حسین وحدت‌حق و فرهاد زاهدی
سرگذشت دو سرباز بهایی ایران
پیش و پس از انقلاب
ورق بزنید

سرگذشت سرهنگ حسین وحدت‌حق و فرهاد زاهدی، دو ایرانی بهایی از دو نسل متفاوت، بخشی از تحول جایگاه بهاییان در ایران معاصر را در خود خلاصه کرده است. وحدت‌حق در ارتش شاهنشاهی ایران تا درجه سرهنگی پیش رفت و به عنوان وابسته نظامی ایران در آلمان خدمت کرد؛ زاهدی، چند سال پس از انقلاب به سربازی فراخوانده شد و در جنگ ایران و عراق جان باخت، اما به دلیل بهایی بودن حتی عنوان رسمی «شهید» نیز به او داده نشد.

حسین وحدت‌حق؛ از دانشکده نظامی تا وابستگی نظامی
حسین وحدت‌حق در سال ۱۳۰۴ در شیراز و در خانواده‌ای بهایی متولد شد. وارد مدرسه نظام شد و در سال ۱۳۲۶ به درجه ستوان دومی رسید. بعدها در رشته مهندسی برق و مخابرات تحصیل کرد و برای ادامه تحصیل به دانشگاه اشتوتگارت آلمان رفت. پس از بازگشت، سال‌ها در ارتش ایران خدمت کرد و به درجه سرهنگی رسید. وحدت‌حق تنها یکی از ده‌ها افسر درجه‌دار بود که با وجود عقاید دینی متفاوت خود در ارتش ایران خدمت می‌کرد. 

انقلاب اسلامی؛ اخراج و تیرباران
پس از انقلاب ۱۳۵۷، مسیر زندگی او به شکل بنیادی تغییر کرد. وحدت‌حق پس از حدود ۳۳ سال خدمت از ارتش اخراج شد و مستمری بازنشستگی او نیز قطع شد. او برای بازگرداندن حقوق خود به مقام‌های جمهوری اسلامی نامه نوشت، اما در سال ۱۳۶۰ بازداشت شد. در حکم دادگاه، اعتقاد به بهائیت و فعالیت در جامعه بهایی از جمله موارد مطرح‌شده علیه او بود. او بدون برخورداری از وکیل به اعدام محکوم شد و در ۹ اسفند ۱۳۶۰ تیرباران شد.

فرهاد زاهدی؛ نسلی که پس از انقلاب سرباز شد
فرهاد زاهدی متعلق به نسل دیگری بود. او جوانی بهایی از مازندران بود که پس از پایان دبیرستان، مانند دیگر جوانان بهایی آن دوره با محدودیت ورود به دانشگاه روبرو بود. در سال ۱۳۶۴، برای خدمت سربازی فراخوانده شد و بعد از آموزش نظامی به جبهه جنگ ایران و عراق اعزام شد. در ۱۴ فروردین ۱۳۶۶، هنگام حمله نیروهای عراقی و افراد نفوذی به محل استقرار واحدش، هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد و پیکرش در روستای احمدآباد به خاک سپرده شد.

تو «شهید» نیستی
پس از کشته شدن فرهاد، خانواده او برای تحویل پیکرش با مشکل روبرو شدند. بنیاد شهید سرانجام به خانواده اعلام کرد که چون فرهاد بهایی بوده است، او «شهید» محسوب نمی‌شود و خانواده نیز از حمایت‌ها و مزایایی که به خانواده کشته‌شدگان جنگ تعلق می‌گرفت محروم خواهد بود. فرهاد زاهدی در کنار بهاییان دیگری مانند سهیل روحانی یا فرهنگ شاه‌بهرامی تا کنون به عنوان شهید به رسمیت شناخته نشده است. این تضاد قابل توجه است: فرهاد زاهدی برای دفاع از ایران به خدمت فراخوانده شده بود، اما همان هویت دینی که مانع معافیت او از وظیفه سربازی نشده بود، پس از مرگ مانع برخورداری خانواده‌اش از حقوق مرتبط با کشته‌شدگان جنگ شد.

دو سرگذشت و یک پرسش تاریخی
فاصله میان این دو زندگی تنها چند دهه بود. حسین وحدت‌حق توانسته بود در ارتش ایران تحصیل کند، افسر شود، به درجه سرهنگی برسد و کشورش را در مقام وابسته نظامی در خارج از ایران نمایندگی کند. فرهاد زاهدی در نظامی دیگر همچنان موظف بود برای همان کشور سربازی کند، اما بهایی بودنش هم امکان تحصیل دانشگاهی را از او گرفته بود و پس از جان باختن در جنگ نیز مبنایی برای محروم کردن خانواده‌اش از حقوق رسمی شد. آیا ایران می‌تواند بار دیگر در مسیری حرکت کند که ملاک قضاوت افراد، شایستگی و توانمندی‌های آنان و خدمتشان به کشور باشد، فارغ از اعتقاد یا عدم اعتقاد دینی؟

#داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

ذات‌گرایی روان‌شناختی
جوهر نامرئی‌ هویت‌سازی

از بچه‌ها در یک آزمایش پرسیدند: اگر دکترها قلب یک راکون را بردارند و در بدن یک خرگوش بگذارند، آن خرگوش چه حیوانی می‌شود؟ بسیاری از کودکان پاسخ دادند: هنوز خرگوش است، چون یک «چیز نامرئی» درونش هست که هویتش را می‌سازد؛ چیزی فراتر از ظاهر یا حتی اندام‌هایش.

🔹 شهود ذات‌گرایانه چیست؟
Psychological Essentialism
(ذات‌گرایی روان‌شناختی) باوری ناخودآگاه است که می‌گوید هر موجود یا دسته‌ای از اشیاء، یک «ذات» پنهان و تغییرناپذیر دارد که هویت واقعی‌اش را تعیین می‌کند؛ چیزی جدا از ظاهر، رفتار، یا حتی ترکیب زیستی‌اش.

🔹 چرا این شهود طبیعی است؟
روان‌شناسانی مانند سوزان گلمن نشان دادند
کودکان از سنین بسیار پایین، حتی پیش از آموزش رسمی زیست‌شناسی، فرض می‌کنند یک سگ همیشه سگ می‌ماند، حتی اگر مثل گربه آرایش شود یا شبیه گربه رفتار کند؛ چون باور دارند یک «جوهر درونی نامرئی» است که نوع واقعی موجود را مشخص می‌کند، نه ظاهرش.

🔹 مثال آشنا
همین شهود پشت جمله‌هایی مثل «خون آن‌ها در رگ‌هایش جاری است» یا «او ذاتا شجاع است» نهفته است؛ گویی صفات، مثل مایعی نامرئی، از نسلی به نسل دیگر، یا از یک موجود به موجود دیگر منتقل می‌شوند.

🔹 ارتباط با تفکر دینی
در علوم شناختی دین، این شهود پایه مفاهیمی مانند روح جاودان، گناه موروثی، یا انتقال برکت و نحسی دانسته می‌شود. وقتی ذهن از ابتدا باور دارد هر موجود یک «جوهر پنهان» دارد که با مرگ جسم از بین نمی‌رود، پذیرفتن ایده‌ روحی که از بدن جدا و باقی می‌ماند، بسیار طبیعی‌تر جلوه می‌کند.

📌 نکته‌ پایانی: شاید باور به یک «ذات مقدس» در اشیاء، مکان‌ها یا افراد (مثل زیارتگاه‌ها یا اشیاء نیاکان)، نتیجه‌ همان سازوکار ذهنی‌ای باشد که به کودکان می‌گوید یک خرگوش، حتی با قلب یک راکون، باز هم خرگوش می‌ماند.

#علوم_شناختی #علوم_شناختی_دین #ذات #هویت #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

ممنوعیت رسمی پوشش مذهبی در مدارس جمهوری آذربایجان

دولت جمهوری آذربایجان با ابلاغ اصلاحیه‌ای در مقررات پوشش مدارس دولتی، استفاده از هرگونه پوشش مذهبی یا نمادی را که با «اصل سکولاریسم در آموزش عمومی» و یکنواختی فرم دانش‌آموزی ناسازگار باشد، به طور رسمی ممنوع اعلام کرد.

این مصوبه که در چارچوب بازنگری و تنظیم مقررات جدید مدارس دولتی در تاریخ ۲۱ سپتامبر به تصویب رسیده، اگرچه در متن رسمی خود از واژه صریح «حجاب» استفاده نکرده است، اما ناظران و کارشناسان آن را مبنای حقوقی قاطعی برای ممنوعیت کامل حجاب اسلامی در نظام آموزشی این کشور و الزام والدین به پیروی از آن ارزیابی می‌کنند.

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای و محلی، با اجرای این مصوبه در برخی شهرها، گزارش‌هایی از ممانعت حراست مدارس از ورود دختران دانش‌آموز با پوشش‌های اسلامی و روسری به داخل کلاس‌های درس منتشر شده است؛ اقدامی که با واکنش‌های متفاوتی در فضای عمومی روبه‌رو شده است.

این تصمیم، حلقه تازه‌ای از سیاست‌های چند سال اخیر دولت باکو در راستای مهار، کنترل و محدودسازی نمادها و نهادهای مذهبی در فضای عمومی این کشور محسوب می‌شود.

مقامات آموزشی جمهوری آذربایجان پیش‌تر نیز در اصلاحیه قانون «آموزش عمومی» در ماه جولای، اصل «سکولاریسم» را به عنوان ساختار بنیادین آموزش مدارس دولتی گنجانده بودند.

منتقدان و مدافعان حقوق مذهبی معتقدند این رویکرد سلبی، نقض آشکار حق آزادی انتخاب پوشش و آزادی‌های دینی شهروندان به‌ویژه در سنین کودکی و نوجوانی است، در حالی که دولت آن را در راستای حفظ یکپارچگی نظام آموزشی و ساختار غیرمذهبی نهادهای دولتی می‌داند.

#جمهوری_آذربایجان #حجاب #سکولاریسم #مدارس

@Dialogue1402

از شنیدن تا دانستن
سفر فکری تقلید به تحقیق

تصور کنید روزی از خواب بیدار شوید و متوجه شوید هرچه تا امروز «می‌دانستید»، در واقع فقط «شنیده بودید و نه سنجیده بودید؟»
آیا این لحظه را فاجعه می‌نامید یا آغاز؟

در سنت کلامی اسلامی، دو مفهوم وجود دارد که اغلب در کنار هم به کار می‌روند اما بنیادا متفاوت‌اند: «تقلید» و «تحقیق». تقلید یعنی پذیرفتن باوری صرفا به اعتبار گوینده‌اش پدر، معلم، جامعه ، بدون بررسی مستقل دلیل آن. تحقیق یعنی رسیدن به همان باور (یا باوری متفاوت) از طریق کاوش، پرسش، و سنجش شخصی. نکته‌ مهم این‌جاست: حتی متکلمان سنتی، تقلید در اصول اعتقادی را کافی نمی‌دانستند؛ آنان تصریح می‌کردند که ایمان صرفا مبتنی بر تکرار و عادت، فاقد استحکام معرفتی لازم است.

روان‌شناس رشد ویلیام پری، در پژوهش مشهورش بر دانشجویان دانشگاه هاروارد، الگویی مشابه اما در قالبی سکولار توصیف کرد: او نشان داد افراد در مسیر رشد فکری، از مرحله‌ «دوگانه‌انگاری» درست جایی که هر سؤال، یک پاسخ درست از پیش‌تعیین‌شده دارد، عبور می‌کنند به مرحله‌ای که در آن، فرد یاد می‌گیرد چگونه میان دیدگاه‌های رقیب داوری مستقل کند و در نهایت، باوری آگاهانه و متعهدانه بسازد، نه باوری تحمیلی.

جالب است که این الگو، دقیقا ساختار مشابهی با مسیر تقلید به تحقیق دارد، یافته‌ای که نشان می‌دهد این فرایند، ویژه‌ هیچ دین یا فرهنگ خاصی نیست؛ بخشی از رشد طبیعی ذهن انسان است.

مثالی ملموس: کودکی که برای اولین‌بار دوچرخه‌سواری می‌کند، مدتی با چرخ‌های کمکی حرکت می‌کند ، نه چون آن‌ها بهترین راه‌اند، بلکه چون در آن مرحله، تنها راه ممکن‌اند.

روزی می‌رسد که چرخ‌های کمکی برداشته می‌شوند. این لحظه، سقوط و زمین خوردن نیست؛ نشانه‌ی آماده‌شدن برای تعادل واقعی است.

تقلید در باور، شبیه همان چرخ‌های کمکی‌ست: نقطه‌ شروع لازم، اما نه مقصد نهایی.

تحقیق، به‌معنای رد قطعی هر آنچه آموخته‌ایم نیست؛ به‌معنای عبور از پذیرش منفعلانه به مالکیت فعالانه‌ یک باور است.

کسی که مسیر تحقیق را طی کرده، ممکن است به همان نتیجه‌ قبلی برسد ، اما این بار، باور از آن خودش است، نه امانتی از دیگران.

پرسشی که در پایان این مسیر باقی می‌ماند: باوری که هرگز از صافی تحقیق شخصی عبور نکرده، واقعا باور شماست، یا فقط میهمانی‌ست که در ذهنتان اقامت گزیده؟

#باور #تقلید #تحقیق #ایمان #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

رسیدگی به پرونده ۲۶ شهروند بهائی در شیراز برای نهمین بار؛ احضار دوباره پس از یک دهه

۲۶ شهروند بهائی در شیراز پس از حدود یک دهه پیگیری قضایی، بار دیگر برای حضور در شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر احضار شده‌اند.
جلسه جدید رسیدگی برای ۱۹ مهر ۱۴۰۵ تعیین شده است. این نهمین بار در ده سال گذشته است که پرونده این شهروندان مورد رسیدگی قضایی قرار می‌گیرد.

این پرونده در سال ۱۳۹۵ و در پی بازداشت این شهروندان تشکیل شد. آنان پس از مدتی با سپردن وثیقه به‌طور موقت آزاد شدند.
رسیدگی به اتهامات این افراد طی سه جلسه، از خرداد ۱۳۹۹ تا اردیبهشت ۱۴۰۱، در شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز به ریاست قاضی محمود ساداتی انجام شد و در نهایت در خرداد ۱۴۰۱ حکم بدوی صادر شد.

اتهامات مطرح‌شده در این پرونده شامل مواردی از جمله «تبلیغ علیه نظام و به نفع گروه‌های معاند نظام»، «اداره گروه‌های معاند نظام» و «عضویت در گروه‌های مذکور» بوده است.

بنا بر اطلاعات رسیده، دادگاه بدوی این ۲۶ شهروند را در مجموع به ۸۵ سال حبس، ۲۴ سال تبعید و ۵۲ سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم کرد. این حکم در مرحله تجدیدنظر تأیید شد، اما دیوان عالی کشور رأی صادرشده را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه‌ای هم‌عرض در استان فارس ارجاع داد.

سرانجام در ۲۴ دی ۱۴۰۱، شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان فارس تمامی متهمان را از اتهامات مطرح‌شده تبرئه کرد و پرونده با صدور حکم برائت مختومه شد.
با این حال، پس از اعتراض رئیس کل دادگستری استان فارس و درخواست اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری، پرونده بار دیگر به جریان افتاد.

بر اساس ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری، در صورتی که رئیس قوه قضاییه رأی قطعی صادرشده از یکی از مراجع قضایی را «خلاف شرع بیّن» تشخیص دهد، می‌تواند با تجویز اعاده دادرسی، پرونده را برای بررسی مجدد به دیوان عالی کشور ارسال کند.

همچنین رئیس کل دادگستری استان می‌تواند با ارائه مستندات، درخواست اعمال این ماده را از رئیس قوه قضاییه مطرح کند.
بنا بر گفته یک منبع مطلع، سید کاظم موسوی، رئیس کل دادگستری استان فارس، با استناد به ماده ۴۷۷ نسبت به حکم برائت این شهروندان اعتراض کرد و در ادامه، پرونده بار دیگر برای رسیدگی به شیراز بازگردانده شد.
اکنون این ۲۶ شهروند برای ۱۹ مهر ۱۴۰۵ به شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز احضار شده‌اند. رسیدگی جدید نیز قرار است به ریاست قاضی محمود ساداتی انجام شود؛ همان قاضی‌ای که پیش‌تر حکم بدوی این پرونده را صادر کرده بود.

متهمان این پرونده عبارت‌اند از: پریسا روحی‌زادگان، اسماعیل روستا، بهاره نوروزی، بهنام عزیزپور، ثمره آشنایی، رامین شیروانی، رضوان یزدانی، سروش ایقانی صغادی، سعید حسنی، شادی صادق‌اقدم، شمیم اخلاقی، صهبا فرح‌بخش، صهبا مصلحی، عهدیه عنایتی، فربد شادمان، فرزاد شادمان، لالا صالحی، مژگان غلام‌پور سعدی، مرجان غلام‌پور، مریم اسلامی مهدی‌آبادی، مهیار سفیدی میاندوآب، نبیل تهذیب، نسیم کاشانی‌نژاد، نوشین زنهاری، ورقا کاویانی و یکتا فهندژ سعدی.

#داستان_ما_یکیست #بهائیان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

چند ثانیه‌ای که همه‌چیز را عوض می‌کند
راز همدلی و آرامش در لحظه تنش

یک تجربه رایج: وسط یک جر و بحث خانوادگی یا سیاسی، یک نفر هنوز می‌تواند فکر کند و با آرامش جواب بدهد، اما نفر دیگر همان لحظه اول، از کوره در می‌رود و دیگر چیزی جز دفاع از خودش نمی‌شنود. این تفاوت، فقط «شخصیت» نیست؛ بخشی از آن در مغز اتفاق می‌افتد.

ژان دوسِتی، عصب‌شناس شناختی و از پیشگامان مطالعه مغزی همدلی در دانشگاه شیکاگو، در پژوهش‌های خود با تصویربرداری مغزی نشان داد همدلی واقعی، فقط یک واکنش هیجانی خودکار نیست. وقتی ما با درد یا ناراحتی کسی روبه‌رو می‌شویم، بخشی از مغز به‌صورت آنی و غریزی فعال می‌شود، اما این قشر پیش‌پیشانی (Prefrontal Cortex) است که تعیین می‌کند آیا این هیجان خام را کنترل‌شده و با درک واقعی بیان کنیم، یا بگذاریم به‌صورت ناگهانی و بی‌مهار بیرون بزند.

دوسِتی این فرایند را «تنظیم بالا به پایین» (top-down regulation) نامید؛ یعنی بخش‌های بالاتر و منطقی‌تر مغز، هیجان آنی را مهار و جهت‌دهی می‌کنند.

تانیا زینگر، پژوهشگر دیگری در موسسه ماکس پلانک آلمان، در پروژه‌ای به نام ReSource نشان داد وقتی افراد دوره‌های کوتاه‌مدت تمرین همدلی و شفقت انجام می‌دهند، الگوی فعالیت مغزی‌شان به‌ویژه در نواحی مرتبط با قشر پیش‌پیشانی تغییر می‌کند؛ یعنی همدلی کنترل‌شده، قابل تمرین است، نه فقط یک استعداد ذاتی.

این یافته برای جامعه‌ای مثل ایران، با بحث‌های داغ سیاسی و اجتماعی خانوادگی که گاهی سریع به دعوا تبدیل می‌شود، نکته مهمی دارد: کنترل واکنش در لحظه تنش، صرفاً «خویشتن‌داری اخلاقی» نیست؛ مهارتی مغزی است که با تمرین تقویت می‌شود.

دفعه بعد که حس کردی وسط یک بحث داری منفجر می‌شوی، چند ثانیه مکث کن؛ شاید همان چند ثانیه، فرصتی باشد تا قشر پیش‌پیشانی‌ات کنترل را دوباره به دست بگیرد.

#علوم_شناختی #همدلی #رواداری #نوروساینس #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

بازگشت اصاله به سوریه، بازگشت‌های گزینشی به ایران
دو داستان، دو واقعیت

این روزها اخبار و حواشی بازگشت چهره‌های هنری و سرشناس ایرانی، بخش بزرگی از فضای رسانه‌ای فارسی‌زبان را به خود اختصاص داده است. در همین حال، بازگشت اصاله نصری، ملکه موسیقی عرب، به سوریه پس از ۱۵ سال تبعید و استقبال رسمی از او در دمشق، در رسانه‌های فارسی و شبکه‌های اجتماعی ایرانی هم بازتاب گسترده‌ای داشت و به موضوع مقایسه و بحث تبدیل شد.

جمهوری اسلامی همواره چنین طرح‌هایی برای بازگرداندن چهره‌های هنری مهاجر داشته است؛ طی ماه‌های گذشته نیز وزیر ارشاد از فهرستی صد‌نفره برای تسهیل بازگشت هنرمندان خبر داده است. اما منتقدان می‌گویند این بازگشت‌ها گزینشی‌اند: کسانی اجازه بازگشت و فعالیت می‌یابند که حاضر به همکاری با نظام باشند و عملا در سفیدشویی جنایت‌های جمهوری اسلامی نقش ایفا کنند.

در مقابل، بازگشت برای بسیاری آزاد نیست. علی زارع، آسیب‌دیده چشمی و معترض، با بازگشت به زندان و حکم اعدام روبه‌رو شد. رضا ولی‌زاده، روزنامه‌نگار سابق رادیوفردا، پس از بازگشت برای دیدار خانواده، چون حاضر به همکاری با اطلاعات سپاه نشد، به ۱۰ سال حبس محکوم شد.
هنرمندانی هم مثل حبیب که پیشتر بازگشته و منز‌وی شدند در این روند حضور دارند.

این دقیقا نقطه تفاوت با سوریه است. سوریه کنونی بی‌نقص نیست، اما تحول در آن ملموس است: از رابطه‌ای معقول‌تر با جهان و بازگرداندن بخشی از آزادی‌های سرکوب‌شده. اصاله بدون شرط همکاری امنیتی بازگشت؛ بازگشتش نشانه گشایش بود، نه معامله.

در ایران اما ساختار قدرت تغییری نکرده: زنان همچنان به‌خاطر حجاب بازداشت می‌شوند، کافه‌ها پلمب می‌شوند، و بازگشت مشکوک به سکوت یا همکاری امنیتی است.

پس این دو بازگشت، از جنس واحدی نیستند؛ یکی بازتاب اصلاح و تحول است، دیگری ابزار تبلیغاتی حکومتی که خودش هیچ تغییری نکرده.

#حق_بازگشت_به_میهن #هنر_گزینشی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

دفاع از باور یا دفاع از خود؟

چرا وقتی اشتباهمان را به ما نشان می‌دهند، به‌جای پذیرفتن، توجیه می‌آوریم؟
یک تجربه آشنا: کسی مدرکی نشان می‌دهد که باور یا تصمیم تو اشتباه بوده. به‌جای اینکه بگویی «درست می‌گی، اشتباه کردم»، ذهنت فورا شروع می‌کند به ساختن توجیه: «بله ولی شرایط فرق داشت»، «منظورم این نبود»، یا «تو هم که کامل نیستی». چرا تغییر نظر این‌قدر سخت است؟

لئون فستینگر، روان‌شناس اجتماعی آمریکایی، در سال ۱۹۵۷ نظریه‌ای معرفی کرد به نام «ناهماهنگی شناختی» (Cognitive Dissonance). او نشان داد وقتی یک واقعیت جدید با باور یا رفتار قبلی ما در تضاد قرار می‌گیرد، ذهن دچار یک نوع ناراحتی روانی می‌شود؛ و برای رهایی از این ناراحتی، راحت‌ترین راه معمولا تغییر باور نیست، بلکه تحریف یا انکار واقعیت جدید است دقیقا همان چیزی که در پس «واکنش دفاعی» اتفاق می‌افتد.

کارول تاوریس و الیوت ارانسون، دو روان‌شناس اجتماعی دیگر، در کتاب Mistakes Were Made (But Not by Me) این ایده را با مثال‌های فراوان از زندگی واقعی گسترش دادند. آن‌ها نشان دادند هرچه شخصی بیشتر روی یک باور یا تصمیم «سرمایه‌گذاری هویتی» کرده باشد، دفاع از آن باور حتی در برابر شواهد قوی سرسختانه‌تر می‌شود؛ چون پذیرفتن اشتباه، یعنی پذیرفتن اینکه بخشی از تصویر ما از خودمان هم ممکن است غلط باشد.

این یافته برای جامعه‌ای مثل ایران، با بحث‌های داغ سیاسی، مذهبی و حتی خانوادگی که افراد سال‌ها روی یک باور «سرمایه‌گذاری» کرده‌اند، نکته‌ای تلخ و در عین حال امیدبخش دارد: دفاعی‌بودن ما در برابر واقعیت‌های ناخوشایند، ضعف اخلاقی نیست؛ یک مکانیزم روانی جهانی است.
اما شناختن این مکانیزم، اولین قدم برای کنار زدنش است.

دفعه بعد که در برابر یک واقعیت ناخوشایند، حس کردی داری توجیه می‌آوری نه فکر می‌کنی، از خودت بپرس: دارم از یک باور دفاع می‌کنم، یا از تصویری که از خودم دارم؟

#باور #تفکر_نقاد #علوم_شناختی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402