنی رسیدن به همان باور (یا باوری متفاوت) از طریق کاوش، پرسش، و سنجش شخصی. نکته مهم این‌جاست: حتی متکلمان سنتی، تقلید در اصول اعتقادی را کافی نمی‌دانستند؛ آنان تصریح می‌کردند که ایمان صرفا مبتنی بر تکرار و عادت، فاقد استحکام معرفتی لازم است.
روان‌شناس رشد ویلیام پری، در پژوهش مشهورش بر دانشجویان دانشگاه هاروارد، الگویی مشابه اما در قالبی سکولار توصیف کرد: او نشان داد افراد در مسیر رشد فکری، از مرحله «دوگانه‌انگاری» درست جایی که هر سؤال، یک پاسخ درست از پیش‌تعیین‌شده دارد، عبور می‌کنند به مرحله‌ای که در آن، فرد یاد می‌گیرد چگونه میان دیدگاه‌های رقیب داوری مستقل کند و در نهایت، باوری آگاهانه و متعهدانه بسازد، نه باوری تحمیلی.
جالب است که این الگو، دقیقا ساختار مشابهی با مسیر تقلید به تحقیق دارد، یافته‌ای که نشان می‌دهد این فرایند، ویژه هیچ دین یا فرهنگ خاصی نیست؛ بخشی از رشد طبیعی ذهن انسان است.
مثالی ملموس: کودکی که برای اولین‌بار دوچرخه‌سواری می‌کند، مدتی با چرخ‌های کمکی حرکت می‌کند ، نه چون آن‌ها بهترین راه‌اند، بلکه چون در آن مرحله، تنها راه ممکن‌اند.
روزی می‌رسد که چرخ‌های کمکی برداشته می‌شوند. این لحظه، سقوط و زمین خوردن نیست؛ نشانه‌ی آماده‌شدن برای تعادل واقعی است.
تقلید در باور، شبیه همان چرخ‌های کمکی‌ست: نقطه شروع لازم، اما نه مقصد نهایی.
تحقیق، به‌معنای رد قطعی هر آنچه آموخته‌ایم نیست؛ به‌معنای عبور از پذیرش منفعلانه به مالکیت فعالانه یک باور است.
کسی که مسیر تحقیق را طی کرده، ممکن است به همان نتیجه قبلی برسد ، اما این بار، باور از آن خودش است، نه امانتی از دیگران.
پرسشی که در پایان این مسیر باقی می‌ماند: باوری که هرگز از صافی تحقیق شخصی عبور نکرده، واقعا باور شماست، یا فقط میهمانی‌ست که در ذهنتان اقامت گزیده؟
#باور #تقلید #تحقیق #ایمان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍8❤3👌1