یک ایراد اساسی طرح هدایت تحصیلی اجباری
#M010
محمد افخمی- @Mohamad_Afkhami
مسابقه دویی را در نظر بگیرید که در آن همه شرکت‌کننده‌ها از روی خطی یکسان مسابقه را شروع نمی‌کنند. برنده مسابقه کیست؟ به احتمال بسیار زیاد کسی که به نقطه پایان نزدیک‌تر باشد. ساختارهای اجتماعی توان بالقوه زیادی برای شبیه شدن به این مسابقه دارند. شانس موفقیت شغلی کسی که در خانواده‌ای متمول به دنیا می‌آید به شدت بیشتر از کسی است که در خانواده‌ای فقیر زاده شده. موفقیت یک نسل‌یک خانواده، می‌تواند تا حد زیادی ضامن موفقیت نسل‌های بعد هم بشود. بدین ترتیب، منابع و امکانات در جامعه به سرعت در انحصار عده محدودی انباشته می‌شود و پیشرفت در زندگی عملا برای باقی اعضای جامعه ناممکن می‌شود.
در این بین ساده‌ترین فلسفه وجود دولت در جامعه، بازتوزیع ثروت و منابع است. دولت به وجود می‌آید تا حداقل تلاش کند همه شرکت‌کننده‌ها مسابقه را از یک نقطه شروع کنند. بگذارید از مثال خارج شویم. قانون اساسی ایران، صراحتا دولت را موظف می‌کند تا «وسایل آموزش عالی رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد.» کمابیش واضح است که در نظام آموزشی امروز ایران، شانس موفقیت کسانی که به واسطه امتیازها و ثروت خانواده امکان دسترسی به معلم خصوصی و هر نوع امکانات غیردولتی را دارند، بسیار بیشتر از دیگران است. در یک بازه چند ساله، نظام آموزشی ایران از تمرکز بر یک کنکور سخت با هدف توزیع دانشجویان در دانشگاه‌ها بر حسب میزان موفقیتشان در این آزمون، به مسیری دیگر تغییر جهت داد. در مسیر جدید، لازمه موفقیت مقدار متوسطی از تلاش بود و بقیه راه به کمک پول طی می‌شد. با گذشت زمان کوتاهی، افراد بسیار معدودی باقی مانده بودند که تلاششان جبران عدم دسترسی‌شان به منابع خصوصی را می‌کرد. اما این مساله که نقش پول در آموزش به حدی پررنگ شده که حتی اگر فرض کنیم همه شرکت‌کننده‌ها از نقطه‌ای یکسان مسابقه را شروع می‌کنند، عملا عده‌ای در حال دویدن هستند و عده‌ای دیگر با ماشین و موتور در مسابقه شرکت کرده‌اند، تنها تا چندی پیش مساله اصلی بود. مصوبه جدید دولت با نام «طرح هدایت تحصیلی» عملا مشکل را به یک مرحله بنیادی‌تر برده است.
بر اساس قانون آموزشی جدید، دانش‌آموزان مقطع متوسطه دیگر نه به انتخاب خود که کمابیش به صورت اجباری در رشته‌های مختلف ادامه تحصیل می‌دهند. هدف این طرح، ایجاد تناسب بین امکانات و دانش آموزان رشته‌های مختلف و توزیع یکسان دانش‌آموزان در رشته‌های مختلف عنوان شده تا مثلا اکثر دانش‌آموزان با پیشینه تحصیلی بهتر، در رشته‌هایی مانند ریاضی و تجربی متمرکز نشوند.
این طرح دیگر نه جابه‌جا کردن نقطه شروع مسابقه، که تلاشی عامدانه برای حذف برخی از شرکت‌کنندگان است. در گزارش روزنامه شرق، به دانش‌آموزی اشاره شده که با معدل نزدیک ۱۹ مجبور به ادامه تحصیل در کار و دانش شده است. می‌توان گفت به هر حال مشکلاتی که قانون سعی کرده آن‌ها را حل کند هم مهم است و وضع هر قانونی در نهایت به ضرر عده‌ای تمام خواهد شد. هر دو نکته مهم است، اما مساله ابتدایی‌تر این است: دولت به پشتوانه کدام بررسی کارشناسی قانع شده که سرنوشت عده بسیاری را رقم بزند؟ با وجود تمام ایراداتی که به نظام آموزش دولتی دهه شصت و نظام آموزشی دهه هفتاد و هشتاد وارد است آیا معایب آن‌ها هزینه سنجی شده؟ مزایای آن‌ها در نظر گرفته شده؟ آیا آموزش و پرورش به جز همین دو موردی که اعلام کرده، بررسی‌ای درباره معایب این طرح انجام داده؟ اگر انجام داده، چرا این بررسی‌ها درباره مساله‌ای به این حساسی، در اختیار افکار عمومی قرار نگرفته است؟
آموزش مهم‌ترین و در بسیاری موارد یگانه ابزار دولت برای فراهم کردن شرایطی است که افراد بتوانند زندگی‌ای بهتر از نسل قبلی برای خود رقم بزنند. حال به نظر می‌رسد قانون جدید، با مهندسی معکوس تلاش کرده سرنوشت افراد را با شرایط تطبیق بدهد. در صورت ماندگاری این قانون، دولت یکی از وظایف مهمش در برابر ملت را معلق می‌کند. از این گذشته، این که با چه توجیهی می‌توان با بهانه افزایش بازده نظام آموزشی، حق افراد جامعه در تعیین سرنوشتشان را تا این حد محدود کرد، مساله‌ای است که به شدت زیر سوال است. نه تنها چون بعید است دولت صلاحیت این سطح از دخالت را داشته باشد، که چون آنچه قربانی می‌شود امید، اهداف و آرزوهای یک نسل یک کشور است.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#M010
محمد افخمی- @Mohamad_Afkhami
مسابقه دویی را در نظر بگیرید که در آن همه شرکت‌کننده‌ها از روی خطی یکسان مسابقه را شروع نمی‌کنند. برنده مسابقه کیست؟ به احتمال بسیار زیاد کسی که به نقطه پایان نزدیک‌تر باشد. ساختارهای اجتماعی توان بالقوه زیادی برای شبیه شدن به این مسابقه دارند. شانس موفقیت شغلی کسی که در خانواده‌ای متمول به دنیا می‌آید به شدت بیشتر از کسی است که در خانواده‌ای فقیر زاده شده. موفقیت یک نسل‌یک خانواده، می‌تواند تا حد زیادی ضامن موفقیت نسل‌های بعد هم بشود. بدین ترتیب، منابع و امکانات در جامعه به سرعت در انحصار عده محدودی انباشته می‌شود و پیشرفت در زندگی عملا برای باقی اعضای جامعه ناممکن می‌شود.
در این بین ساده‌ترین فلسفه وجود دولت در جامعه، بازتوزیع ثروت و منابع است. دولت به وجود می‌آید تا حداقل تلاش کند همه شرکت‌کننده‌ها مسابقه را از یک نقطه شروع کنند. بگذارید از مثال خارج شویم. قانون اساسی ایران، صراحتا دولت را موظف می‌کند تا «وسایل آموزش عالی رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد.» کمابیش واضح است که در نظام آموزشی امروز ایران، شانس موفقیت کسانی که به واسطه امتیازها و ثروت خانواده امکان دسترسی به معلم خصوصی و هر نوع امکانات غیردولتی را دارند، بسیار بیشتر از دیگران است. در یک بازه چند ساله، نظام آموزشی ایران از تمرکز بر یک کنکور سخت با هدف توزیع دانشجویان در دانشگاه‌ها بر حسب میزان موفقیتشان در این آزمون، به مسیری دیگر تغییر جهت داد. در مسیر جدید، لازمه موفقیت مقدار متوسطی از تلاش بود و بقیه راه به کمک پول طی می‌شد. با گذشت زمان کوتاهی، افراد بسیار معدودی باقی مانده بودند که تلاششان جبران عدم دسترسی‌شان به منابع خصوصی را می‌کرد. اما این مساله که نقش پول در آموزش به حدی پررنگ شده که حتی اگر فرض کنیم همه شرکت‌کننده‌ها از نقطه‌ای یکسان مسابقه را شروع می‌کنند، عملا عده‌ای در حال دویدن هستند و عده‌ای دیگر با ماشین و موتور در مسابقه شرکت کرده‌اند، تنها تا چندی پیش مساله اصلی بود. مصوبه جدید دولت با نام «طرح هدایت تحصیلی» عملا مشکل را به یک مرحله بنیادی‌تر برده است.
بر اساس قانون آموزشی جدید، دانش‌آموزان مقطع متوسطه دیگر نه به انتخاب خود که کمابیش به صورت اجباری در رشته‌های مختلف ادامه تحصیل می‌دهند. هدف این طرح، ایجاد تناسب بین امکانات و دانش آموزان رشته‌های مختلف و توزیع یکسان دانش‌آموزان در رشته‌های مختلف عنوان شده تا مثلا اکثر دانش‌آموزان با پیشینه تحصیلی بهتر، در رشته‌هایی مانند ریاضی و تجربی متمرکز نشوند.
این طرح دیگر نه جابه‌جا کردن نقطه شروع مسابقه، که تلاشی عامدانه برای حذف برخی از شرکت‌کنندگان است. در گزارش روزنامه شرق، به دانش‌آموزی اشاره شده که با معدل نزدیک ۱۹ مجبور به ادامه تحصیل در کار و دانش شده است. می‌توان گفت به هر حال مشکلاتی که قانون سعی کرده آن‌ها را حل کند هم مهم است و وضع هر قانونی در نهایت به ضرر عده‌ای تمام خواهد شد. هر دو نکته مهم است، اما مساله ابتدایی‌تر این است: دولت به پشتوانه کدام بررسی کارشناسی قانع شده که سرنوشت عده بسیاری را رقم بزند؟ با وجود تمام ایراداتی که به نظام آموزش دولتی دهه شصت و نظام آموزشی دهه هفتاد و هشتاد وارد است آیا معایب آن‌ها هزینه سنجی شده؟ مزایای آن‌ها در نظر گرفته شده؟ آیا آموزش و پرورش به جز همین دو موردی که اعلام کرده، بررسی‌ای درباره معایب این طرح انجام داده؟ اگر انجام داده، چرا این بررسی‌ها درباره مساله‌ای به این حساسی، در اختیار افکار عمومی قرار نگرفته است؟
آموزش مهم‌ترین و در بسیاری موارد یگانه ابزار دولت برای فراهم کردن شرایطی است که افراد بتوانند زندگی‌ای بهتر از نسل قبلی برای خود رقم بزنند. حال به نظر می‌رسد قانون جدید، با مهندسی معکوس تلاش کرده سرنوشت افراد را با شرایط تطبیق بدهد. در صورت ماندگاری این قانون، دولت یکی از وظایف مهمش در برابر ملت را معلق می‌کند. از این گذشته، این که با چه توجیهی می‌توان با بهانه افزایش بازده نظام آموزشی، حق افراد جامعه در تعیین سرنوشتشان را تا این حد محدود کرد، مساله‌ای است که به شدت زیر سوال است. نه تنها چون بعید است دولت صلاحیت این سطح از دخالت را داشته باشد، که چون آنچه قربانی می‌شود امید، اهداف و آرزوهای یک نسل یک کشور است.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آونگ می‌کنیم
#A069
آرمان امیری @ArmanParian - پشت چراغ قرمز، راننده با کودک شیشه شور درگیر است. فریاد می‌زند. درک می‌کنم که کودک زیادی پاپی شده، راننده هم نهایتا کسی نیست که مراعات کند. دخالت نمی‌کنم. می‌ایستم. پرخاش راننده بیشتر شده. کودک ترسیده است. راننده پیاده شده و خودش شیشه ماشین را پاک می‌کند. روی صندلی جلوی ماشین کودکی از خنده ریسه رفته است. روی صندلی عقب زنی نشسته که می خندد و کنارش کودک دیگری است که نمی‌بینم چه می‌کند. صحنه قهقه پسربچه روی صندلی جلو در حالی که مرد بر سر یک کودک دیگر فریاد می‌زند برایم باور نکردنی است. راننده همچنان پرخاش می‌کند. بر می‌گردد و روی صندلی می‌نشیند اما در را نمی‌بنند. جوان است. حداقل جوانتر از خودم. همچنان پرخاش می‌کند. کودک شیشه شور ترسیده. ٨-٩ سال بیشتر ندارد. دستانش را توی شکم‌اش جمع کرده. انگشتانش را به هم قفل کرده و می‌کشد. زیر لب چیزهایی می‌گوید. راننده باز هم از کوره در می‌رود. پیاده می‌شود. این بار می‌زند؛ توی صورت‌اش؛ توی سرش.
فریاد می‌زنم. همان‌قدر عصبانی هستم که وقتی کودکی جلوی چشمتان کتک بخورد؛ وقتی کسی که زورش می‌رسد توی سر ضعیف‌تر از خودش می‌زند. همان یک فریادم کافی است که راننده میخکوب شود. صدایم زیر پل حافظ می‌پیچد و مهیب‌تر به نظر می رسد؛ اما بیشتر از هر چیز حقارت مرد است که میخکوب‌اش می‌کند. به همان اندازه‌ای حقیر است که آدم‌های ضعیف‌کش. همانان که در برابر ضعیف‌تر بی‌رحم هستند و در برابر قوی‌تر متملق.
مقابلش قرار می گیرم. بین مرد و کودک. می‌گویم چرا می‌زنی؟ می‌گوید فحش داد. می‌گویم بچه است احمق. چرت و پرت می‌گوید. نمی‌خواهم کتک‌اش بزنم. به تلافی بچه دوست دارم بزنم. اینقدر بزنم که بفهمد کتک خوردن و زور شنیدن چه طعمی دارد. اما نمی‌زنم. می‌گویم بشین و برو. پرت و پلا می‌گوید اما آماده رفتن است که صدای ماشین پشتی بلند می‌شود. خانمی است که از ماشین پیاده شده و با تمام وجود فریاد می‌زند. جوان است و ظاهری کاملا مدرن دارد. نه با آرایش زننده‌ای که یاد تن فروش‌ها بیفتم. تیپ کامل یک طبقه متوسط از نوع شاغل و تحصیل کرده. یک لحظه توی ذهنم می‌گذرد که رییس یک NGO دفاع از حقوق کودکان باشد. یا یک تشکل حامی تحصیل کودکان کار. اما همینطور که پرخاش می‌کند می‌فهمم مخاطب‌اش من هستم! می‌گوید شما حق ندارید از این ولگردها دفاع کنید. می‌گوید این‌ها دزدی می‌کنند. باورم نمی شود. حالا رو در روی هم قرار داریم. عصبانی‌تر از قبل شده‌ام. می گویم بچه است؟ می فهمی؟ می‌گوید این‌ها عامل پخش مواد مخدر هستند. می گویم انسان هستند. بیشتر جری شده و با تمام وجود داد و بیداد و توهین می‌کند. آن وسط فقط انگل‌ها را می شنوم که به کودکان می‌گوید. یکی دو راننده دیگر آمده‌اند جلوی من قرار گرفته‌اند. باورم نمی‌شود که هیچ کدامشان با کتک خوردن بچه مشکلی نداشته‌اند. فقط باید من را آرام کنند. این وسط راننده اولی هم دور برداشته. داد می‌زند که تو «گه می‌خوری از این‌ها دفاع می‌کنی». دیگر تمام شد.
وقتی توی صورت‌اش می‌زنی، وقتی گلویش را می‌گیری و مثل آونگ از دیوار آویزان می‌کنی، آن‌وقت التماسی توی چشمانش می‌بینی که حتما او هم دیده. ولی برایش اهمیت نداشته. او هم حتما همان چشمان خشمگینی را می‌بیند که خودش داشته. حالا از همان چشمان طلب عفو دارد؛ بخششی که خودش دریغ کرده.
تازه اینکه مرد ماجرا بود. کتک زدن بد است و به هیچ شکل‌اش توجیهی ندارد. اما اگر کتک زدن زنان کراهت دو چندانی دارد، حمایت از کتک خوردن کودکان چه حکمی دارد؟ به جرم اینکه خیابانی و «ولگرد» هستند. طبیعتا من زنی را کتک نزدم و نخواهم زد. حتی از کتک زدن مرد هم شرمگین‌ام. اما دلم می‌خواست کسی هم گلوی آن زنک را می‌گرفت و او را هم مثل آونگ از دیوار آویزان می‌کرد و می‌گفت «از نظر من هم انسانی با اندیشه‌های متعفن تو یک انگل جامعه است که جای دفاع ندارد».
بعدش ببینیم در این مملکت انگل بازار که هرکسی به خودش جرات می دهد توی سر ضعیف تر بزند یا از اعمال خشونت علیه آنکه گمان می کند «انگل» است دفاع کند کار به کجا می‌رسد؟ من هم امروز یک نفر را که فکر می‌کردم انگل است آونگ دیوار کردم. تا فردا نوبت چه کسی برسد که من را انگل بداند و آونگ کند!
پی نوشت:
نگارنده در لحظه نگارش متن به هیچ وجه تحت تاثیر هیچ شعری از هیچ شاعری نبوده است. مگر آنکه «خشم» را هم در کنار «عشق»، الهام بخش تمام شاعران تاریخ قلمداد کنیم. با این حال، به محض پایان متن و با نوشتن آخرین واژگان ناخودآگاه در ذهنم جرقه زد که:
یک بار هم حمیدی شاعر را
در چند سال پیش
بر دار شعر خویشتن
آونگ کرده‌ام
نمی دانم چه ربطی دارد؟ شاید نشان از عمق و ابعاد «آونگ سازی» در فرهنگ ایرانی دارد که شاعر و چاقوکش نمی شناسد!
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A069
آرمان امیری @ArmanParian - پشت چراغ قرمز، راننده با کودک شیشه شور درگیر است. فریاد می‌زند. درک می‌کنم که کودک زیادی پاپی شده، راننده هم نهایتا کسی نیست که مراعات کند. دخالت نمی‌کنم. می‌ایستم. پرخاش راننده بیشتر شده. کودک ترسیده است. راننده پیاده شده و خودش شیشه ماشین را پاک می‌کند. روی صندلی جلوی ماشین کودکی از خنده ریسه رفته است. روی صندلی عقب زنی نشسته که می خندد و کنارش کودک دیگری است که نمی‌بینم چه می‌کند. صحنه قهقه پسربچه روی صندلی جلو در حالی که مرد بر سر یک کودک دیگر فریاد می‌زند برایم باور نکردنی است. راننده همچنان پرخاش می‌کند. بر می‌گردد و روی صندلی می‌نشیند اما در را نمی‌بنند. جوان است. حداقل جوانتر از خودم. همچنان پرخاش می‌کند. کودک شیشه شور ترسیده. ٨-٩ سال بیشتر ندارد. دستانش را توی شکم‌اش جمع کرده. انگشتانش را به هم قفل کرده و می‌کشد. زیر لب چیزهایی می‌گوید. راننده باز هم از کوره در می‌رود. پیاده می‌شود. این بار می‌زند؛ توی صورت‌اش؛ توی سرش.
فریاد می‌زنم. همان‌قدر عصبانی هستم که وقتی کودکی جلوی چشمتان کتک بخورد؛ وقتی کسی که زورش می‌رسد توی سر ضعیف‌تر از خودش می‌زند. همان یک فریادم کافی است که راننده میخکوب شود. صدایم زیر پل حافظ می‌پیچد و مهیب‌تر به نظر می رسد؛ اما بیشتر از هر چیز حقارت مرد است که میخکوب‌اش می‌کند. به همان اندازه‌ای حقیر است که آدم‌های ضعیف‌کش. همانان که در برابر ضعیف‌تر بی‌رحم هستند و در برابر قوی‌تر متملق.
مقابلش قرار می گیرم. بین مرد و کودک. می‌گویم چرا می‌زنی؟ می‌گوید فحش داد. می‌گویم بچه است احمق. چرت و پرت می‌گوید. نمی‌خواهم کتک‌اش بزنم. به تلافی بچه دوست دارم بزنم. اینقدر بزنم که بفهمد کتک خوردن و زور شنیدن چه طعمی دارد. اما نمی‌زنم. می‌گویم بشین و برو. پرت و پلا می‌گوید اما آماده رفتن است که صدای ماشین پشتی بلند می‌شود. خانمی است که از ماشین پیاده شده و با تمام وجود فریاد می‌زند. جوان است و ظاهری کاملا مدرن دارد. نه با آرایش زننده‌ای که یاد تن فروش‌ها بیفتم. تیپ کامل یک طبقه متوسط از نوع شاغل و تحصیل کرده. یک لحظه توی ذهنم می‌گذرد که رییس یک NGO دفاع از حقوق کودکان باشد. یا یک تشکل حامی تحصیل کودکان کار. اما همینطور که پرخاش می‌کند می‌فهمم مخاطب‌اش من هستم! می‌گوید شما حق ندارید از این ولگردها دفاع کنید. می‌گوید این‌ها دزدی می‌کنند. باورم نمی شود. حالا رو در روی هم قرار داریم. عصبانی‌تر از قبل شده‌ام. می گویم بچه است؟ می فهمی؟ می‌گوید این‌ها عامل پخش مواد مخدر هستند. می گویم انسان هستند. بیشتر جری شده و با تمام وجود داد و بیداد و توهین می‌کند. آن وسط فقط انگل‌ها را می شنوم که به کودکان می‌گوید. یکی دو راننده دیگر آمده‌اند جلوی من قرار گرفته‌اند. باورم نمی‌شود که هیچ کدامشان با کتک خوردن بچه مشکلی نداشته‌اند. فقط باید من را آرام کنند. این وسط راننده اولی هم دور برداشته. داد می‌زند که تو «گه می‌خوری از این‌ها دفاع می‌کنی». دیگر تمام شد.
وقتی توی صورت‌اش می‌زنی، وقتی گلویش را می‌گیری و مثل آونگ از دیوار آویزان می‌کنی، آن‌وقت التماسی توی چشمانش می‌بینی که حتما او هم دیده. ولی برایش اهمیت نداشته. او هم حتما همان چشمان خشمگینی را می‌بیند که خودش داشته. حالا از همان چشمان طلب عفو دارد؛ بخششی که خودش دریغ کرده.
تازه اینکه مرد ماجرا بود. کتک زدن بد است و به هیچ شکل‌اش توجیهی ندارد. اما اگر کتک زدن زنان کراهت دو چندانی دارد، حمایت از کتک خوردن کودکان چه حکمی دارد؟ به جرم اینکه خیابانی و «ولگرد» هستند. طبیعتا من زنی را کتک نزدم و نخواهم زد. حتی از کتک زدن مرد هم شرمگین‌ام. اما دلم می‌خواست کسی هم گلوی آن زنک را می‌گرفت و او را هم مثل آونگ از دیوار آویزان می‌کرد و می‌گفت «از نظر من هم انسانی با اندیشه‌های متعفن تو یک انگل جامعه است که جای دفاع ندارد».
بعدش ببینیم در این مملکت انگل بازار که هرکسی به خودش جرات می دهد توی سر ضعیف تر بزند یا از اعمال خشونت علیه آنکه گمان می کند «انگل» است دفاع کند کار به کجا می‌رسد؟ من هم امروز یک نفر را که فکر می‌کردم انگل است آونگ دیوار کردم. تا فردا نوبت چه کسی برسد که من را انگل بداند و آونگ کند!
پی نوشت:
نگارنده در لحظه نگارش متن به هیچ وجه تحت تاثیر هیچ شعری از هیچ شاعری نبوده است. مگر آنکه «خشم» را هم در کنار «عشق»، الهام بخش تمام شاعران تاریخ قلمداد کنیم. با این حال، به محض پایان متن و با نوشتن آخرین واژگان ناخودآگاه در ذهنم جرقه زد که:
یک بار هم حمیدی شاعر را
در چند سال پیش
بر دار شعر خویشتن
آونگ کرده‌ام
نمی دانم چه ربطی دارد؟ شاید نشان از عمق و ابعاد «آونگ سازی» در فرهنگ ایرانی دارد که شاعر و چاقوکش نمی شناسد!
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
کورس حماقت
#A070
آرمان امیری @ArmanParian - بعد از شاهزاده سعودی، حالا نوبت به محمود عباس رسیده است که احمقانه‌ترین تصمیم ممکن در برابر ایران را اتخاذ کند. دیدار با سرکرده گروهی که احتمالا منفورترین، کثیف‌ترین و در عین حال، بی‌آینده‌ترین گروه منتقد حکومت است. کدام عقل سلیمی چنین نسخه‌ای را در برابر ایران توصیه کرده که یکی یکی دارد دامان سران عرب را می‌گیرد؟ من نمی‌دانم.
فقط یک چیز در این میان قطعی به نظر می‌رسد. سرنوشت خاورمیانه را تدابیر سیاسی و دیپلماتیک مشخص نمی‌کند. حالا ما با کورس حماقت و بی‌تدبیری مواجه هستیم. تمام طرف‌های درگیر (اگر ایران را راس یک طرف و عربستان را در کانون مقابل فرض کنیم) در اتخاذ سیاست‌های نادرست با هم رقابت گذاشته‌اند و فقط باید دید اشتباهات کدام یک مهلک‌تر است و زودتر به نابودی‌اش ختم می‌شود. یکی از جنایت‌کارترین دیکتاتور منطقه دفاع می‌کند. دیگری به سراغ گروه‌های بنیادگرا و تروریستی می‌رود. هر دو از آشوب و هرج و مرج در داخل کشور دیگری استقبال می‌کنند و هیچ یک باور ندارند که ناامنی هر گوشه‌ای از منطقه، امنیت کل کشورها را به خطر می‌اندازد. هیچ کدام نمی‌خواهند سر سوزنی از تاریخ درس بگیرند و به یاد بیاورند که همین رقابت‌های حماقت‌آمیز در نفرت پراکنی اروپا را درگیر دو جنگ خانمان‌برانداز کرد تا در نهایت، تمام طرف‌های جنگ، بر تلی از زمین سوخته به این نتیجه برسند که «با هم بودن بهتر از تلاش برای نابودی یکدیگر است».
حاکمان ارشد در ایران و عربستان اما، سال‌هاست که برای برتری بر یکدیگر تلاش کرده‌اند و هر کدام آقایی در منطقه را تنها در گروه حذف یا تضعیف دیگری جست‌وجو کرده‌اند. این روی‌کرد ستیزه‌جو حالا به حساس‌ترین مراحل تاریخی خود رسیده، تا جایی که اگر ادعا کنیم بیش از هر زمان دیگری به یک جنگ تمام عیار منطقه‌ای نزدیک شده‌ایم بی‌راه نگفته‌ایم.
در این میان، گروه‌هایی که خود بیشترین سهم را در به آشوب کشیدن منطقه و نزدیکی خطر جنگ داشته‌اند، با ادعا «دفاع از امنیت» هنوز هم تلاش دارند تا عنان تمام سیاست‌گذاری‌ها را به دست بگیرند. نظامیان و جنگ‌طلب‌ها، جنگ به راه می‌اندازند تا از چماق ناامنی، استبداد حضور خود را توجیه کنند. آن‌ها به صورت مداوم انگشت اتهام را به سمت اشتباهات حریف نشانه می‌روند، اما هیچ وقت پاسخ‌گو نخواهند بود که در «کورس حماقت»، خودشان چه مزیتی به دشمن دارند؟ اگر دشمن جنگ‌طلب و جنایت‌کار است، کدام اقدام صلح‌طلبانه یا کدام تلاش برای پرهیز از خشونت است که شما را دارای مزیتی اخلاقی بر دشمن می‌سازد؟ اگر با دشمنی سر تا پا مرتجع و متحجر مواجه هستیم، کدام حرکت و سیاست ما عقلانی و مدرن بوده که ما را از گزند همین برچسب‌ها مصون می‌دارد؟
تجربه جدیدی نیست که به چشم می‌بینیم جنگ‌طلب‌های هر دو طرف، خودشان جنگ را به راه می‌اندازند و در عین حال خود را تنها سپر مدافع در برابر جنگ و ناامنی معرفی می‌کنند. تاریخ به ما می‌گوید که فرجام این دور باطل، فقط نابودی است. نابودی همه، نابودی منطقه. نابودی ما.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A070
آرمان امیری @ArmanParian - بعد از شاهزاده سعودی، حالا نوبت به محمود عباس رسیده است که احمقانه‌ترین تصمیم ممکن در برابر ایران را اتخاذ کند. دیدار با سرکرده گروهی که احتمالا منفورترین، کثیف‌ترین و در عین حال، بی‌آینده‌ترین گروه منتقد حکومت است. کدام عقل سلیمی چنین نسخه‌ای را در برابر ایران توصیه کرده که یکی یکی دارد دامان سران عرب را می‌گیرد؟ من نمی‌دانم.
فقط یک چیز در این میان قطعی به نظر می‌رسد. سرنوشت خاورمیانه را تدابیر سیاسی و دیپلماتیک مشخص نمی‌کند. حالا ما با کورس حماقت و بی‌تدبیری مواجه هستیم. تمام طرف‌های درگیر (اگر ایران را راس یک طرف و عربستان را در کانون مقابل فرض کنیم) در اتخاذ سیاست‌های نادرست با هم رقابت گذاشته‌اند و فقط باید دید اشتباهات کدام یک مهلک‌تر است و زودتر به نابودی‌اش ختم می‌شود. یکی از جنایت‌کارترین دیکتاتور منطقه دفاع می‌کند. دیگری به سراغ گروه‌های بنیادگرا و تروریستی می‌رود. هر دو از آشوب و هرج و مرج در داخل کشور دیگری استقبال می‌کنند و هیچ یک باور ندارند که ناامنی هر گوشه‌ای از منطقه، امنیت کل کشورها را به خطر می‌اندازد. هیچ کدام نمی‌خواهند سر سوزنی از تاریخ درس بگیرند و به یاد بیاورند که همین رقابت‌های حماقت‌آمیز در نفرت پراکنی اروپا را درگیر دو جنگ خانمان‌برانداز کرد تا در نهایت، تمام طرف‌های جنگ، بر تلی از زمین سوخته به این نتیجه برسند که «با هم بودن بهتر از تلاش برای نابودی یکدیگر است».
حاکمان ارشد در ایران و عربستان اما، سال‌هاست که برای برتری بر یکدیگر تلاش کرده‌اند و هر کدام آقایی در منطقه را تنها در گروه حذف یا تضعیف دیگری جست‌وجو کرده‌اند. این روی‌کرد ستیزه‌جو حالا به حساس‌ترین مراحل تاریخی خود رسیده، تا جایی که اگر ادعا کنیم بیش از هر زمان دیگری به یک جنگ تمام عیار منطقه‌ای نزدیک شده‌ایم بی‌راه نگفته‌ایم.
در این میان، گروه‌هایی که خود بیشترین سهم را در به آشوب کشیدن منطقه و نزدیکی خطر جنگ داشته‌اند، با ادعا «دفاع از امنیت» هنوز هم تلاش دارند تا عنان تمام سیاست‌گذاری‌ها را به دست بگیرند. نظامیان و جنگ‌طلب‌ها، جنگ به راه می‌اندازند تا از چماق ناامنی، استبداد حضور خود را توجیه کنند. آن‌ها به صورت مداوم انگشت اتهام را به سمت اشتباهات حریف نشانه می‌روند، اما هیچ وقت پاسخ‌گو نخواهند بود که در «کورس حماقت»، خودشان چه مزیتی به دشمن دارند؟ اگر دشمن جنگ‌طلب و جنایت‌کار است، کدام اقدام صلح‌طلبانه یا کدام تلاش برای پرهیز از خشونت است که شما را دارای مزیتی اخلاقی بر دشمن می‌سازد؟ اگر با دشمنی سر تا پا مرتجع و متحجر مواجه هستیم، کدام حرکت و سیاست ما عقلانی و مدرن بوده که ما را از گزند همین برچسب‌ها مصون می‌دارد؟
تجربه جدیدی نیست که به چشم می‌بینیم جنگ‌طلب‌های هر دو طرف، خودشان جنگ را به راه می‌اندازند و در عین حال خود را تنها سپر مدافع در برابر جنگ و ناامنی معرفی می‌کنند. تاریخ به ما می‌گوید که فرجام این دور باطل، فقط نابودی است. نابودی همه، نابودی منطقه. نابودی ما.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
تراژدی تکراری
#N013
منبع: نیویورکر/ http://goo.gl/sr5Tj5
مترجم: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -اتفاقاتی نظیر حمله تروریستی در نیس فرانسه دیگر شگفت‌آور نیستند. کشتار جمعی از مردم معمولی عادی شده است. این اتفاق برای توریست‌های اروپایی تابستان گذشته در سواحل تونس رخ داد. مسیحیان پاکستانی در ماه مارس در شهربازیِ لاهور آن را تجربه کردند. دو هفته پیش در بغداد، شیعیان عراقی که پایان رمضان را جشن می‌گرفتند قربانی آن بودند. حتی محاسبه شیطانی و دقیقی که برای بیشینه‌کردن قربانیان انجام می‌شود هم دیگر تعجب‌آور نیست. مهاجم نیس، مهاجمان پاریس در نوامبر گذشته و مهاجمان سن‌برنادینو و ارلاندو مکان‌های شلوغی انتخاب کرده بودند که فرار از آن به سادگی ممکن نبود.
استفاده از ابزاری معمولی و تبدیل آن به وسیله کشتار جمعی پدیده جدیدی نیست. تروریست‌ها در دهه گذشته در فرانسه، کانادا و آمریکا بارها از خودرو و کامیون به این منظور استفاده کرده‌اند. چندین سال پیش، وابستگان القاعده در یمن جزوه‌ای منتشر کردند که در آن با ذکر جزئیات اعضای‌شان را به استفاده از چنین روش‌هایی تشویق کرده بوند. شاید چیزی که امروز شاهد آن هستیم، تنها بهبود تکنیکی عملیات ۱۱ سپتامبر باشد. برای رقم زدن چنین فاجعه‌ای، اراده‌ای برای چرخاندن فرمان به سمت بچه‌ها کافی‌ست. ممکن است راننده با خود اسلحه به همراه داشته باشد، اما برای کشتن ۸۴نفر به آن نیازی ندارد.
سال گذشته، زمانی که برای گزارش در مورد کشتار مجله «شارلی هبدو» در پاریس بودم زنی غیر شاغل که در محله‌ای فقیر زندگی می‌کرد به من گفت: هر بار در فرانسه حادثه‌ای رخ می‌دهد، دعا می‌کند: «خدایا لطف کن. کاش مهاجم عرب نباشد. سیاه نباشد. مسلمان نباشد.» او می‌دانست که به عنوان یک فرانسوی-آفریقایی مسلمان، بعد از هر حمله او باید قسمتی از بار خشم و سرزنش عمومی را به دوش بکشد. با این حال این دعای او، تقریبا هیچ‌گاه مورد اجابت قرار نمی‌گیرد.
تونس کشوری است با جمعیت ۱۱میلیونی که در سال‌های اخیر تقریبا هفت هزار پیکارجوی خارجی تولید کرده است. بیشتر از سایر کشورهای دنیا. تقریبا تمام این پیکارجویان به سوریه، عراق و لیبی می‌روند. مهاجم نیس راه دیگری برای اقامه جهاد پیدا کرده بود. هیچ سر نخی وی را متصل به گروه‌های جهادی جهانی یا محلی نمی‌کند. گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد که وی در زندان‌های فرانسه تحت تأثیر گرایش‌های رادیکال نبوده و نامش در لیست دیده‌بانی سازمان اطلاعات فرانسه ظاهر نشده است. با سابقه‌ای از جرایم خرد و خشونت خانگی چه چیزی را می‌توان پیش‌بینی کرد؟ هیچ‌کس همه جا ایمن نیست ولی امروزه این یعنی همه می‌توانند تروریست باشند!
این یکی از موفقیت‌های داعش است. القاعده از وابستگانش می‌خواست که حسن نیت‌شان را با عضویت در آن ثابت کنند و حتی آنان را مجبور می‌کرد پرسش‌نامه‌ای طولانی را پاسخ دهند. داعش اما جهاد را دموکراتیزه و بین‌المللی کرده است و بیعت با خلیفه را به ویدئویی در یوتیوب تقلیل داده که آن هم الزامی ندارد. این نسخه از جهاد مناسب دنیایی با ساختارهای فروپاشیده، نهادهایی بی‌اعتبار و شبکه‌های اجتماعی جهانی است. قاتل نیس حامل چه بخشی از ایدئولوژی اسلامی بود؟ احتمالا اعتقادات وی منسجم‌تر از قاتل ارلاندو نبوده است. نطفه ایده‌های جنایتکارانه در همه جای دنیا وجود دارد و حالا این ایده‌ها در مناطقی پراکنده مجریانی جدید می‌یابند. هر حمله بذر این ایده‌ها را در خیال عده‌ای جدید می‌کارد. اندرو هاسی، یکی از مقامات بریتانیایی، جهادیسم را «ایدئولوژی معلقی می‌داند که کافی‌ست شما به آن متصل شوید.»
مهاجم نیس نیز به شیوه خودش به جهادیسم پیوسته بود. شاید در عرض چند ساعت، شاید هم در عرض چند روز. ما فاصله زیادی با ایدئولوژی‌های منسجم «سید قطب» یا «اسامه بن لادن» داریم. این جهاد نوعی واکنش آنی است، نوعی عذر است. شکل آن اهمیتی ندارد چرا که به دنبال نتیجه مشخصی نیست. نتیجه‌اش، یک مشت جسد و دنیایی از غم و حسرت است.
بنظر می‌رسد لیبرال دموکراسی‌ها آموخته‌اند چگونه از طرح‌های عظیمی همچون ۱۱ سپتامبر جلوگیری کنند اما نمی‌دانند چطور امنیت شهروندان‌شان را در کلوب‌های شبانه، کنسرت‌ها، سوپرمارکت‌ها و یا سواحل تأمین کنند. رهبران‌شان نیز نمی‌دانند که چگونه می‌توان به همان شهروندان قوت قلب داد. بنابرین مردمی که امنیت را حق خود می‌دانند به رهبرانی خواهند گروید که راه‌حل‌هایی ساده‌تر و رادیکال‌تر پیشنهاد می‌کنند. کسانی مانند «مارین لوپن» یا «دونالد ترامپ» که اتفاقا شکست چشمگیرتری خواهند خورد و به همین علت هم ضربه مهلکی به پیکر آزادی‌های مدنی خواهند زد.
اتفاق اخیر در نیس شهود تازه‌ای به همراه ندارد. چیزی برای یادگیری در آن یافت نمی‌شود. این حقیقتی‌ست که با آن زندگی می‌کنیم. هراسناکی‌اش بسیار زیاد است چرا که در دنیای ما عادی شده است.
کانال «مجمع دیوانگان» @DivaneSara
#N013
منبع: نیویورکر/ http://goo.gl/sr5Tj5
مترجم: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -اتفاقاتی نظیر حمله تروریستی در نیس فرانسه دیگر شگفت‌آور نیستند. کشتار جمعی از مردم معمولی عادی شده است. این اتفاق برای توریست‌های اروپایی تابستان گذشته در سواحل تونس رخ داد. مسیحیان پاکستانی در ماه مارس در شهربازیِ لاهور آن را تجربه کردند. دو هفته پیش در بغداد، شیعیان عراقی که پایان رمضان را جشن می‌گرفتند قربانی آن بودند. حتی محاسبه شیطانی و دقیقی که برای بیشینه‌کردن قربانیان انجام می‌شود هم دیگر تعجب‌آور نیست. مهاجم نیس، مهاجمان پاریس در نوامبر گذشته و مهاجمان سن‌برنادینو و ارلاندو مکان‌های شلوغی انتخاب کرده بودند که فرار از آن به سادگی ممکن نبود.
استفاده از ابزاری معمولی و تبدیل آن به وسیله کشتار جمعی پدیده جدیدی نیست. تروریست‌ها در دهه گذشته در فرانسه، کانادا و آمریکا بارها از خودرو و کامیون به این منظور استفاده کرده‌اند. چندین سال پیش، وابستگان القاعده در یمن جزوه‌ای منتشر کردند که در آن با ذکر جزئیات اعضای‌شان را به استفاده از چنین روش‌هایی تشویق کرده بوند. شاید چیزی که امروز شاهد آن هستیم، تنها بهبود تکنیکی عملیات ۱۱ سپتامبر باشد. برای رقم زدن چنین فاجعه‌ای، اراده‌ای برای چرخاندن فرمان به سمت بچه‌ها کافی‌ست. ممکن است راننده با خود اسلحه به همراه داشته باشد، اما برای کشتن ۸۴نفر به آن نیازی ندارد.
سال گذشته، زمانی که برای گزارش در مورد کشتار مجله «شارلی هبدو» در پاریس بودم زنی غیر شاغل که در محله‌ای فقیر زندگی می‌کرد به من گفت: هر بار در فرانسه حادثه‌ای رخ می‌دهد، دعا می‌کند: «خدایا لطف کن. کاش مهاجم عرب نباشد. سیاه نباشد. مسلمان نباشد.» او می‌دانست که به عنوان یک فرانسوی-آفریقایی مسلمان، بعد از هر حمله او باید قسمتی از بار خشم و سرزنش عمومی را به دوش بکشد. با این حال این دعای او، تقریبا هیچ‌گاه مورد اجابت قرار نمی‌گیرد.
تونس کشوری است با جمعیت ۱۱میلیونی که در سال‌های اخیر تقریبا هفت هزار پیکارجوی خارجی تولید کرده است. بیشتر از سایر کشورهای دنیا. تقریبا تمام این پیکارجویان به سوریه، عراق و لیبی می‌روند. مهاجم نیس راه دیگری برای اقامه جهاد پیدا کرده بود. هیچ سر نخی وی را متصل به گروه‌های جهادی جهانی یا محلی نمی‌کند. گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد که وی در زندان‌های فرانسه تحت تأثیر گرایش‌های رادیکال نبوده و نامش در لیست دیده‌بانی سازمان اطلاعات فرانسه ظاهر نشده است. با سابقه‌ای از جرایم خرد و خشونت خانگی چه چیزی را می‌توان پیش‌بینی کرد؟ هیچ‌کس همه جا ایمن نیست ولی امروزه این یعنی همه می‌توانند تروریست باشند!
این یکی از موفقیت‌های داعش است. القاعده از وابستگانش می‌خواست که حسن نیت‌شان را با عضویت در آن ثابت کنند و حتی آنان را مجبور می‌کرد پرسش‌نامه‌ای طولانی را پاسخ دهند. داعش اما جهاد را دموکراتیزه و بین‌المللی کرده است و بیعت با خلیفه را به ویدئویی در یوتیوب تقلیل داده که آن هم الزامی ندارد. این نسخه از جهاد مناسب دنیایی با ساختارهای فروپاشیده، نهادهایی بی‌اعتبار و شبکه‌های اجتماعی جهانی است. قاتل نیس حامل چه بخشی از ایدئولوژی اسلامی بود؟ احتمالا اعتقادات وی منسجم‌تر از قاتل ارلاندو نبوده است. نطفه ایده‌های جنایتکارانه در همه جای دنیا وجود دارد و حالا این ایده‌ها در مناطقی پراکنده مجریانی جدید می‌یابند. هر حمله بذر این ایده‌ها را در خیال عده‌ای جدید می‌کارد. اندرو هاسی، یکی از مقامات بریتانیایی، جهادیسم را «ایدئولوژی معلقی می‌داند که کافی‌ست شما به آن متصل شوید.»
مهاجم نیس نیز به شیوه خودش به جهادیسم پیوسته بود. شاید در عرض چند ساعت، شاید هم در عرض چند روز. ما فاصله زیادی با ایدئولوژی‌های منسجم «سید قطب» یا «اسامه بن لادن» داریم. این جهاد نوعی واکنش آنی است، نوعی عذر است. شکل آن اهمیتی ندارد چرا که به دنبال نتیجه مشخصی نیست. نتیجه‌اش، یک مشت جسد و دنیایی از غم و حسرت است.
بنظر می‌رسد لیبرال دموکراسی‌ها آموخته‌اند چگونه از طرح‌های عظیمی همچون ۱۱ سپتامبر جلوگیری کنند اما نمی‌دانند چطور امنیت شهروندان‌شان را در کلوب‌های شبانه، کنسرت‌ها، سوپرمارکت‌ها و یا سواحل تأمین کنند. رهبران‌شان نیز نمی‌دانند که چگونه می‌توان به همان شهروندان قوت قلب داد. بنابرین مردمی که امنیت را حق خود می‌دانند به رهبرانی خواهند گروید که راه‌حل‌هایی ساده‌تر و رادیکال‌تر پیشنهاد می‌کنند. کسانی مانند «مارین لوپن» یا «دونالد ترامپ» که اتفاقا شکست چشمگیرتری خواهند خورد و به همین علت هم ضربه مهلکی به پیکر آزادی‌های مدنی خواهند زد.
اتفاق اخیر در نیس شهود تازه‌ای به همراه ندارد. چیزی برای یادگیری در آن یافت نمی‌شود. این حقیقتی‌ست که با آن زندگی می‌کنیم. هراسناکی‌اش بسیار زیاد است چرا که در دنیای ما عادی شده است.
کانال «مجمع دیوانگان» @DivaneSara
The New Yorker
The Tragic and Unsurprising News from Nice
Mass murder of ordinary people enjoying a holiday has become almost commonplace.
آن مَرررررد....
#V007
نویسنده مهمان: سعید-ز @SZafarany -حواسم به نگینِ درخشانِ انگشترم پرت است. آدم‌های اطراف روی مدار خودشان دور می‌زنند. من به یک نقطه خیره می‌شوم و خستگی و کلافگی را از خاطرم دور می‌کنم. ذهنم فرمان ایست می‌دهد به همه چیز و یک آن، خاطره‌ای سرد و بی روح در پرده‌ی مات چشم‌هایم می‌دود. معلم انگار دلسوزانه کلمات را می‌کشد تا همه بنویسند.
- آن مَرررررد...
دوباره تصاویر در هم می‌روند. کنار دستم یک صندلی خالی می‌شود. همان‌طور که می‌نشینم چشمم به تیتر امروز روزنامه‌ای است که یک نفر آنجا رها کرده. «ایران بدعهدی آمریکا در برجام را تلافی می‌کند.» صدای معلم توی گوشم می‌پیچد.
- آن مَرررد، اَنااااااار....
یک نفر با ناامیدی در صورتم چراغ می‌اندازد و جار می‌زند «فقط ده هزار تومن» که انگار فقط قصد دارد من را زیر نور تیز چراغش از خجالت آب کند. صدا می‌آید: «ایستگاهِ بعد، امام خمینی.»
- دااااارَد.
بادِ داغ صورتم را می‌سوزاند. با خیل جمعیت حرکت می‌کنم به سمت همان‌جایی که همه می‌روند. نگاهم به تابلوهای راهنما است. چند لحظه بعد به خط زرد. دقایقی می‌گذرد تا دوباره نور آفتاب را روی پوستم حس کنم. یک نفر از من آدرس می‌پرسد، نمی‌دانم. شاید خودم هم اشتباه آمده‌ام. اما اگر من اشتباه کرده باشم هم تقصیر جمعیت است. آن‌ها مرا با خود تا اینجا کشانده‌اند. معلم تکرار می‌کند:
- آن مَرررررد...
ساندویچ سرد را تا نیمه سق می‌زنم و به خودم می‌گویم از کوفت هم بدمزه‌تر است. همین حوالی صدای چند مشهد و شیراز و اصفهان با هم یک دورِ کاملِ سیصد و شصت درجه می‌زنند و به تبریز و گناوه و کرمان می‌رسند. باقی ساندویچ کوفتی را توی حلقوم پاکتِ خودش فرو می‌کنم و توی سطل می‌اندازم. معلم ادامه می‌دهد:
- اَاااااســــب....
بطری خالیِ آب را توی مشتم فشار می‌دهم. وقت زیادی تا حرکت باقی نمانده. خودم را به زحمت از جا بلند می‌کنم تا حداقل منظره عوض شود و بلکه صدای کسی را دیگر نشنوم و به چیزی فکر نکنم. مغزم دوباره فرمان می‌دهد که خیره به جایی نگاه کنم. یک نفر توی سطل آشغال دنبال چیزی می‌گردد.
- آن مَررررد...
آن مرد به چیزی فکر نمی‌کند. جلوی چشم من و بقیه، همان ساندویچ سردی که مزه‌ی کوفت هم نمی‌دهد را از ته سطل بیرون می‌کشد، همان‌جا توی دهان می‌گذارد و یک خنجر تیز هم به قلب من فرو می‌کند. صدای معلم دیگر نمی‌رسد. من املا را تمام می‌کنم.
- آن مرد آمد. آن مرد نان ندارد.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید، یادداشت خود را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید. )
#V007
نویسنده مهمان: سعید-ز @SZafarany -حواسم به نگینِ درخشانِ انگشترم پرت است. آدم‌های اطراف روی مدار خودشان دور می‌زنند. من به یک نقطه خیره می‌شوم و خستگی و کلافگی را از خاطرم دور می‌کنم. ذهنم فرمان ایست می‌دهد به همه چیز و یک آن، خاطره‌ای سرد و بی روح در پرده‌ی مات چشم‌هایم می‌دود. معلم انگار دلسوزانه کلمات را می‌کشد تا همه بنویسند.
- آن مَرررررد...
دوباره تصاویر در هم می‌روند. کنار دستم یک صندلی خالی می‌شود. همان‌طور که می‌نشینم چشمم به تیتر امروز روزنامه‌ای است که یک نفر آنجا رها کرده. «ایران بدعهدی آمریکا در برجام را تلافی می‌کند.» صدای معلم توی گوشم می‌پیچد.
- آن مَرررد، اَنااااااار....
یک نفر با ناامیدی در صورتم چراغ می‌اندازد و جار می‌زند «فقط ده هزار تومن» که انگار فقط قصد دارد من را زیر نور تیز چراغش از خجالت آب کند. صدا می‌آید: «ایستگاهِ بعد، امام خمینی.»
- دااااارَد.
بادِ داغ صورتم را می‌سوزاند. با خیل جمعیت حرکت می‌کنم به سمت همان‌جایی که همه می‌روند. نگاهم به تابلوهای راهنما است. چند لحظه بعد به خط زرد. دقایقی می‌گذرد تا دوباره نور آفتاب را روی پوستم حس کنم. یک نفر از من آدرس می‌پرسد، نمی‌دانم. شاید خودم هم اشتباه آمده‌ام. اما اگر من اشتباه کرده باشم هم تقصیر جمعیت است. آن‌ها مرا با خود تا اینجا کشانده‌اند. معلم تکرار می‌کند:
- آن مَرررررد...
ساندویچ سرد را تا نیمه سق می‌زنم و به خودم می‌گویم از کوفت هم بدمزه‌تر است. همین حوالی صدای چند مشهد و شیراز و اصفهان با هم یک دورِ کاملِ سیصد و شصت درجه می‌زنند و به تبریز و گناوه و کرمان می‌رسند. باقی ساندویچ کوفتی را توی حلقوم پاکتِ خودش فرو می‌کنم و توی سطل می‌اندازم. معلم ادامه می‌دهد:
- اَاااااســــب....
بطری خالیِ آب را توی مشتم فشار می‌دهم. وقت زیادی تا حرکت باقی نمانده. خودم را به زحمت از جا بلند می‌کنم تا حداقل منظره عوض شود و بلکه صدای کسی را دیگر نشنوم و به چیزی فکر نکنم. مغزم دوباره فرمان می‌دهد که خیره به جایی نگاه کنم. یک نفر توی سطل آشغال دنبال چیزی می‌گردد.
- آن مَررررد...
آن مرد به چیزی فکر نمی‌کند. جلوی چشم من و بقیه، همان ساندویچ سردی که مزه‌ی کوفت هم نمی‌دهد را از ته سطل بیرون می‌کشد، همان‌جا توی دهان می‌گذارد و یک خنجر تیز هم به قلب من فرو می‌کند. صدای معلم دیگر نمی‌رسد. من املا را تمام می‌کنم.
- آن مرد آمد. آن مرد نان ندارد.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید، یادداشت خود را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید. )
تداوم این خلف وعده قابل قبول نیست
#A071
آرمان امیری @ArmanParian - در هیاهوی سالن حجاب، هیچ چیز حضار را امیدوار و متحد نمی‌کرد. سخنرانی‌ها کسالت‌بار، تکراری، بی‌خلاقیت و حتی بدون وعده و شعاری تحریک کننده بودند. حضار گاه و بیگاه شعارهایی در دفاع از زندانیان سیاسی و یا رفع حصر می‌دادند اما تا جمعیت بخواهد به هیجان بیاید، گروه‌های انتظامات ستاد انتخاباتی اصلاح‌طلبان مثل گروه فشار حمله می‌کردند و خواستار سکوت می‌شدند.
سخنان جناب عارف که به پایان رسید، کم‌کم ورق برگشت. هرچند سرلیست ائتلاف اصلاح‌طلبان حاضر نشد برای حفظ ظاهر هم که شده به فریادهای حضار توجه کرده و کوچکترین اشاره‌ای به مطالبه رفع حصر داشته باشد، اما طلسم کار توسط «علی مطهری» شکسته شد. اصول‌گراترین نماینده حاضر در فهرست انتخاباتی اصلاح‌طلبان حاضران در سالن را نادیده نگرفت. خیلی ساده و مستقیم گفت «اگر می‌خواهید همین مطالبه‌ها محقق شود، باید در انتخابات حضوری حداکثری داشته باشید». (نقل به مضمون)
با استقبال شدید حضار از سخنان مطهری، سد شکسته شد. وقتی به هر یک از نامزدهای یک دقیقه وقت داده شد تا پشت میکروفون قرار بگیرند، کورس رقابت بر سر شعار رفع حصر داغ و داغ‌تر شد. سالن به وجد آمد. هیجانش جوشید و شاید تمام شهر را در بر گرفت.
* * *
پایان دومین ماه از تشکیل رسمی دهمین مجلس شورای اسلامی مصادف بود با دوهزارمین روز از حصر غیرقانونی و بی‌محاکمه رهبران جنبش سبز. در طول این مدت، تمام بار روانی پیروزی خیره کننده اصلاح‌طلبان در انتخابات را عملکرد ناامیدکننده رهبران ائتلاف امید در مجلس به باد داد. اصرار غیرمنطقی عارف برای کسب کرسی ریاست، نه تنها به شکست در آن رقابت انجامید، بلکه خیلی زود تبعات خود را در از دست دادن ریاست کمیسیون‌های مجلس نیز بروز داد. بدین ترتیب، تمام دستاوردهای رای دهندگان، با ندانم‌کاری نمایندگان به شکست بدل شد و فهرستی که پیروز قاطع انتخابات بود به یک اقلیت منفعل و غیرتاثیرگذار در مجلس بدل شد.
شاید بسیاری در تفسیر دلایل ناکامی نمایندگان لیست امید در مجلس با نگارنده موافق نباشند. موضوع این نوشته نیز تحلیل این دلایل نیست. شاید بتوان پذیرفت که اساسا امکانی بیش از این وجود نداشته است. این توجیهات می‌توانستند قابل قبول باشند اگر و فقط اگر معدود نمایندگان اصلاح‌طلب، بر سر پیمان صریحی که با رای دهندگان بسته بودند می‌ایستادند.
نگارنده، به شرحی که در ابتدای متن رفت، از نزدیک شاهد مستقیم و بی‌واسطه وعده‌هایی بود که نمایندگان حاضر در فهرست تهران فریاد می‌زدند. باز هم می‌توان تصور کرد که کل مجلس هم در برابر اراده برتری که از راس هرم نظام به تمامی دستگاه‌های قضایی و امنیتی تحمیل شده کاری از پیش نخواهد برد، تا چه رسد به فراکسیون اصلاح‌طلبان. این توجیه نیز می‌توانست پذیرفته شود، اگر و تنها اگر، در تمامی طول مدت تشکیل مجلس جدید، یا حداقل، به مناسبت فرارسیدن دوهزارمین روز از حصر غیرقانونی، فقط یک نماینده اصلاح‌طلب، در یک اظهار نظر خود، اشاره‌ای کوچک به این قانون شکنی آشکار می‌کرد. درست به مانند علی مطهری، که چهار سال تمام یک تنه به این تصمیم غیرقانونی اعتراض کرد. اما با این سکوت سنگین و گورستانی حاکم بر اردوگاه اصلاح‌طلبان مجلس، پذیرفتن هرگونه توجیهی بسیار دشوار به نظر می‌رسد.
این هفته، محمدرضا عارف در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا اعلام کرد «اعضای فراکسیون امید در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶ از کاندیدای اصلاح‌طلبان حمایت خواهند کرد». بگذارید اصلا به این فکر نکنیم حمایت فراکسیونی که حتی توانایی تصاحب ریاست یک کمیسیون مجلس را هم نداشته به چه درد یک نامزد ریاست جمهوری می‌خورد! پرسش من فقط این است: آقای عارف چه آبرویی برای خود و فراکسیون تحت امرشان قایل هستند، اگر سر سوزنی به وعده‌های‌شان وفادار نمانند؟ آیا ایشان تصور کرده‌اند آرای بدنه حامی اصلاحات، املاک غیرقابل واگذاری خودشان است که به صورت مادام‌العمر و فارغ از عملکردشان از آن بهره خواهند برد؟
به باور نگارنده، شاید ناکامی در تحقق برخی برنامه‌های احزاب و گروه‌های سیاسی برای رای دهندگانشان قابل درک و پذیرش باشد، اما بی‌شک آنچه هرگز بخشیده نخواهد شد، خلف وعده، بی‌اخلاقی و دروغ، بی‌تعهدی و خودسری، ناکاردانی و شیفتگی در کسب کرسی‌های ریاست است. بدین ترتیب باید گفت، عملکرد فراکسیون اصلاح‌طلبان مجلس طی دو ماه گذشته به قدری غیرقابل توجیه بوده است که اگر این روند تغییر نکند، یا باید کل جریان اصلاحات از این گروه نمایندگان تبری جسته و به دلیل حمایت از آنان از مردم عذرخواهی کند، یا اینکه شهروندان خواستار تغییر، باید خط قرمزی دور این جریان «خود اصلاح‌طلب خوانده» بکشند و برای تغییر مسالمت‌آمیز به فکر طرحی نو باشند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A071
آرمان امیری @ArmanParian - در هیاهوی سالن حجاب، هیچ چیز حضار را امیدوار و متحد نمی‌کرد. سخنرانی‌ها کسالت‌بار، تکراری، بی‌خلاقیت و حتی بدون وعده و شعاری تحریک کننده بودند. حضار گاه و بیگاه شعارهایی در دفاع از زندانیان سیاسی و یا رفع حصر می‌دادند اما تا جمعیت بخواهد به هیجان بیاید، گروه‌های انتظامات ستاد انتخاباتی اصلاح‌طلبان مثل گروه فشار حمله می‌کردند و خواستار سکوت می‌شدند.
سخنان جناب عارف که به پایان رسید، کم‌کم ورق برگشت. هرچند سرلیست ائتلاف اصلاح‌طلبان حاضر نشد برای حفظ ظاهر هم که شده به فریادهای حضار توجه کرده و کوچکترین اشاره‌ای به مطالبه رفع حصر داشته باشد، اما طلسم کار توسط «علی مطهری» شکسته شد. اصول‌گراترین نماینده حاضر در فهرست انتخاباتی اصلاح‌طلبان حاضران در سالن را نادیده نگرفت. خیلی ساده و مستقیم گفت «اگر می‌خواهید همین مطالبه‌ها محقق شود، باید در انتخابات حضوری حداکثری داشته باشید». (نقل به مضمون)
با استقبال شدید حضار از سخنان مطهری، سد شکسته شد. وقتی به هر یک از نامزدهای یک دقیقه وقت داده شد تا پشت میکروفون قرار بگیرند، کورس رقابت بر سر شعار رفع حصر داغ و داغ‌تر شد. سالن به وجد آمد. هیجانش جوشید و شاید تمام شهر را در بر گرفت.
* * *
پایان دومین ماه از تشکیل رسمی دهمین مجلس شورای اسلامی مصادف بود با دوهزارمین روز از حصر غیرقانونی و بی‌محاکمه رهبران جنبش سبز. در طول این مدت، تمام بار روانی پیروزی خیره کننده اصلاح‌طلبان در انتخابات را عملکرد ناامیدکننده رهبران ائتلاف امید در مجلس به باد داد. اصرار غیرمنطقی عارف برای کسب کرسی ریاست، نه تنها به شکست در آن رقابت انجامید، بلکه خیلی زود تبعات خود را در از دست دادن ریاست کمیسیون‌های مجلس نیز بروز داد. بدین ترتیب، تمام دستاوردهای رای دهندگان، با ندانم‌کاری نمایندگان به شکست بدل شد و فهرستی که پیروز قاطع انتخابات بود به یک اقلیت منفعل و غیرتاثیرگذار در مجلس بدل شد.
شاید بسیاری در تفسیر دلایل ناکامی نمایندگان لیست امید در مجلس با نگارنده موافق نباشند. موضوع این نوشته نیز تحلیل این دلایل نیست. شاید بتوان پذیرفت که اساسا امکانی بیش از این وجود نداشته است. این توجیهات می‌توانستند قابل قبول باشند اگر و فقط اگر معدود نمایندگان اصلاح‌طلب، بر سر پیمان صریحی که با رای دهندگان بسته بودند می‌ایستادند.
نگارنده، به شرحی که در ابتدای متن رفت، از نزدیک شاهد مستقیم و بی‌واسطه وعده‌هایی بود که نمایندگان حاضر در فهرست تهران فریاد می‌زدند. باز هم می‌توان تصور کرد که کل مجلس هم در برابر اراده برتری که از راس هرم نظام به تمامی دستگاه‌های قضایی و امنیتی تحمیل شده کاری از پیش نخواهد برد، تا چه رسد به فراکسیون اصلاح‌طلبان. این توجیه نیز می‌توانست پذیرفته شود، اگر و تنها اگر، در تمامی طول مدت تشکیل مجلس جدید، یا حداقل، به مناسبت فرارسیدن دوهزارمین روز از حصر غیرقانونی، فقط یک نماینده اصلاح‌طلب، در یک اظهار نظر خود، اشاره‌ای کوچک به این قانون شکنی آشکار می‌کرد. درست به مانند علی مطهری، که چهار سال تمام یک تنه به این تصمیم غیرقانونی اعتراض کرد. اما با این سکوت سنگین و گورستانی حاکم بر اردوگاه اصلاح‌طلبان مجلس، پذیرفتن هرگونه توجیهی بسیار دشوار به نظر می‌رسد.
این هفته، محمدرضا عارف در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا اعلام کرد «اعضای فراکسیون امید در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶ از کاندیدای اصلاح‌طلبان حمایت خواهند کرد». بگذارید اصلا به این فکر نکنیم حمایت فراکسیونی که حتی توانایی تصاحب ریاست یک کمیسیون مجلس را هم نداشته به چه درد یک نامزد ریاست جمهوری می‌خورد! پرسش من فقط این است: آقای عارف چه آبرویی برای خود و فراکسیون تحت امرشان قایل هستند، اگر سر سوزنی به وعده‌های‌شان وفادار نمانند؟ آیا ایشان تصور کرده‌اند آرای بدنه حامی اصلاحات، املاک غیرقابل واگذاری خودشان است که به صورت مادام‌العمر و فارغ از عملکردشان از آن بهره خواهند برد؟
به باور نگارنده، شاید ناکامی در تحقق برخی برنامه‌های احزاب و گروه‌های سیاسی برای رای دهندگانشان قابل درک و پذیرش باشد، اما بی‌شک آنچه هرگز بخشیده نخواهد شد، خلف وعده، بی‌اخلاقی و دروغ، بی‌تعهدی و خودسری، ناکاردانی و شیفتگی در کسب کرسی‌های ریاست است. بدین ترتیب باید گفت، عملکرد فراکسیون اصلاح‌طلبان مجلس طی دو ماه گذشته به قدری غیرقابل توجیه بوده است که اگر این روند تغییر نکند، یا باید کل جریان اصلاحات از این گروه نمایندگان تبری جسته و به دلیل حمایت از آنان از مردم عذرخواهی کند، یا اینکه شهروندان خواستار تغییر، باید خط قرمزی دور این جریان «خود اصلاح‌طلب خوانده» بکشند و برای تغییر مسالمت‌آمیز به فکر طرحی نو باشند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
اگر قرار بر مردم‌فریبی بود!
#A072
آرمان امیری @ArmanParian - یکی از خاطرات نسل انقلاب که خیلی زود به شوخی و مایه تمسخر بدل شد حکایت «پول نفت» بود. همان که قرار بود شب به شب بیاورند در خانه ملت، اما از صدقه سر فساد خاندان پهلوی زنگ هیچ خانه‌ای به صدا در نمی‌آمد. حالا نزدیک به ۴۰ سالی گذشته و به ظاهر همه به آن خوش‌باوری‌ها می‌خندند، اما اگر ادعا کنیم که تغییر بنیادینی در شعارهای عوام‌فریبانه ایجاد شده، قطعا به خطا رفته‌ایم.
شاید هنوز جوهر امضای توافق‌نامه هسته‌ای هم خشک نشده بود که مطالبه نتایج آن شروع شد. یعنی روزی نبود که عده‌ای نپرسند: «پس کو نتایج برجام؟ ما که چیزی ندیدیم». این حرف‌ها ابدا در سطح کوچه و بازار محدود نبود. رسانه‌ها و نشریات گسترده منتقد دولت با شور و حرارت فراوان به این پرسش دامن می‌زدند و رسانه ملی هم چیزی کم نمی‌گذاشت، تا آنکه کار به ارشدترین مسوولان حکومتی رسید. شاه‌بیت تمامی این انتقادات و مطالبات یک چیز بود: «برجام هیچ نتیجه ملموسی در زندگی مردم به جای نگذاشته است».
در همین حال و همین هفته پیش، نشریه معروف و معتبر «بلومبرگ» گزارشی در مورد وضعیت اقتصادی ایران منتشر کرد و تغییرات چهار شاخص تاثیرگذار را در سالگرد توافق هسته‌ای مورد بررسی قرار داد. (goo.gl/MNIytF) بر اساس این گزارش، تولید نفت ایران، پس از چهار سال تناوب میان ارقام ۲.۶ الی ۲.۸ میلیون بشکه در روز، با یک جهش ناگهانی به مرز ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسید. عددی که از سال ۲۰۱۱ به این سو بی‌سابقه بوده است.
شاخص تورم که تا سال ۲۰۱۳ رشد صعودی داشت و از مرز ۳۰درصد هم گذشته بود، طی سه سال گذشته یک روند کاملا نزولی را تجربه کرد تا به مرز ۱۰ درصد در سال جاری میلادی رسید. در مقابل، حجم سرمایه گذاری خارجی که در سال ۲۰۱۳ تقریبا به صفر رسیده بود، در سالگرد برجام به رکورد ۴.۵ میلیارد دلار، فقط در فصل اول سال رسید که طی ده سال گذشته بی‌سابقه بوده است. در نهایت، «شاخص بورس تهران» نیز با یک جهش ناگهانی پس از برجام، نزدیک ۴۰درصد رشد داشت و از حدود ۶۰هزار واحد، به بیش از ۸۲هزار واحد رسید.
این آمارها را می‌توان در زمینه‌های دیگری نیز بررسی کرد و البته فراموش نکرد که تنها یک سال از تصویب برجام گذشته است. با این حال، در یک مساله هیچ تردیدی نیست: نه تنها یک سال پس از برجام، که احتمالا ده سال دیگر هم قرار نیست کسی زنگ در خانه‌ها را بزند و پول نفتی کف دست مردم بگذارد. همین حقیقت ساده، فرصت بسیار خوبی است برای موج‌سوارهای مخالف دولت که همگام با عامیانه‌ترین تفاسیر کوچه/خیابانی تکرار کنند «برجام هیچ تاثیری در زندگی مردم نداشت».
اما اجازه بدهید مساله را از دریچه دیگری ببینیم. بگذارید فرض کنیم که دولت هم تصمیم می‌گرفت در بازی عوام‌فریبی با منتقدان خودش وارد رقابت شود. می‌دانیم که فقط در یک فقره از نتایج برجام، ۱.۷میلیارد دلار از حساب‌های بلوکه شده کشور آزاد و به ایران تحویل داده شد. دولت فعلی این پول و دیگر پول‌های آزاد شده را صرف سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی همچون پتروشیمی و حمل و نقل کرد. اما اگر قرار بر مردم‌فریبی بود، دولت می‌توانست فقط همان یک قلم ۱.۷میلیارد دلار را بین مردم تقسیم کند!
با یک حساب سرانگشتی، به ۵۰ میلیون ایرانی، هر نفر بیش از ۱۰۰ هزار تومان پول می‌رسید. فقط تصورش را بکنید که رییس دولت، در آخرین سال از دوره چهارساله خود که منتهی به انتخابات مجدد می‌شود، به ناگهان به حساب ۵۰ میلیون ایرانی چنین پولی واریز می‌کرد. (یعنی نیم میلیون تومان برای یک خانواده ۵ نفری) و بعدش در یک مصاحبه تلویزیونی لبخندش را تا بناگوش باز می‌کرد و می‌گفت: «این هم شیرینی برجام برای مردمی که از ما حمایت کردند»! آن وقت قیافه منتقدین دولت دیدنی می‌شد. شاید صدای یک عده‌شان در می‌آمد که دولت دارد رای می‌خرد. (و حتما به روی خودشان هم نمی‌آوردند که در آستانه انتخابات سال ۸۸ چه رفتارهای مشابهی بروز پیدا کرد) اما آن گروه که عاقل‌تر بودند حتما می‌فهمیدند که انتقاد کردن از واریز ۱۰۰ هزار تومان پول به جیب هر نفر عین جنون و خودکشی سیاسی است! پس بعید نبود که امروز از صدر تا ذیل نظام برای این رفتار عوام‌فریبانه که سرمایه ملی را هدر داده و ای بسا تیشه‌ای دیگر به ریشه اقتصاد می‌زد هورا می‌کشیدند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A072
آرمان امیری @ArmanParian - یکی از خاطرات نسل انقلاب که خیلی زود به شوخی و مایه تمسخر بدل شد حکایت «پول نفت» بود. همان که قرار بود شب به شب بیاورند در خانه ملت، اما از صدقه سر فساد خاندان پهلوی زنگ هیچ خانه‌ای به صدا در نمی‌آمد. حالا نزدیک به ۴۰ سالی گذشته و به ظاهر همه به آن خوش‌باوری‌ها می‌خندند، اما اگر ادعا کنیم که تغییر بنیادینی در شعارهای عوام‌فریبانه ایجاد شده، قطعا به خطا رفته‌ایم.
شاید هنوز جوهر امضای توافق‌نامه هسته‌ای هم خشک نشده بود که مطالبه نتایج آن شروع شد. یعنی روزی نبود که عده‌ای نپرسند: «پس کو نتایج برجام؟ ما که چیزی ندیدیم». این حرف‌ها ابدا در سطح کوچه و بازار محدود نبود. رسانه‌ها و نشریات گسترده منتقد دولت با شور و حرارت فراوان به این پرسش دامن می‌زدند و رسانه ملی هم چیزی کم نمی‌گذاشت، تا آنکه کار به ارشدترین مسوولان حکومتی رسید. شاه‌بیت تمامی این انتقادات و مطالبات یک چیز بود: «برجام هیچ نتیجه ملموسی در زندگی مردم به جای نگذاشته است».
در همین حال و همین هفته پیش، نشریه معروف و معتبر «بلومبرگ» گزارشی در مورد وضعیت اقتصادی ایران منتشر کرد و تغییرات چهار شاخص تاثیرگذار را در سالگرد توافق هسته‌ای مورد بررسی قرار داد. (goo.gl/MNIytF) بر اساس این گزارش، تولید نفت ایران، پس از چهار سال تناوب میان ارقام ۲.۶ الی ۲.۸ میلیون بشکه در روز، با یک جهش ناگهانی به مرز ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسید. عددی که از سال ۲۰۱۱ به این سو بی‌سابقه بوده است.
شاخص تورم که تا سال ۲۰۱۳ رشد صعودی داشت و از مرز ۳۰درصد هم گذشته بود، طی سه سال گذشته یک روند کاملا نزولی را تجربه کرد تا به مرز ۱۰ درصد در سال جاری میلادی رسید. در مقابل، حجم سرمایه گذاری خارجی که در سال ۲۰۱۳ تقریبا به صفر رسیده بود، در سالگرد برجام به رکورد ۴.۵ میلیارد دلار، فقط در فصل اول سال رسید که طی ده سال گذشته بی‌سابقه بوده است. در نهایت، «شاخص بورس تهران» نیز با یک جهش ناگهانی پس از برجام، نزدیک ۴۰درصد رشد داشت و از حدود ۶۰هزار واحد، به بیش از ۸۲هزار واحد رسید.
این آمارها را می‌توان در زمینه‌های دیگری نیز بررسی کرد و البته فراموش نکرد که تنها یک سال از تصویب برجام گذشته است. با این حال، در یک مساله هیچ تردیدی نیست: نه تنها یک سال پس از برجام، که احتمالا ده سال دیگر هم قرار نیست کسی زنگ در خانه‌ها را بزند و پول نفتی کف دست مردم بگذارد. همین حقیقت ساده، فرصت بسیار خوبی است برای موج‌سوارهای مخالف دولت که همگام با عامیانه‌ترین تفاسیر کوچه/خیابانی تکرار کنند «برجام هیچ تاثیری در زندگی مردم نداشت».
اما اجازه بدهید مساله را از دریچه دیگری ببینیم. بگذارید فرض کنیم که دولت هم تصمیم می‌گرفت در بازی عوام‌فریبی با منتقدان خودش وارد رقابت شود. می‌دانیم که فقط در یک فقره از نتایج برجام، ۱.۷میلیارد دلار از حساب‌های بلوکه شده کشور آزاد و به ایران تحویل داده شد. دولت فعلی این پول و دیگر پول‌های آزاد شده را صرف سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی همچون پتروشیمی و حمل و نقل کرد. اما اگر قرار بر مردم‌فریبی بود، دولت می‌توانست فقط همان یک قلم ۱.۷میلیارد دلار را بین مردم تقسیم کند!
با یک حساب سرانگشتی، به ۵۰ میلیون ایرانی، هر نفر بیش از ۱۰۰ هزار تومان پول می‌رسید. فقط تصورش را بکنید که رییس دولت، در آخرین سال از دوره چهارساله خود که منتهی به انتخابات مجدد می‌شود، به ناگهان به حساب ۵۰ میلیون ایرانی چنین پولی واریز می‌کرد. (یعنی نیم میلیون تومان برای یک خانواده ۵ نفری) و بعدش در یک مصاحبه تلویزیونی لبخندش را تا بناگوش باز می‌کرد و می‌گفت: «این هم شیرینی برجام برای مردمی که از ما حمایت کردند»! آن وقت قیافه منتقدین دولت دیدنی می‌شد. شاید صدای یک عده‌شان در می‌آمد که دولت دارد رای می‌خرد. (و حتما به روی خودشان هم نمی‌آوردند که در آستانه انتخابات سال ۸۸ چه رفتارهای مشابهی بروز پیدا کرد) اما آن گروه که عاقل‌تر بودند حتما می‌فهمیدند که انتقاد کردن از واریز ۱۰۰ هزار تومان پول به جیب هر نفر عین جنون و خودکشی سیاسی است! پس بعید نبود که امروز از صدر تا ذیل نظام برای این رفتار عوام‌فریبانه که سرمایه ملی را هدر داده و ای بسا تیشه‌ای دیگر به ریشه اقتصاد می‌زد هورا می‌کشیدند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
Bloomberg.com
A Year After Iran Deal, Oil Flows But The Money’s Stuck
A jump in oil exports, business deals signed with global companies and inflation tamed: One year since Iranian negotiators gathered with the world’s top diplomats to unveil their nuclear accord and Iran’s economy is on the mend. That’s the good news for President…
یادداشت وارده از ریو: سایه سنگین قوانین غیرورزشی بر نتایج ورزشی
#V008
نویسنده مهمان از ریو، محل برگزاری المپیک، فریبا امیری - از حدود ۱۲ سالگی بازی پینگ‌پنگ را شروع کردم. نه به صورت حرفه‌ای. بلکه با میز شراکتی که با عیدی‌های چهار خواهر و برادر خریدیم. تا سال‌های سال بعد فرصت بازی در یک باشگاه حرفه‌ای یا تحت نظر مربیان را پیدا نکردم، اما در دوران کارمندی بانک تجارت، بالاخره این شانس را پیدا کردم که راکت را کمی جدی‌تر در دست بگیرم. هیچ وقت بازیکن بزرگی نشدم و شاید فقط به یمن قحط الرجال بود که فرصت پیدا می‌کردم به عنوان یکی از بازیکنان تیم در مسابقات کارمندی حاضر شوم. در هر حال، با بیش از ۱۰۰ مسابقه حرفه‌ای، احتمالا می‌توانم ادعا کنم که جزو با تجربه‌ترین بازیکنان سطح میانی پینگ‌پنگ کشور هستم. پس فضا و شرایط بازی را خوب می‌شناسم و می‌دانم در یک بازی رسمی، نیاز به مربی یعنی چه.
بارها به چشم خود دیده‌ام که مربیان چطور نتیجه بازی را عوض می‌کنند. حضور مربی در کنار میز یعنی وجود یک مغز متفکر. نقاط قوت و ضعف حریف را می‌بیند و یادداشت می‌کند و گاه با تشخیص خود حتی جهت دست گرفتن راکت بازیکن را هم عوض می‌کند. باز هم بنابر تجربه من، اینکه بازیکنی بتواند بازی دو بر صفر باخته را در برابر یک حریف قدرتمند به تساوی بکشاند، نشان از روحیه فولادینش دارد. یک اراده عظیم و یک اعتماد به نفس فوق‌العاده. از این جهت، کار «ندا شهسواری» کاری بوده است کارستان. آن وقت شاید بتوانیم بگوییم حضور مربی‌اش، «سیما لیموچی» در کنار میز می‌توانست به رقم خوردن یک اتفاق بسیار مهم و مبارک ختم شود. آرزویی که البته محقق نشد.
اتفاقی فرخنده و قابل تقدیر بود که با فشار افکار عمومی و ارباب جراید، دولت دستور اعزام مربی ندا به المپیک را صادر کرد. اما اگر مثل من شاهد معطلی خانم لیموچی در فرودگاه دوبی و فشار عصبی وارد بر ایشان بودید، تایید می‌کردید که یک تصمیم اشتباه می‌تواند یک کار خوب را بی‌اثر کند.
از ساعت ۲.۵ بامداد روز ۱۴ مرداد تا ساعت‌ها پس از پایان بازی ندا، خانم لیموچی در فرودگاه دوبی به انتظار نشسته بود و یا جلوی کانتر با کارمندان شرکت هواپیمایی امارات چانه می‌زد تا اینکه خبر شکست شاگرد خود را در هواپیما شنید. وقتی با روحیه و تنی خسته از هواپیما خارج شد و پا به هال فرودگاه گذاشت، به عنوان یک بازیکن قدیمی، به عنوان یک همشهری، به عنوان یک هم‌وطن بغض گلویم را می‌فشرد.
مساله از آنجا شروع شد که برای خانم لیموچی مجوز حضور در مسابقات صادر نشد. بر اساس پروتکل مسابقات المپیک، هر تیم پینگ‌پنگ فقط می‌تواند یک مربی همراه داشته باشد. احتمالا هیچ یک از قانون‌گذاران المپیک خبر نداشتند که در ایران، بازی کردن یک ورزشکار زن زیر نظر یک مربی مرد ممنوع است! ممنوعیتی غیرورزشی که به جهان ورزش تحمیل می‌شود، ولو آنکه به شکست بازیکنان و تیم‌های ما بینجامد. با چنین قوانینی، دیگر تلاش‌های افکار عمومی و حتی حسن نیت دولت هم ره به جایی نبرد. تمام ماجرا به ارسال غیرهمزمان مربی و بازیکن ختم شد که فقط یک جنگ فرسایشی و فشار روانی مضاعف به مربی وارد کرد.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید، یادداشت خود را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید. )
#V008
نویسنده مهمان از ریو، محل برگزاری المپیک، فریبا امیری - از حدود ۱۲ سالگی بازی پینگ‌پنگ را شروع کردم. نه به صورت حرفه‌ای. بلکه با میز شراکتی که با عیدی‌های چهار خواهر و برادر خریدیم. تا سال‌های سال بعد فرصت بازی در یک باشگاه حرفه‌ای یا تحت نظر مربیان را پیدا نکردم، اما در دوران کارمندی بانک تجارت، بالاخره این شانس را پیدا کردم که راکت را کمی جدی‌تر در دست بگیرم. هیچ وقت بازیکن بزرگی نشدم و شاید فقط به یمن قحط الرجال بود که فرصت پیدا می‌کردم به عنوان یکی از بازیکنان تیم در مسابقات کارمندی حاضر شوم. در هر حال، با بیش از ۱۰۰ مسابقه حرفه‌ای، احتمالا می‌توانم ادعا کنم که جزو با تجربه‌ترین بازیکنان سطح میانی پینگ‌پنگ کشور هستم. پس فضا و شرایط بازی را خوب می‌شناسم و می‌دانم در یک بازی رسمی، نیاز به مربی یعنی چه.
بارها به چشم خود دیده‌ام که مربیان چطور نتیجه بازی را عوض می‌کنند. حضور مربی در کنار میز یعنی وجود یک مغز متفکر. نقاط قوت و ضعف حریف را می‌بیند و یادداشت می‌کند و گاه با تشخیص خود حتی جهت دست گرفتن راکت بازیکن را هم عوض می‌کند. باز هم بنابر تجربه من، اینکه بازیکنی بتواند بازی دو بر صفر باخته را در برابر یک حریف قدرتمند به تساوی بکشاند، نشان از روحیه فولادینش دارد. یک اراده عظیم و یک اعتماد به نفس فوق‌العاده. از این جهت، کار «ندا شهسواری» کاری بوده است کارستان. آن وقت شاید بتوانیم بگوییم حضور مربی‌اش، «سیما لیموچی» در کنار میز می‌توانست به رقم خوردن یک اتفاق بسیار مهم و مبارک ختم شود. آرزویی که البته محقق نشد.
اتفاقی فرخنده و قابل تقدیر بود که با فشار افکار عمومی و ارباب جراید، دولت دستور اعزام مربی ندا به المپیک را صادر کرد. اما اگر مثل من شاهد معطلی خانم لیموچی در فرودگاه دوبی و فشار عصبی وارد بر ایشان بودید، تایید می‌کردید که یک تصمیم اشتباه می‌تواند یک کار خوب را بی‌اثر کند.
از ساعت ۲.۵ بامداد روز ۱۴ مرداد تا ساعت‌ها پس از پایان بازی ندا، خانم لیموچی در فرودگاه دوبی به انتظار نشسته بود و یا جلوی کانتر با کارمندان شرکت هواپیمایی امارات چانه می‌زد تا اینکه خبر شکست شاگرد خود را در هواپیما شنید. وقتی با روحیه و تنی خسته از هواپیما خارج شد و پا به هال فرودگاه گذاشت، به عنوان یک بازیکن قدیمی، به عنوان یک همشهری، به عنوان یک هم‌وطن بغض گلویم را می‌فشرد.
مساله از آنجا شروع شد که برای خانم لیموچی مجوز حضور در مسابقات صادر نشد. بر اساس پروتکل مسابقات المپیک، هر تیم پینگ‌پنگ فقط می‌تواند یک مربی همراه داشته باشد. احتمالا هیچ یک از قانون‌گذاران المپیک خبر نداشتند که در ایران، بازی کردن یک ورزشکار زن زیر نظر یک مربی مرد ممنوع است! ممنوعیتی غیرورزشی که به جهان ورزش تحمیل می‌شود، ولو آنکه به شکست بازیکنان و تیم‌های ما بینجامد. با چنین قوانینی، دیگر تلاش‌های افکار عمومی و حتی حسن نیت دولت هم ره به جایی نبرد. تمام ماجرا به ارسال غیرهمزمان مربی و بازیکن ختم شد که فقط یک جنگ فرسایشی و فشار روانی مضاعف به مربی وارد کرد.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید، یادداشت خود را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید. )
پوستین تهی‌شده‌ای به نام انقلاب
#A073
آرمان امیری @ArmanParian - اولین کودتا علیه دولت مشروطه ایران را آمریکایی‌ها انجام ندادند. نیم قرن پیش از آنکه محمدرضاشاه با پشتیبانی آمریکایی‌ها دولت محمد مصدق را ساقط کند، این محمدعلی‌شاه بود که با پشتوانه روس‌ها مجلس شورای ملی را به توپ بست. آزادی‌خواهان را در باغ شاه اعدام کرد و بساط استبداد «استبداد صغیر» را علم کرد. شاید، همین خاطرات تلخ دو کودتا از جانب ابرقدرت‌های شرقی و غربی بود که آرمان «استقلال» را در کنار «آزادی» به یکی از دو رکن اصلی انقلاب مردمی ۵۷ بدل ساخت. آرمانی که در شعار «نه شرقی، نه غربی» تبلور یافت.
اگر آرمان «آزادی»، از همان نخستین روزها و ماه‌های پس از انقلاب دچار چالش شد و سرنوشت‌اش بدانجا کشید که می‌دانیم، دست‌کم رویای استقلال محقق شده بود. پس از یک قرن احساس حقارت زیر بار فشار قراردادهای استعماری، در دهه نخست انقلاب شاید با کسی روابط و قراردادی نداشتیم، اما حداقل خیال‌مان راحت بود که چوب حراج هم به منابع و منافع ملی نزده‌ایم. برای نزدیک به یک قرن تمام ارتش‌های بیگانه گاه و بیگاه پایشان به خاک کشور باز می‌شد. یا به زور می‌آمدند و یا به دعوت پادشاهان خودباخته، که البته همیشه هم قربانیان این دعوت، میهن‌پرستان و آزادی‌خواهان بودند. اما با وقوع انقلاب به دوره‌ای رسیدیم که اگر تمامی ارتش‌های جهان با هم متحد می‌شدند، ما آماده بودیم که با کمترین امکانات در برابرشان مقاومت کنیم و به استقلال خود بنازیم. افسوس که تمامی این اندوخته‌ها چه راحت چوب حراج می‌خورند.
چندی پیش خبرهایی منتشر شد که موشک‌های روسی برای پرتاب از دریای خزر به خاک سوریه از آسمان ایران گذشته‌اند. مقامات این اخبار را به سرعت تکذیب کردند و مدعی شدند همه چیز خبرسازی و جوسازی رسانه‌های غربی برای تخریب وجهه ایران و روسیه است. البته کسی نمی‌توانست رد یک موشک را روی هوا دنبال کند و طبیعتا پرونده مختومه شد تا این بار نوبت به میزبانی از ناوگان هوایی روسیه رسید.
اصل ۱۴۶ قانون اساسی جمهوری‌اسلامی ایران به صراحت تاکید می‌کند «استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هر چند به عنوان استفاده‌های صلح‌آمیز باشد ممنوع است.» اما حالا فرودگاه همدان به دپوی ناوگان نیروی هوایی روسیه بدل شده تا روس‌ها خاک ایران را پایگاه حمله به شهرهای سوریه قرار دهند. البته در این میان هستند توجیه‌گرانی که مدعی می‌شوند واگذاری فرودگاه کشور به نیروی هوایی یک کشور بیگانه مصداق تشکیل «پایگاه نظامی» نیست. شاید هم به واقع نباشد. اما می‌توان پرسید این عمل، چه تناسبی با روح آرمان استقلال و شعار «نه شرقی نه غربی» دارد؟ بر سر رویای آزادی که با چماق امنیت و مصلحت و حفظ استقلال همان بلایی را آوردند که می‌دانیم. حالا با این بساطی که بر سر استقلال کشور پیاده کرده‌اند دیگر چه چیز از آرمان‌های انقلاب باقی می‌ماند؟
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A073
آرمان امیری @ArmanParian - اولین کودتا علیه دولت مشروطه ایران را آمریکایی‌ها انجام ندادند. نیم قرن پیش از آنکه محمدرضاشاه با پشتیبانی آمریکایی‌ها دولت محمد مصدق را ساقط کند، این محمدعلی‌شاه بود که با پشتوانه روس‌ها مجلس شورای ملی را به توپ بست. آزادی‌خواهان را در باغ شاه اعدام کرد و بساط استبداد «استبداد صغیر» را علم کرد. شاید، همین خاطرات تلخ دو کودتا از جانب ابرقدرت‌های شرقی و غربی بود که آرمان «استقلال» را در کنار «آزادی» به یکی از دو رکن اصلی انقلاب مردمی ۵۷ بدل ساخت. آرمانی که در شعار «نه شرقی، نه غربی» تبلور یافت.
اگر آرمان «آزادی»، از همان نخستین روزها و ماه‌های پس از انقلاب دچار چالش شد و سرنوشت‌اش بدانجا کشید که می‌دانیم، دست‌کم رویای استقلال محقق شده بود. پس از یک قرن احساس حقارت زیر بار فشار قراردادهای استعماری، در دهه نخست انقلاب شاید با کسی روابط و قراردادی نداشتیم، اما حداقل خیال‌مان راحت بود که چوب حراج هم به منابع و منافع ملی نزده‌ایم. برای نزدیک به یک قرن تمام ارتش‌های بیگانه گاه و بیگاه پایشان به خاک کشور باز می‌شد. یا به زور می‌آمدند و یا به دعوت پادشاهان خودباخته، که البته همیشه هم قربانیان این دعوت، میهن‌پرستان و آزادی‌خواهان بودند. اما با وقوع انقلاب به دوره‌ای رسیدیم که اگر تمامی ارتش‌های جهان با هم متحد می‌شدند، ما آماده بودیم که با کمترین امکانات در برابرشان مقاومت کنیم و به استقلال خود بنازیم. افسوس که تمامی این اندوخته‌ها چه راحت چوب حراج می‌خورند.
چندی پیش خبرهایی منتشر شد که موشک‌های روسی برای پرتاب از دریای خزر به خاک سوریه از آسمان ایران گذشته‌اند. مقامات این اخبار را به سرعت تکذیب کردند و مدعی شدند همه چیز خبرسازی و جوسازی رسانه‌های غربی برای تخریب وجهه ایران و روسیه است. البته کسی نمی‌توانست رد یک موشک را روی هوا دنبال کند و طبیعتا پرونده مختومه شد تا این بار نوبت به میزبانی از ناوگان هوایی روسیه رسید.
اصل ۱۴۶ قانون اساسی جمهوری‌اسلامی ایران به صراحت تاکید می‌کند «استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هر چند به عنوان استفاده‌های صلح‌آمیز باشد ممنوع است.» اما حالا فرودگاه همدان به دپوی ناوگان نیروی هوایی روسیه بدل شده تا روس‌ها خاک ایران را پایگاه حمله به شهرهای سوریه قرار دهند. البته در این میان هستند توجیه‌گرانی که مدعی می‌شوند واگذاری فرودگاه کشور به نیروی هوایی یک کشور بیگانه مصداق تشکیل «پایگاه نظامی» نیست. شاید هم به واقع نباشد. اما می‌توان پرسید این عمل، چه تناسبی با روح آرمان استقلال و شعار «نه شرقی نه غربی» دارد؟ بر سر رویای آزادی که با چماق امنیت و مصلحت و حفظ استقلال همان بلایی را آوردند که می‌دانیم. حالا با این بساطی که بر سر استقلال کشور پیاده کرده‌اند دیگر چه چیز از آرمان‌های انقلاب باقی می‌ماند؟
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
حرص نخور، از المپیک لذت ببر
#N014
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - با استرس آخرین حرکت یک ضربش را نگاه کردم. وقتی که بهداد رکورد جهان را شکست گفتم مدال طلا مال ماست. نبود. نشد. مجری بی.بی.سی (انگلیسی) قبل از اینکه داوران خطا بگیرند، هر دو حرکت دو ضرب بهداد را خطا تشخیص داد. حتی خنده بهداد بعد از اولین حرکت دو ضرب را نشانه این دانست که بهداد خودش فهمیده که چه خطایی کرده. بگذریم؛ شب خوبی نبود برای ایرانی‌هایی که بیدار مانده بودند تا در این دنیای دیوانه برای مدتی کوتاه، صاف و ساده و سالم به ملیت خود افتخار کنند. افتخار هم اگر نداشت، خوشحالی که داشت؛ اما نشد.
برای من اسطوره مایکل فلپس دیگر جذابیت ندارد. از المپیک لندن به بعد دیگر او را دنبال نکرده‌ام. به عنوان یک طرفدار از اینکه او باز هم موفق خواهد بود مطمئن بودم. اعجوبه بودنش دیگر برایم تازگی ندارد. با این حال تقریبا تمام رشته‌های المپیک را دنبال می‌کنم و در رشته‌هایی که اصلا نماینده‌ای از ایران نداریم یا شانسی برای نماینده ما وجود ندارد به دنبال جذابیت ورزشی می‌گردم. بزرگی المپیک همیشه فرصت لذت بردن ازین لحظات جذاب را فراهم می‌کند. اطمینان دارم دیشب، آدم‌های زیادی مانند من (البته بجز هم‌وطنان) در گوشه و کنار دنیا با دیدن وزنه‌بردای دسته فوق سنگین راضی به خواب رفتند. از چه راضی نباشند؟ رکورد حرکت یک ضرب جهان دوبار توسط دو نفر شکسته شد. بهداد سلیمی که شانس اول بود در درامی فوق‌العاده به مدال نرسید و مدال نصیب کسی شد که رکورد مجموع جهان را شکست.
شب‌های پیش هم همینطور بود. یوسین بولت بعد از هزار شک و شبهه در مورد میزان آمادگی‌اش دوباره سریع‌ترین مرد جهان شد. جاستین گتلین رقیب آمریکایی‌اش به خاطر دوپینگ در المپیک آتن از طرف برزیلی‌ها هو می‌شد و می‌خندید. دونده‌ای کمتر شناخته شده از آفریقای جنوبی رکورد دو ۴۰۰ متر را منهدم کرد. دونده دو ۴۰۰ متر زنان از باهاماس قبل از خط پایان شیرجه زد و مدال طلا را از حریف آمریکایی‌اش که می‌رفت او را پشت سر بگذارد، ربود. نماینده برزیل در پرش با نیزه ورزشگاه را دیوانه کرد. با تاکتیک (نحوه انتخاب ارتفاع) و تکنیکش با مغز شانس اول کسب مدال طلا از فرانسه بازی کرد و توانست بعد از چند دهه اولین مدال برزیل در دو میدانی المپیک (آن هم از جنس طلا) را بدست آورد. یک زن جوان آمریکایی به اسم سیمون بایلز نشان داد ژیمناستیک در عالی‌ترین سطح یعنی چه. به اعتراف تمام داوران و مجریان و رسانه‌ها عملکردی تقریبا بی‌نقص داشت. محمد فرح دونده رشته ۱۰هزارمتر بریتانیا با این که در میان مسابقه پخش زمین شده بود استقامت را معنی کرد و اول شد. یکی از اعضای تیم پناه‌جویان المپیک بعد از هزار بدبختی غیر قابل تصوری که لابد در زندگی‌اش دیده توانست در رشته تیراندازی طلا بگیرد و ...
المپیک هنوز با شکوه سپری می‌شود. هنوز پر از شگفت‌انگیزترین لحظات ورزشی جهان است. لذت بردن از آن فقط در کسب مدال و مقایسه رتبه ایران در جدول مدال‌ها نیست. به هیچ وجه منظورم این نیست که نباید از رتبه خوب ایران خوشحال شد یا از شانس‌هایی که با اهمال از دست رفته‌اند ناراحت بود. اما می‌توان المپیک را مانند یک تئاتر دراماتیک جهانی دید. از گوشه و کنار دنیا هر کشوری بهترین بازیگران ورزشی‌اش را می‌فرستد تا در این نمایش همگانی شرکت کنند. این دقیقا همان جنبه‌ای از المپیک است که برای ما ایرانیان ناآشناست.
چرا برای من اینطور نبود؟ من مجهز به یک تقلب بزرگم. غیر از بسکتبال از سایر رشته‌های ورزشی اطلاعات مقدماتی بسیار ساده‌ای دارم اما مهاجرت باعث شده که پخش تلویزیونی حرفه‌ای از تمامی رشته‌های المپیک در اختیارم باشد. یک گزارشگر مسلط کافی‌ست تا در عرض بیست دقیقه به شما آن قدری از جزئیات یک رشته ورزشی اطلاع بدهد تا بتوانید در هیجان رشته‌ای مثل قایقرانی در آب‌های خروشان هم سهیم شوید بدون اینکه حتی یکی از قایقران‌ها را بشناسید. از من گذشته است که به دنبال قایقرانی یا راگبی بروم اما با خودم فکر می‌کنم شاید اگر مردم کشور من هم سهم بیشتری در دیدن المپیک داشتند، تمام ذوق ورزشی‌شان با یک شب غم‌انگیز کور نمی‌شد. شاید حتی باعث می‌شد سهم‌مان در هیجان پرطرفدارترین ورزش المپیک، یعنی دو میدانی، خیلی بیشتر از یک دونده صعود کرده به نیمه نهایی دو ۱۰۰ متر باشد. مگر چیزی غیر از هیجان یک رشته ورزشی، انگیزه کودکی برای دنبال کردن آن رشته می‌شود؟
کانال «مجمع دیوانگان»: @Divanesara
#N014
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - با استرس آخرین حرکت یک ضربش را نگاه کردم. وقتی که بهداد رکورد جهان را شکست گفتم مدال طلا مال ماست. نبود. نشد. مجری بی.بی.سی (انگلیسی) قبل از اینکه داوران خطا بگیرند، هر دو حرکت دو ضرب بهداد را خطا تشخیص داد. حتی خنده بهداد بعد از اولین حرکت دو ضرب را نشانه این دانست که بهداد خودش فهمیده که چه خطایی کرده. بگذریم؛ شب خوبی نبود برای ایرانی‌هایی که بیدار مانده بودند تا در این دنیای دیوانه برای مدتی کوتاه، صاف و ساده و سالم به ملیت خود افتخار کنند. افتخار هم اگر نداشت، خوشحالی که داشت؛ اما نشد.
برای من اسطوره مایکل فلپس دیگر جذابیت ندارد. از المپیک لندن به بعد دیگر او را دنبال نکرده‌ام. به عنوان یک طرفدار از اینکه او باز هم موفق خواهد بود مطمئن بودم. اعجوبه بودنش دیگر برایم تازگی ندارد. با این حال تقریبا تمام رشته‌های المپیک را دنبال می‌کنم و در رشته‌هایی که اصلا نماینده‌ای از ایران نداریم یا شانسی برای نماینده ما وجود ندارد به دنبال جذابیت ورزشی می‌گردم. بزرگی المپیک همیشه فرصت لذت بردن ازین لحظات جذاب را فراهم می‌کند. اطمینان دارم دیشب، آدم‌های زیادی مانند من (البته بجز هم‌وطنان) در گوشه و کنار دنیا با دیدن وزنه‌بردای دسته فوق سنگین راضی به خواب رفتند. از چه راضی نباشند؟ رکورد حرکت یک ضرب جهان دوبار توسط دو نفر شکسته شد. بهداد سلیمی که شانس اول بود در درامی فوق‌العاده به مدال نرسید و مدال نصیب کسی شد که رکورد مجموع جهان را شکست.
شب‌های پیش هم همینطور بود. یوسین بولت بعد از هزار شک و شبهه در مورد میزان آمادگی‌اش دوباره سریع‌ترین مرد جهان شد. جاستین گتلین رقیب آمریکایی‌اش به خاطر دوپینگ در المپیک آتن از طرف برزیلی‌ها هو می‌شد و می‌خندید. دونده‌ای کمتر شناخته شده از آفریقای جنوبی رکورد دو ۴۰۰ متر را منهدم کرد. دونده دو ۴۰۰ متر زنان از باهاماس قبل از خط پایان شیرجه زد و مدال طلا را از حریف آمریکایی‌اش که می‌رفت او را پشت سر بگذارد، ربود. نماینده برزیل در پرش با نیزه ورزشگاه را دیوانه کرد. با تاکتیک (نحوه انتخاب ارتفاع) و تکنیکش با مغز شانس اول کسب مدال طلا از فرانسه بازی کرد و توانست بعد از چند دهه اولین مدال برزیل در دو میدانی المپیک (آن هم از جنس طلا) را بدست آورد. یک زن جوان آمریکایی به اسم سیمون بایلز نشان داد ژیمناستیک در عالی‌ترین سطح یعنی چه. به اعتراف تمام داوران و مجریان و رسانه‌ها عملکردی تقریبا بی‌نقص داشت. محمد فرح دونده رشته ۱۰هزارمتر بریتانیا با این که در میان مسابقه پخش زمین شده بود استقامت را معنی کرد و اول شد. یکی از اعضای تیم پناه‌جویان المپیک بعد از هزار بدبختی غیر قابل تصوری که لابد در زندگی‌اش دیده توانست در رشته تیراندازی طلا بگیرد و ...
المپیک هنوز با شکوه سپری می‌شود. هنوز پر از شگفت‌انگیزترین لحظات ورزشی جهان است. لذت بردن از آن فقط در کسب مدال و مقایسه رتبه ایران در جدول مدال‌ها نیست. به هیچ وجه منظورم این نیست که نباید از رتبه خوب ایران خوشحال شد یا از شانس‌هایی که با اهمال از دست رفته‌اند ناراحت بود. اما می‌توان المپیک را مانند یک تئاتر دراماتیک جهانی دید. از گوشه و کنار دنیا هر کشوری بهترین بازیگران ورزشی‌اش را می‌فرستد تا در این نمایش همگانی شرکت کنند. این دقیقا همان جنبه‌ای از المپیک است که برای ما ایرانیان ناآشناست.
چرا برای من اینطور نبود؟ من مجهز به یک تقلب بزرگم. غیر از بسکتبال از سایر رشته‌های ورزشی اطلاعات مقدماتی بسیار ساده‌ای دارم اما مهاجرت باعث شده که پخش تلویزیونی حرفه‌ای از تمامی رشته‌های المپیک در اختیارم باشد. یک گزارشگر مسلط کافی‌ست تا در عرض بیست دقیقه به شما آن قدری از جزئیات یک رشته ورزشی اطلاع بدهد تا بتوانید در هیجان رشته‌ای مثل قایقرانی در آب‌های خروشان هم سهیم شوید بدون اینکه حتی یکی از قایقران‌ها را بشناسید. از من گذشته است که به دنبال قایقرانی یا راگبی بروم اما با خودم فکر می‌کنم شاید اگر مردم کشور من هم سهم بیشتری در دیدن المپیک داشتند، تمام ذوق ورزشی‌شان با یک شب غم‌انگیز کور نمی‌شد. شاید حتی باعث می‌شد سهم‌مان در هیجان پرطرفدارترین ورزش المپیک، یعنی دو میدانی، خیلی بیشتر از یک دونده صعود کرده به نیمه نهایی دو ۱۰۰ متر باشد. مگر چیزی غیر از هیجان یک رشته ورزشی، انگیزه کودکی برای دنبال کردن آن رشته می‌شود؟
کانال «مجمع دیوانگان»: @Divanesara