حکومت تحمیلی دینی، اعدام و خشونت بیپایان مذهبی
چرا «لا اکراه فی الدین» کار نمیکند؟
ورق بزنید
نظام ولایت فقیه بزرگترین نمود تحمیل دین بر یک جامعه و کشور است: یک فرقه مذهبی که مهمترین مناصب تصمیمگیری و قدرت را به شکلی مستبدانه به انحصار خود درآورده و کسانی را که خواهان تغییر و گذار از این وضع هستند، با عنوان «دشمنان خدا» با شدیدترین اشکال خشونت تهدید، مجازات و اعدام میکند. چرا آیه «لا اکراه فی الدین» (که اغلب بهعنوان شاهدی بر آزادی دین در اسلام مطرح میشود)، نتوانسته جامعه مذهبی باورمندان را به جایی برساند که مانع اجباری شدن دین و وقوع چنین
جنایاتی شوند؟
▪️تفسیر، تفسیر، تفسیر!
ادبیات دینی از یک سو، وتفسیرزدگی دین از سوی دیگر، بهگونهای است که تقریبا هیچ جمله یا قاعدهای دارای یک معنی واقعی، مشخص و مستحکم باقی نمیماند. در سنت دینی، تقریبا هر دستور یا آموزه را میتوان با استفاده از تکنیکهای بازی با زبان و دستکاری معنی، آنقدر تفسیر کرد که در نهایت معنایی دلبخواهی از آن بیرون کشید. مثلا مومنان بهراحتی میتوانند ادعا کنند «لا اکراه فی الدین» فقط برای مسلمانان (گروه فیالدین) است، و شامل کسانی که از دید آنان خارج از دین هستند
نمیشود.
▪️تناقضات دروندینی
در بعضی ادیان بهندرت میتوان آموزه یا دستوری یافت، که آموزه یا دستوری متضاد یا جایگزین آن در خود همان دین وجود نداشته باشد. به همین دلیل فقها بهراحتی میتوانند بسته به شرایط، منافع و موقعیت از یک آیه یا حدیث خاص استفاده کنند و در صورت لزوم، در زمانی دیگر به آیه یا حدیثی با جهتگیری متفاوت استناد کنند. برای مثال، در کنار لااکراه فیالدین، تعابیری مانند «اشدا علی الکفار» نیز وجود دارد؛ یعنی مومنان در برابر کافران سختگیرند. در آیات دیگر نیز از جنگ، جزیه، مجازات و مرزبندی میان مومن و کافر سخن گفته میشود. پس برای یک مومن دشوار نیست که در صورت تمایل به آیه دیگری استناد کند و اهداف و اعمال خود را موجه جلوه
دهد.
▪️سنتها و عادتهای مذهبی
منبع رفتار افراد یا جوامع مذهبی و فرقهای همیشه فقط متن و آموزه نیست. آنان به سنتها، رفتار پیشینیان، فقه تاریخی، سیره پیامبران و رهبران دینی و عادتهایی که طی قرنها عادی شدهاند نیز نگاه میکنند. در نتیجه حتی اگر یک آیه در ظاهر بر نبود اجبار تاکید کند، مجموعه بزرگی از سنتها و احکام تاریخی میتواند در عمل جهت دیگری ایجاد کند. در چنین ساختاری، یک جمله مانند «لا اکراه فی الدین» باید نه فقط با یک تفسیر دیگر، بلکه با قرنها رفتار پیامبران، فقه، سنت و عادت هم رقابت کند.
▪️وقتی دین نهاد حکومت را غصب میکند
حکومت، بهطور طبیعی، با قدرت، اجبار، قانون، مجازات و اعمال اقتدار سروکار دارد. وقتی یک دین یا فرقه مذهبی نهاد حکومت را قبضه میگیرد، آموزههای اخلاقی آن بهتدریج ممکن است کارکردی کاملا متفاوت پیدا کنند. جملهای مانند «لا اکراه فی الدین» تا زمانی میتواند یک توصیه اخلاقی باشد که دین برای تحمیل خود به پلیس، دادگاه، زندان و نیروی نظامی متکی نباشد، و امری فردی و وجدانی و آزاد باقی بماند. اما وقتی همان دین به ایدئولوژی رسمی حکومت تبدیل شود، نباید از فاسد شدن آن تعجب کرد.
#نفد_دین #حکومت_دینی #دین_حکومتی #نه_به_اعدام #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چرا «لا اکراه فی الدین» کار نمیکند؟
ورق بزنید
نظام ولایت فقیه بزرگترین نمود تحمیل دین بر یک جامعه و کشور است: یک فرقه مذهبی که مهمترین مناصب تصمیمگیری و قدرت را به شکلی مستبدانه به انحصار خود درآورده و کسانی را که خواهان تغییر و گذار از این وضع هستند، با عنوان «دشمنان خدا» با شدیدترین اشکال خشونت تهدید، مجازات و اعدام میکند. چرا آیه «لا اکراه فی الدین» (که اغلب بهعنوان شاهدی بر آزادی دین در اسلام مطرح میشود)، نتوانسته جامعه مذهبی باورمندان را به جایی برساند که مانع اجباری شدن دین و وقوع چنین
جنایاتی شوند؟
▪️تفسیر، تفسیر، تفسیر!
ادبیات دینی از یک سو، وتفسیرزدگی دین از سوی دیگر، بهگونهای است که تقریبا هیچ جمله یا قاعدهای دارای یک معنی واقعی، مشخص و مستحکم باقی نمیماند. در سنت دینی، تقریبا هر دستور یا آموزه را میتوان با استفاده از تکنیکهای بازی با زبان و دستکاری معنی، آنقدر تفسیر کرد که در نهایت معنایی دلبخواهی از آن بیرون کشید. مثلا مومنان بهراحتی میتوانند ادعا کنند «لا اکراه فی الدین» فقط برای مسلمانان (گروه فیالدین) است، و شامل کسانی که از دید آنان خارج از دین هستند
نمیشود.
▪️تناقضات دروندینی
در بعضی ادیان بهندرت میتوان آموزه یا دستوری یافت، که آموزه یا دستوری متضاد یا جایگزین آن در خود همان دین وجود نداشته باشد. به همین دلیل فقها بهراحتی میتوانند بسته به شرایط، منافع و موقعیت از یک آیه یا حدیث خاص استفاده کنند و در صورت لزوم، در زمانی دیگر به آیه یا حدیثی با جهتگیری متفاوت استناد کنند. برای مثال، در کنار لااکراه فیالدین، تعابیری مانند «اشدا علی الکفار» نیز وجود دارد؛ یعنی مومنان در برابر کافران سختگیرند. در آیات دیگر نیز از جنگ، جزیه، مجازات و مرزبندی میان مومن و کافر سخن گفته میشود. پس برای یک مومن دشوار نیست که در صورت تمایل به آیه دیگری استناد کند و اهداف و اعمال خود را موجه جلوه
دهد.
▪️سنتها و عادتهای مذهبی
منبع رفتار افراد یا جوامع مذهبی و فرقهای همیشه فقط متن و آموزه نیست. آنان به سنتها، رفتار پیشینیان، فقه تاریخی، سیره پیامبران و رهبران دینی و عادتهایی که طی قرنها عادی شدهاند نیز نگاه میکنند. در نتیجه حتی اگر یک آیه در ظاهر بر نبود اجبار تاکید کند، مجموعه بزرگی از سنتها و احکام تاریخی میتواند در عمل جهت دیگری ایجاد کند. در چنین ساختاری، یک جمله مانند «لا اکراه فی الدین» باید نه فقط با یک تفسیر دیگر، بلکه با قرنها رفتار پیامبران، فقه، سنت و عادت هم رقابت کند.
▪️وقتی دین نهاد حکومت را غصب میکند
حکومت، بهطور طبیعی، با قدرت، اجبار، قانون، مجازات و اعمال اقتدار سروکار دارد. وقتی یک دین یا فرقه مذهبی نهاد حکومت را قبضه میگیرد، آموزههای اخلاقی آن بهتدریج ممکن است کارکردی کاملا متفاوت پیدا کنند. جملهای مانند «لا اکراه فی الدین» تا زمانی میتواند یک توصیه اخلاقی باشد که دین برای تحمیل خود به پلیس، دادگاه، زندان و نیروی نظامی متکی نباشد، و امری فردی و وجدانی و آزاد باقی بماند. اما وقتی همان دین به ایدئولوژی رسمی حکومت تبدیل شود، نباید از فاسد شدن آن تعجب کرد.
#نفد_دین #حکومت_دینی #دین_حکومتی #نه_به_اعدام #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍7🏆1
آیا همدلی همهجای دنیا یک شکل است؟
وقتی یک نفر از یک کشور دیگر، در موقعیتی که برایت غمانگیز است، لبخند میزند یا سکوت میکند، ممکن است فکر کنی بیتفاوت است.
اما شاید او دقیقا دارد همدلی میکند فقط به زبان فرهنگی خودش.
آیا همدلی یک احساس جهانی و یکسان است، یا هر فرهنگ آن را به شکل متفاوتی بروز میدهد؟
هیزل مارکوس و شینوبو کیتایاما، دو روانشناس فرهنگی، در مقالهای تأثیرگذار در سال ۱۹۹۱ نشان دادند فرهنگها را میتوان بر اساس «خود مستقل» (Independent Self) در برابر «خود وابسته به دیگران» (Interdependent Self) تقسیم کرد.
در فرهنگهایی با خود وابسته، مرز بین «من» و «دیگران» کمرنگتر است؛ به همین خاطر، حسکردن درد دیگری طبیعیتر و خودکارتر رخ میدهد، چون آن «دیگری» بخشی از تعریف خود فرد محسوب میشود.
پژوهش دیگری توسط ویلیام چوپیک و همکارانش در سال ۲۰۱۷، با بررسی دادههایی از دهها کشور، نکته ظریفتری را نشان داد: فرهنگهای جمعگرا بهطور کلی سطح همدلی بالاتری گزارش میدهند، اما این همدلی عمدتا به سمت «گروه خودی» خانواده، قوم، جامعه نزدیک متمرکز است؛ در حالیکه در فرهنگهای فردگراتر، همدلی توزیع یکنواختتری نسبت به غریبهها هم دارد.
این یعنی همدلی، احساسی جهانی است، اما مرزها و روش بروزش با چه کسی، چقدر، و از چه راهی ابراز شود در فرهنگهای مختلف شکل متفاوتی میگیرد؛ چیزی که روانشناسان آن را «قواعد نمایش هیجان» (Display Rules) مینامند.
بر این اساس بهتر است در برخی برداشتهای کلی بازنگری کنیم و دفعه بعد که رفتار کسی از فرهنگی دیگر را «سرد» یا برعکس «زیاد احساساتی» دیدیم، شاید سوال درست این نباشد که «او همدلی ندارد»، بلکه باید بفهمیم «همدلی در فرهنگ او به چه زبانی حرف میزند؟»
#همدلی #فرهنگ #دیگری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
وقتی یک نفر از یک کشور دیگر، در موقعیتی که برایت غمانگیز است، لبخند میزند یا سکوت میکند، ممکن است فکر کنی بیتفاوت است.
اما شاید او دقیقا دارد همدلی میکند فقط به زبان فرهنگی خودش.
آیا همدلی یک احساس جهانی و یکسان است، یا هر فرهنگ آن را به شکل متفاوتی بروز میدهد؟
هیزل مارکوس و شینوبو کیتایاما، دو روانشناس فرهنگی، در مقالهای تأثیرگذار در سال ۱۹۹۱ نشان دادند فرهنگها را میتوان بر اساس «خود مستقل» (Independent Self) در برابر «خود وابسته به دیگران» (Interdependent Self) تقسیم کرد.
در فرهنگهایی با خود وابسته، مرز بین «من» و «دیگران» کمرنگتر است؛ به همین خاطر، حسکردن درد دیگری طبیعیتر و خودکارتر رخ میدهد، چون آن «دیگری» بخشی از تعریف خود فرد محسوب میشود.
پژوهش دیگری توسط ویلیام چوپیک و همکارانش در سال ۲۰۱۷، با بررسی دادههایی از دهها کشور، نکته ظریفتری را نشان داد: فرهنگهای جمعگرا بهطور کلی سطح همدلی بالاتری گزارش میدهند، اما این همدلی عمدتا به سمت «گروه خودی» خانواده، قوم، جامعه نزدیک متمرکز است؛ در حالیکه در فرهنگهای فردگراتر، همدلی توزیع یکنواختتری نسبت به غریبهها هم دارد.
این یعنی همدلی، احساسی جهانی است، اما مرزها و روش بروزش با چه کسی، چقدر، و از چه راهی ابراز شود در فرهنگهای مختلف شکل متفاوتی میگیرد؛ چیزی که روانشناسان آن را «قواعد نمایش هیجان» (Display Rules) مینامند.
بر این اساس بهتر است در برخی برداشتهای کلی بازنگری کنیم و دفعه بعد که رفتار کسی از فرهنگی دیگر را «سرد» یا برعکس «زیاد احساساتی» دیدیم، شاید سوال درست این نباشد که «او همدلی ندارد»، بلکه باید بفهمیم «همدلی در فرهنگ او به چه زبانی حرف میزند؟»
#همدلی #فرهنگ #دیگری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤5👍1🙏1👌1
محکومیت اسقف پیشین استرالیا به زندان؛ کریستوفر ساندرز به جرم آزار جنسی مردان جوان راهی زندان شد
کریستوفر ساندرز، اسقف پیشین شهر بروم در استرالیا، به دلیل آزار جنسی دو مرد جوان بومی به تحمل حبس محکوم شد.
این مقام ارشد کلیسای کاتولیک که در سال ۲۰۲۰ از سمت خود استعفا داده بود، در ماه اوت گذشته در دادگاه به یک فقره تجاوز جنسی و ۱۲ مورد آزار جنسی مجرم شناخته شد.
قاضی دادگاه این مرد ۷۶ ساله را به شش سال و نیم زندان محکوم کرد و او تا پیش از سال ۲۰۳۱ واجد شرایط دریافت آزادی مشروط نخواهد بود.
پرونده ساندرز یکی از مهمترین پروندههای محکومیت مقامات ارشد کلیسای کاتولیک در جهان به شمار میرود.
بر اساس اسناد دادگاه، جرایم او در فاصله سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ رخ داده و شامل بوسیدن و آزار نوجوانان، و در یک مورد تجاوز جنسی (رابطه جنسی دهانی) به یک نوجوان بوده است.
ساندرز که در سال ۱۹۷۶ کسوت روحانیت را دریافت کرده بود، دههها در منطقه دورافتاده کیمبرلی در شمال غربی استرالیا خدمت کرد و از سال ۱۹۹۶ به عنوان اسقف بروم منصوب شده بود.
#اسقف #تجاوز #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
کریستوفر ساندرز، اسقف پیشین شهر بروم در استرالیا، به دلیل آزار جنسی دو مرد جوان بومی به تحمل حبس محکوم شد.
این مقام ارشد کلیسای کاتولیک که در سال ۲۰۲۰ از سمت خود استعفا داده بود، در ماه اوت گذشته در دادگاه به یک فقره تجاوز جنسی و ۱۲ مورد آزار جنسی مجرم شناخته شد.
قاضی دادگاه این مرد ۷۶ ساله را به شش سال و نیم زندان محکوم کرد و او تا پیش از سال ۲۰۳۱ واجد شرایط دریافت آزادی مشروط نخواهد بود.
پرونده ساندرز یکی از مهمترین پروندههای محکومیت مقامات ارشد کلیسای کاتولیک در جهان به شمار میرود.
بر اساس اسناد دادگاه، جرایم او در فاصله سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ رخ داده و شامل بوسیدن و آزار نوجوانان، و در یک مورد تجاوز جنسی (رابطه جنسی دهانی) به یک نوجوان بوده است.
ساندرز که در سال ۱۹۷۶ کسوت روحانیت را دریافت کرده بود، دههها در منطقه دورافتاده کیمبرلی در شمال غربی استرالیا خدمت کرد و از سال ۱۹۹۶ به عنوان اسقف بروم منصوب شده بود.
#اسقف #تجاوز #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😱9❤1
۷ اکتبر سالروز حمله تروریستی حماس
جمهوری اسلامی با سیاستهای نفرتپراکنانه و دیگریستیزانهاش از جمله حمایت از حمله تروریستی حماس به شهروندان اسرائیلی و برگزاری «جشن پیروزی» برای کشتار شهروندان اسرائیلی، زندگی ایرانیان را به تباهی کشانده است.
طرحی از اسد بیناخواهی
لینک وبسایت:
https://tolerance.tavaana.org/fa/Khamenei-Gaza
#گفتگو_توانا #شهروندان_اسراییلی #شهروندان_ایرانی #خامنه_ای
جمهوری اسلامی با سیاستهای نفرتپراکنانه و دیگریستیزانهاش از جمله حمایت از حمله تروریستی حماس به شهروندان اسرائیلی و برگزاری «جشن پیروزی» برای کشتار شهروندان اسرائیلی، زندگی ایرانیان را به تباهی کشانده است.
طرحی از اسد بیناخواهی
لینک وبسایت:
https://tolerance.tavaana.org/fa/Khamenei-Gaza
#گفتگو_توانا #شهروندان_اسراییلی #شهروندان_ایرانی #خامنه_ای
👌7💯1
حسن خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی:
حمله ۷ اکتبر حماس شادیآور بود
حسن خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی، همان روزها و در تایید حمله تروریستهای حماس به اسراییل و کشتار شهروندان اسراییلی و غیراسراییلی را «کار بسیار بزرگ» خوانده بود.
او تروریستها را «مظلوم» دانسته و گفته بود: «برای اولین بار، مظلومیت مدافعانه فلسطینیها به مظلومیت مهاجمانه تبدیل شد».
حسن خمینی که بسیاری از وابستگان به طیف «اصلاحطلب» جمهوری اسلامی به او تعلق خاطر دارند در ادامه گفته بود: «اینکه یک مظلوم توانسته روی پای خودش بایستد، شادیآور است».
- تاسفبار است ملت مداراجویی چون ایران باید حضور چنین کسانی را در راس اداره و مدیریت کشور بر تابد. کسانی که آشکارا کشتار شهروندان را «شادیآور» میخوانند.
این نگاه چه نسبتی با مدارا و رواداری دارد؟ اساسا نگاه کسانی چون حسن خمینی چه تفاوتی با نگاه کسانی چون علی خامنهای دارد؟
چرا همه وابستگان به جمهوری اسلامی مقابل کشتار شهروندان اسراییلی یک گونه میاندیشند؟
#گفتگو_توانا #شهروندان_اسراییلی #شهروندان_ایرانی #حسن_خمینی
حمله ۷ اکتبر حماس شادیآور بود
حسن خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی، همان روزها و در تایید حمله تروریستهای حماس به اسراییل و کشتار شهروندان اسراییلی و غیراسراییلی را «کار بسیار بزرگ» خوانده بود.
او تروریستها را «مظلوم» دانسته و گفته بود: «برای اولین بار، مظلومیت مدافعانه فلسطینیها به مظلومیت مهاجمانه تبدیل شد».
حسن خمینی که بسیاری از وابستگان به طیف «اصلاحطلب» جمهوری اسلامی به او تعلق خاطر دارند در ادامه گفته بود: «اینکه یک مظلوم توانسته روی پای خودش بایستد، شادیآور است».
- تاسفبار است ملت مداراجویی چون ایران باید حضور چنین کسانی را در راس اداره و مدیریت کشور بر تابد. کسانی که آشکارا کشتار شهروندان را «شادیآور» میخوانند.
این نگاه چه نسبتی با مدارا و رواداری دارد؟ اساسا نگاه کسانی چون حسن خمینی چه تفاوتی با نگاه کسانی چون علی خامنهای دارد؟
چرا همه وابستگان به جمهوری اسلامی مقابل کشتار شهروندان اسراییلی یک گونه میاندیشند؟
#گفتگو_توانا #شهروندان_اسراییلی #شهروندان_ایرانی #حسن_خمینی
🤬8🤮3🖕3❤1😱1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
علیه فراموشی
«زمان در حال اتمام است برای نجات همه ما!»
این تصویر مادری است که فرزند جوانش در شبیخون تروریستی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ توسط گروه حماس به گروگان گرفته شده بود.
ریکاردو (ریچل) گلدبرگ-پولین، مادر یهودی آمریکایی-اسرائیلی، در حالی از غم و کابوس اسارت فرزندش میگوید که جهان آزاد نظارهگر یکی از تاریکترین تراژدیهای انسانی بود.
فرزند او، «هرش گلدبرگ-پولین»، جوان ۲۳ ساله اسرائیلی-آمریکایی، در جریان حمله وحشیانه حماس به جشنواره موسیقی نُوا ربوده شد. هرش در همان ساعات اولیه حمله، بر اثر انفجار نارنجک، دست چپ و بخشی از ساعد خود را از دست داد و با همین وضعیت وخیم به غزه منتقل شد. او پس از ماهها تحمل درد و شکنجه در اسارت، در آگوست ۲۰۲۴ به دست تروریستهای حماس به قتل رسید و پیکر بیجانش سرانجام توسط نیروهای اسرائیلی در یکی از تونلها پیدا شد.
این ویدیو روایتگر فاجعه و دردی است که خشونت، ترور و گروگانگیری بر جهان تحمیل میکند.
#هفتم_اکتبر #نه_به_جمهوری_اسلامی
«زمان در حال اتمام است برای نجات همه ما!»
این تصویر مادری است که فرزند جوانش در شبیخون تروریستی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ توسط گروه حماس به گروگان گرفته شده بود.
ریکاردو (ریچل) گلدبرگ-پولین، مادر یهودی آمریکایی-اسرائیلی، در حالی از غم و کابوس اسارت فرزندش میگوید که جهان آزاد نظارهگر یکی از تاریکترین تراژدیهای انسانی بود.
فرزند او، «هرش گلدبرگ-پولین»، جوان ۲۳ ساله اسرائیلی-آمریکایی، در جریان حمله وحشیانه حماس به جشنواره موسیقی نُوا ربوده شد. هرش در همان ساعات اولیه حمله، بر اثر انفجار نارنجک، دست چپ و بخشی از ساعد خود را از دست داد و با همین وضعیت وخیم به غزه منتقل شد. او پس از ماهها تحمل درد و شکنجه در اسارت، در آگوست ۲۰۲۴ به دست تروریستهای حماس به قتل رسید و پیکر بیجانش سرانجام توسط نیروهای اسرائیلی در یکی از تونلها پیدا شد.
این ویدیو روایتگر فاجعه و دردی است که خشونت، ترور و گروگانگیری بر جهان تحمیل میکند.
#هفتم_اکتبر #نه_به_جمهوری_اسلامی
❤4💔4
گیلرمه پِیشوتو، کشیش کاتولیک پرتغالی، در میان ۱۰۰ دیجی برتر جهان قرار گرفت
گیلرمه پِیشوتو، کشیش پرتغالی را در عرصه دیجی و موسیقی "دیجی پاپ" مینامند. او دعا و پیامهای مذهبی را با ریتمهای الکترونیک ترکیب میکند.
میزان موفقیت گیلرمه پِیشوتو باعث شده است که مخاطبان مجله "DJ Mag" که یک مجله تخصصی موسیقی است، او را در میان ۱۰۰ دیجی محبوب جهان قرار دهند.
گیلرمه پِیشوتو، معروف به "کشیش پِیشوتو"، در رأیگیری سالانه مجله "DJ Mag"، به رتبه ۷۹ فهرست ۱۰۰ دیجی محبوب جهان رسید.
این فهرست شامگاه سهشنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) در ایبیزا معرفی شد. رتبه نخست امسال، برای ششمین بار، به دیوید گتا، تهیهکننده فرانسوی موسیقی، اختصاص یافت.
مارتین گریکس از هلند در جایگاه دوم و متئو میلری، دیجی ایتالیایی-آمریکایی معروف به Anyma، نیز در رتبه سوم قرار گرفت.
نسخه آلمانی مجله "DJ Mag" این کشیش ۵۲ ساله را یکی از غیرمعمولترین چهرههای تازهوارد امسال در این فهرست توصیف کرده است.
این مجله نوشته است کشیش کاتولیک پرتغالی فعالیت مذهبی خود را با یک کارنامه بینالمللی دیجی و تکنوی ملودیک ترکیب میکند و در اجراهایش پیامهایی درباره همبستگی و معنویت منتقل میکند.
گیلرمه پِیشوتو کشیش اسقفنشین براگا در پرتغال است. او بهعنوان کشیش نظامی پیشتر در افغانستان و کوزوو نیز خدمت کرده است.
#کشیش #دی_جی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
گیلرمه پِیشوتو، کشیش پرتغالی را در عرصه دیجی و موسیقی "دیجی پاپ" مینامند. او دعا و پیامهای مذهبی را با ریتمهای الکترونیک ترکیب میکند.
میزان موفقیت گیلرمه پِیشوتو باعث شده است که مخاطبان مجله "DJ Mag" که یک مجله تخصصی موسیقی است، او را در میان ۱۰۰ دیجی محبوب جهان قرار دهند.
گیلرمه پِیشوتو، معروف به "کشیش پِیشوتو"، در رأیگیری سالانه مجله "DJ Mag"، به رتبه ۷۹ فهرست ۱۰۰ دیجی محبوب جهان رسید.
این فهرست شامگاه سهشنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) در ایبیزا معرفی شد. رتبه نخست امسال، برای ششمین بار، به دیوید گتا، تهیهکننده فرانسوی موسیقی، اختصاص یافت.
مارتین گریکس از هلند در جایگاه دوم و متئو میلری، دیجی ایتالیایی-آمریکایی معروف به Anyma، نیز در رتبه سوم قرار گرفت.
نسخه آلمانی مجله "DJ Mag" این کشیش ۵۲ ساله را یکی از غیرمعمولترین چهرههای تازهوارد امسال در این فهرست توصیف کرده است.
این مجله نوشته است کشیش کاتولیک پرتغالی فعالیت مذهبی خود را با یک کارنامه بینالمللی دیجی و تکنوی ملودیک ترکیب میکند و در اجراهایش پیامهایی درباره همبستگی و معنویت منتقل میکند.
گیلرمه پِیشوتو کشیش اسقفنشین براگا در پرتغال است. او بهعنوان کشیش نظامی پیشتر در افغانستان و کوزوو نیز خدمت کرده است.
#کشیش #دی_جی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😍5❤1
Forwarded from آموزشکده توانا
شکاف نسلی در دینداری
سرکشی یا مواجهه صادقانه؟
پدربزرگتان نمازش را هرگز زیر سوال نبرد. پدرتان شاید گاهی در دل تردید کرد اما چیزی نگفت. شما چرا اینقدر سوال میپرسید؟
این صحنه در بسیاری از خانوادههای امروز تکرار میشود: یک شکاف نامرئی میان نسلها در نحوه مواجهه با دین موروثی. اما این شکاف، اتفاقی یا صرفا «سرکشی جوانان» نیست؛ پژوهشگران الگوی مشخصی پشت آن یافتهاند.
دانشمند علوم سیاسی رونالد اینگلهارت، در نظریه معروف «فرامادیگرایی» (Postmaterialism)، نشان داد وقتی جامعهای از بحران بقا و امنیت اقتصادی عبور میکند، اولویت نسلهای بعدی از «ثبات و تعلق گروهی» بهسمت «خودبیانگری و استقلال فردی» تغییر میکند.
در پروژه بلندمدت «بررسی ارزشهای جهانی» که او هدایت کرد، دادهها نشان میدهند جوامعی که امنیت اقتصادی و اجتماعی بیشتری تجربه کردهاند، معمولا شاهد کاهش پایبندی مناسکی به دین سنتی در نسلهای جوانتر هستند که نه لزوما بهدلیل بیاعتقادی، بلکه بهدلیل کاهش نیاز روانی به قطعیت جمعی.
جامعهشناس دین پیپا نوریس، همراه با اینگلهارت در کتاب «مقدس و سکولار»، نکته مکمل دیگری اضافه کرد: نسلهایی که با دسترسی گستردهتر به اطلاعات، آموزش عالی، و تماس با فرهنگهای متنوع رشد کردهاند، طبیعتا ادیان و تفسیرهای رقیب بیشتری میبینند و همین مواجهه، خودبهخود، پرسشگری را افزایش میدهد.
نسل پدربزرگ، شاید هرگز با روایت دیگری از جهان روبهرو نشده بود؛ نسل شما، هر روز با دهها روایت متفاوت مواجه است.
مثالی ملموس: تصور کنید در دهکدهای کوچک زندگی میکنید که تنها یک رستوران دارد. هیچوقت درباره غذا انتخابی دیگر ندارید چون گزینهای نیست. حالا همان فرد را به شهری با صدها رستوران ببرید. ناگهان باید انتخاب کند، مقایسه کند، سوال بپرسد «کدام بهتر است؟». این دقیقا تفاوت تجربه دینی نسلهاست، نسل جوان بیحالا گزینههای بیشتری پیشرو دارد.
سوالی که این تفاوت نسلی پیش میکشد: آیا پرسشگری نسل جدید، نشانه فاصلهگرفتن از حقیقت است، یا نشانه مواجهه صادقانهتر با پیچیدگی جهانی که در آن زندگی میکنیم؟
#پرسشگری #تفکر_نقاد #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Tavaana_TavaanaTech
سرکشی یا مواجهه صادقانه؟
پدربزرگتان نمازش را هرگز زیر سوال نبرد. پدرتان شاید گاهی در دل تردید کرد اما چیزی نگفت. شما چرا اینقدر سوال میپرسید؟
این صحنه در بسیاری از خانوادههای امروز تکرار میشود: یک شکاف نامرئی میان نسلها در نحوه مواجهه با دین موروثی. اما این شکاف، اتفاقی یا صرفا «سرکشی جوانان» نیست؛ پژوهشگران الگوی مشخصی پشت آن یافتهاند.
دانشمند علوم سیاسی رونالد اینگلهارت، در نظریه معروف «فرامادیگرایی» (Postmaterialism)، نشان داد وقتی جامعهای از بحران بقا و امنیت اقتصادی عبور میکند، اولویت نسلهای بعدی از «ثبات و تعلق گروهی» بهسمت «خودبیانگری و استقلال فردی» تغییر میکند.
در پروژه بلندمدت «بررسی ارزشهای جهانی» که او هدایت کرد، دادهها نشان میدهند جوامعی که امنیت اقتصادی و اجتماعی بیشتری تجربه کردهاند، معمولا شاهد کاهش پایبندی مناسکی به دین سنتی در نسلهای جوانتر هستند که نه لزوما بهدلیل بیاعتقادی، بلکه بهدلیل کاهش نیاز روانی به قطعیت جمعی.
جامعهشناس دین پیپا نوریس، همراه با اینگلهارت در کتاب «مقدس و سکولار»، نکته مکمل دیگری اضافه کرد: نسلهایی که با دسترسی گستردهتر به اطلاعات، آموزش عالی، و تماس با فرهنگهای متنوع رشد کردهاند، طبیعتا ادیان و تفسیرهای رقیب بیشتری میبینند و همین مواجهه، خودبهخود، پرسشگری را افزایش میدهد.
نسل پدربزرگ، شاید هرگز با روایت دیگری از جهان روبهرو نشده بود؛ نسل شما، هر روز با دهها روایت متفاوت مواجه است.
مثالی ملموس: تصور کنید در دهکدهای کوچک زندگی میکنید که تنها یک رستوران دارد. هیچوقت درباره غذا انتخابی دیگر ندارید چون گزینهای نیست. حالا همان فرد را به شهری با صدها رستوران ببرید. ناگهان باید انتخاب کند، مقایسه کند، سوال بپرسد «کدام بهتر است؟». این دقیقا تفاوت تجربه دینی نسلهاست، نسل جوان بیحالا گزینههای بیشتری پیشرو دارد.
سوالی که این تفاوت نسلی پیش میکشد: آیا پرسشگری نسل جدید، نشانه فاصلهگرفتن از حقیقت است، یا نشانه مواجهه صادقانهتر با پیچیدگی جهانی که در آن زندگی میکنیم؟
#پرسشگری #تفکر_نقاد #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Tavaana_TavaanaTech
👍7❤1🏆1
نوبت به کنترل آسمان رسید؛
طالبان بادبادکبازی و فروش تجهیزات آن را ممنوع اعلام کرد
اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت هرات در جدیدترین محدودیت خود، اعلام کرد که بادبادکبازی («کاغذپرانبازی») و هرگونه خرید و فروش نخ و بادبادک در اماکن عمومی ممنوع است.
عزیزالرحمان مهاجر، رئیس اداره امر به معروف طالبان در هرات، با اعلام این تصمیم هشدار داد که با متخلفان و کسانی که به این سرگرمی بپردازند، برخورد جدی صورت خواهد گرفت. مقامهای طالبان در توجیه این ممنوعیت مدعی شدهاند که این اقدام در پی درخواست شهروندان و برای جلوگیری از «تلف شدن وقت جوانان» اتخاذ شده است؛ ادعایی که با واکنشهای طعنهآمیز و انتقادی گستردهای در شبکههای اجتماعی روبهرو شده است، چرا که شهروندان میگویند حکومت پس از تسلط بر زمین، خیابانها و حریم خصوصی خانهها، اکنون آسمان را نیز به کنترل خود درآورده است.
▪️تسخیر حریم خصوصی از زمین تا آسمان؛ ژنتیک استبداد دینی در کنترل جزئیات زندگی
ممنوعیت سادهترین تفریحات جمعی و بازیهای کودکانهای چون بادبادکبازی، فراتر از یک تصمیم ابلهانه محلی، نماد عریانِ ماهیت تمامیتخواه و مداخلهگر حکومتهای دینی-عقیدتی است.
استبداد دینی برای بقای خود ناچار است به ژرفترین لایههای زندگی روزمره، فراغت و حتی آسمان شهرها چنگ بزند تا احساسِ نظارت دائمی را بر تن جامعه جاری کند.
وقتی حکومتی از شادی ساده جوانان و پرواز یک کاغذپران در آسمان هراس دارد، آشکار میسازد که نه تنها با آزادی، بلکه با جریانِ طبیعی زندگی در تضاد بنیادین است؛ حکمرانی مبتنی بر ترس که حتی پرواز کاغذ در آسمان را هم جرمانگاری میکند.
#طالبان #حکومت_دینی
@Dialogue1402
طالبان بادبادکبازی و فروش تجهیزات آن را ممنوع اعلام کرد
اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت هرات در جدیدترین محدودیت خود، اعلام کرد که بادبادکبازی («کاغذپرانبازی») و هرگونه خرید و فروش نخ و بادبادک در اماکن عمومی ممنوع است.
عزیزالرحمان مهاجر، رئیس اداره امر به معروف طالبان در هرات، با اعلام این تصمیم هشدار داد که با متخلفان و کسانی که به این سرگرمی بپردازند، برخورد جدی صورت خواهد گرفت. مقامهای طالبان در توجیه این ممنوعیت مدعی شدهاند که این اقدام در پی درخواست شهروندان و برای جلوگیری از «تلف شدن وقت جوانان» اتخاذ شده است؛ ادعایی که با واکنشهای طعنهآمیز و انتقادی گستردهای در شبکههای اجتماعی روبهرو شده است، چرا که شهروندان میگویند حکومت پس از تسلط بر زمین، خیابانها و حریم خصوصی خانهها، اکنون آسمان را نیز به کنترل خود درآورده است.
▪️تسخیر حریم خصوصی از زمین تا آسمان؛ ژنتیک استبداد دینی در کنترل جزئیات زندگی
ممنوعیت سادهترین تفریحات جمعی و بازیهای کودکانهای چون بادبادکبازی، فراتر از یک تصمیم ابلهانه محلی، نماد عریانِ ماهیت تمامیتخواه و مداخلهگر حکومتهای دینی-عقیدتی است.
استبداد دینی برای بقای خود ناچار است به ژرفترین لایههای زندگی روزمره، فراغت و حتی آسمان شهرها چنگ بزند تا احساسِ نظارت دائمی را بر تن جامعه جاری کند.
وقتی حکومتی از شادی ساده جوانان و پرواز یک کاغذپران در آسمان هراس دارد، آشکار میسازد که نه تنها با آزادی، بلکه با جریانِ طبیعی زندگی در تضاد بنیادین است؛ حکمرانی مبتنی بر ترس که حتی پرواز کاغذ در آسمان را هم جرمانگاری میکند.
#طالبان #حکومت_دینی
@Dialogue1402
🤮9🤬4🤣2🗿1
«این واقعیت واقعی نیست!»
مغالطه «اسکاتلندی واقعی» چیست؟
ورق بزنید
طرح مغالطه اسکاتلندی واقعی اغلب به آنتونی فلو، اندیشمند بریتانیایی، نسبت داده میشود. شرح ساده این مغالطه چنین است: شخصی ادعا میکند که «هیچ فرد اسکاتلندی روی حلیم شکر نمیریزد.» وقتی به او فردی آشکارا اهل اسکاتلند نشان میدهند که روی حلیمش شکر میریزد، بهجای تجدیدنظر در ادعای خود، میگوید لابد آن شخص «اسکاتلندی واقعی» نیست.
▪️مثالهایی از مغالطه اسکاتلندی واقعی
نمونه این مغالطه را در بسیاری از موارد میتوان مشاهده کرد: «همشهریهای واقعی ما زباله نمیریزند» یا «طرفداران واقعی تیم ما فحاشی نمیکنند». یکی از پاسخهای رایج پس از تروریسم، فساد، خشونت یا جنایتی که با انگیزه دینی انجام شده این است: «آنان که این کار را کردهاند مومن واقعی نبودند.» این مغالطه اغلب برای فرار از روبهرو شدن با واقعیتهای تلخی درباره «گروه خودی» است که نمیخواهیم بپذیریمشان. ما نمیخواهیم بپذیریم که شهر، تیم یا دین ما هم اشکالاتی دارد.
▪️نمونههای ادبی
«مرد اسکاتلندی» نمونههای پیچیدهتری نیز دارد. مثلا ممکن است گفته شود یک خدا یا یک کتاب برای راهنمایی انسان است، اما فقط افراد خاصی، مثلا سالکان یا عارفان واقعی، را هدایت میکند و افراد دیگری را گمراه میکند. در واقع اینجا هم زمینه برای این فراهم است که اگر کسی با خواندن آن کتاب به جهتی آسیبزا متمایل شد، بلافاصله آن فرد را جزو گروه دوم فرض کرد و از آن کتاب دفاع نمود.
▪️مشکل کجا است؟!
مشکل مغالطه مرد اسکاتلندی این است که تعریف «واقعی» در آن کاملا دلبخواهی است. مثلا در ادیان بزرگ، شاخههای مختلف فکری مدام یکدیگر را به «غیرواقعی» بودن متهم میکنند. علی خامنهای، رهبر نظام ولایت فقیه، بارها از واقعی نبودن اسلام بسیاری از کشورهای دیگر و حتی بعضی مخالفان داخلی خود سخن گفته است. بهعلاوه، این واقعی یا غیرواقعی دانستن افراد، اغلب بعد از وقوع جنایات یا کردارهای ناپسند مطرح میشود و عملا به گریزی برای نپذیرفتن واقعیت تبدیل میشود.
▪️یک معیار دوگانه؟
باورمندان به ایدئولوژیها و مکاتب فکری گاهی از مغالطه مرد اسکاتلندی برای توجیه بخشهای تاریک تاریخ دینی خود استفاده میکنند: رفتار خوب یک مومن فورا به دین او نسبت داده میشود: «ببینید دین چه انسان مهربانی ساخته است.» اما وقتی مومنی با انگیزه دینی مرتکب خشونت میشود، گفته میشود: «این رفتار هیچ ربطی به دین ندارد.»
این قضاوت آشکارا جهتدار و سوگیرانه است. اگر بدیها و زشتکاریهای گروهی از مومنان، حتی وقتی آن رفتارها با استناد به احکام یا آموزههای همان دین انجام میشوند، هیچ ربطی به دین ندارند، چگونه میتوان خوبیهای گروهی دیگر از مومنان را به همان دین نسبت داد؟
#مغالطه #مغالطه_اسکاتلندی_واقعی
@Dialogue1402
مغالطه «اسکاتلندی واقعی» چیست؟
ورق بزنید
طرح مغالطه اسکاتلندی واقعی اغلب به آنتونی فلو، اندیشمند بریتانیایی، نسبت داده میشود. شرح ساده این مغالطه چنین است: شخصی ادعا میکند که «هیچ فرد اسکاتلندی روی حلیم شکر نمیریزد.» وقتی به او فردی آشکارا اهل اسکاتلند نشان میدهند که روی حلیمش شکر میریزد، بهجای تجدیدنظر در ادعای خود، میگوید لابد آن شخص «اسکاتلندی واقعی» نیست.
▪️مثالهایی از مغالطه اسکاتلندی واقعی
نمونه این مغالطه را در بسیاری از موارد میتوان مشاهده کرد: «همشهریهای واقعی ما زباله نمیریزند» یا «طرفداران واقعی تیم ما فحاشی نمیکنند». یکی از پاسخهای رایج پس از تروریسم، فساد، خشونت یا جنایتی که با انگیزه دینی انجام شده این است: «آنان که این کار را کردهاند مومن واقعی نبودند.» این مغالطه اغلب برای فرار از روبهرو شدن با واقعیتهای تلخی درباره «گروه خودی» است که نمیخواهیم بپذیریمشان. ما نمیخواهیم بپذیریم که شهر، تیم یا دین ما هم اشکالاتی دارد.
▪️نمونههای ادبی
«مرد اسکاتلندی» نمونههای پیچیدهتری نیز دارد. مثلا ممکن است گفته شود یک خدا یا یک کتاب برای راهنمایی انسان است، اما فقط افراد خاصی، مثلا سالکان یا عارفان واقعی، را هدایت میکند و افراد دیگری را گمراه میکند. در واقع اینجا هم زمینه برای این فراهم است که اگر کسی با خواندن آن کتاب به جهتی آسیبزا متمایل شد، بلافاصله آن فرد را جزو گروه دوم فرض کرد و از آن کتاب دفاع نمود.
▪️مشکل کجا است؟!
مشکل مغالطه مرد اسکاتلندی این است که تعریف «واقعی» در آن کاملا دلبخواهی است. مثلا در ادیان بزرگ، شاخههای مختلف فکری مدام یکدیگر را به «غیرواقعی» بودن متهم میکنند. علی خامنهای، رهبر نظام ولایت فقیه، بارها از واقعی نبودن اسلام بسیاری از کشورهای دیگر و حتی بعضی مخالفان داخلی خود سخن گفته است. بهعلاوه، این واقعی یا غیرواقعی دانستن افراد، اغلب بعد از وقوع جنایات یا کردارهای ناپسند مطرح میشود و عملا به گریزی برای نپذیرفتن واقعیت تبدیل میشود.
▪️یک معیار دوگانه؟
باورمندان به ایدئولوژیها و مکاتب فکری گاهی از مغالطه مرد اسکاتلندی برای توجیه بخشهای تاریک تاریخ دینی خود استفاده میکنند: رفتار خوب یک مومن فورا به دین او نسبت داده میشود: «ببینید دین چه انسان مهربانی ساخته است.» اما وقتی مومنی با انگیزه دینی مرتکب خشونت میشود، گفته میشود: «این رفتار هیچ ربطی به دین ندارد.»
این قضاوت آشکارا جهتدار و سوگیرانه است. اگر بدیها و زشتکاریهای گروهی از مومنان، حتی وقتی آن رفتارها با استناد به احکام یا آموزههای همان دین انجام میشوند، هیچ ربطی به دین ندارند، چگونه میتوان خوبیهای گروهی دیگر از مومنان را به همان دین نسبت داد؟
#مغالطه #مغالطه_اسکاتلندی_واقعی
@Dialogue1402
👍12❤3
نوزدهمین زن در تاریخ نوبل ادبیات؛ آن کارسون کانادایی برنده مهمترین جایزه ادبی جهان شد
جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ به آن کارسون، شاعر، جستارنویس و مترجم ۷۶ ساله کانادایی تعلق گرفت. کارسون به سبک نگارش تلفیقی شهرت دارد که در آن مرزهای میان شعر و نثر درهممیآمیزد و روایتهای معاصر با اسطورههای باستانی پیوند میخورند.
آن کارسون که مجموعه آثارش از دستهبندیهای رایج فراتر میرود، یکی از شانسهای اصلی برای دریافت جایزه امسال بود. کمیته نوبل «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه او را که در گفتوگویی بازیگوشانه با سنتهای کلاسیک، فرمهای نوینی برای ادبیات معاصر آفریده است»، بهطور ویژه تحسین کرد.
آکادمی سوئد در بیانیه خود آورده است: «تقریباً تمامی آفرینش ادبی او بر نقطه تلاقی وسواس یک واژهشناس در بهکارگیری کلمات، و اشتیاق یک شاعر برای دستیابی به معانی تازه استوار است. او خود همواره ریشهشناسی واژگان را نقطه آغاز تمام آثارش دانسته است.»
از جمله برجستهترین آثار کارسون میتوان به نخستین کتاب او در سال ۱۹۸۶ با عنوان «اروس تلخ و شیرین» اشاره کرد؛ اثری که به لذت و رنج تمنا در ادبیات یونان باستان میپردازد. رمان منظوم او با نام «زندگینامه سرخ» (۱۹۹۸) که اغلب شاهکار او دانسته میشود، داستانی کوئیر و بلوغمحور است که با بازخوانی شعری یونانی درباره هراکلس نگاشته شده است. از دیگر آثار نامدار او «زیبایی شوهر: جُستاری داستانی در ۲۹ رقص تانگو» (۲۰۰۱) و «نورما جین بیکرِ تروآ» (۲۰۱۹) است که در آن زندگی مریلین مونرو با هلن تروآ مقایسه میشود.
تازهترین کتاب این نویسنده با عنوان «نورمای اشتباه» در سال ۲۰۲۴ به چاپ رسید.
#نوبل #ادبیات #گفتگو_توانا #آن_کارسون
@Dialogue1402
جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ به آن کارسون، شاعر، جستارنویس و مترجم ۷۶ ساله کانادایی تعلق گرفت. کارسون به سبک نگارش تلفیقی شهرت دارد که در آن مرزهای میان شعر و نثر درهممیآمیزد و روایتهای معاصر با اسطورههای باستانی پیوند میخورند.
آن کارسون که مجموعه آثارش از دستهبندیهای رایج فراتر میرود، یکی از شانسهای اصلی برای دریافت جایزه امسال بود. کمیته نوبل «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه او را که در گفتوگویی بازیگوشانه با سنتهای کلاسیک، فرمهای نوینی برای ادبیات معاصر آفریده است»، بهطور ویژه تحسین کرد.
آکادمی سوئد در بیانیه خود آورده است: «تقریباً تمامی آفرینش ادبی او بر نقطه تلاقی وسواس یک واژهشناس در بهکارگیری کلمات، و اشتیاق یک شاعر برای دستیابی به معانی تازه استوار است. او خود همواره ریشهشناسی واژگان را نقطه آغاز تمام آثارش دانسته است.»
از جمله برجستهترین آثار کارسون میتوان به نخستین کتاب او در سال ۱۹۸۶ با عنوان «اروس تلخ و شیرین» اشاره کرد؛ اثری که به لذت و رنج تمنا در ادبیات یونان باستان میپردازد. رمان منظوم او با نام «زندگینامه سرخ» (۱۹۹۸) که اغلب شاهکار او دانسته میشود، داستانی کوئیر و بلوغمحور است که با بازخوانی شعری یونانی درباره هراکلس نگاشته شده است. از دیگر آثار نامدار او «زیبایی شوهر: جُستاری داستانی در ۲۹ رقص تانگو» (۲۰۰۱) و «نورما جین بیکرِ تروآ» (۲۰۱۹) است که در آن زندگی مریلین مونرو با هلن تروآ مقایسه میشود.
تازهترین کتاب این نویسنده با عنوان «نورمای اشتباه» در سال ۲۰۲۴ به چاپ رسید.
#نوبل #ادبیات #گفتگو_توانا #آن_کارسون
@Dialogue1402
❤13👏3👍1
اپیدمیولوژی باور
وقتی ایدهها مثل ویروس پخش میشوند
یک شایعه را تصور کنید که از دهان فردی در یک روستا بیرون میآید. تا برسد به شهر بعدی، جزئیاتش عوض شده، اما هسته اصلیاش دستنخورده باقی مانده. دقیقا مثل یک ویروس که در هر میزبان کمی جهش مییابد، اما هویتش را از دست نمیدهد. دن اسپربر، انسانشناس و زبانشناس فرانسوی، همین تشبیه را پایه یکی از تاثیرگذارترین نظریههای علوم شناختی دین قرار داد.
🔹 اپیدمیولوژی بازنماییها چیست؟
Epidemiology of Representations
نظریهای است که میگوید ایدهها و باورها درست مثل بیماریهای واگیردار، در جمعیتهای انسانی «پخش» میشوند؛ اما همه ایدهها به یک اندازه مسری نیستند. برخی تصورات آنقدر با ساختار طبیعی ذهن ما سازگارند که بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشوند و نسلبهنسل باقی میمانند.
🔹 چرا برخی باورها «مسریتر»ند؟
اسپربر استدلال کرد تصوراتی که با شهودهای پایهذهن انسان (مثل تمایل به تشخیص عامل، یا باور به ذات پنهان اشیاء) همخوانی دارند، راحتتر به خاطر سپرده میشوند، راحتتر بازگو میشوند، و در نتیجه در فرهنگ باقی میمانند؛ درست مثل ویروسی که به سلولهای بدن میزبان بهتر میچسبد.
🔹 مثال ساده
داستان یک روح که از دیوار رد میشود، راحتتر از یک قانون پیچیده فیزیک کوانتومی در گفتوگوهای روزمره تکرار میشود؛ نه به دلیل اینکه مهمتر است، بلکه چون با نحوه کارکرد طبیعی حافظه و تخیل انسان سازگارتر است.
🔹 ارتباط با دین
در این چارچوب، دین نه یک بسته ثابت از عقاید، بلکه فرآیندی پویا از بازتولید مداوم است. هر بار که یک داستان دینی گفته میشود، کمی تغییر میکند؛ اما نسخههایی که بیشترین همخوانی را با شهود ذهن انسان دارند، در این رقابت فرهنگی زنده میمانند و تکرار میشوند.
📌 نکته پایانی: شاید ادیان جهان، نه بهخاطر حقیقت یا دروغشان، بلکه به این دلیل ماندگار شدهاند که بهتر از رقبای خود، در ذهن انسان «سرایت» کردهاند.
#علوم_شناختی_دین #علوم_شناختی #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
وقتی ایدهها مثل ویروس پخش میشوند
یک شایعه را تصور کنید که از دهان فردی در یک روستا بیرون میآید. تا برسد به شهر بعدی، جزئیاتش عوض شده، اما هسته اصلیاش دستنخورده باقی مانده. دقیقا مثل یک ویروس که در هر میزبان کمی جهش مییابد، اما هویتش را از دست نمیدهد. دن اسپربر، انسانشناس و زبانشناس فرانسوی، همین تشبیه را پایه یکی از تاثیرگذارترین نظریههای علوم شناختی دین قرار داد.
🔹 اپیدمیولوژی بازنماییها چیست؟
Epidemiology of Representations
نظریهای است که میگوید ایدهها و باورها درست مثل بیماریهای واگیردار، در جمعیتهای انسانی «پخش» میشوند؛ اما همه ایدهها به یک اندازه مسری نیستند. برخی تصورات آنقدر با ساختار طبیعی ذهن ما سازگارند که بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشوند و نسلبهنسل باقی میمانند.
🔹 چرا برخی باورها «مسریتر»ند؟
اسپربر استدلال کرد تصوراتی که با شهودهای پایهذهن انسان (مثل تمایل به تشخیص عامل، یا باور به ذات پنهان اشیاء) همخوانی دارند، راحتتر به خاطر سپرده میشوند، راحتتر بازگو میشوند، و در نتیجه در فرهنگ باقی میمانند؛ درست مثل ویروسی که به سلولهای بدن میزبان بهتر میچسبد.
🔹 مثال ساده
داستان یک روح که از دیوار رد میشود، راحتتر از یک قانون پیچیده فیزیک کوانتومی در گفتوگوهای روزمره تکرار میشود؛ نه به دلیل اینکه مهمتر است، بلکه چون با نحوه کارکرد طبیعی حافظه و تخیل انسان سازگارتر است.
🔹 ارتباط با دین
در این چارچوب، دین نه یک بسته ثابت از عقاید، بلکه فرآیندی پویا از بازتولید مداوم است. هر بار که یک داستان دینی گفته میشود، کمی تغییر میکند؛ اما نسخههایی که بیشترین همخوانی را با شهود ذهن انسان دارند، در این رقابت فرهنگی زنده میمانند و تکرار میشوند.
📌 نکته پایانی: شاید ادیان جهان، نه بهخاطر حقیقت یا دروغشان، بلکه به این دلیل ماندگار شدهاند که بهتر از رقبای خود، در ذهن انسان «سرایت» کردهاند.
#علوم_شناختی_دین #علوم_شناختی #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍6❤1🏆1
آزادی یعنی چه؟
«من آزادم.» جملهای ساده است، اما آیزایا برلین، فیلسوف سیاسی، در سخنرانی «دو مفهوم آزادی» (۱۹۵۸) نشان داد که این واژه دستکم دو معنای متفاوت دارد؛ معناهایی که گاهی با هم تنش پیدا میکنند.
نخست، «آزادی منفی» است: آزادی از دخالت. یعنی دیگران ــ از دولت تا افراد و عرف ــ تا چه اندازه در انتخابها و زندگی من مداخله نمیکنند؟ این آزادی از ما میپرسد: چه قلمرویی برای تصمیمگیری خودم دارم؟ هرچه دخالت و اجبار کمتر باشد، آزادی منفی بیشتر است؛ هرچند این آزادی بهتنهایی تضمین نمیکند که فرد توان یا امکانات لازم برای انجام هر کاری را داشته باشد.
دوم، «آزادی مثبت» است: آزادی برای خودفرمانی. پرسش این است که چه کسی بر من حکومت میکند؟ آیا میتوانم با آگاهی و تأمل، خودم درباره زندگیام تصمیم بگیرم؟ این معنا به عاملیت و توان انتخاب اشاره دارد؛ اما نباید آن را با این ادعا یکی گرفت که کسی دیگر بهتر از خود فرد خیر و صلاح او را میشناسد.
خطر از جایی آغاز میشود که «خود» را دوپاره کنیم: خودی «راستین» و عاقل در برابر خودی نادان و فریبخورده. آنگاه قدرتی مدعی میشود که خودِ راستین ما را بهتر میشناسد و میتواند به نام رهاییمان وادارمان کند. برلین هشدار میداد که چنین برداشتی از آزادی مثبت ممکن است به توجیه اجبار و استبداد بدل شود؛ نه اینکه هر خواستی برای خودفرمانی الزاماً به استبداد بینجامد.
موری روتبارد نیز در کتاب «اخلاق آزادی» به برداشت برلین از آزادی منفی میپردازد و آن را نقد میکند؛ یادآوریای که نشان میدهد مرز این مفاهیم محل بحث است. بااینحال، پرسش برلین همچنان راهگشاست: وقتی کسی از آزادی سخن میگوید، باید پرسید آزادی از چه و آزادی برای چه؟
و پرسشی دیگر: چه کسی حق دارد «خودِ واقعی» ما را تعریف کند؟ گفتوگوی آزاد به فضایی نیاز دارد که در آن کسی دهان دیگری را نبندد؛ و میتواند به ما کمک کند خودفهمی دیگران را بشنویم، بیآنکه معنای آزادی را به آنان تحمیل کنیم.
#آزادی #گفت_و_شنود
@Dialogue1402
آزادی یعنی چه؟
«من آزادم.» جملهای ساده است، اما آیزایا برلین، فیلسوف سیاسی، در سخنرانی «دو مفهوم آزادی» (۱۹۵۸) نشان داد که این واژه دستکم دو معنای متفاوت دارد؛ معناهایی که گاهی با هم تنش پیدا میکنند.
نخست، «آزادی منفی» است: آزادی از دخالت. یعنی دیگران ــ از دولت تا افراد و عرف ــ تا چه اندازه در انتخابها و زندگی من مداخله نمیکنند؟ این آزادی از ما میپرسد: چه قلمرویی برای تصمیمگیری خودم دارم؟ هرچه دخالت و اجبار کمتر باشد، آزادی منفی بیشتر است؛ هرچند این آزادی بهتنهایی تضمین نمیکند که فرد توان یا امکانات لازم برای انجام هر کاری را داشته باشد.
دوم، «آزادی مثبت» است: آزادی برای خودفرمانی. پرسش این است که چه کسی بر من حکومت میکند؟ آیا میتوانم با آگاهی و تأمل، خودم درباره زندگیام تصمیم بگیرم؟ این معنا به عاملیت و توان انتخاب اشاره دارد؛ اما نباید آن را با این ادعا یکی گرفت که کسی دیگر بهتر از خود فرد خیر و صلاح او را میشناسد.
خطر از جایی آغاز میشود که «خود» را دوپاره کنیم: خودی «راستین» و عاقل در برابر خودی نادان و فریبخورده. آنگاه قدرتی مدعی میشود که خودِ راستین ما را بهتر میشناسد و میتواند به نام رهاییمان وادارمان کند. برلین هشدار میداد که چنین برداشتی از آزادی مثبت ممکن است به توجیه اجبار و استبداد بدل شود؛ نه اینکه هر خواستی برای خودفرمانی الزاماً به استبداد بینجامد.
موری روتبارد نیز در کتاب «اخلاق آزادی» به برداشت برلین از آزادی منفی میپردازد و آن را نقد میکند؛ یادآوریای که نشان میدهد مرز این مفاهیم محل بحث است. بااینحال، پرسش برلین همچنان راهگشاست: وقتی کسی از آزادی سخن میگوید، باید پرسید آزادی از چه و آزادی برای چه؟
و پرسشی دیگر: چه کسی حق دارد «خودِ واقعی» ما را تعریف کند؟ گفتوگوی آزاد به فضایی نیاز دارد که در آن کسی دهان دیگری را نبندد؛ و میتواند به ما کمک کند خودفهمی دیگران را بشنویم، بیآنکه معنای آزادی را به آنان تحمیل کنیم.
#آزادی #گفت_و_شنود
@Dialogue1402
👍11❤1
روز جهانی مبارزه علیه اعدام که هر ساله در ۱۰ اکتبر برگزار میشود، فرصتی است برای تاکید بر لغو مجازات اعدام در سراسر جهان و بررسی عواقب منفی آن بر حقوق بشر.
در ایران، اعدام بر اساس احکامی همچون توهین به مقدسات، ارتداد، سب النبی، و خداناباوری، یکی از مواردی است که همچنان باعث نگرانیهای جدی حقوق بشری است.
این قوانین، افراد را به دلیل باورهای شخصی یا نقد دین با خطر مجازات مرگ مواجه میکند.
این مجازاتها نه تنها نقض آشکار آزادی اندیشه، وجدان، و بیان است، بلکه فضای ترس و سرکوب ایجاد میکند که بهطور دائمی بر زندگی کسانی که با باورهای رسمی دینی همسو نیستند، سایه میاندازد.
خداناباوران و ناباورمندان در ایران در هراس از این احکام به سر میبرند، چرا که بیان عقایدشان میتواند به اتهامات سنگین منجر شود.
روز جهانی مبارزه علیه اعدام، علاوه بر تاکید بر حق حیات برای همه و نفی کلی این مجازات، تلاشی است برای پایان دادن به این نوع مجازاتهای غیرانسانی و حمایت از حقوق همه انسانها برای ابراز عقایدشان بدون ترس از اعدام یا سرکوب.
#نقد_دین #نه_به_اعدام #خداناباوران #ناباورمندان #گفتگو_توانا
@dialogue1402
در ایران، اعدام بر اساس احکامی همچون توهین به مقدسات، ارتداد، سب النبی، و خداناباوری، یکی از مواردی است که همچنان باعث نگرانیهای جدی حقوق بشری است.
این قوانین، افراد را به دلیل باورهای شخصی یا نقد دین با خطر مجازات مرگ مواجه میکند.
این مجازاتها نه تنها نقض آشکار آزادی اندیشه، وجدان، و بیان است، بلکه فضای ترس و سرکوب ایجاد میکند که بهطور دائمی بر زندگی کسانی که با باورهای رسمی دینی همسو نیستند، سایه میاندازد.
خداناباوران و ناباورمندان در ایران در هراس از این احکام به سر میبرند، چرا که بیان عقایدشان میتواند به اتهامات سنگین منجر شود.
روز جهانی مبارزه علیه اعدام، علاوه بر تاکید بر حق حیات برای همه و نفی کلی این مجازات، تلاشی است برای پایان دادن به این نوع مجازاتهای غیرانسانی و حمایت از حقوق همه انسانها برای ابراز عقایدشان بدون ترس از اعدام یا سرکوب.
#نقد_دین #نه_به_اعدام #خداناباوران #ناباورمندان #گفتگو_توانا
@dialogue1402
👍10❤🔥2🕊1
وقتی پاسخ قطعی، گفتوگو را میبندد
در جامعهای متکثر، اختلاف نظر بخشی از زندگی مشترک ماست. آدمها تجربهها و باورهای متفاوتی دارند و طبیعی است درباره علت مشکلات و راهحل آنها همنظر نباشند. مسئله وقتی آغاز میشود که برداشت خود را تنها پاسخ ممکن بدانیم و مخالفت دیگری را به نادانی یا بدخواهی نسبت دهیم. آنوقت به جای سنجیدن ادعا و دلیل، درباره ارزش و نیت آدمها حکم میدهیم. این کار شاید لحظهای خیالمان را راحت کند، اما راه فهم اختلاف و زندگی در کنار یکدیگر را میبندد.
ایلانا رداستون در کتاب «تله قطعیت» توضیح میدهد که این دام به یک گرایش سیاسی محدود نیست. هرکدام از ما ممکن است باور خود را بدیهی بگیریم و نپرسیم چه شواهدی پشتیبان آن است. آریه کروگلانسکی برای میل ذهن به رسیدن به پاسخی روشن، اصطلاح «نیاز به بستهشدن شناختی» را به کار میبرد. این نیاز طبیعی است: نمیتوانیم هر موضوعی را تا رسیدن به یقین کامل بررسی کنیم. اما گاهی برای رهایی از ابهام، پیش از داشتن شواهد کافی جستوجو را متوقف میکنیم و اطلاعات تازه را فقط با پاسخ نخست میسنجیم.
خستگی، ترس، خشم و فشار جمع میتوانند این شتاب را بیشتر کنند. در چنین لحظههایی، برچسبزدن سادهتر از شنیدن استدلال به نظر میرسد. البته گفتوگو به معنای برابر دانستن همه ادعاها نیست. ادعای بیمدرک را نباید همسنگ ادعای مستند دانست؛ شنیدن حرف کسی هم به معنای تایید آن نیست. مدارا یعنی درباره گفتهها و رفتارها داوری کنیم، اما بر پایه دلیل و سند، نه حدسزدن نیت افراد.
جولیا گالف در کتاب «ذهن دیدهبان» میان دفاع از موضع خود و تلاش برای دیدن دقیقتر واقعیت فرق میگذارد. این نگاه از ما نمیخواهد ارزشهایمان را کنار بگذاریم یا در برابر بیعدالتی بیطرف بمانیم. میتوانیم از آزادی، برابری و کرامت انسان دفاع کنیم و همزمان بپذیریم که در تشخیص واقعیت یا انتخاب راهحل ممکن است اشتباه کنیم. تغییر نظر گاهی راه وفادارماندن به همان ارزشهاست.
در اختلاف بعدی، پیش از داوری بپرسیم: ادعای دقیق طرف مقابل چیست؟ شواهدش کداماند؟ من چه چیزی را نمیدانم؟ و چه اطلاعاتی میتواند نظرم را تغییر دهد؟ این پرسشها تصمیمگیری را متوقف نمیکنند؛ کمک میکنند بر پایه دانستههای امروز عمل کنیم و در برابر شواهد تازه، راه بازنگری را باز بگذاریم. همزیستی با حذف اختلاف به دست نمیآید؛ به فضایی نیاز دارد که بتوان در آن اختلاف را بدون تحقیر و طرد بررسی کرد.
#گفت_و_شنود #قطعیت #عدم_قطعیت
@Dialogue1402
وقتی پاسخ قطعی، گفتوگو را میبندد
در جامعهای متکثر، اختلاف نظر بخشی از زندگی مشترک ماست. آدمها تجربهها و باورهای متفاوتی دارند و طبیعی است درباره علت مشکلات و راهحل آنها همنظر نباشند. مسئله وقتی آغاز میشود که برداشت خود را تنها پاسخ ممکن بدانیم و مخالفت دیگری را به نادانی یا بدخواهی نسبت دهیم. آنوقت به جای سنجیدن ادعا و دلیل، درباره ارزش و نیت آدمها حکم میدهیم. این کار شاید لحظهای خیالمان را راحت کند، اما راه فهم اختلاف و زندگی در کنار یکدیگر را میبندد.
ایلانا رداستون در کتاب «تله قطعیت» توضیح میدهد که این دام به یک گرایش سیاسی محدود نیست. هرکدام از ما ممکن است باور خود را بدیهی بگیریم و نپرسیم چه شواهدی پشتیبان آن است. آریه کروگلانسکی برای میل ذهن به رسیدن به پاسخی روشن، اصطلاح «نیاز به بستهشدن شناختی» را به کار میبرد. این نیاز طبیعی است: نمیتوانیم هر موضوعی را تا رسیدن به یقین کامل بررسی کنیم. اما گاهی برای رهایی از ابهام، پیش از داشتن شواهد کافی جستوجو را متوقف میکنیم و اطلاعات تازه را فقط با پاسخ نخست میسنجیم.
خستگی، ترس، خشم و فشار جمع میتوانند این شتاب را بیشتر کنند. در چنین لحظههایی، برچسبزدن سادهتر از شنیدن استدلال به نظر میرسد. البته گفتوگو به معنای برابر دانستن همه ادعاها نیست. ادعای بیمدرک را نباید همسنگ ادعای مستند دانست؛ شنیدن حرف کسی هم به معنای تایید آن نیست. مدارا یعنی درباره گفتهها و رفتارها داوری کنیم، اما بر پایه دلیل و سند، نه حدسزدن نیت افراد.
جولیا گالف در کتاب «ذهن دیدهبان» میان دفاع از موضع خود و تلاش برای دیدن دقیقتر واقعیت فرق میگذارد. این نگاه از ما نمیخواهد ارزشهایمان را کنار بگذاریم یا در برابر بیعدالتی بیطرف بمانیم. میتوانیم از آزادی، برابری و کرامت انسان دفاع کنیم و همزمان بپذیریم که در تشخیص واقعیت یا انتخاب راهحل ممکن است اشتباه کنیم. تغییر نظر گاهی راه وفادارماندن به همان ارزشهاست.
در اختلاف بعدی، پیش از داوری بپرسیم: ادعای دقیق طرف مقابل چیست؟ شواهدش کداماند؟ من چه چیزی را نمیدانم؟ و چه اطلاعاتی میتواند نظرم را تغییر دهد؟ این پرسشها تصمیمگیری را متوقف نمیکنند؛ کمک میکنند بر پایه دانستههای امروز عمل کنیم و در برابر شواهد تازه، راه بازنگری را باز بگذاریم. همزیستی با حذف اختلاف به دست نمیآید؛ به فضایی نیاز دارد که بتوان در آن اختلاف را بدون تحقیر و طرد بررسی کرد.
#گفت_و_شنود #قطعیت #عدم_قطعیت
@Dialogue1402
❤3👌3🏆1
پادزهر تکبر مذهبی و ایدئولوژیک چیست؟
پاسخ یووال نوح هراری: ما مرکز جهان نیستیم!
ورق بزنید
تقریبا تمامی مذاهب و بسیاری از مردم در نقاط مختلف دنیا فکر میکنند خودشان مرکز جهان هستند! این ایدهای است که یووال نوح هراری در کتاب ۲۱ درس برای قرن ۲۱، پس از بحث درباره نقش حماقت انسانی در جنگها و جنایتهای فاجعهبار، ارائه میکند: تجربههای تاریخی نشان میدهد انسانها درگیر تکبرهای حماقت-محور دینی، فرقهای و گروهی هستند و این خطرناک است.
«ما از همه بهتر، کاملتر و درستتر» هستیم!
هراری میگوید تنشهای دینی و فرهنگی زمانی شدیدتر میشوند که انسانها به این باور برسند که گروه خودی، رهبران جامعه ما، دین ما و یا فرهنگ ما مهمترین چیز در جهان است، و بنابراین منافع آنان باید بر منافع دیگران، یا حتی کل بشریت، مقدم باشد. او مثالهای متعددی ارائه میکند: برخی یونانیان، سرچشمه اندیشه و تمدن را یونان باستان میبینند. ملیگرایان چینی سرچشمه دستآوردهای بزرگ بشر را به تمدن چین نسبت میدهند. برخی هندوها منشا تمامی دانشها مانند پزشکی یا حتی اختراع فناوریهای مدرن هستهای را به حکیمان هند باستان نسبت دادهاند. هراری این نمونهها را کنار هم میگذارد تا نشان دهد خودمرکزبینی فرهنگی پدیدهای تقریبا جهانی است.
ما «فروتنانه» از شماها سر هستیم!
هراری به این اشاره میکند بسیاری از ادیان از تواضع ستایش میکنند، اما همزمان خود را مهمترین چیز در جهان تصور میکنند. یعنی از یک سو فروتنی را فضیلت میدانند، اما از سوی دیگر ممکن است خود را تنها راه حقیقت، مرکز تاریخ یا حامل پیام نهایی برای همه بشریت معرفی کنند. هراری یهودی و اسرائیلی است، اما عمدا از سنت و جامعه خود مثال میزند. او مینویسد بسیاری از یهودیان از کودکی چنان آموزش میبینند که یهودیت را «ستاره اصلی تاریخ بشر» تصور کنند، در حالی که درباره تاریخ چین یا نقاط دیگر چیز زیادی در درسهای مدارس نیست. استدلال او فقط درباره یهودیت نیست. مسئله اصلی این است که همه ملتها و ادیان مختلف، هر کدام به شیوهای، میتوانند خود را مرکز داستان بشر تصور کنند.
نمونههای دیگر «تکبر فروتنانه» در ادیان
این الگو را میتوان در سنتهای مختلف دید. بعضی ادیان اصرار دارند که تنها راه بخشش یا رستگاری بشر هستند، یا آخرین نسخه خداوند برای هدایت بشر را در خود دارند. بعضی ادیان صراحتا میگویند که هیچ دینی در نزد خداوند غیر از آن دین پذیرفته نیست. بعضی ادیان افراد بدون ایمان را گمراه، بیاستعداد، بدبخت و حتی مانند حشرات و حیوانات نام مینهند. اغلب ادیان بزرگ راه نجات انسان را منحصر به تعالیم خود یا رهبری جامعه میپندارند و در مواردی دیگران را دشمن خدا و خود را دوستان خدا با حزب او میانگارند.
«تواضع: شما مرکز جهان نیستید!»
منظور هراری از تواضع صرفا فروتنی شخصی نیست. از دید او ظاهرا همه میخواهند مرکز جهان باشند. از دید هراری خوشحال بودن از فرهنگ یا تاریخ خودی اشکالی ندارد اما مشکل از زمانی آغاز میشود که این افتخار تبدیل شود به این ادعا که «ما سرچشمه همه خوبیها هستیم، دیگران بدهکار ما هستند و تاریخ بشر بدون ما معنایی ندارد.» دینی که خود را تنها راه حقیقت بداند، ملتی که خود را برگزیده تاریخ بداند، یا فرهنگی که دیگران را صرفا شاگردان خود تصور کند، راحتتر میتواند ستم و جنایت را نیز توجیه کند.
من در باشگاه درستها و خوبها هستم: تکبرهای زیرپوستی
بیشتر افراد دوست ندارند در نگاه دیگران متکبر و خودبزرگبین به نظر برسند. به همین دلیل معمولا بهصورت مستقیم نمیگویند «من از تو بهترم» یا «باورهای من از باورهای تو برترند». اما همین احساس برتری میتواند بهشکلی غیرمستقیم و زیرپوستی ظاهر شود: با بالا بردن دین، فرهنگ یا گروه خودی و نسبت دادن حقیقت، اخلاق، خرد یا رستگاری بیشتر به آن. در این حالت فرد شاید درباره خودش ادعای برتری نکند، اما وقتی میگوید «دین من کاملترین است»، یا «رهبران دینی ما خطا و اشتباه ندارند»، عملا خود را نیز درون باشگاه «درستها» و «خوبها» قرار میدهد، و به نیاز خودبزرگبینی خود پاسخ میدهد
#گفت_و_شنود #تکثر_مذهبی #آزادی_دینی
@Dialogue1402
پاسخ یووال نوح هراری: ما مرکز جهان نیستیم!
ورق بزنید
تقریبا تمامی مذاهب و بسیاری از مردم در نقاط مختلف دنیا فکر میکنند خودشان مرکز جهان هستند! این ایدهای است که یووال نوح هراری در کتاب ۲۱ درس برای قرن ۲۱، پس از بحث درباره نقش حماقت انسانی در جنگها و جنایتهای فاجعهبار، ارائه میکند: تجربههای تاریخی نشان میدهد انسانها درگیر تکبرهای حماقت-محور دینی، فرقهای و گروهی هستند و این خطرناک است.
«ما از همه بهتر، کاملتر و درستتر» هستیم!
هراری میگوید تنشهای دینی و فرهنگی زمانی شدیدتر میشوند که انسانها به این باور برسند که گروه خودی، رهبران جامعه ما، دین ما و یا فرهنگ ما مهمترین چیز در جهان است، و بنابراین منافع آنان باید بر منافع دیگران، یا حتی کل بشریت، مقدم باشد. او مثالهای متعددی ارائه میکند: برخی یونانیان، سرچشمه اندیشه و تمدن را یونان باستان میبینند. ملیگرایان چینی سرچشمه دستآوردهای بزرگ بشر را به تمدن چین نسبت میدهند. برخی هندوها منشا تمامی دانشها مانند پزشکی یا حتی اختراع فناوریهای مدرن هستهای را به حکیمان هند باستان نسبت دادهاند. هراری این نمونهها را کنار هم میگذارد تا نشان دهد خودمرکزبینی فرهنگی پدیدهای تقریبا جهانی است.
ما «فروتنانه» از شماها سر هستیم!
هراری به این اشاره میکند بسیاری از ادیان از تواضع ستایش میکنند، اما همزمان خود را مهمترین چیز در جهان تصور میکنند. یعنی از یک سو فروتنی را فضیلت میدانند، اما از سوی دیگر ممکن است خود را تنها راه حقیقت، مرکز تاریخ یا حامل پیام نهایی برای همه بشریت معرفی کنند. هراری یهودی و اسرائیلی است، اما عمدا از سنت و جامعه خود مثال میزند. او مینویسد بسیاری از یهودیان از کودکی چنان آموزش میبینند که یهودیت را «ستاره اصلی تاریخ بشر» تصور کنند، در حالی که درباره تاریخ چین یا نقاط دیگر چیز زیادی در درسهای مدارس نیست. استدلال او فقط درباره یهودیت نیست. مسئله اصلی این است که همه ملتها و ادیان مختلف، هر کدام به شیوهای، میتوانند خود را مرکز داستان بشر تصور کنند.
نمونههای دیگر «تکبر فروتنانه» در ادیان
این الگو را میتوان در سنتهای مختلف دید. بعضی ادیان اصرار دارند که تنها راه بخشش یا رستگاری بشر هستند، یا آخرین نسخه خداوند برای هدایت بشر را در خود دارند. بعضی ادیان صراحتا میگویند که هیچ دینی در نزد خداوند غیر از آن دین پذیرفته نیست. بعضی ادیان افراد بدون ایمان را گمراه، بیاستعداد، بدبخت و حتی مانند حشرات و حیوانات نام مینهند. اغلب ادیان بزرگ راه نجات انسان را منحصر به تعالیم خود یا رهبری جامعه میپندارند و در مواردی دیگران را دشمن خدا و خود را دوستان خدا با حزب او میانگارند.
«تواضع: شما مرکز جهان نیستید!»
منظور هراری از تواضع صرفا فروتنی شخصی نیست. از دید او ظاهرا همه میخواهند مرکز جهان باشند. از دید هراری خوشحال بودن از فرهنگ یا تاریخ خودی اشکالی ندارد اما مشکل از زمانی آغاز میشود که این افتخار تبدیل شود به این ادعا که «ما سرچشمه همه خوبیها هستیم، دیگران بدهکار ما هستند و تاریخ بشر بدون ما معنایی ندارد.» دینی که خود را تنها راه حقیقت بداند، ملتی که خود را برگزیده تاریخ بداند، یا فرهنگی که دیگران را صرفا شاگردان خود تصور کند، راحتتر میتواند ستم و جنایت را نیز توجیه کند.
من در باشگاه درستها و خوبها هستم: تکبرهای زیرپوستی
بیشتر افراد دوست ندارند در نگاه دیگران متکبر و خودبزرگبین به نظر برسند. به همین دلیل معمولا بهصورت مستقیم نمیگویند «من از تو بهترم» یا «باورهای من از باورهای تو برترند». اما همین احساس برتری میتواند بهشکلی غیرمستقیم و زیرپوستی ظاهر شود: با بالا بردن دین، فرهنگ یا گروه خودی و نسبت دادن حقیقت، اخلاق، خرد یا رستگاری بیشتر به آن. در این حالت فرد شاید درباره خودش ادعای برتری نکند، اما وقتی میگوید «دین من کاملترین است»، یا «رهبران دینی ما خطا و اشتباه ندارند»، عملا خود را نیز درون باشگاه «درستها» و «خوبها» قرار میدهد، و به نیاز خودبزرگبینی خود پاسخ میدهد
#گفت_و_شنود #تکثر_مذهبی #آزادی_دینی
@Dialogue1402
❤6👌3🏆1