مجمع دیوانگان
13.6K subscribers
753 photos
140 videos
36 files
1.05K links
وبلاگ «مجمع دیوانگان» از سال ۱۳۸۶ آغاز به کار کرد و نسخه تلگرامی آن با سه نویسنده مدیریت می‌شود. اینجا به مسایل روز، سیاست، جامعه و هنر می‌پردازیم.
.

ارتباط با ادمین کانال:
@DivaneSaraAdmin
.

اینستاگرام:
instagram.com/divanesara_
Download Telegram
درس‌هایی از سرنوشت بنی‌صدر و نقشه‌های آیت کودتاچی!
#A124
کانال مجمع دیوانگان
@Divanesara
.
درس‌هایی از سرنوشت بنی‌صدر و نقشه‌های آیت کودتاچی!
#A124
https://t.me/divanesara/520

آرمان امیری @ArmanParian - «برنامه‌ای برای بنی‌صدر داریم که بابای بنی‌صدر هم نمی‌تواند مقاومت کند». این عبارات را بسیاری به طراحی یک کودتا علیه دولت وقت تعبیر کردند. سخنان «حسن آیت» که روز ۲۸ خرداد ۱۳۵۹ در روزنامه انقلاب اسلامی منتشر شد و مثل یک بمب خبری فضای کشور را به هم ریخت. متن منتشر شده، مربوط به نوار ضبط شده در یک جلسه خصوصی بود میان حسن آیت و گروهی از دانشجویان. در جریان این سخنان آیت از دانشجویان می‌خواهد که آماده باشند و یک سری اقدامات انجام دهند تا با تعطیلی دانشگاه‌ها، «برنامه‌ای که نهایی شده» علیه بنی‌صدر به اجرا در آید. دولت و حامیان‌اش به شدت نسبت به طراحی این «توطئه» اعتراض کردند و به دنبال همین افشاگری بود که در برخی مجامع، حسن آیت به «آیت کودتاچی» شهرت پیدا کرد.

حسن آیت، از شاگردان و همکاران نزدیک به یک «کودتاچی» سرشناس دیگر بود: «مظفر بقایی»، از فعالان سرشناس جبهه ملی که خیلی زود رنگ عوض کرد و به یکی از طراحان اصلی کودتای ۲۸ مرداد بدل شد. اسنادی که بعدها منتشر شد نشان می‌دهد که مظفر بقایی به صورت مداوم مشغول همکاری با سرویس جاسوسی انگلستان بود، طراح قتل فجیع «افشار طوس» بود و در زمانی که ارتباط انگلیسی‌ها با ایران قطع شده بود، اینتلیجنس سرویس، او را به عنوان رابط خود به «سیا» معرفی کرد تا مدتی نیز با سرویس جاسوسی آمریکا همکاری کند.

پس از انقلاب، مظفر بقایی از عرصه رسمی سیاست در ایران کنار گذاشته شد، تا جایی که در سال‌های آخر عمرش حتی بازداشت و زندانی هم شد؛ اما شاگرد و هم حزبی او توانست به هیات رییسه مجلس خبرگان قانون اساسی راه یابد و نقش بسیار فعال و موثری در ارائه و الحاق اصل «ولایت فقیه» به پیش‌نویس قانون اساسی ایفا کند.

هرچند نوار آیت خیلی زود لو رفت، اما طرح و یا پیش‌بینی او علیه بنی‌صدر تقریبا گام‌به‌گام عملی شد. مهم‌ترین امیدواری آیت این بود که با فشارهای پراکنده دانشجویان حزب‌اللهی، در عملکرد بنی‌صدر اخلال ایجاد شود. آیت از مخاطبان می‌خواهد که مطالباتی همچون پاکسازی دانشگاه‌ها را به صورت یک خواسته مردمی و از پایین نمایش دهند تا دولت تحت فشار قرار گیرد. بدین ترتیب، دولت بنی‌صدر مدام با بحران مواجه شد تا سرانجام در مسیر اشتباهات کشنده قرار گرفت و زمینه حذف خود را فراهم ساخت.

بنی‌صدر نتوانست به موقع خودش را از بازی دامن زدن به التهاب بیرون بکشد. به زبان ساده می‌توان گفت او در واکنش نسبت به بحران‌سازی‌های مخالفان‌اش، دقیقا همان واکنشی را نشان داد که آن‌ها می‌خواستند: هر روز علیه منتقدان‌اش سخنرانی کرد، فضا را از آنچه بود متشنج‌تر کرد و حتی تلاش کرد تا با تکیه بر بدنه تشکیلاتی هواداران خودش (و البته سازمان مجاهدین خلق) وارد یک تقابل خیابانی هم بشود. مشخصا نتیجه همان شد که ما امروز می‌دانیم و حسن آیت احتمالا از یک سال قبل‌اش می‌دانست.

* * *

۳۶ سال پس از برکناری نخستین رییس جمهور تاریخ ایران‌زمین، دوباره نام «ابوالحسن بنی‌صدر» به فضای رسمی سیاست و حتی خیابان‌های شهر بازگشته است. باز هم گروه‌هایی با برچسب حزب‌اللهی نام بنی‌صدر را در تجمعاتی که باید ملی باشند فریاد می‌زنند و همچنان تسویه حساب‌های سیاسی را از کف خیابان دنبال می‌کنند؛ با اشتیاق و ولع از پروژه «بنی‌صدرسازی از روحانی» سخن می‌گویند و بی‌صبرانه چشم‌انتظار سقوط رییس جمهوری هستند که تنها یک ماه پیش با آرای خیره کننده ۲۴ میلیونی انتخاب شده است.

به شخصه گمان می‌کنم شرایط امروز شباهتی به وضعیت سال‌های ۵۹ و ۶۰ ندارد. روحانی نه تنها به پشتوانه خیره کننده‌ای از بدنه اجتماعی متکی است، بلکه اجماع بسیار فراگیری از نخبگان اصلاح‌طلب، میانه‌رو و حتی اصول‌گرا را پشت سر خود دارد. با این حال، هیچ تجربه تاریخی نیست که درسی برای ما نداشته باشد. پس هرچند وضعیت روحانی هیچ شباهتی به بنی‌صدر نداشته باشد، اما باز هم می‌تواند از تجربه او درس‌هایی بگیرد. ساده‌ترین پیام سرنوشت بنی‌صدر برای حسن روحانی می‌تواند پرهیز از درافتادن به بازی افراطیون باشد.

بازندگان فضای آرام سیاسی و شکست خوردگان صندوق رای، هیچ راهی برای توقف دولت ندارند جز آنکه بازی را به زمین جدال و درگیری کشانده و کشور را از وضعیت عادی خارج کنند. پاسخ‌های مشابه و تنش‌زا از جانب دولت، دقیقا همان هدیه‌ای است که افراطیون آن را آرزو می‌کنند. پادزهر این طرح شوم، فقط صبوری و تلاش برای حفظ آرامش است. روال عادی عملکرد دولت و بهبود شاخص‌های زندگی شهروندان کوبنده‌ترین پاسخ به بحران‌سازان خواهد بود.

کانال مجمع دیوانگان
@Divanesara
ما شاغلان شریف و آن مجرمان مطرود
#V019
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
ما شاغلان شریف و آن مجرمان مطرود
#V019
https://t.me/divanesara/522

نویسنده میهمان: مریم فتحعلی‌زاده @Marifath : زنان غسال می‌گویند «شغل ما یک شغل شریف و نماد خدمت به مردم است؛ این قبیل برخوردها، شکستن اعتبار و حرمت شغلی ماست».

این، بخشی از اعتراض کارگران غسال‌خانه بهشت زهرا است به صدور یک حکم دادگاه؛ حکمی که بر پایه آن، فرد مجرم مکلف شده به مدت دو سال در شستن اجساد مشارکت کند. مجازات‌های «جایگزین حبس» در تمام جهان متداول هستند؛ یعنی قرار است مجرم را به خانه سالمندان بفرستیم، قرار است جارو به دستش دهیم تا در نظافت خیابان‌های شهر شریک شود، یا درخت بکارد و در موردی همچون مصداق حاضر، درست به مانند کارگران شریف بهشت زهرا، در شست و شوی پیکر درگذشتگان کمک کند و طعم شیرین مفیدبودن را بچشد؛ با این حال انتشار خبر باعث می‌شود که کار بیخ پیدا کند! (اصل خبر: goo.gl/TzTdFc )

برخلاف اراده قانونگذار که بر آن است تا دیوارهای بلند بین شهروندان و مجرمان را بردارد و شرافت و حس مفید بودن را به مجرم بازگرداند، گروهی از ما همچنان بر طبل این دیوارها و فاصله‌ها می‌کوبیم و خود را جدا می‌خواهیم. حتی به نظر می‌رسد توقعی که برخی از ما از یک مجازات شایسته داریم «تحقیر» فرد مجرم است. به همین دلیل وقتی کسی به فعالیت در صنف ما محکوم می‌شود، با توجه به «ضرورت تحقیرآمیز بودن حکم»، احساس می‌کنیم پس به شغل ما توهین شده!

قانون‌گذار، بر حفظ کرامت و شأنیت انسانی فرد مجرم تاکید فراوان دارد، اما باز هم به نظر می‌رسد بسیاری از ما، مجرم را موجودی مادون انسان تصور می‌کنیم که ایستادن و کار کردن در کنارش کسر شأن ما حساب می‌شود. (آن هم نه مرتکبان جرایمی سنگین در حد قتل، بلکه فردی که اینقدر جرم‌اش کوچک بوده که حتی به زندان هم محکوم نشده) پافشاری بر برخوردهای تحقیرآمیز و مجازات‌های انتقام‌جویانه، شاید میل انتقام‌گیری جامعه از فرد مجرم را ارضاء کند و شاید از همین جهت حسی از عدالت را به دنبال داشته باشد، اما بی‌تردید کوچکترین توجهی به ضرورت بازگشت فرد مجرم به جامعه ندارد.

مجازات به ‌مانند هر امر اجتماعی در طول تاریخ متغیر بوده است. در ابتدا حق مجازات برای جامعه به عنوان یک امر اخلاقی مورد پذیرش قرار گرفت؛ یعنی فارغ از جنبه بازدارندگی یا اصلاح مجرم، جامعه اخلاقا حق داشت که مجرم را تنبیه کند. بعدها اخلاقی بودن اعمال مجازات جای خود را به ضرورت «نافع» بودن مجازات داد؛ این بار پرسش این بود که چه نوع مجازاتی و با چه شدتی ما را در اصلاح مجرم و ایجاد جامعه سالم‌تر یاری می‌کند؟

در مسیر همین دریافت‌های جدید، جرم‌شناسان به این نتیجه رسیدند که علاوه بر عوامل درونی و شخصیتی، این عوامل بیرونی و مسایل اجتماعی هستند که مجرم را به ارتکاب جرم سوق می‌دهد. بنابراین، باتوجه به ناکارآمدی زندان، به ویژه حبس‌های کوتاه مدت و آثار مخربی چوون شیوع بیماری عفونی و رواج مواد مخدر و خشونت، درصدد بازگرداندن مجرم به جامعه برآمدند؛ یعنی تلاش شد که با قراردادن مجرم در مسیرهای درست اجتماعی و با نظارت و مراقبت، سایه شوم جرم را دور کند.

فعالیت مجرم در نهادهای عمومی و ارایه خدمات رایگان، حس مفید بودن را در وی ایجاد می‌کند. حتی برخی موقعیت‌ها، مثل همکاری با نهادهای خیریه، این امکان را فراهم می‌سازد که فرد مجرم در برخورد با برنامه‌های انسان‌دوستانه، جذب آرمان اعتلای جامعه شود. منفعت عمومی از ویژگی‌های این نوع مجازات‌های «جایگزین حبس» است. با این نوع مجازات‌ها از مجرم می‌خواهیم با ارایه خدمات عمومی، ضررهایی که به جامعه وارد کرده را جبران کند؛ اما شرط لازم برای تحقق چنین هدفی، مشارکت نهادهای عمومی و جامعه مدنی در بازگشت مجرم به جامعه است. یعنی نه تنها دستگاه قضایی و قضات صادر کننده رای، بلکه تمامی شهروندان نهادهای درگیر باید آمادگی لازم برای پذیرش مجرم به عنوان جبران‌کننده اشتباهات را کسب کنند.

تا زمانی که جامعه و اصناف از مشارکت مجرم در انجام شغل خود ابراز بیزاری کنند و این‌گونه اعمال را موجب لکه‌دار شدن شرافت شغل خود قلمداد کنند، محکومیت مجرم نه تنها برای او کارکرد بازگرداننده‌ای ندارد، بلکه به صورت متقابل می‌تواند میان فرد مجرم و جامعه بیرون نوعی کدورت و عداوت را تقویت کند. عداوتی که ممکن است مجرم را بیش از پیش «جامعه‌گریز» و ای بسا «جامعه‌ستیز» کند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
توتالیتاریسم مادرانه!
#A125
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
توتالیتاریسم مادرانه!
#A125
#کتاب
https://t.me/divanesara/524

آرمان امیری @ArmanParian - میلان کوندرا در مورد «راز موفقیت کافکا در پیش‌بینی شرایط حکومت‌های توتالیتر می‌نویسد: «... من به این رمز و راز روزی اندیشیدم که در خانه یکی از دوستان قدیمی شاهد مشاجره‌ای کم اهمیت بودم.

این خانم به سال ۱۹۵۱ در محاکمه‌‌های استالینی پراگ بازداشت و به اتهام جرایمی محاکمه شد که مرتکب نشده بود. بعلاوه، در آن هنگام صدها کمونیست دچار وضعی مشابه وضع او شدند. همه آنان در سراسر زندگی، خود را با حزبشان کاملا یگانه می‌دانستند. هنگامی که این حزب ناگهان به متهم کردن آنان برخاست، همگی مانند «ژوزف ک.» (شخصیت رمان کافکا) پذیرفتند که «همه زندگی گذشته‌شان را مو به مو بررسی کنند» تا خطای نامعلوم را بیابند و سرانجام به جرایمی واهی اعتراف کنند. دوست من موفق شد جان سالم به در برد زیرا این شجاعت خارق‌العاده را داشت تا از «جست و جوی جرم خویش»، برخلاف تمام رفقایش سر باز زند. سرپیچی از همکاری با دژخیمانش مانع شد که آنان بتوانند در محاکمه نمایشی نهایی از او استفاده کنند. بدین ترتیب بجای آنکه به دار آویخته شود فقط به زندان ابد افتاد. پس از پانزده سال از او کاملا اعاده حیثیت شد و آزاد گردید.

این زن هنگامی دستگیر شد که بچه‌اش یک‌ساله بود. پس وقتی از زندان بیرون آمد پسری شانزده ساله داشت و از آن وقت دو نفری زندگی خوش و ساده‌ای را آغاز کردند. دلبستگی مفرط او نسبت به پسر کاملا فهمیدنی است. روزی که من به دیدن آنان رفتم پسرش بیست و شش ساله شده بود. مادر سرافکنده و آزرده اشک می‌ریخت. علت گریه کاملا بی‌اهمیت بود: پسر بامدادان خیلی دیر بیدار شده بود، یا چیزی از این قبیل. به مادر گفتم: چرا خود را برای چیزی به این بی‌اهمیتی اینقدر ناراحت و عصبی می‌کند؟ آیا ارزش گریه کردن دارد؟ واقعا زیاده‌روی می‌کنی.

پسر به جای مادرش پاسخ داد: نه، مادرم زیاده‌روی نمی‌کند. مادر من زنی بسیار خوب و شجاع است. وقتی همه وا دادند او توانست مقاومت کند. می‌خواهد من مردی لایق و شایسته شوم. راست است، من به موقع بیدار نشدم، اما مادرم من را به خاطر چیزی عمیق‌تر سرزنش می‌کند. رفتار من، رفتار خودخواهانه من مورد شماتت اوست. من می‌خواهم همان کسی شوم که مادرم می‌خواهد. به او قول می‌دهم و شما را شاهد می‌گیرم.

اگر حزب نتوانسته بود منظور خود را در مورد مادر عملی کند، مادر توانست به منظور خود در مورد پسر نایل شود. مادر پسر را واداشته بود تا اتهام پوچی را بپذیرد. «به جست و جوی جرم خویش» بپردازد و به اعتراف علنی مبادرت ورزد. من، بهت‌زده این صحنه محاکمه کوچک استالینی را تماشا کردم و بی‌درنگ فهمیدم که مکانیسم‌های روان‌شناختی که در بطن وقایع بزرگ تاریخی (ظاهرا باورنکردنی و غیرانسانی) عمل می‌کنند، همان مکانیسم‌هایی‌اند که بر موقعیت‌های شخصی و خصوصی (کاملا معمولی و بس بشری) حاکم‌اند...»

«میلان کوندرا» - «هنر رمان» – نشر قطره – صفحه ۲۰۰ - ۲۰۳

توضیح: یادداشت‌های مربوط به نقد و معرفی کتاب (در حوزه ادبیات و علوم انسانی) را از این پس می‌توانید در صفحه اینستاگرام دنبال کنید. (instagram.com/arman.amiri_parian/ ) تنها تعداد معدودی از این یادداشت‌ها را که تناسبی با عملکرد کانال داشته باشند در اینجا هم بازنشر خواهیم کرد.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
چه کسانی کاخ سفید را به تغییر رژیم در ایران تشویق کردند؟
#N027
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
چه کسانی کاخ سفید را به تغییر رژیم در ایران تشویق کردند؟
#N027
https://t.me/divanesara/526

امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- یک وب‌سایت آمریکایی، با انتشار گزارشی، از تلاش‌های برخی موسسات برای تشویق دولت آمریکا به تغییر رژیم در ایران خبر داده است. (متن کامل گزارش را از اینجا: goo.gl/JfVaxT بخوانید) بنابراین گزارش، سیاست دولت جدید آمریکا در مورد ایران هنوز در مرحله شکل‌گیری است اما بعضی از مقامات ارشد سیاست خارجی آمریکا و همچنین متحدین کلیدی ترامپ از او خواسته‌اند تا مقدمات براندازی حکومت در تهران را فراهم کند.

سایت «پولیتیکو» (Politico) در گزارش جدید خود آورده است: پشتیبانان طرح تغییر رژیم در ایران مدعی هستند تغییر رژیم، تنها راه منصرف کردن ایران از پیگیری سلاح هسته‌ای و حمایت از تروریسم است. در نقطه مقابل این گروه، منتقدانی نیز حضور دارند که هرگونه دخالت سیاسی آمریکا در ایران را مترادف واکنش مردمی و قدرت‌گرفتن محافظه‌کاران می‌دانند. این گروه یادآوری می‌کنند که هنوز خاطرات کودتای سی.آی.ای برای سرنگونی دکتر مصدق در ایران زنده است.

باراک اوباما، از جمله سیاست‌مداران گروه دوم بود. او در سخنرانی خود در مجمع جهانی سازمان ملل در سال ۲۰۱۳ به ایران اطمینان داد که هیچ قصدی برای سرنگونی حکومت ندارد. حالا اما جنگ‌طلبانی مانند «سناتور کاتن» به دنبال تغییر سیاست اوباما در دوران ترامپ هستند. کاتن معتقد است: «سیاست آمریکا باید تغییر رژیم ایران باشد، آمریکایی‌ها تا زمانی که استبداد دینی در ایران حاکم است، امنیت ندارند». کاتن به این ادعاها بسنده نکرده و ادامه می‌دهد: «ایران گروه‌های قومیتی زیادی دارد. اعراب، ترکمن‌ها و بلوچ‌ها از زندگی در استبداد فارسی دل خوشی ندارند».

نکته جالب در گزارش اخیر این سایت، افشای مواردی از تلاش‌های موسسه «دفاع از دموکراسی» برای تغییر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ایران است. این گزارش مدعی شده «بر پایه طرحی که به تازگی به دست پولیتیکو افتاده است، موسسه دفاع از دموکراسی، طرحی برای خراب‌کاری‌های سیاسی به کاخ سفید پیشنهاد داده است».

«موسسه دفاع از دموکراسی»، (FDD) از موسسات سرشناسی است که در زمان ریاست‌جمهوری باراک اوباما، تلاش‌های گسترده‌ای را برای به شکست انجامیدن مذاکرات هسته‌ای انجام داده بود. حال وب‌سایت پولیتیکو از کشف اسنادی خبر می‌دهد که بر پایه آن، رئیس اتاق فکر موسسه دفاع از آزادی بعد از انتخاب ترامپ به دنبال برانگیختن یک سری ناآرامی‌های مردمی در داخل ایران است.

در گزارش پولتیکو آمده، موسسه دفاع از دموکراسی به کاخ سفید هشدار داده است که روحانی فردی میانه‌رو و عمل‌گرا است و ریاست‌جمهوری او رهبران جهان را فریب خواهد داد. این موسسه از ترامپ خواسته است تا از انتخاب مجدد روحانی به ریاست‌جمهوری جلوگیری کند.

گفتنی است، چندی پیش نیز افشای اسنادی از مذاکرات برخی چهره‌های برانداز ایرانی در فضای رسانه‌ای جنجال‌ برانگیز شده بود. افشای ای-میل‌های این گروه که با موسسه «دفاع از دموکراسی» همکاری می‌کنند نشان می‌داد که آن‌ها با دولت امارات نیز ارتباطات مالی داشته‌اند.

در ادامه گزارش سایت پولتیکو آمده است: به نظر می‌رسد وزیر امور خارجه، «رکس تیلرسون» نیز با چنین ادبیاتی هم‌دل باشد. وقتی از او در کنگره راجع به «فلسفه تغییر رژیم» در سیاست خارجی آمریکا نسبت به ایران سوال شد، پاسخ داد: «با اینکه این سیاست‌ها هم‌چنان در حال تبیین‌اند، اما آمریکا با گروه‌های اپوزیسیون ایرانی برای تغییر صلح‌آمیز حکومت همکاری خواهد کرد».

با این حال، تحلیل‌گر سایت پولتیکو، ضمن اشاره به نامه جمعی از اصلاح‌طلبان ایرانی که در اعتراض به لحن مداخله‌جویانه ترامپ در امور داخلی ایران منتشر شد، می‌نویسد: «طرح‌هایی مانند تغییر رژیم می‌تواند مسیر سیاست در ایران را به سمت نادرستی هدایت کند. مایک مورل، رئیس سابق سی.آی.ای معتقد است چنین سیاستی تنها نیروهای ترقی‌خواه ایرانی را ضعیف می‌کند و به رهبر ایران اجازه می‌دهد تا با یادآوری تاریخی پر از حضور خارجی‌ها، بیگانگان را دوباره به دخالت در ایران متهم کند».

پی‌نوشت:
نامه اصلاح‌طلبانی که در گزارش سایت پولتیکو به آن اشاره شده از این لینک t.me/MostafaTajzadeh/7325 در کانال «مصطفی تاجزاده» قابل مشاهده است که به امضای نویسندگان کانال «مجمع دیوانگان» نیز رسیده بود.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
.
درمان بیگانه‌هراسی به سبک شکسپیر
#N028
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
درمان بیگانه‌هراسی به سبک شکسپیر
#N028
https://t.me/divanesara/528

منبع: نیویورکر (https://goo.gl/RVzpfz)
ترجمه و تلخیص: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N

«استفن گرینبلت»، استاد دانشگاه هاروارد، برنده جایزه پولیتزر و متخصص در ادبیات شکسپیری است. او بازدید شاعر پرآوازه انگلیسی، «تی.اس. الیوت» از دانشگاه ییل را به یاد می‌آورد. هیجان این دیدار گرینبلت را به خواندن آثار الیوت تشویق می‌کند؛ اما در آثار اولیه شاعر، رگه‌هایی از یهودستیزی کشف می‌کند که به ادبیات نازی‌های آن دوره شباهت دارد:

«مُرده چشمی از حدقه برون آمده
خیره از درون گل‌ولایی باستانی
به تابلویی از «کانالتو»* می‌نگرد
شمعی که در پایان زمان
دود می‌شود؛ یک زمانی در «ریالتو»**.
موش‌ها زیر شهر می‌لولند
و زیر این همه جهودانند» (الیوت)

* نقاشی ایتالیایی
** منطقه‌ای در مرکز ونیز

«یک زمانی در ریالتو». الیوت این رشته از افکارش را ادامه نمی‌دهد، اما گویی پایان زمان را مترادف با ونیزی پر از یهودی می‌داند. وقتی شکسپیر نیز در تاجر ونیزی با صدایی پر طنین می‌پرسد: «از ریالتو چه خبر؟» گرینبلت از تکرار تجربه تلخ الیوت به وحشت می‌افتد؛ اما تجربه «تاجر ونیزی» به همین سادگی خلاصه نمی‌شود.

در نمایش‌نامه «تاجر ونیزی»، زمانیکه خدمت‌کار «شایلاک» (رباخوار یهودی) از دست ارباب خسیس خود می‌گریزد می‌خندیم و وقتی دختر از دست پدر یهودی‌اش به نزد معشوق فرار می‌کند احساس رضایت می‌کنیم؛ چراکه دختر قرار است مسیحی شود! اما به چه می‌خندیم و چه را تشویق می‌کنیم؟ دختری که از پدرش می‌دزدد و به معشوق پناه می‌برد؟ آیا به خنده مسیحیان نمایش می‌پیوندیم که رباخوار یهودی را ناسزا می‌گویند و او را مسخره می‌کنند؟ در آخرین صحنه نمایش، وقتی «پورتیا» پیروزمندانه در دادگاه خواهان تغییر دین شایلاک می‌شود چه فکر می‌کنیم؟

شش قرن پیش در ونیز، یهودیان مجبور بودند در زاغه‌هایی در محله‌ای فقیر و مخروبه زندگی کنند. اجازه داشتند به کارهای محدودی بپردازند و شب‌ها نگهبان‌هایی که خود هزینه‌شان را می‌پرداختند، دروازه‌های محل را به روی‌شان قفل می‌کردند. در سرتاسر ایتالیا مبلغان مذهبی مردم را علیه آنان می‌شوراندند. یک قرن پیش‌تر انگلستان تمام جمعیت یهودی خود را اخراج کرده ‌بود. حتی مارتین لوتر آلمانی، پروتستان‌ها را به تخریب خانه‌ها و معابدشان دعوت می‌کرد. زاغه‌های یهودیان ونیز در واقع پناهی بود که از جان و مال یهودیان در مقابل روان‌گسیختگان مسیحی حفاظت می‌کرد.

احتمالا شکسپیر از وجود این زاغه‌ها مطلع بوده، اما او علاقه خاصی به محل زندگی یهودیان نشان نمی‌دهد، بلکه این نفس زندگی مشترک است که او را شیفته می‌کند؛ پس، از زبان شایلاک یهودی به ونیزی‌ها می‌گوید: «من با شما تجارت می‌کنم، صحبت می‌کنم، راه می‌روم و ...» بدین ترتیب، شکسپیر، زندگی یهودیان را نه در زاغه‌های محصور، بلکه در خیابانی عمومی به تصویر می‌کشد. او تمامی جنبه‌های انسانی زندگی شایلاک را به تصویر می‌کشد: شوخ‌طبعی نیش‌دارش، دردی که بر شرارتش سایه افکنده، غروری که بر هوش و توانایی خود دارد، اقتصاد خانه‌اش و البته تنهایی‌اش. این کیفیات تنها مفاهیمی داستانی نیستند، بلکه جزئی از تجربه زندگانی همه ما شده‌اند. این تجربه، لزوما در گرو هم‌نشینی با بیگانگان دوست‌داشتنی نیست. در مثال کمدی شکسپیر هم فرد یهودی یک شخصیت مطلقا منفی است؛ اما زندگانی‌ای که در کالبدش دمیده شده، رنگ و بوی انسانی دارد:

«شما مرا مرتد می‌خوانید، یک سگ قاتل، و بر ردایم تف می‌کنید، به جرم منفعت بردن از آن‌چه متعلق به من است ... مگر یهودی چشم ندارد؟ مگر دست، اندام، اندازه، حس، مرحمت و شهوت ندارد؟ ... اگر ما را زخم زنید، مگر خون نمی‌ریزیم؟ اگر قلقلک دهید، مگر نمی‌خندیم؟»

شکسپیر در این کمدی امیدوار است که ثروت، کشش جنسی و فشار قانونی به جای خشونت می‌تواند بیگانگان را جذب جامعه‌ای مسیحی کند؛ اما ارزش کار او به خاطر راه حل‌هایی که ارایه می‌دهد نیست. زیبایی کار او در تصویر و در نتیجه بیدار کردن ارزش‌هایی انسانی‌ است که همواره در معرض خطرند. در نمایشنامه‌ای از او که بیش از ۴۰۰سال ممنوع اعلام شده بود از زبان «توماس مور» می‌خوانیم:

«تصور کن بیگانه‌هایی بخت برگشته می‌بینی،
که بچه بر پشت و بار سفر فقیرانه‌ای در دست،
خود را با مشقت به بنادر و سواحل می‌رسانند،
در حالی که شما شاهانه بر مراد خود تکیه زده‌اید...»

ادبیات، جایگزین سیاستی امن و همه‌جانبه برای پذیرش پناهجویان نیست. برای آن هدف نیازمند وکلای قانونی، دیپلمات‌هایی زبده و رهبرانی دانا و نجیب هستیم. با این حال، ادبیات شکسپیر، (بر خلاف روایت تک جانبه الیوت) می‌تواند تصویر «غریبه‌هایی بخت برگشته که بچه بر پشت و اسباب سفر در دست با مشقت به بنادر و سواحل می‌روند» را در پیش چشمان‌مان زنده نگه دارد.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
به خاطر فرزندانمان هم که شده، بیایید ساده‌لوح بمانیم!
#A126
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
به خاطر فرزندانمان هم که شده، بیایید ساده‌لوح بمانیم!
#A126
https://t.me/divanesara/530

آرمان امیری @ArmanParian - مرکز افکارسنجی ایسپا، ( @ispa95 ) تحقیقی در مورد شاخص‌های اخلاقی شهروندان تهرانی انجام داده است. نتایج تحقیق در مورد نگاه اهالی پایتخت به وضعیت صداقت و راستگویی هم‌وطنان بسیار ناامید کننده است.

در پرسش نخست، حدود ۷۵ درصد از تهرانی‌ها اعتقاد دارند که تعداد افراد راستگو روز به روز کمتر می‌شود. البته این فقط «احساس» این افراد است و لزوما با واقعیت همخوانی ندارد، اما در نهایت، سرمایه‌های اجتماعی یک کشور را همین «احساس» شهروندان و اعتماد متقابل آنان به یکدیگر تشکیل می‌دهد. ریشه‌یابی گسترش این احساس بی‌اخلاقی دشوار و پیچیده است. در اینجا من صرفا به بهانه چند مورد از دیگر گزاره‌های این تحقیق، به ضرورت اصلاح سه نهاد بسیار مهم در شکل‌گیری اخلاقیات اجتماعی اشاره می‌کنم.

در پرسش دوم، حدود ۷۱درصد از شهروندان اعتقاد دارند که «در معاملات نمی‌شود به حرف‌های فروشندگان اعتماد کرد». در مقابل تنها ۱۶درصد گمان می‌کنند که فروشندگان قابل اعتماد هستند. ما به صورت روزانه خریدهایی انجام می‌دهیم. اگر در چند مورد احساس کنیم فروشنده جنسی را گران‌تر فروخته و یا اجناسی با کیفیت پایین و ای بسا معیوب عرضه کرده، طبیعتا حسی از ناامنی را تجربه خواهیم کرد و با خود خواهیم گفت: به هیچ کس نمی‌توان اعتماد کرد. این حس ناامنی، تاثیرات ویرانگری بر اعتماد متقابل ما به جامعه و حتی به سیستم اداره کشور بر جای خواهد گذاشت. در حالی که، با یک سری اصلاحات ساده در ساز و کار فروش محصولات این درگیری‌ها به کلی می‌توانند حذف شوند. (مثل فروشگاه‌های زنجیره‌ای)، آن وقت یکی از اصلی‌ترین ریشه‌های بروز حس بی‌اعتمادی از بین خواهد رفت.

در پاسخ به پرسش سوم، کمتر از ۲۳ درصد اعتقاد داشته‌اند که «در ایران سیاست‌مداران به مردم دروغ نمی‌گویند». در مقابل نزدیک ۵۵ درصد سیاست‌مداران را دروغ‌گو دانسته و حدود ۲۲ درصد نیز نظری بینابین داشته‌اند.

این نتایج، شاید یادآور حدیث معروف «الناس علی دین ملوکهم» باشد. شهروندانی که احساس می‌کنند سیاست‌مداران‌شان مدام دروغ می‌گویند، نمی‌توانند به بقای صداقت در جامعه امیدوار باشند؛ اما در عصر رسانه‌ها، نظارت بر عملکرد سیاست‌مداران کار دشواری نیست. یعنی در دومین گام برای اصلاح نهادی، اگر ما بتوانیم حداقلی از امنیت و آزادی رسانه‌ها را تضمین کنیم، قطعا عرصه برای دروغ‌گویی سیاست‌مداران تنگ‌تر و تنگ‌تر خواهد شد. شهروندی که اطمینان داشته باشد کوچکترین ادعاهای سیاست‌مداران مورد کنکاش رسانه‌ها قرار می‌گیرد، با آسودگی خاطر بیشتری می‌تواند به تصویر کلان سیاست خیره شود.

با این حال صرف اصلاح در نهادهای خبری مشکل را حل نمی‌کند. به صورت مشخص، حتی در جریان مناظره‌های انتخاباتی شاهد بودیم که برخی نامزدها آشکارا ادعاها یا اتهاماتی را مطرح می‌کردند که همگی قابل پی‌گیری بود و ای بسا در برخی رسانه‌های مجازی نیز دروغین بودن این ادعاها نمایش داده شد. اما در غیاب یک مرجع رسیدگی مستقل و قاطع، هیچ یک از این نظارت‌ها و افشاگری‌ها موثر نخواهند بود. اتفاقا، اگر امیدی به رسیدگی و مجازات متخلف و دروغ‌گو نباشد، صرف افشاگری رسانه‌ای حتی می‌تواند به افزایش ناامیدی هم دامن بزند. شهروندانی که از اجرای عدالت در مورد دروغ‌گوها ناامید باشند، بازتاب احساسات خود را در دو پاسخ دیگر تحقیق بروز می‌دهند:

در پرسش چهارم، حدود ۶۵ درصد افراد اعتقاد داشتند «وضع طوری شده که راستگو بودن، به حساب ساده‌لوحی گذاشته می‌شود». و در پاسخ پنجم، تقریبا ۴۷درصد اعتقاد داشتند «اگر بخواهیم همیشه راست بگوییم ضرر می‌کنیم».

اصلاح سازوکارهای تجاری، تضمین آزادی و امنیت رسانه‌ها، و البته اتکا به یک مرجع قاطع و مستقل برای رسیدگی به تخلفات، سه «اصلاح نهادی» هستند که خیلی زود می‌توانند بخش عمده‌ای از اعتماد آسیب دیده اجتماعی را ترمیم کنند و سرمایه اجتماعی کشور ما را افزایش دهند. با این حال، همه چیز را نمی‌توان و نباید به آینده نامعلوم تحقق اصلاحات نهادی موکول کرد. تا آن روز شاید این وظیفه اخلاقی و انسانی تک‌تک ما باشد که همچنان سنت هزاران ساله تقدیس صداقت و راستی را حفظ کنیم.

۲۰۰۰ سال پیش هرودت، مورخ یونانی، در توصیف ایرانیان نوشت: «آنان سه چیز به فرزندان خود می‌آموزند، سوارکاری، تیراندازی و راستگویی». به باورم نباید اجازه بدهیم که «صداقت» و «سادگی» در ادبیات عامیانه ما به «ساده‌لوحی» تغییر معنا پیدا کنند و در مقابل «زرنگی کردن» یا «هفت خط» بودن مورد تحسین قرار بگیرند؛ اما اگر هم احساس می‌کنیم راستی و صداقت ما به پای ساده‌لوحی نوشته خواهد شد، اجازه بدهید دست‌کم به خاطر آینده فرزندانمان همچنان به این ساده‌لوحی پایبند بمانیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
آیا انقلاب فرهنگی دومی در راه است؟
#A127
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
آیا انقلاب فرهنگی دومی در راه است؟
#A127
https://t.me/divanesara/532

آرمان امیری @ArmanParian - به تازگی اخبار جدیدی از تغییرات گسترده در سرفصل دروس دانشگاهی به گوش می‌رسد. تغییراتی که عمدتا متوجه رشته‌های علوم انسانی است و گویا در چهارچوب طرح تحول علوم انسانی، یا همان «بومی‌سازی» در حال وقوع است. اخبار این تغییر و تحولات از مدت‌ها پیش به گوش می‌رسید (مثلا اینجا: goo.gl/bgGhJ2) اما خبرهای جدید حاکی از آن است که برای نمونه، تغییر سرفصل‌های رشته علوم سیاسی از ترم تحصیلی آینده اجرایی خواهد شد. فهرست عناوینی که در جریان این تحول ارائه شده، نگرانی بسیاری از دانشجویان و اساتید علوم سیاسی را برانگیخته است. شاید یک نگاه گذرا به برخی از این سرفصل‌های جدید بتواند گویای تمامی این نگرانی‌ها باشد:

- قرآن و سیاست
- سیره سیاسی پیامبر اکرم
- سیره سیاسی ائمه معصومین
- اندیشه سیاسی حضرت امام و امام خامنه‌ای
- جنگ و صلح در اسلام
- ولایت فقیه و مردم‌سالاری دینی
- دیپلماسی در اسلام

همین یک گزینه آخر، به طرز غریبی تصویر استاد «سعید جلیلی» را در ذهن متبادر می‌کند که در دانشگاه امام صادق، واحد «دیپلماسی پیامبر» به دانشجویان تدریس می‌کند. نیاز به یادآوری نیست که دستاوردها و نتایج دیپلماسی مورد نظر ایشان را هم با چندین سال شکست در مذاکرات هسته‌ای، اوج‌گیری تحریم‌ها و صدور سه قطع‌نامه شورای امنیت علیه کشور درک کرده‌ایم. حالا به نظر می‌رسد که شکست خوردگان برجام و انتخابات، قصد دارند از دریچه «شورای عالی انقلاب فرهنگی» باز گردند و این بار به جای یک استاد سعید جلیلی، تمام دانشگاه‌های کشور را به کارخانه‌ای تولید سعید جلیلی بدل کنند!

چندی پیش، یک فایل صوتی هم از سخنان «حسن رحیم‌پور ازغدی» منتشر شد که در آن ایشان تاکید داشتند چهار سال آینده وظیفه خود را مقابله با دولت حسن روحانی می‌دانند. (اینجا ببینید: t.me/Noandishnews/18878) با این حال به نظر نمی‌رسد که این دست تصمیمات اعضای گرامی شورای عالی انقلاب فرهنگی، صرفا در مقابله با دولت کنونی خلاصه شوند. این دست رفتارها، بیشتر به تیشه زدن به ریشه نهادهای علمی و دانشگاهی کشور شباهت دارد؛ یادآور خاطره تلخ انقلاب فرهنگی نخست که به تعطیلی و پاکسازی گسترده دانشجویان و اساتید از دانشگاه‌های کشور منجر شد.

شاید بد نباشد یادآوری کنیم که هیچ استاد یا دانشجویی منکر ضرورت تطبیق واحدهای علوم انسانی با شرایط خاص و بومی کشور نیست؛ اما اولا هر کس یک بار گذرش به دانشگاه افتاده باشد می‌داند که همین الآن هم سرفصل دروس دانشگاهی کم بر روی ویژگی‌های بومی، ملی و البته مذهبی تمرکز نکرده‌اند. حتی دانشجویان رشته‌های فنی یا پزشکی هم حدود ۲۰ واحد درسی از این علوم اسلامی را در چارت درسی خود دارند؛ در ثانی، چطور می‌توان به بهانه بومی‌سازی، اساس آموزش فلسفه و علوم غربی را که اساسا بنیان‌گذاران و مهد علوم سیاسی و جامعه‌شناسی هستند از چارت درسی حذف کرد؟ ضمن اینکه سرفصل‌های اخیر اساسا نشانی از حرکت به سوی «علم بومی» ندارند، بلکه بیشتر به «غیرعلمی» کردن دانشگاه شباهت دارند تا شاید رویای تاریخی پیوند «حوزه و دانشگاه» دست‌کم به این شیوه عملی شود!

در نهایت، دردمندانه یادآور می‌شوم، دانشگاه، به ویژه رشته‌هایی همچون علوم سیاسی یا جامعه‌شناسی، پشتوانه‌های بقای ملت‌ها، کشورها و نظام‌ها هستند. اگر دانشگاه‌های ما نتوانند در دل خود انواع علوم را به فرزندان کشور آموزش دهند و اگر این دانشجویان و اساتید کشور نتوانند از درون کشور نقص‌های عملکردی نظام را مورد نقد و بررسی قرار دهند، عملا سکان هدایت کشور به رانندگی با چشم‌های بسته بدل خواهد شد. دانشگاه محل تزریق نظرات سیاسی حاکمان به ذهن جوانان نیست. این رفتار تنها در شأن ماشین‌های شست و شوی مغزی در جوامع توتالیتر است که فرجام کارشان را در سرانجام شوروی استالینی یا آلمان هیتلری دیده‌ایم.

پی‌نوشت:
تصویر پست مربوط است به انقلاب فرهنگی چین.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
یک روایت از هزاران

#A128
#کتاب
instagram.com/p/BWhV_sagXZS

آرمان امیری @ArmanParian - تصاویر انقلابیون ۵۷، بیشتر به شکل اسطوره‌های مبارزه برای ما به یادگار مانده است. دست‌کم، در مورد مبارزانی که به شهادت رسیدند. بخشی از انقلابیون نیز در جدال‌های پس از انقلاب یا جلای وطن کردند، یا به خیانت متهم شدند. در نهایت، گروهی هم توانستند به ساختار قدرت راه یابند. اینان، به مدد چند دهه حضور در معرض نقد، نه تنها چهره‌هایی زمینی به خود گرفتند، که ای بسا مورد انتقادات شدید هم واقع شدند. با این حال، سرنوشت نسل انقلابی در همین گروه‌ها خلاصه نمی‌شود.

شمار بسیاری از جوانان انقلابی ۵۷، بعدها به زندگی عادی بازگشتند. با انبوه خاطرات تلخ و شیرینی که از انقلاب در سینه داشتند. این گروه‌ها، کمتر دیده می‌شوند و رد پای وقایع انقلاب در زندگی آنان و از نظرگاه آنان کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، آن هم در شرایطی که احتمالا بزرگترین بخش نیروهای حاضر در انقلاب را تشکیل می‌دهند.

شاید بسیاری از خوانندگان این متن دقیقا به همین گروه اخیر تعلق داشته باشند. آنانی که ای بسا مدتی نیز پیش و حتی پس از انقلاب تجربه بازداشت و زندان را داشته‌اند، اما امروز کمتر به عنوان یک چریک یا انقلابی حرفه‌ای شناخته می‌شوند. به گمان‌ام، ماجرای رمان «خط چهار مترو» را باید یکی از هزاران داستان متعلق به این گروه بدانیم.

«لیلی فرهادپور»، داستان خود را در قالبی نسبتا سوررئال روایت کرده که به نظرم در نهایت با حال و هوای شخصیت اصلی سازگاری دارد. انتخاب قالب خاص رمان، توانسته به ترسیم فضای هذیان‌گونه‌ای کمک کند که شاید از تلفیق خاطرات گذشته و ناسازگاری‌اش با زندگی امروزین ایجاد شده است. می‌توان گفت، ما با شمار زیادی از جوانان و نوجوانان نسل انقلاب مواجه هستیم که امروز در دوران میان‌سالی و ای بسا کهن‌سالی، هنوز با این پرسش مواجه هستند که اساسا چرا در آن راه قدم برداشتند؟ چه شناختی از سیاست و فضای جامعه داشتند؟ خط و ربط سیاسی‌شان را چطور انتخاب کردند؟ و از همه مهم‌تر، آن عزیزانی که از دست دادند، آن یاران و دوستانی که جایی در این مسیر طولانی گرفتار و ناپدید شدند، دقیقا قربانی چه شدند؟

پاسخ به این پرسش‌ها، در یادداشت‌هایی از جنس تحلیل سیاسی، شاید همواره به گزینه‌هایی تقلیل‌گرایانه همچون «اشتباه تاریخی» یا «آرمان‌خواهی» و حتی «انحراف در مسیر» منجر شود؛ اما بستر رمان این ظرفیت را دارد که سویه‌های بیشتری از پیچیدگی‌های جهان واقع را روایت کند. از این منظر گمان می‌کنم رمان کوتاه «خط چهار مترو» می‌تواند دست‌کم یکی از هزاران تجربه قابل روایت باشد.

برای این هفته، در مجموعه «جمعه‌ها با #دیالوگ‌خوانی » به همراه خانم فرهادپور، بخش کوتاهی از رمان را اجرا کردیم که به یک صحنه بازجویی اختصاص دارد. این اجرای کوتاه را می‌توانید از لینک پی‌وست اینستاگرام مشاهده کنید.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
تبدیل دانشگاه به زیرشاخه‌ای از حوزه علمیه
#A129
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
تبدیل دانشگاه به زیرشاخه‌ای از حوزه علمیه
#A129
https://t.me/divanesara/535

آرمان امیری @ArmanParian - پیش از این به برخی تغییر و تحولات در سرفصل دروس رشته علوم سیاسی اشاره کردم. (مراجعه کنید به یادداشت: «آیا انقلاب فرهنگی دومی در راه است؟» t.me/divanesara/533 ) در جریان این تغییر و تحولات و با ادعای «بومی‌سازی»، بخش عمده‌ای از دروس پایه و اصلی رشته‌های علوم انسانی (نظیر واحدهای مبانی جامعه‌شناسی، جامعه‌شناسی ایران، اقتصاد سیاسی ایران و ...) از چارت درسی مقطع کارشناسی حذف شده‌اند و جای خود را به «اندیشه‌های امام خامنه‌ای» یا «دیپلماسی در اسلام» و «قرآن و سیاست» داده‌اند. با این حال، به نظرم می‌رسد بنابر اهدافی که طراحان این تحول در نظر گرفته‌اند، تغییرات در مقطع کارشناسی ارشد از این هم فراتر باشد؛ به نحوی که می‌توان گفت این بار با تغییر سرفصل‌ها مواجه نیستیم، بلکه اساسا بنیان نهاد دانشگاه است که هدف قرار گرفته.

بخشی از جزییات این تحول را «منوچهر محمدی» اعلام کرده است. (اینجا: goo.gl/PswQYM) ایشان در سمت «رئیس کارگروه تحول و ارتقای علوم سیاسی شورای عالی انقلاب فرهنگی» سخن گفتند و در گفت و گویی که با سایت تسنیم داشتند اعلام کردند: «برای دوره کارشناسی ارشد چهار رشته تعریف کردیم که کاملا از هم منفک هستند. یکی از آن‌ها رشته مطالعات سیاسی است و منظور از آن دروسی است که در سه رشته دیگر نمی‌گنجد، مانند سیاست‌گذاری عمومی و جامعه‌شناسی سیاسی، روانشناسی سیاسی و غیره. دوم؛ رشته مطالعات سیاسی اسلامی، این رشته را مخصوص کسانی که مطالعات حوزوی دارند تعریف کردیم و دانشجویان بدون مطالعات حوزوی نمی‌توانند وارد این رشته شوند».

دقت کنید که برای نخستین بار ما با پدیده شگفت‌انگیزی مواجه هستیم که در طرح تحول، رشته‌هایی در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه طراحی شده، که دانشجویان خود دانشگاه‌ها توان راهیابی به آن را ندارند. یعنی از نظر شورای تغییر و تحول، اساسا خروجی دانشگاه‌های کشور کیفیت و صلاحیت کافی برای ادامه تحصیل در برخی رشته‌ها را ندارند. هیچ ربطی هم به ضعف احتمالی در سرفصل‌های قدیمی ندارد؛ بلکه اتفاقا پس از «اصلاحات» حضرات در طرح تحول علوم انسانی، تازه دانشگاه‌های ما به جایی می‌رسند که خودشان توان تربیت دانشجو برای برخی رشته‌های مقطع کارشناسی ارشد را ندارند. اگر کسی می‌خواهد صلاحیت تحصیل در این رشته‌های «دانشگاهی» را داشته باشد باید ابتدا یک سر تشریف ببرد حوزه علمیه قم، آنجا اول مطالعات حوزوی بکند!

پیش از این و در برخی رشته‌ها (نظیر حقوق) سابقه‌ای وجود داشت که برخی تحصیل‌کردگان حوزوی، می‌توانست تحصیلات خود را با یک مدرک دانشگاهی معادل‌سازی کنند. مثلا برای سطحی از تحصیلاتی که در حوزه علمیه داشته‌اند، یک مدرک معادل لیسانس حقوق دریافت کنند تا حق داشته باشند در سطح کارشناسی ارشد دانشگاه‌ها ادامه تحصیل دهند. مشخصا فلسفه آن معادل‌سازی این بود که «تنها کسانی حق ادامه تحصیل و کسب مدارج ارشد دانشگاهی را دارند که از مقدمات تحصیلات و مدارج دانشگاهی برخوردار باشند». یعنی شما هر قدر هم سواد داشته باشید، بدون گرفتن لیسانس، حق ورود به آزمون فوق‌لیسانس را نداشتید. این نشان از سطح استقلال نهاد دانشگاه داشت که هیچ گونه مصلحت سنجی سیاسی هم نمی‌پذیرفت و سبب می‌شد برای سالیان سال، علی‌رغم تغییر سیاست‌ها و دولت‌ها، ایرانیان همچنان به نهاد دانشگاه، آزمون سراسری و تحصیلات دانشگاهی با دیده اعتماد و احترام نگاه کنند.

حالا اما قضیه به کلی دگرگون شده؛ یعنی نه تنها یک عده می‌توانند بدون اخذ مدرک کارشناسی وارد مقطع کارشناسی ارشد بشوند، بلکه اساسا هیچ کس نمی‌تواند از مسیر خود دانشگاه به این رشته کارشناسی ارشد راه پیدا کند. یعنی مجریان طرح تحول تیشه‌ای به ریشه دانشگاه زده‌اند که نهاد دانشگاه صلاحیت تولید دانشجویان خودش در مقطع ارشد را نداشته باشد و برای ابد باید وامدار و زیرمجموعه حوزه علمیه شود. به زبان ساده‌تر، راه ورود به مقاطع ارشد دانشگاهی فقط از دروازه حوزه علمیه می‌گذرد!

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
تصمیمی واقع‌بینانه در مورد معضل اعتیاد
کانال مجمع دیوانگان
@Divanesara
.
تصمیمی واقع‌بینانه در مورد معضل اعتیاد

@Varedeh020
https://t.me/divanesara/537

احمد هاشمی @Ahmdhash - نفس توزیع مواد مخدر دولتی بین معتادان خبر جدیدی نیست، اتفاقی است که از سال‌ها پیش در جریان است، اما اعلام رسمی آن گامی به پیش برای رفع سوءتفاهم‌های چهاردهه‌ای در مبارزه با اعتیاد است.

بر طبق آماری که یکی دو هفته پیش اعلام شد، شمار معتادان دو میلیون و هشتصد و سی هزار نفر است. اعلام این آمار کار شجاعانه‌ای بود. همچنین اذعان به اینکه با توجه به جرم‌انگاری اعتیاد و به‌تبع آن مخفی کردن آن از طرف افراد معتاد، احتمالاً رقم واقعی بیش از این‌هاست. در دولت گذشته این رقم حدود یک‌میلیون نفر عنوان می‌شد! این پنهان‌کاری درباره اعتیاد مختص مراکز رسمی نیست. خانواده‌ها هم بیشتر وقت‌ها به‌جای دنبال راه‌حل گشتن، آن را انکار می‌کنند.

این آمار را بگذارید کنار این مسئله که بر طبق آمارهای جهانی _در ایران آماری وجود ندارد_ چیزی در حدود هشتاد درصد معتادان پس از ترک، دوباره به مصرف روی می‌آورند. این عدد خوش‌بینانه‌ترین رقم و در کشورهایی است که نظام‌های سامان‌یافته‌ای برای حمایت و بازپروری معتادان بهبودیافته دارند. حتی با همین معیار و فرض اینکه تمام این حدود سه میلیون نفر اراده ترک کردن داشته باشند و با فرض اینکه فرد دیگری به چرخه معتادان اضافه نشود، در بلندمدت دست‌کم دو و نیم میلیون نفر معتاد در کشور وجود خواهد داشت. پیامد اعتیاد معضلاتی چون بیماری‌های روانی، دزدی و طلاق است. در نظر بگیرید جامعه‌ای را که بیست سال بعد با سونامی بیماران روانی و مجرمان زندانی و فرزندان طلاق روبه‌رو باشد. با این وصف شاید بتوان گفت مهم‌ترین بحران پیش‌روی کشور، اعتیاد است، حتی در قیاس با بحران آب که دست‌کم راه‌حل غلبه بر آن مشخص است.

شاید باور این موضوع سخت باشد که بسیاری از معتادان از سر یک کنجکاوی ساده و به خاطر نبود آموزش‌های کافی در مدارس و رسانه‌ها به این بیماری دچار شده‌اند. اینکه می‌گوییم بیماری، نه اینکه خود فرد در ابتلا به آن مقصر نباشد، یک فرد دیابتی هم به دلیل رعایت نکردن رژیم غذایی به آن بیماری دچار می‌شود. نوجوانی که زمینه‌های ژنتیکی ابتلا به بیماری اعتیاد را دارد، حتی با یک بار مصرف گرفتار خواهد شد. نوع تربیت هم در مبتلا شدن فرد به اعتیاد مؤثر است. برای نمونه کودکی که تکانشی بار می‌آید، یعنی تمام نیازهایش در لحظه پاسخ داده می‌شود، توانایی به عقب انداختن نیازهایش را نخواهد داشت و کمترین تعداد مصرف او را در معرض اعتیاد قرار می‌دهد.

برای مبارزه با اعتیاد، مانند هر بیماری دیگری باید با از بین بردن زمینه‌های ابتلا به آن جلوی شیوعش را بگیریم. مهم‌ترین کار آموزش مستمر در رسانه‌هاست. تجربه چهل‌ساله نشان داده است وضع مجازات‌ سنگین برای قاچاقچیان تنها این بازار را پرسود می‌کند و بازار پرسود، افراد را به ورود در آن تشویق می‌کند. از طرفی بیشتر کسانی که به زندان می‌افتند نه قاچاقچی، که حمل‌کنندگان مواد در قبال مبلغی ناچیز هستند. نکته دیگر این است که فرد معتاد از زیر سنگ هم شده ماده مخدرش را پیدا می‌کند، پس نتیجه سال‌ها مبارزه با هزینه‌های گزاف مالی و جانی چه بوده است؟

خبر توزیع مواد مخدر موضوع تازه‌ای نیست. در همین تهران در هر خیابانی چندین مرکز ترک اعتیاد وجود دارد، روی تابلوی تمام این‌ها نوشته متادون درمانی. یعنی همین‌که سخنگوی کمیسیون قضایی مجلس اعلام کرد که ظاهراً با آنچه پیش از انقلاب انجام می‌شد _توزیع تریاک_ تفاوت دارد. در این که این روش چقدر درمان محسوب می‌شود و چند درصد افراد می‌توانند دوز موادشان را پایین بیاورند و چند درصد دوباره به همان مصارف سنتی روی می‌آورند بحث زیادی هست، اما دست‌کم این معلوم است که مواد مصرفی ناخالصی ندارد. مصرف آن هم نیاز به صرف وقت و درماندن از کار ندارد. یک درمان نگه‌دارنده است؛ روزی یک قرص. همین یک قرص حاصل تجربه چهار دهه مبارزه با مواد مخدر و نگاه به تجربه جهانی است. چند کشور در حال حاضر مجوز کشت شقایق اولیفرا برای تولید مواد مخدر دارند که تحت نظارت سازمان‌های بین‌المللی به بقیه کشورها صادر می‌کنند. پیش از انقلاب ایران یکی از این کشورها بود، سهمیه‌ای که به دلیل برخوردهای شتاب‌زده اول انقلاب از دست رفت و چند سال است تلاش می‌کنیم دوباره برگردد.

کانال مجمع دیوانگان
@Divanesara
داروینیسم اجتماعی و ملتی که باید شرم کند
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.