«هرکجا کُرد باشد، آنجا ایران است»
آرمان امیری - «بختیار علی» از نویسندگان اقلیم کردستان است که در ایران با رمان «آخرین انار دنیا» شناخته شد. ویکی‌پدیای فارسی میگوید او پرمخاطب‌ترین نویسنده در اقلیم کردستان است. هرچند اکنون ساکن آلمان است، اما رمان‌هایش را به کردی می‌نویسد و نوشته‌هایش برگرفته از اعماق لایه‌های اجتماعی کردستان عراق هستند. در قسمتی از رمان «قصر پرندگان غمگین» او توصیفات جالبی برای ما ایرانی‌ها به چشم می‌خورد:
«... شب خواستگاری، فوزی‌بیگ، با غرور یک پیرمرد تحصیل‌کرده – نه با غرور یک عشیره‌ای - پیشاپیش خواستگاران می‌رفت. او مرد نکته‌سنجی بود که با ریزبینی هرچه تمام‌تر واژه‌ها را برمی‌گزید و تلاش می‌کرد که سنجیده‌تر از مردم عادی سخن بگوید. همه، آوازه «فکرت گلدانچی» را به عنوان آدمی آگاه و با سواد شنیده بودند اما فوزی‌بیگ گمان نمی‌کرد که گلدانچی از پس او برآید. فوزی مطمئن بود که گلدانچی مانند او سه بار شاهنامه را نخوانده و بیشتر بخشهای رساله الغفران معری را از بر ندارد. درست است که دانش فوزی‌بیگ محدود به ادبیات کلاسیک بود، اما او بر این باور بود که هیچ دانشی تا کنون نتوانسته از چارچوب ذهنی خیام و حافظ شیرازی و جلال‌الدین رومی فراتر رود ...». («قصر پرندگان غمگین»، بختیار علی، ترجمه «رضا کریم‌مجاور»، نشر افراز، ص۷۴)
دقت کنید که نگارنده از کردهای عراق است و در مورد شخصیت دیگری از همین جامعه سخن میگوید. اتفاقا دایره مخاطبان او نیز ایرانیان فارسی زبان نیستند که گمان کنیم قصد به دست آوردن دل آنان را داشته، این رمان باید در جامعه کردستان عراق با مخاطب ارتباط برقرار کند و از نظر آنان «قابل پذیرش و باورپذیر» باشد. شهروند کرد عراقی، زبان مادری‌اش کردی است. در کشوری عرب‌زبان به دنیا آمده و باید زبان عربی را هم به عنوان زبان رسمی یاد بگیرد. از آن پس، اگر قصد تحصیل و آموزش عالی داشته باشد، یا بخواهد که با جهان پیشرفته ارتباط برقرار کند یا باید زبان انگلیسی را به عنوان زبان سوم انتخاب کند، یا به هر صورت به دنبال یکی از زبان‌های پرمخاطب اروپایی برود. اما بخشی از آنان ترجیح می‌دهند که فارسی یاد بگیرند، سه بار خواندن شاهنامه را مایه افتخار بدانند و گمان کنند که «هیچ دانشی تا کنون نتوانسته از چارچوب ذهنی خیام و حافظ شیرازی و جلال‌الدین رومی فراتر رود»! چرا؟
من دلیل این علاقه را نمی‌دانم. اما به عنوان یک کرد ایرانی، در این مواقع آن عبارت مشهوری را به یاد می‌آورم که برخی به «ملا مصطفی بارزانی» نسبت داده‌اند. عبارتی که میگوید: «هرکجا کرد باشد، آنجا ایران است».
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
آرمان امیری - «بختیار علی» از نویسندگان اقلیم کردستان است که در ایران با رمان «آخرین انار دنیا» شناخته شد. ویکی‌پدیای فارسی میگوید او پرمخاطب‌ترین نویسنده در اقلیم کردستان است. هرچند اکنون ساکن آلمان است، اما رمان‌هایش را به کردی می‌نویسد و نوشته‌هایش برگرفته از اعماق لایه‌های اجتماعی کردستان عراق هستند. در قسمتی از رمان «قصر پرندگان غمگین» او توصیفات جالبی برای ما ایرانی‌ها به چشم می‌خورد:
«... شب خواستگاری، فوزی‌بیگ، با غرور یک پیرمرد تحصیل‌کرده – نه با غرور یک عشیره‌ای - پیشاپیش خواستگاران می‌رفت. او مرد نکته‌سنجی بود که با ریزبینی هرچه تمام‌تر واژه‌ها را برمی‌گزید و تلاش می‌کرد که سنجیده‌تر از مردم عادی سخن بگوید. همه، آوازه «فکرت گلدانچی» را به عنوان آدمی آگاه و با سواد شنیده بودند اما فوزی‌بیگ گمان نمی‌کرد که گلدانچی از پس او برآید. فوزی مطمئن بود که گلدانچی مانند او سه بار شاهنامه را نخوانده و بیشتر بخشهای رساله الغفران معری را از بر ندارد. درست است که دانش فوزی‌بیگ محدود به ادبیات کلاسیک بود، اما او بر این باور بود که هیچ دانشی تا کنون نتوانسته از چارچوب ذهنی خیام و حافظ شیرازی و جلال‌الدین رومی فراتر رود ...». («قصر پرندگان غمگین»، بختیار علی، ترجمه «رضا کریم‌مجاور»، نشر افراز، ص۷۴)
دقت کنید که نگارنده از کردهای عراق است و در مورد شخصیت دیگری از همین جامعه سخن میگوید. اتفاقا دایره مخاطبان او نیز ایرانیان فارسی زبان نیستند که گمان کنیم قصد به دست آوردن دل آنان را داشته، این رمان باید در جامعه کردستان عراق با مخاطب ارتباط برقرار کند و از نظر آنان «قابل پذیرش و باورپذیر» باشد. شهروند کرد عراقی، زبان مادری‌اش کردی است. در کشوری عرب‌زبان به دنیا آمده و باید زبان عربی را هم به عنوان زبان رسمی یاد بگیرد. از آن پس، اگر قصد تحصیل و آموزش عالی داشته باشد، یا بخواهد که با جهان پیشرفته ارتباط برقرار کند یا باید زبان انگلیسی را به عنوان زبان سوم انتخاب کند، یا به هر صورت به دنبال یکی از زبان‌های پرمخاطب اروپایی برود. اما بخشی از آنان ترجیح می‌دهند که فارسی یاد بگیرند، سه بار خواندن شاهنامه را مایه افتخار بدانند و گمان کنند که «هیچ دانشی تا کنون نتوانسته از چارچوب ذهنی خیام و حافظ شیرازی و جلال‌الدین رومی فراتر رود»! چرا؟
من دلیل این علاقه را نمی‌دانم. اما به عنوان یک کرد ایرانی، در این مواقع آن عبارت مشهوری را به یاد می‌آورم که برخی به «ملا مصطفی بارزانی» نسبت داده‌اند. عبارتی که میگوید: «هرکجا کرد باشد، آنجا ایران است».
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
فال حافظ
آرمان امیری - ایستگاه مترو توپخانه بود که چشم توی چشم شدیم. قطار هنوز کاملا توقف نکرده بود و او آرام به سمت لبه سکو می‌رفت. یک لحظه که از مقابل من رد شد به هم خیره شدیم. صورت گرد و چشمانی آبی داشت. خیلی زود سرش را پایین انداخت. نگاهش انگار شرم داشت. دلیل مشخصی نداشت، اما این روزها جای تعجب ندارد اگر کسی در لباس روحانیت چشم از نگاه خیره عابران بدزدد.
تا قطار بایستد و سوار شویم چند بار دیگر چشم توی چشم شدیم. من به او خیره شده بودم. او هم انگار سنگینی این نگاه را حس کرده باشد چند لحظه یک بار زیر چشمی نگاهی می‌انداخت. وقتی می‌دید که هنوز نگاهش می‌کنم صورت‌اش بیشتر سرخ می‌شد و سرش را بیشتر پایین می‌انداخت.
وارد قطار که شدیم جوانی که اتفاقا به قیافه‌اش هم می‌خورد درس طلبگی بخواند بلند شد و به اصرار جایش را به او داد. خیلی مقاومت کرد. شاید گمان می‌کرد اگر در حضور آن همه آدم خسته بنشیند، باید سنگینی نگاه‌های بیشتری را تحمل کند. وقتی در برابر اصرار جوان مقاومت می‌کرد وسوسه شدم بگویم: «بشین حاج آقا؛ شما که یک عمر سوار بودید و ما پیاده؛ حالا این یکی هم روش». اما تندی بی‌دلیلی بود. خواستم به طعنه بگویم «بشین حاج آقا؛ بگذار یک وجب بهشت هم گیر این بی‌نوا بیاد». اما چهره شرمگین‌اش جای هیچ طعنه‌ای را را باقی نمی‌گذاشت. با آن نگاه‌های دزدکی انگار می‌گفت «نمی‌خواهد چیزی بگویید، خودم همه‌اش را می‌دانم»!
روی صندلی انتهای واگن نشست و من تقریبا برابرش، به دیوار مابین دو واگن تکیه دادم. نه نگاه خیره من تغییری می‌کرد و نه نگاه‌های دزدکی و شرمگین او. سرش را آنقدر پایین گرفته بود که هر لحظه گمان می‌کردم الآن عمامه‌اش می‌افتد. تسبیح دانه ریزی دستش بود که دلم می‌خواست سبز باشد؛ اما نبود. ته مایه‌هایی از سبز داشت، اما بیشتر شیشه‌ای و بی رنگ بود. نمی‌توانست سرش را به ذکر گفتن گرم کند. کم‌کم لبخندی هم بر لبانش نقش می‌بست. گمان کردم که اول از نگاه‌های خیره‌ام ترسیده بود و حالا که به نظرش بی‌آزار می‌آیم کارش به لبخند رسیده است.
در همین حال بودیم که پسربچه فال فروش از راه رسید. تا یک فال نفروخت دست از سرم بر نداشت. ناراضی هم نبودم. پاکت را که باز کردم گل از گل‌ام شکفت. نمی‌توانستم جلوی خنده خودم را بگیرم. تا به حال فالی به این با مسمایی نصیب‌ام نشده بود. سر که بلند کردم دیدم او هم مشتاقانه منتظر است. از خنده من لبخندش بیشتر شده بود و تقریبا داشت با نگاه‌اش جویای نتیجه فال می‌شد. به ایستگاه که رسیدیم می‌خواستم پیاده شوم. سر راه فال را دادم دست‌اش و گفتم «برای شما است حاج آقا»!
حیف شد. فرصت نبود بمانم و نتیجه را ببینم. حتما تا آخر شعر را که خوانده دیگر اثری از من نبوده. نمی‌دانم با خودش چطور تعبیر کرده. این واقعا فال کدام یک از ما بود؟ اما می‌دانم اگر قرار بود هم‌کلام شویم، گفت‌وگوی‌مان پایان بهتری از همین دو بیت درون فال نداشت:
«برو ای زاهد و دعوت مکنم سوی بهشت
که خدا در ازل از بهر بهشتم نسرشت
تو و تسبیح ومصلا و ره زهد و صلاح
من و میخانه و ناقوس و ره دیرو کنشت»
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری - ایستگاه مترو توپخانه بود که چشم توی چشم شدیم. قطار هنوز کاملا توقف نکرده بود و او آرام به سمت لبه سکو می‌رفت. یک لحظه که از مقابل من رد شد به هم خیره شدیم. صورت گرد و چشمانی آبی داشت. خیلی زود سرش را پایین انداخت. نگاهش انگار شرم داشت. دلیل مشخصی نداشت، اما این روزها جای تعجب ندارد اگر کسی در لباس روحانیت چشم از نگاه خیره عابران بدزدد.
تا قطار بایستد و سوار شویم چند بار دیگر چشم توی چشم شدیم. من به او خیره شده بودم. او هم انگار سنگینی این نگاه را حس کرده باشد چند لحظه یک بار زیر چشمی نگاهی می‌انداخت. وقتی می‌دید که هنوز نگاهش می‌کنم صورت‌اش بیشتر سرخ می‌شد و سرش را بیشتر پایین می‌انداخت.
وارد قطار که شدیم جوانی که اتفاقا به قیافه‌اش هم می‌خورد درس طلبگی بخواند بلند شد و به اصرار جایش را به او داد. خیلی مقاومت کرد. شاید گمان می‌کرد اگر در حضور آن همه آدم خسته بنشیند، باید سنگینی نگاه‌های بیشتری را تحمل کند. وقتی در برابر اصرار جوان مقاومت می‌کرد وسوسه شدم بگویم: «بشین حاج آقا؛ شما که یک عمر سوار بودید و ما پیاده؛ حالا این یکی هم روش». اما تندی بی‌دلیلی بود. خواستم به طعنه بگویم «بشین حاج آقا؛ بگذار یک وجب بهشت هم گیر این بی‌نوا بیاد». اما چهره شرمگین‌اش جای هیچ طعنه‌ای را را باقی نمی‌گذاشت. با آن نگاه‌های دزدکی انگار می‌گفت «نمی‌خواهد چیزی بگویید، خودم همه‌اش را می‌دانم»!
روی صندلی انتهای واگن نشست و من تقریبا برابرش، به دیوار مابین دو واگن تکیه دادم. نه نگاه خیره من تغییری می‌کرد و نه نگاه‌های دزدکی و شرمگین او. سرش را آنقدر پایین گرفته بود که هر لحظه گمان می‌کردم الآن عمامه‌اش می‌افتد. تسبیح دانه ریزی دستش بود که دلم می‌خواست سبز باشد؛ اما نبود. ته مایه‌هایی از سبز داشت، اما بیشتر شیشه‌ای و بی رنگ بود. نمی‌توانست سرش را به ذکر گفتن گرم کند. کم‌کم لبخندی هم بر لبانش نقش می‌بست. گمان کردم که اول از نگاه‌های خیره‌ام ترسیده بود و حالا که به نظرش بی‌آزار می‌آیم کارش به لبخند رسیده است.
در همین حال بودیم که پسربچه فال فروش از راه رسید. تا یک فال نفروخت دست از سرم بر نداشت. ناراضی هم نبودم. پاکت را که باز کردم گل از گل‌ام شکفت. نمی‌توانستم جلوی خنده خودم را بگیرم. تا به حال فالی به این با مسمایی نصیب‌ام نشده بود. سر که بلند کردم دیدم او هم مشتاقانه منتظر است. از خنده من لبخندش بیشتر شده بود و تقریبا داشت با نگاه‌اش جویای نتیجه فال می‌شد. به ایستگاه که رسیدیم می‌خواستم پیاده شوم. سر راه فال را دادم دست‌اش و گفتم «برای شما است حاج آقا»!
حیف شد. فرصت نبود بمانم و نتیجه را ببینم. حتما تا آخر شعر را که خوانده دیگر اثری از من نبوده. نمی‌دانم با خودش چطور تعبیر کرده. این واقعا فال کدام یک از ما بود؟ اما می‌دانم اگر قرار بود هم‌کلام شویم، گفت‌وگوی‌مان پایان بهتری از همین دو بیت درون فال نداشت:
«برو ای زاهد و دعوت مکنم سوی بهشت
که خدا در ازل از بهر بهشتم نسرشت
تو و تسبیح ومصلا و ره زهد و صلاح
من و میخانه و ناقوس و ره دیرو کنشت»
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
شان انسان و جایگاه ازدواج!
آرمان امیری - بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه نخست سیما، گزارش مفصلی در مورد سایت همسریابی رسمی «تبیان» منتشر میکند. گزارشی که نه تنها به تبلیغ و تمجید از این سایت می‌پردازد، بلکه تمامی رقبای دیگرش را به شدت تخریب و تخطئه میکند. این شیوه خبررسانی یک جانبه سیما مساله جدیدی نیست که بخواهیم بدان بپردازیم. نکته جالب، سیاست کلان فرهنگی است که کارش به ترویج «ازدواج اینترنتی» کشیده است!
«افزایش آمار طلاق» به هشدار روزمره مقامات رسمی بدل شده است. در برابر این روند تغییرات اجتماعی، دستگاه «فرهنگ سازی دولتی» به روال سه دهه گذشته همچنان به نصیحت کردن مردم مشغول است. توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی این تغییرات برای این دستگاه چندان جذابیتی ندارد و همچنان پروژه‌های تبلیغاتی برای مواجهه با واقعیات اجتماعی در اولویت قرار دارند. یک نمونه از این پروژه‌های تبلیغاتی، مساله دوستی‌های اینترنتی در فضای مجازی بود. پدیده‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تبلیغات رسمی را تشکیل می‌داد. حالا گویا ورق برگشته است و نسخه‌های رسمی روانه بازار شده‌اند!
به نظر می‌رسد ساز و کار مواجهه نهادهای رسمی در کشور ما با پدیده‌های جدید فن‌آوری یا تغییرات اجتماعی همواره از یک متد ثابت تبعیت میکند:
نخست نادیده گرفتن (یا واقعا ندیدن!)
دوم انکار، مقاومت و حتی دشمن‌انگاری!
سوم یورش به قصد مصادره به مطلوب!
مشخص نیست با کدام توجیه منطقی، دوستان به این نتیجه رسیده‌اند که سایت همسریابی «با مجوز» می‌تواند نقشی مفیدتر از مواجهه مستقیم و بلاواسطه شهروندان در شبکه‌های مجازی ایفا کند؟ تاسف‌برانگیزترین جنبه ماجرا همین است که حتی وقتی سیستم سنتی و فرهنگ رسمی کشور تلاش میکند تا به ظاهر خودش را به روز کرده و با پدیده‌های جدید کنار بیاید، یک راست به سراغ سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین نسخه‌های ماشینی وارداتی می‌رود! این دست سایت‌ها که تلاش می‌کنند تا با یک فهرست از پیش تعیین شده از مشخصات و پرسش‌های کیشه‌ای، دو انسان را به هم برسانند، در اکثر نقاط جهان کارکرد «پااندازی مدرن» را دارند! معمولا سایت‌هایی هستند برای یافتن پارتنرهای گذرای سکسی که البته در این راه می‌توانند مناسب هم باشند.
اگر قرار بر مقاومت بر سر همان ملاک‌های سنتی باشد، می‌تواند همچنان اصرار کرد که انتخاب «خانواده‌ها» باید به عنوان نخستین ملاک جوانان در ازدواج در دستور کار قرار گیرد. اگر قرار است به سراغ سنت مدرن عصر حاضر برویم، می‌توان آشنایی دو طرفه و معاشرت و حتی رابطی پیش از ازدواج را پذیرفت. اما بر هم زدن ملاک سنتی و در مقابل جایگزینی یک پرسش‌نامه الکترونیک، چه معنایی بجز ابتذال مکرر دارد؟! اینکه چطور مسوولین فرهنگی ما می‌خواهند با این شیوه از ازدواج‌های مکانیکی مشکل افزایش آمار طلاق را جبران کنند به اندازه کافی جای پرسش دارد! پس بهتر است دیگر به این فکر نکنیم که این تصمیم‌گیرندگان فرهنگی چه نگاهی به شان انسان و جایگاه ازدواج دارند!
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان»: @divanesara
آرمان امیری - بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه نخست سیما، گزارش مفصلی در مورد سایت همسریابی رسمی «تبیان» منتشر میکند. گزارشی که نه تنها به تبلیغ و تمجید از این سایت می‌پردازد، بلکه تمامی رقبای دیگرش را به شدت تخریب و تخطئه میکند. این شیوه خبررسانی یک جانبه سیما مساله جدیدی نیست که بخواهیم بدان بپردازیم. نکته جالب، سیاست کلان فرهنگی است که کارش به ترویج «ازدواج اینترنتی» کشیده است!
«افزایش آمار طلاق» به هشدار روزمره مقامات رسمی بدل شده است. در برابر این روند تغییرات اجتماعی، دستگاه «فرهنگ سازی دولتی» به روال سه دهه گذشته همچنان به نصیحت کردن مردم مشغول است. توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی این تغییرات برای این دستگاه چندان جذابیتی ندارد و همچنان پروژه‌های تبلیغاتی برای مواجهه با واقعیات اجتماعی در اولویت قرار دارند. یک نمونه از این پروژه‌های تبلیغاتی، مساله دوستی‌های اینترنتی در فضای مجازی بود. پدیده‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تبلیغات رسمی را تشکیل می‌داد. حالا گویا ورق برگشته است و نسخه‌های رسمی روانه بازار شده‌اند!
به نظر می‌رسد ساز و کار مواجهه نهادهای رسمی در کشور ما با پدیده‌های جدید فن‌آوری یا تغییرات اجتماعی همواره از یک متد ثابت تبعیت میکند:
نخست نادیده گرفتن (یا واقعا ندیدن!)
دوم انکار، مقاومت و حتی دشمن‌انگاری!
سوم یورش به قصد مصادره به مطلوب!
مشخص نیست با کدام توجیه منطقی، دوستان به این نتیجه رسیده‌اند که سایت همسریابی «با مجوز» می‌تواند نقشی مفیدتر از مواجهه مستقیم و بلاواسطه شهروندان در شبکه‌های مجازی ایفا کند؟ تاسف‌برانگیزترین جنبه ماجرا همین است که حتی وقتی سیستم سنتی و فرهنگ رسمی کشور تلاش میکند تا به ظاهر خودش را به روز کرده و با پدیده‌های جدید کنار بیاید، یک راست به سراغ سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین نسخه‌های ماشینی وارداتی می‌رود! این دست سایت‌ها که تلاش می‌کنند تا با یک فهرست از پیش تعیین شده از مشخصات و پرسش‌های کیشه‌ای، دو انسان را به هم برسانند، در اکثر نقاط جهان کارکرد «پااندازی مدرن» را دارند! معمولا سایت‌هایی هستند برای یافتن پارتنرهای گذرای سکسی که البته در این راه می‌توانند مناسب هم باشند.
اگر قرار بر مقاومت بر سر همان ملاک‌های سنتی باشد، می‌تواند همچنان اصرار کرد که انتخاب «خانواده‌ها» باید به عنوان نخستین ملاک جوانان در ازدواج در دستور کار قرار گیرد. اگر قرار است به سراغ سنت مدرن عصر حاضر برویم، می‌توان آشنایی دو طرفه و معاشرت و حتی رابطی پیش از ازدواج را پذیرفت. اما بر هم زدن ملاک سنتی و در مقابل جایگزینی یک پرسش‌نامه الکترونیک، چه معنایی بجز ابتذال مکرر دارد؟! اینکه چطور مسوولین فرهنگی ما می‌خواهند با این شیوه از ازدواج‌های مکانیکی مشکل افزایش آمار طلاق را جبران کنند به اندازه کافی جای پرسش دارد! پس بهتر است دیگر به این فکر نکنیم که این تصمیم‌گیرندگان فرهنگی چه نگاهی به شان انسان و جایگاه ازدواج دارند!
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان»: @divanesara
با عرض پوزش از دوستان، چون لینک سایت تبیان از قلم افتاد، پست قبلی را یک بار دیگر با افزودن لینک ارسال می‌کنیم.
شان انسان و جایگاه ازدواج!
آرمان امیری - بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه نخست سیما، گزارش مفصلی در مورد سایت همسریابی رسمی «تبیان» منتشر میکند. (این سایت: http://hamsan.tebyan.net) گزارشی که نه تنها به تبلیغ و تمجید از این سایت می‌پردازد، بلکه تمامی رقبای دیگرش را به شدت تخریب و تخطئه میکند. این شیوه خبررسانی یک جانبه سیما مساله جدیدی نیست که بخواهیم بدان بپردازیم. نکته جالب، سیاست کلان فرهنگی است که کارش به ترویج «ازدواج اینترنتی» کشیده است!
«افزایش آمار طلاق» به هشدار روزمره مقامات رسمی بدل شده است. در برابر این روند تغییرات اجتماعی، دستگاه «فرهنگ سازی دولتی» به روال سه دهه گذشته همچنان به نصیحت کردن مردم مشغول است. توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی این تغییرات برای این دستگاه چندان جذابیتی ندارد و همچنان پروژه‌های تبلیغاتی برای مواجهه با واقعیات اجتماعی در اولویت قرار دارند. یک نمونه از این پروژه‌های تبلیغاتی، مساله دوستی‌های اینترنتی در فضای مجازی بود. پدیده‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تبلیغات رسمی را تشکیل می‌داد. حالا گویا ورق برگشته است و نسخه‌های رسمی روانه بازار شده‌اند!
به نظر می‌رسد ساز و کار مواجهه نهادهای رسمی در کشور ما با پدیده‌های جدید فن‌آوری یا تغییرات اجتماعی همواره از یک متد ثابت تبعیت میکند:
نخست نادیده گرفتن (یا واقعا ندیدن!)
دوم انکار، مقاومت و حتی دشمن‌انگاری!
سوم یورش به قصد مصادره به مطلوب!
مشخص نیست با کدام توجیه منطقی، دوستان به این نتیجه رسیده‌اند که سایت همسریابی «با مجوز» می‌تواند نقشی مفیدتر از مواجهه مستقیم و بلاواسطه شهروندان در شبکه‌های مجازی ایفا کند؟ تاسف‌برانگیزترین جنبه ماجرا همین است که حتی وقتی سیستم سنتی و فرهنگ رسمی کشور تلاش میکند تا به ظاهر خودش را به روز کرده و با پدیده‌های جدید کنار بیاید، یک راست به سراغ سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین نسخه‌های ماشینی وارداتی می‌رود! این دست سایت‌ها که تلاش می‌کنند تا با یک فهرست از پیش تعیین شده از مشخصات و پرسش‌های کیشه‌ای، دو انسان را به هم برسانند، در اکثر نقاط جهان کارکرد «پااندازی مدرن» را دارند! معمولا سایت‌هایی هستند برای یافتن پارتنرهای گذرای سکسی که البته در این راه می‌توانند مناسب هم باشند.
اگر قرار بر مقاومت بر سر همان ملاک‌های سنتی باشد، می‌تواند همچنان اصرار کرد که انتخاب «خانواده‌ها» باید به عنوان نخستین ملاک جوانان در ازدواج در دستور کار قرار گیرد. اگر قرار است به سراغ سنت مدرن عصر حاضر برویم، می‌توان آشنایی دو طرفه و معاشرت و حتی رابطی پیش از ازدواج را پذیرفت. اما بر هم زدن ملاک سنتی و در مقابل جایگزینی یک پرسش‌نامه الکترونیک، چه معنایی بجز ابتذال مکرر دارد؟! اینکه چطور مسوولین فرهنگی ما می‌خواهند با این شیوه از ازدواج‌های مکانیکی مشکل افزایش آمار طلاق را جبران کنند به اندازه کافی جای پرسش دارد! پس بهتر است دیگر به این فکر نکنیم که این تصمیم‌گیرندگان فرهنگی چه نگاهی به شان انسان و جایگاه ازدواج دارند!
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان»: @divanesara
آرمان امیری - بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه نخست سیما، گزارش مفصلی در مورد سایت همسریابی رسمی «تبیان» منتشر میکند. (این سایت: http://hamsan.tebyan.net) گزارشی که نه تنها به تبلیغ و تمجید از این سایت می‌پردازد، بلکه تمامی رقبای دیگرش را به شدت تخریب و تخطئه میکند. این شیوه خبررسانی یک جانبه سیما مساله جدیدی نیست که بخواهیم بدان بپردازیم. نکته جالب، سیاست کلان فرهنگی است که کارش به ترویج «ازدواج اینترنتی» کشیده است!
«افزایش آمار طلاق» به هشدار روزمره مقامات رسمی بدل شده است. در برابر این روند تغییرات اجتماعی، دستگاه «فرهنگ سازی دولتی» به روال سه دهه گذشته همچنان به نصیحت کردن مردم مشغول است. توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی این تغییرات برای این دستگاه چندان جذابیتی ندارد و همچنان پروژه‌های تبلیغاتی برای مواجهه با واقعیات اجتماعی در اولویت قرار دارند. یک نمونه از این پروژه‌های تبلیغاتی، مساله دوستی‌های اینترنتی در فضای مجازی بود. پدیده‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تبلیغات رسمی را تشکیل می‌داد. حالا گویا ورق برگشته است و نسخه‌های رسمی روانه بازار شده‌اند!
به نظر می‌رسد ساز و کار مواجهه نهادهای رسمی در کشور ما با پدیده‌های جدید فن‌آوری یا تغییرات اجتماعی همواره از یک متد ثابت تبعیت میکند:
نخست نادیده گرفتن (یا واقعا ندیدن!)
دوم انکار، مقاومت و حتی دشمن‌انگاری!
سوم یورش به قصد مصادره به مطلوب!
مشخص نیست با کدام توجیه منطقی، دوستان به این نتیجه رسیده‌اند که سایت همسریابی «با مجوز» می‌تواند نقشی مفیدتر از مواجهه مستقیم و بلاواسطه شهروندان در شبکه‌های مجازی ایفا کند؟ تاسف‌برانگیزترین جنبه ماجرا همین است که حتی وقتی سیستم سنتی و فرهنگ رسمی کشور تلاش میکند تا به ظاهر خودش را به روز کرده و با پدیده‌های جدید کنار بیاید، یک راست به سراغ سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین نسخه‌های ماشینی وارداتی می‌رود! این دست سایت‌ها که تلاش می‌کنند تا با یک فهرست از پیش تعیین شده از مشخصات و پرسش‌های کیشه‌ای، دو انسان را به هم برسانند، در اکثر نقاط جهان کارکرد «پااندازی مدرن» را دارند! معمولا سایت‌هایی هستند برای یافتن پارتنرهای گذرای سکسی که البته در این راه می‌توانند مناسب هم باشند.
اگر قرار بر مقاومت بر سر همان ملاک‌های سنتی باشد، می‌تواند همچنان اصرار کرد که انتخاب «خانواده‌ها» باید به عنوان نخستین ملاک جوانان در ازدواج در دستور کار قرار گیرد. اگر قرار است به سراغ سنت مدرن عصر حاضر برویم، می‌توان آشنایی دو طرفه و معاشرت و حتی رابطی پیش از ازدواج را پذیرفت. اما بر هم زدن ملاک سنتی و در مقابل جایگزینی یک پرسش‌نامه الکترونیک، چه معنایی بجز ابتذال مکرر دارد؟! اینکه چطور مسوولین فرهنگی ما می‌خواهند با این شیوه از ازدواج‌های مکانیکی مشکل افزایش آمار طلاق را جبران کنند به اندازه کافی جای پرسش دارد! پس بهتر است دیگر به این فکر نکنیم که این تصمیم‌گیرندگان فرهنگی چه نگاهی به شان انسان و جایگاه ازدواج دارند!
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان»: @divanesara
به داعش چیزی را که می‌خواهد ندهید!
(این یادداشت را فرید زکریا مدت‌ها پیش و پس از انتشار چند ویدیوی خشن از داعش نوشته بود. گمان می‌کنم بخشی از یادداشت که اینجا انتخاب کرده‌ام هنوز هم تازگی دارد و بسیار مفید است)
فرید زکریا - واشنگتن پست
ترجمه محمد افخمی
. . . وقتی تروریزم مدرن در خاورمیانه برای نخستین بار در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ مشاهده شد، دیوید فرامکینِ تاریخدان مقاله‌ای در نشریه «فارن افرز» نوشت که احتمالن بهترین راهنما برای درک این پدیده است. او در این مقاله اشاره کرد که از نخستین لحظه‌ها و پس از انقلاب فرانسه، تروریزم، استراتژی طرف ضعیف برای نشان دادن قدرتی دروغین و مهم تر از آن ایجاد اشتباهات محساباتی در بیننده است.
فرامکین دو مثال مطرح میکند که درس‌های مهمی درخود دارند. او به ملاقاتی با رهبر گروه ایرگون در سال ۱۹۴۵ اشاره میکند. گروهی با ۱۵۰۰ شبه نظامی یهودی در فلسطین که در آن زمان بخشی از امپراطوری بریتانیا بود. ایرگون به خوبی می‌دانسته که توان شکست دادن ارتش نیرومند بریتانیا را ندارد. در نتیجه تصمیم به انفجار ساختمانها و ایجاد هرج و مرج میگیرد. به گفته رهبر ایرگون این کار باعث می‌شود تا بریتانیاییها با آوردن نیروهای خود از بخشهای دیگر امپراطوری، در واکنشی افراطی کشور را تبدیل به پادگانی نظامی کنند. حاصل آن که خزانه بریتانیا رو به اتمام می‌گذارد و در نهایت لندن مجبور به ترک فلسطین می‌شود. فرامکین اشاره میکند: «ایرگون، با آگاهی از این که برای شکست دادن بریتانیا، کوچک است، تصمیم میگیرد به طریق دیگری به موضوع نگاه کند: بریتانیا برای شکست دادن خودش به حد کافی بزرگ هست.»
استراتژی دولت اسلامی هم به طور قطع نسخه دیگری از همین تدبیر است. هدف قرار دادن ایالات متحده و متحدینش، ویدیوها و وحشیگری‌ها، همه برای وارد کردن واشنگتون به نبرد در سوریه است. با این امید که این جنگ پیچیده، خونین و دنباله دار، باعث افول نیروی ابرقدرت بشود.
مثال دیگری از فرامکین: جبهه ملی آزادی، گروهی از ملی‌گرایانی که در دهه ۵۰ و ۶۰ برای آزادی الجزایر از فرانسه می‌جنگیدند. دولت پاریس مدعی بود الجزایر نه یک مستعمره که بخشی از فرانسه است و با شهروندانش مانند زنان و مردان فرانسوی برخورد می‌شود. به همین خاطر جبهه ملی آزادی اقدام به تاسیس کمپین ترور برای برانگیختن یک واکنش افراطی مشخص از سوی دولت فرانسه کرد؛ این که آنها را مجبور کند با تمام مسلمانان به مانند مظنونین برخورد کند. فرامکین میگوید فرانسوی‌ها «فکر می‌کردند وقتی جبهه ملی آزادی در یک اتوبوس اقدام به بمب گذاری میکند، هدفش منفجر کردن اتوبوس است. در حالی که هدف اصلی جبهه، منفجر کردن اتوبوس نبود، بلکه تحریک مقامات به واکنش نشان دادن با بازداشت تمام غیر اروپاییهای منطقه به عنوان مظنون بود.»
ترورهای اخیر در اروپا استراتژی منسجی ندارند، اما می‌توانند دولت‌های اروپایی و شهروندانشان را وادار کنند تا به همه مسلمان‌های اروپا به دیده یک مظنون و یک فرد خطرناک بنگرند. آن وقت جهادی‌ها و تروریست‌ها به یکی از اهداف مهمشان رسیده اند.
اما لازم نیست این اتفاق‌ها بیفتد. فرامکین نتیجه‌گیری مقاله خود را این گونه مطرح میکند: «با وجود این که تروریزم همواره قابل پیش گیری نیست، اما همواره قابل شکست دادن هست. شما در هر لحظه می‌توانید از انجام آنچه آنها می‌خواهند سر باز بزنید.»
کانال وبلاگ مجمع دیوانگان: @divanesara
(این یادداشت را فرید زکریا مدت‌ها پیش و پس از انتشار چند ویدیوی خشن از داعش نوشته بود. گمان می‌کنم بخشی از یادداشت که اینجا انتخاب کرده‌ام هنوز هم تازگی دارد و بسیار مفید است)
فرید زکریا - واشنگتن پست
ترجمه محمد افخمی
. . . وقتی تروریزم مدرن در خاورمیانه برای نخستین بار در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ مشاهده شد، دیوید فرامکینِ تاریخدان مقاله‌ای در نشریه «فارن افرز» نوشت که احتمالن بهترین راهنما برای درک این پدیده است. او در این مقاله اشاره کرد که از نخستین لحظه‌ها و پس از انقلاب فرانسه، تروریزم، استراتژی طرف ضعیف برای نشان دادن قدرتی دروغین و مهم تر از آن ایجاد اشتباهات محساباتی در بیننده است.
فرامکین دو مثال مطرح میکند که درس‌های مهمی درخود دارند. او به ملاقاتی با رهبر گروه ایرگون در سال ۱۹۴۵ اشاره میکند. گروهی با ۱۵۰۰ شبه نظامی یهودی در فلسطین که در آن زمان بخشی از امپراطوری بریتانیا بود. ایرگون به خوبی می‌دانسته که توان شکست دادن ارتش نیرومند بریتانیا را ندارد. در نتیجه تصمیم به انفجار ساختمانها و ایجاد هرج و مرج میگیرد. به گفته رهبر ایرگون این کار باعث می‌شود تا بریتانیاییها با آوردن نیروهای خود از بخشهای دیگر امپراطوری، در واکنشی افراطی کشور را تبدیل به پادگانی نظامی کنند. حاصل آن که خزانه بریتانیا رو به اتمام می‌گذارد و در نهایت لندن مجبور به ترک فلسطین می‌شود. فرامکین اشاره میکند: «ایرگون، با آگاهی از این که برای شکست دادن بریتانیا، کوچک است، تصمیم میگیرد به طریق دیگری به موضوع نگاه کند: بریتانیا برای شکست دادن خودش به حد کافی بزرگ هست.»
استراتژی دولت اسلامی هم به طور قطع نسخه دیگری از همین تدبیر است. هدف قرار دادن ایالات متحده و متحدینش، ویدیوها و وحشیگری‌ها، همه برای وارد کردن واشنگتون به نبرد در سوریه است. با این امید که این جنگ پیچیده، خونین و دنباله دار، باعث افول نیروی ابرقدرت بشود.
مثال دیگری از فرامکین: جبهه ملی آزادی، گروهی از ملی‌گرایانی که در دهه ۵۰ و ۶۰ برای آزادی الجزایر از فرانسه می‌جنگیدند. دولت پاریس مدعی بود الجزایر نه یک مستعمره که بخشی از فرانسه است و با شهروندانش مانند زنان و مردان فرانسوی برخورد می‌شود. به همین خاطر جبهه ملی آزادی اقدام به تاسیس کمپین ترور برای برانگیختن یک واکنش افراطی مشخص از سوی دولت فرانسه کرد؛ این که آنها را مجبور کند با تمام مسلمانان به مانند مظنونین برخورد کند. فرامکین میگوید فرانسوی‌ها «فکر می‌کردند وقتی جبهه ملی آزادی در یک اتوبوس اقدام به بمب گذاری میکند، هدفش منفجر کردن اتوبوس است. در حالی که هدف اصلی جبهه، منفجر کردن اتوبوس نبود، بلکه تحریک مقامات به واکنش نشان دادن با بازداشت تمام غیر اروپاییهای منطقه به عنوان مظنون بود.»
ترورهای اخیر در اروپا استراتژی منسجی ندارند، اما می‌توانند دولت‌های اروپایی و شهروندانشان را وادار کنند تا به همه مسلمان‌های اروپا به دیده یک مظنون و یک فرد خطرناک بنگرند. آن وقت جهادی‌ها و تروریست‌ها به یکی از اهداف مهمشان رسیده اند.
اما لازم نیست این اتفاق‌ها بیفتد. فرامکین نتیجه‌گیری مقاله خود را این گونه مطرح میکند: «با وجود این که تروریزم همواره قابل پیش گیری نیست، اما همواره قابل شکست دادن هست. شما در هر لحظه می‌توانید از انجام آنچه آنها می‌خواهند سر باز بزنید.»
کانال وبلاگ مجمع دیوانگان: @divanesara
تصویر ماندگار تروریسم!
امیرعلی نصرل‌الله‌زاده - سی جی، سخنگوی کاخ سفید در سریال the west wing، پشت تریبون از رفتار بی‌شرمانه عربستان در قبال زنانش به تندی انتقاد میکند. فردا در ایمیلی مشکوک، تهدید به مرگ می‌شود و فکر میکند که کار مسلمانان افراطی در واکنش به سخنان دیروزش است. برایش توضیح می‌دهند، که تروریست‌های افراطی به مرگ یک نفر اهمیتی نمی‌دهند. برای آنها نام کشته شدگان اهمیتی ندارد. آنها به دنبال هم وزن کردن کفه ترازوی تعداد مردگان دو طرف نیستند که عده‌ای ارزش خون صدها نفر را در کنار صدها هزار نفر می‌سنجند. برای داعش، فرقی میان قربانیان نیست، چه بسا که عده‌ای مسلمان و عرب در میان کشته‌شدگان باشند. خون قربانیان نه به انتقام خون مردان جنگی و نه به انتقام خون شهروندان بیگناه سوریه و عراق می‌ریزد، این خون تنها برای قرمز کردن خیابان‌های پاریس است.
انگیزه‌های تروریسم با دلیل‌تراشی‌های به ظاهر انسان‌دوستانه ناسازگار است. ترویسم هیچگاه، حتی به تلقی نادرست، نه ابزاری برای دفاع و مقاومت بوده است و نه راهی برای استقرار عدالت. به رگبار گرفتن مردمی که در سالن موسیقی نشسته‌اند حامل هیچ پیام سیاسی غیر از سبعیت نیست. درنگ در محکومیت و اعلام برائت از آن به بهانه کشف و شهودی تازه در ریشه‌های وقوع حادثه یا پی‌بردن به توطئه‌های تکراری تنها لاپوشانی حقیقتی است که چشمان‌مان را به زور به رویش بسته‌ایم.
سال‌ها است که ایدئولوگ‌های محافظه‌کار و اصلاح‌طلب ایرانی فهمیده‌اند به چیزی بیشتر از اسلامِ قرآن و سنت و حدیث برای تزریق هیجان و ایدئولوژی و یا توجیه نیاز دارند. قرائت‌هایی که هر کدام از ایشان از اسلام ناب محمدی و اسلام رحمانی ارایه دادند، تلاش برای ارایه کانتکستی بود که تصویرسازی سنتی اسلام در قالب آن روتوش شود. نه اسلام ناب محمدی، اسلامی انقلابی، آماده نفوذ به قلوب مستضعفین جهان و برپاکننده قسط و عدل انتقام‌جویانه به جنبشی دینی بدل شد و نه اسلام رحمانی توانست تقلیدی از پروتستانیسم باشد.
سال‌ها اصرار بر نص کتاب آسمانی و عدم تحریف آن، پیروان را ناتوان از ارزش‌گذاری آن میکند و دیگران را عاجز از تشخیص تفاوت‌ها و تمایزهای داخلی‌اش. تلاش مذبوحانه برای بندبازی میان «عملیات شهادت‌طلبانه» و «عملیات انتحاری» در رسانه ملی نیز، برای مردمی گیج و سردرگم معنای خاصی به همراه ندارد. تسلیت ریاست جمهور برای این پیروان فقط «تقیه» محسوب می‌شود، و برای باقی جهانیان، مانوری سیاسی برای رد گم کردن.
ماندگارترین تصویر در این میان، نه ترس از قدرت بنیادگرایان است که باعث شود آنان را در بیابان به حال خویش رها سازند و نه ترس از قهر الهی است تا دیگران هم در سرزمین‌های خود موسیقی را حرام کنند. بلکه وحشت از اعتقادات جماعتی است که در قرن بیست و یکم هم قصد اصلاح باورهای خود را ندارند. اعتقاداتی که اعوجاج آن اجازه تمیز دادن دفاع، مقاومت و عدالت را از تروریسم نمی‌دهد. این تصویری است که در ذهن شش میلیارد آدم دیگر کره زمین نقش می‌بندد.
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید: @divanesara
امیرعلی نصرل‌الله‌زاده - سی جی، سخنگوی کاخ سفید در سریال the west wing، پشت تریبون از رفتار بی‌شرمانه عربستان در قبال زنانش به تندی انتقاد میکند. فردا در ایمیلی مشکوک، تهدید به مرگ می‌شود و فکر میکند که کار مسلمانان افراطی در واکنش به سخنان دیروزش است. برایش توضیح می‌دهند، که تروریست‌های افراطی به مرگ یک نفر اهمیتی نمی‌دهند. برای آنها نام کشته شدگان اهمیتی ندارد. آنها به دنبال هم وزن کردن کفه ترازوی تعداد مردگان دو طرف نیستند که عده‌ای ارزش خون صدها نفر را در کنار صدها هزار نفر می‌سنجند. برای داعش، فرقی میان قربانیان نیست، چه بسا که عده‌ای مسلمان و عرب در میان کشته‌شدگان باشند. خون قربانیان نه به انتقام خون مردان جنگی و نه به انتقام خون شهروندان بیگناه سوریه و عراق می‌ریزد، این خون تنها برای قرمز کردن خیابان‌های پاریس است.
انگیزه‌های تروریسم با دلیل‌تراشی‌های به ظاهر انسان‌دوستانه ناسازگار است. ترویسم هیچگاه، حتی به تلقی نادرست، نه ابزاری برای دفاع و مقاومت بوده است و نه راهی برای استقرار عدالت. به رگبار گرفتن مردمی که در سالن موسیقی نشسته‌اند حامل هیچ پیام سیاسی غیر از سبعیت نیست. درنگ در محکومیت و اعلام برائت از آن به بهانه کشف و شهودی تازه در ریشه‌های وقوع حادثه یا پی‌بردن به توطئه‌های تکراری تنها لاپوشانی حقیقتی است که چشمان‌مان را به زور به رویش بسته‌ایم.
سال‌ها است که ایدئولوگ‌های محافظه‌کار و اصلاح‌طلب ایرانی فهمیده‌اند به چیزی بیشتر از اسلامِ قرآن و سنت و حدیث برای تزریق هیجان و ایدئولوژی و یا توجیه نیاز دارند. قرائت‌هایی که هر کدام از ایشان از اسلام ناب محمدی و اسلام رحمانی ارایه دادند، تلاش برای ارایه کانتکستی بود که تصویرسازی سنتی اسلام در قالب آن روتوش شود. نه اسلام ناب محمدی، اسلامی انقلابی، آماده نفوذ به قلوب مستضعفین جهان و برپاکننده قسط و عدل انتقام‌جویانه به جنبشی دینی بدل شد و نه اسلام رحمانی توانست تقلیدی از پروتستانیسم باشد.
سال‌ها اصرار بر نص کتاب آسمانی و عدم تحریف آن، پیروان را ناتوان از ارزش‌گذاری آن میکند و دیگران را عاجز از تشخیص تفاوت‌ها و تمایزهای داخلی‌اش. تلاش مذبوحانه برای بندبازی میان «عملیات شهادت‌طلبانه» و «عملیات انتحاری» در رسانه ملی نیز، برای مردمی گیج و سردرگم معنای خاصی به همراه ندارد. تسلیت ریاست جمهور برای این پیروان فقط «تقیه» محسوب می‌شود، و برای باقی جهانیان، مانوری سیاسی برای رد گم کردن.
ماندگارترین تصویر در این میان، نه ترس از قدرت بنیادگرایان است که باعث شود آنان را در بیابان به حال خویش رها سازند و نه ترس از قهر الهی است تا دیگران هم در سرزمین‌های خود موسیقی را حرام کنند. بلکه وحشت از اعتقادات جماعتی است که در قرن بیست و یکم هم قصد اصلاح باورهای خود را ندارند. اعتقاداتی که اعوجاج آن اجازه تمیز دادن دفاع، مقاومت و عدالت را از تروریسم نمی‌دهد. این تصویری است که در ذهن شش میلیارد آدم دیگر کره زمین نقش می‌بندد.
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید: @divanesara
👍2
هو، او!
- - -
میگم ممد آقا، عروسی پسر حاج اسماعیله، دعوت نشدی؟
میگه رفاقتا بو لش مرده گرفته
میگم ممد آقا کارم سخته
میگه هم بکش پسر، نون از سنگ در می‌آد نه از بالش
میگم ممد آقا مادرم ناخوش‌احواله
میگه دعا می‌کنم
میگم ممد آقا از کجا می‌آری بخوری؟
میگه از کرم مولی علی مرتضی
میگم ممد آقا از سیدخلیل بگو
میگه از روزی که تن آقا سیدخلیل تو خاک «صحنه» خوابید درد و مرض از شهر رفت به تبرّکش
ممد درویش، «درویش» نبود. ممدآقا لات محل بود. برو بیایی داشت روزگاری. ریش‌سپیدای محل به اسمش قسم می‌خوردن که سایه‌ش رو سر همه اهالی محل بود. از وقتی که «طاهره» شیرینی خورده و عقد نکرده رفت زیر کامیون «ممدآقای سبزقبا» عوض شد. سینه‌های کفتریش خوابید و پشت خاک ندیدش خم شد و کم‌کم شد «ممد درویش».
میگم ممد آقا زن نمی‌گیری؟
میگه آدم رو وا می‌داره
میگم از چی؟
میگه از او!
- - - -
داستان‌های ۱۵۰ کلمه‌ای «مجمع دیوانگان» (@divanesara) را با تگ #داستانک دنبال کنید.
- - -
میگم ممد آقا، عروسی پسر حاج اسماعیله، دعوت نشدی؟
میگه رفاقتا بو لش مرده گرفته
میگم ممد آقا کارم سخته
میگه هم بکش پسر، نون از سنگ در می‌آد نه از بالش
میگم ممد آقا مادرم ناخوش‌احواله
میگه دعا می‌کنم
میگم ممد آقا از کجا می‌آری بخوری؟
میگه از کرم مولی علی مرتضی
میگم ممد آقا از سیدخلیل بگو
میگه از روزی که تن آقا سیدخلیل تو خاک «صحنه» خوابید درد و مرض از شهر رفت به تبرّکش
ممد درویش، «درویش» نبود. ممدآقا لات محل بود. برو بیایی داشت روزگاری. ریش‌سپیدای محل به اسمش قسم می‌خوردن که سایه‌ش رو سر همه اهالی محل بود. از وقتی که «طاهره» شیرینی خورده و عقد نکرده رفت زیر کامیون «ممدآقای سبزقبا» عوض شد. سینه‌های کفتریش خوابید و پشت خاک ندیدش خم شد و کم‌کم شد «ممد درویش».
میگم ممد آقا زن نمی‌گیری؟
میگه آدم رو وا می‌داره
میگم از چی؟
میگه از او!
- - - -
داستان‌های ۱۵۰ کلمه‌ای «مجمع دیوانگان» (@divanesara) را با تگ #داستانک دنبال کنید.
نشستن جای خدا!
آرمان امیری - این فیلم «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» که در حال اکران است، به نظرم باید سیمرغ بهترین فیلم جشنواره فجر را می‌گرفت. البته در بخش «نگاه نو»، هم سیمرغ بهترین فیلم را برده و هم بهترین کارگردانی، اما در کل هم یک سر و گردن بالاتر از فیلمی تماما ایراد با سناریویی پراشکال همچون «رخ دیوانه» بود. فقط باید ۱۰ امتیاز منفی به این شیوه از اسم‌گذاری داد که انگار خواسته‌اند فقط از سر خودشان باز کنند. اسم فیلم یکی از بزرگ‌ترین ویترین‌های تبلیغاتی آن است. این چه اسمی است؟ چه احساسی در خواننده ایجاد میکند؟ چقدر جذب کننده است؟!
«چهارشنبه...» دست روی یک مساله قدیمی گذاشته و به خوبی از این پرسش تاریخی استفاده کرده است. موقعیتی که شما بخواهید از بین یک سری انسان گرفتار، فقط یکی را نجات بدهید! هر کدام دنیای خودشان را دارند. هر کدام مشکلات خودشان را دارند. هر کدام برای خودشان یک «داستان» هستند و واقعیت این است که ما هیچ معیاری نمی‌توانیم برای ترجیح یکی بر دیگری ارایه کنیم. تصمیم‌گیری در چنین وضعیتی مثل نشستن جای خدا می‌ماند!
بجز مساله فیلم، پرداخت آن هم بسیار قابل توجه بود. برخی از سکانس‌های فیلم به صورت مستقل واقعا خوب ساخته شده بودند. اگر قرار باشد بترسید، می‌ترسید. اگر قرار باشد مضطرب شوید، مضطرب می‌شوید. یکجای کار مقاومت‌تان در برابر اشک در هم می‌شکند و دست‌آخر، بهتر از همه، پایان‌بندی هوشمندانه و حتی می‌توان گفت «متواضعانه» فیلم است که تلاش میکند از افراط در بازی با احساسات مخاطب پرهیز کند و با شیب ملایمی احساسات اوج گرفته را آرام سازد. خلاصه اینکه اگر این روزها قصد تماشای فیلم در سینما داردی، «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» گزینه خوبی است.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری - این فیلم «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» که در حال اکران است، به نظرم باید سیمرغ بهترین فیلم جشنواره فجر را می‌گرفت. البته در بخش «نگاه نو»، هم سیمرغ بهترین فیلم را برده و هم بهترین کارگردانی، اما در کل هم یک سر و گردن بالاتر از فیلمی تماما ایراد با سناریویی پراشکال همچون «رخ دیوانه» بود. فقط باید ۱۰ امتیاز منفی به این شیوه از اسم‌گذاری داد که انگار خواسته‌اند فقط از سر خودشان باز کنند. اسم فیلم یکی از بزرگ‌ترین ویترین‌های تبلیغاتی آن است. این چه اسمی است؟ چه احساسی در خواننده ایجاد میکند؟ چقدر جذب کننده است؟!
«چهارشنبه...» دست روی یک مساله قدیمی گذاشته و به خوبی از این پرسش تاریخی استفاده کرده است. موقعیتی که شما بخواهید از بین یک سری انسان گرفتار، فقط یکی را نجات بدهید! هر کدام دنیای خودشان را دارند. هر کدام مشکلات خودشان را دارند. هر کدام برای خودشان یک «داستان» هستند و واقعیت این است که ما هیچ معیاری نمی‌توانیم برای ترجیح یکی بر دیگری ارایه کنیم. تصمیم‌گیری در چنین وضعیتی مثل نشستن جای خدا می‌ماند!
بجز مساله فیلم، پرداخت آن هم بسیار قابل توجه بود. برخی از سکانس‌های فیلم به صورت مستقل واقعا خوب ساخته شده بودند. اگر قرار باشد بترسید، می‌ترسید. اگر قرار باشد مضطرب شوید، مضطرب می‌شوید. یکجای کار مقاومت‌تان در برابر اشک در هم می‌شکند و دست‌آخر، بهتر از همه، پایان‌بندی هوشمندانه و حتی می‌توان گفت «متواضعانه» فیلم است که تلاش میکند از افراط در بازی با احساسات مخاطب پرهیز کند و با شیب ملایمی احساسات اوج گرفته را آرام سازد. خلاصه اینکه اگر این روزها قصد تماشای فیلم در سینما داردی، «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» گزینه خوبی است.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
نگهداشتن کبریت در انبار باروت!
«پس از خروج شاه از ایران در دی‌ماه ١٣٥٧، دولت آمریکا با توجه به آثار و پیامدهای احتمالی پذیرش شاه در ایران، اجازه ورود به آمریکا را به وی نداد ولی نهایتا در اواخر مهرماه ١٣٥٨ به وی اجازه ورود به آن كشور را داد. برای روشن شدن اهمیت و تاثیر این اقدام یادآوری این نكته مفید به نظر می‌رسد كه پس از بحث‌های مخالفان و موافقان پذیرش شاه در شورای عالی امنیت ملی آمریکا و نهایتا تصمیم به پذیرش شاه، كارتر رییس‌جمهور وقت آمریکا احتمال اشغال سفارت آن كشور در تهران را مطرح می‌كند كه نشان می‌دهد دولتمردان آن كشور از وضعیت افكار عمومی در ایران نسبت به خود به خوبی اطلاع داشته‌اند». (محسن میردامادی در گفت و گو با روزنامه اعتماد)
«حسین امیرعبداللهیان»، معاون امور عربی وزارت امور خارجه ایران گفته است که مقام‌های ایران دو سال پیش به بشار اسد، رییس جمهور سوریه پیشنهاد کرده بودند که با ادامه بحران در این کشور، خانواده‌اش را به ایران بفرستد، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت. نیازی نبود که هواپیمای مسافربری روسیه منفجر شود و واکنش‌های تروریستی تا قلب خاک اروپا پیش برود تا دریابیم که تحریک کردن افکار عمومی حاکم بر گروه‌های متعارض سوری مترادف است با ایجاد خطر جانی برای شهروندان دیگر کشورها. ما کشوری هستیم که خودمان سال‌های سال تجربه تحریک احساسات از جانب کشورهای دیگر را داریم.
سابقه استعماری روسیه در عهد قاجار، هرچند با شکست‌های نظامی ما در جنگ‌های ایران و روس همراه بود، اما بالاخره یکجا آتش خشم و نفرت ایرانیان غلیان کرد و به قتل «گریبایدوف»، سفیرمختار روسیه انجامید. طراحی کودتای ۲۸مرداد علیه دولت ملی مصدق و در نهایت حمایت و پناه دادن به شاه از جانب آمریکا نیز کینه و عداوتی در قلوب ایرانیان کاشت که شاید اشغال سفارت ساده‌ترین شکل بروز آن بود. با این پیشینه، می‌توان پرسید آیا مقاماتی که قصد میزبانی از اسد یا خانواده او را دارند به این مساله دقت کرده‌اند که این میزبانی می‌تواند جان میلیون‌ها شهروند ایرانی را به خطر بیندازد؟ حفاظت از اهل بیت جناب اسد چه جایگاهی در منافع ملی ما دارد؟
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» @divanesara
«پس از خروج شاه از ایران در دی‌ماه ١٣٥٧، دولت آمریکا با توجه به آثار و پیامدهای احتمالی پذیرش شاه در ایران، اجازه ورود به آمریکا را به وی نداد ولی نهایتا در اواخر مهرماه ١٣٥٨ به وی اجازه ورود به آن كشور را داد. برای روشن شدن اهمیت و تاثیر این اقدام یادآوری این نكته مفید به نظر می‌رسد كه پس از بحث‌های مخالفان و موافقان پذیرش شاه در شورای عالی امنیت ملی آمریکا و نهایتا تصمیم به پذیرش شاه، كارتر رییس‌جمهور وقت آمریکا احتمال اشغال سفارت آن كشور در تهران را مطرح می‌كند كه نشان می‌دهد دولتمردان آن كشور از وضعیت افكار عمومی در ایران نسبت به خود به خوبی اطلاع داشته‌اند». (محسن میردامادی در گفت و گو با روزنامه اعتماد)
«حسین امیرعبداللهیان»، معاون امور عربی وزارت امور خارجه ایران گفته است که مقام‌های ایران دو سال پیش به بشار اسد، رییس جمهور سوریه پیشنهاد کرده بودند که با ادامه بحران در این کشور، خانواده‌اش را به ایران بفرستد، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت. نیازی نبود که هواپیمای مسافربری روسیه منفجر شود و واکنش‌های تروریستی تا قلب خاک اروپا پیش برود تا دریابیم که تحریک کردن افکار عمومی حاکم بر گروه‌های متعارض سوری مترادف است با ایجاد خطر جانی برای شهروندان دیگر کشورها. ما کشوری هستیم که خودمان سال‌های سال تجربه تحریک احساسات از جانب کشورهای دیگر را داریم.
سابقه استعماری روسیه در عهد قاجار، هرچند با شکست‌های نظامی ما در جنگ‌های ایران و روس همراه بود، اما بالاخره یکجا آتش خشم و نفرت ایرانیان غلیان کرد و به قتل «گریبایدوف»، سفیرمختار روسیه انجامید. طراحی کودتای ۲۸مرداد علیه دولت ملی مصدق و در نهایت حمایت و پناه دادن به شاه از جانب آمریکا نیز کینه و عداوتی در قلوب ایرانیان کاشت که شاید اشغال سفارت ساده‌ترین شکل بروز آن بود. با این پیشینه، می‌توان پرسید آیا مقاماتی که قصد میزبانی از اسد یا خانواده او را دارند به این مساله دقت کرده‌اند که این میزبانی می‌تواند جان میلیون‌ها شهروند ایرانی را به خطر بیندازد؟ حفاظت از اهل بیت جناب اسد چه جایگاهی در منافع ملی ما دارد؟
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» @divanesara