ای بید قد خمیده ز یادم نمیروی
آرمان امیری - از میان مخاطبان موسیقی سنتی، به ویژه، عالاقمندان به «مرضیه» و «دلکش»، کمتر کسی میتواند باور کند که چه گستره بزرگی از ترانههایی که سالهای سال از زبان بهترین خوانندگان این کشور شنیده متعلق به یک نفر بودهاند: «رحیم معینی کرمانشاهی»، با تخلصهایی چون «عشقی»، «شوقی»، «امید» و «معینی».
یکی از جالبترین وجوه تصنیفهای معینی کرمانشاهی از نگاه من، شیوه قصهگویی آنها است. جایی که ترانهسرا، در چند بیت محدود تلاش میکند شبهداستانی را روایت کند که بسیاری از اصول قصهگویی را، البته به سبک قصهگویی سنتی ایرانی در درون خود رعایت میکند. در این سبک، قصهگو ابتدا داستانی را روایت میکند و سپس به جمعبندی پند و اندرز و آموزههای اخلاقی داستان خود میپردازد. قدمت این سنت قصهگویی را دستکم میتوان تا زمان شاهنامه فردوسی دنبال کرد. جایی که حکمیم طوس نیز عادت داشت به دنبال روایت هر داستان، به جمعبندی نکات اخلاقی آن بپردازد:
فریدون فرخ فرشته نبود
ز مشک و ز عنبر سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکویی
تو داد و دهش کن فریدون تویی
تصنیفهای معینی کرمانشاهی نیز این دو وجه «قصهگویی تمثیلی» و «جمع بندی اخلاقی» را تا حد زیادی در خود دارند. برای مثال در تصنیف معروف «طاووس» که با صدای «مرضیه» ماندگار شد، قصه از غرور و خودبینی طاووس آغاز میشود و با هویدا شدن پاهای زشتاش به سرانجام میرسد تا زمینه برای اندرز شاعر فراهم شود: «هر کسی در این جهان باشد اسیر زشت و زیبا».
یا در ترانه «سرو و بید»، باز هم با صدای مرضیه، حکایت گفت و گوی دو درخت را میشنویم. «سرو» نمادی از نشاط جوانی و غرور که به خودبینی و فخرفروشیاش میانجامد و در برابر، «بید» به مصداق پیر سرد و گردم چشیدهای که جوان را نصیحت و حتی شماتت میکند.
از میان خوانندگان سرشناس کشور، «مرضیه» و «دلکش»، اصلیترین خوانندگان آثار معینی کرمانشاهی بودند به نحوی که فهرست اشعاری از معینی که با صدای هر یک از این دو ستاره آواز ایران ماندگار شدند بسیار مفصل است:
مرضیه: سنگ خارا / مینای شکسته / خواب نوشین / سنگ صبور / سوز دل / طاقتم ده / بگذر از کوی ما / عشق خود حاشا مکن / دیدی که من غرق گناهم رفتی / دختر کولی در دل شب / رفتم که رفتم / عمر دوباره / سروی و بیدی / دل شیدا / طاووس / مهر منی ماه منی / پیغام من / جای تو خالی / لاله صحرایی / تو بخوان / راه خیال / دل پریشان
دلکش: بازگشت / راز بی فردا / ز نسیم صحر خبر آمد / آشفته حالی / یاد من کن / نگرانم / کودکی / صدای آشنا / سفر کرده / تنها منشین / وای از تنهایی / قصهگو / جدایی / پشامون شدم / بس کن
شمار خوانندگانی که از اشعار معین استفاده کردند بسیار زیاد و البته متنوع است. الاهه، پوران، پروین، کوروس سرهنگزاده، مهستی، بیتا، بنان، داریوش رفیعی، گلپا، عماد رام، نادرگلچین و ...، غالبا در سبک موسیقی سنتی از آثار معینی استفاده کردند. با این حال، ظرفیت ترانهها و تصنیفهای معینی فراتر از آن بود که صرفا در چهارچوب موسیقی سنتی محدود بماند. برای مثال، آلبوم «مست برهوت» دو ترانه معینی را با سبک موسیقی «راک» (هوی متال) به اجرا درآورد: «خانمانسوز بود آتش آهی گاهی» و «اشکی به چشم و در دلم آهی نمانده است».
در موارد بسیار نادری نیز معینی، به سراغ سبک «شعر نو» رفت که اتفاقا یکی از همین اشعار انگشتشماری که به صورت «شعر نو» سرود، به یکی از معروفترین اشعارش بدل شد: *«عجب صبری خدا دارد»* که غالبا آن را با صدای «ستار» به یاد میآورند.
در نهایت، معینی کرمانشاهی، در آستانه ۹۰سالگی، چشم از جهان فرو بست و میراث انبوه و گرانبهایی از ترانه و تصنیف را از خود به جای گذاشت. از لینک زیر میتوانید مجموعهای ارزشمند از ۸۰ اثر معینی را که توسط خوانندگان سرشناس کشور اجرا شده ببینید و همانجا بشنوید. پایانبندی این نوشته را با ابیاتی از خود شاعر به پایان میبریم که همچون وصیتی، مصداق آخرین نصیحت شاعر را دارد:
خون دل بود نصیبم. بسر تربت من
لاله افشان بطرب آمده، مِی نوش کنید
بعد من سوگ مگیرید، نیرزد به خدا
بهر هر زرد رخی، خویش سیه پوش کنید
http://www.parand.se/music-box-moeini-kermanshahi.htm
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
آرمان امیری - از میان مخاطبان موسیقی سنتی، به ویژه، عالاقمندان به «مرضیه» و «دلکش»، کمتر کسی میتواند باور کند که چه گستره بزرگی از ترانههایی که سالهای سال از زبان بهترین خوانندگان این کشور شنیده متعلق به یک نفر بودهاند: «رحیم معینی کرمانشاهی»، با تخلصهایی چون «عشقی»، «شوقی»، «امید» و «معینی».
یکی از جالبترین وجوه تصنیفهای معینی کرمانشاهی از نگاه من، شیوه قصهگویی آنها است. جایی که ترانهسرا، در چند بیت محدود تلاش میکند شبهداستانی را روایت کند که بسیاری از اصول قصهگویی را، البته به سبک قصهگویی سنتی ایرانی در درون خود رعایت میکند. در این سبک، قصهگو ابتدا داستانی را روایت میکند و سپس به جمعبندی پند و اندرز و آموزههای اخلاقی داستان خود میپردازد. قدمت این سنت قصهگویی را دستکم میتوان تا زمان شاهنامه فردوسی دنبال کرد. جایی که حکمیم طوس نیز عادت داشت به دنبال روایت هر داستان، به جمعبندی نکات اخلاقی آن بپردازد:
فریدون فرخ فرشته نبود
ز مشک و ز عنبر سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکویی
تو داد و دهش کن فریدون تویی
تصنیفهای معینی کرمانشاهی نیز این دو وجه «قصهگویی تمثیلی» و «جمع بندی اخلاقی» را تا حد زیادی در خود دارند. برای مثال در تصنیف معروف «طاووس» که با صدای «مرضیه» ماندگار شد، قصه از غرور و خودبینی طاووس آغاز میشود و با هویدا شدن پاهای زشتاش به سرانجام میرسد تا زمینه برای اندرز شاعر فراهم شود: «هر کسی در این جهان باشد اسیر زشت و زیبا».
یا در ترانه «سرو و بید»، باز هم با صدای مرضیه، حکایت گفت و گوی دو درخت را میشنویم. «سرو» نمادی از نشاط جوانی و غرور که به خودبینی و فخرفروشیاش میانجامد و در برابر، «بید» به مصداق پیر سرد و گردم چشیدهای که جوان را نصیحت و حتی شماتت میکند.
از میان خوانندگان سرشناس کشور، «مرضیه» و «دلکش»، اصلیترین خوانندگان آثار معینی کرمانشاهی بودند به نحوی که فهرست اشعاری از معینی که با صدای هر یک از این دو ستاره آواز ایران ماندگار شدند بسیار مفصل است:
مرضیه: سنگ خارا / مینای شکسته / خواب نوشین / سنگ صبور / سوز دل / طاقتم ده / بگذر از کوی ما / عشق خود حاشا مکن / دیدی که من غرق گناهم رفتی / دختر کولی در دل شب / رفتم که رفتم / عمر دوباره / سروی و بیدی / دل شیدا / طاووس / مهر منی ماه منی / پیغام من / جای تو خالی / لاله صحرایی / تو بخوان / راه خیال / دل پریشان
دلکش: بازگشت / راز بی فردا / ز نسیم صحر خبر آمد / آشفته حالی / یاد من کن / نگرانم / کودکی / صدای آشنا / سفر کرده / تنها منشین / وای از تنهایی / قصهگو / جدایی / پشامون شدم / بس کن
شمار خوانندگانی که از اشعار معین استفاده کردند بسیار زیاد و البته متنوع است. الاهه، پوران، پروین، کوروس سرهنگزاده، مهستی، بیتا، بنان، داریوش رفیعی، گلپا، عماد رام، نادرگلچین و ...، غالبا در سبک موسیقی سنتی از آثار معینی استفاده کردند. با این حال، ظرفیت ترانهها و تصنیفهای معینی فراتر از آن بود که صرفا در چهارچوب موسیقی سنتی محدود بماند. برای مثال، آلبوم «مست برهوت» دو ترانه معینی را با سبک موسیقی «راک» (هوی متال) به اجرا درآورد: «خانمانسوز بود آتش آهی گاهی» و «اشکی به چشم و در دلم آهی نمانده است».
در موارد بسیار نادری نیز معینی، به سراغ سبک «شعر نو» رفت که اتفاقا یکی از همین اشعار انگشتشماری که به صورت «شعر نو» سرود، به یکی از معروفترین اشعارش بدل شد: *«عجب صبری خدا دارد»* که غالبا آن را با صدای «ستار» به یاد میآورند.
در نهایت، معینی کرمانشاهی، در آستانه ۹۰سالگی، چشم از جهان فرو بست و میراث انبوه و گرانبهایی از ترانه و تصنیف را از خود به جای گذاشت. از لینک زیر میتوانید مجموعهای ارزشمند از ۸۰ اثر معینی را که توسط خوانندگان سرشناس کشور اجرا شده ببینید و همانجا بشنوید. پایانبندی این نوشته را با ابیاتی از خود شاعر به پایان میبریم که همچون وصیتی، مصداق آخرین نصیحت شاعر را دارد:
خون دل بود نصیبم. بسر تربت من
لاله افشان بطرب آمده، مِی نوش کنید
بعد من سوگ مگیرید، نیرزد به خدا
بهر هر زرد رخی، خویش سیه پوش کنید
http://www.parand.se/music-box-moeini-kermanshahi.htm
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
سیمای متفاوت معشوق در عاشقانههای کوردستان
مجموعه #آوایکوردستان
کانال @divanesara
(آهنگ حاضر را یا از این لینک دریافت کنید: goo.gl/lfRauN و یا به فایل پیوستی که در صفحه منتشر میشود مراجعه کنید)
آرمان امیری - در ادب کهن پارسی، «معشوق» معمولا پریروی ستمگر و عاشقکشی است که بیوفاییهاش آتش به جان عاشق میزند. عاشق در سوگ فراغ و بیمهری معشوق میسوزد و مینالد. عجز و ناتوانی عاشق معمولا از سر فقر و مسکنت است که نمیتواند معشوق را به کف آورد. در مقابل، کار معشوق فقط آن است که از نوک مژگان تیر به قلب عاشق بزند و با خال هندو تاب و توان از کفاش برباید. بدین ترتیب، معشوق شخصیتی منفعل دارد که تمام هویتاش یا در زیبایی خلاصه میشود، یا در غمازی و بیوفایی. از نگاه ناظر تجددگرا، چنین معشوقی هیچ گاه نمیتواند موجودی ارزشمند قلمداد شود و هویتی اجتماعی پیدا کند. تمامی هویت و کارکرد این معشوق، در خلوت تنهایی عاشق و فکر و خیال شبانه او خلاصه میشود. اما تمام معشوقههای ادبیات در این تصاویر خلاصه نمیشوند.
* * *
«شوانپرور»، زاده روستایی در نزدیکی «دیاربکر» ترکیه، از خوانندگان سرشناس کوردستان است. خود را «صدای کوردستان» میخواند و در تمامی سرزمینهای کوردنشین، به هر کجا که میرود سازش را با خود میبرد. اغلب آثار شوانپرور حماسیگونه است و در تحسین مبارزان کرد خوانده شده، اما «عشق همیشه در مراجعه است»!
در عاشقانههای «شوانپرور»، معشوق بیوفای سنگدلی نیست که از داغ هجران و غم فراغش عاشق به ناله درآید. معشوق شوانپرور، زخمی و غمگین است. سوگوار عزیزاناش است. غریب است. مهاجر است. آواره است و بیتاب مام میهن. اساسا معشوق «شوانپرور»، به مانند خود کوردستان، زخم خورده و رنجور است. او همچون مام میهن، در سوگ مردان و کودکان کوردستان نشسته است و بدین ترتیب، لابه شاعر نیز در همدلی با دردی است که معشوق از آن رنج میبرد، درست به مانند دردی که دل تمام مادران کوردستان را میفشارد.
در ترانه «دختر کورد»، شوانپرور موضوع آوارگی و مهاجرت دختران کوردستان را هدف قرار میدهد. دخترانی که باور دارند «گرسنگی در سرزمین مادری بهتر است از سیری در غربت». اما در ترانه حاضر، معشوق دردی عمیقتر نیز دارد. شاعر او را دقیقا به «مادرم کوردستان» تشبیه میکند که به سوگ مردان و کودکان بیگناه نشسته، دلش زخمی و بدون عشق باقی مانده است. معشوق دیگر آن موجود منفعل و خودپسند نیست و داستان این عشق، حکایتی است فراتر از انزواطلبیهای شاعرانهای که به نام «عرفان» ترویج میشوند. معشوق محتاج بخشش سمرقند و بخارا نیست و عاشقش در هوای صحبت او «سر اندازی» نمیکند. اگر کسی میخواهد کمکی به معشوق کرده و دل او را به دست بیاورد، باید به داد مردان و کودکان کوردستان برسد. باید آنها را از مرگ نجات دهد و در یک کلام: باید جلوی جنگ و خشونت و نفرت را بگیرد.
این ترانه، به گویشی خاص و دشوار از زبان کوردی کرمانجی تعلق دارد که بنابر روال معمول این زبان به خطالرسم لاتین نوشته میشود. این گویش در ایران کمتر به کار میرود و از این جهت ترجمه اثر برای ما بسیار دشوار بود. امکان وجود ایراد در این ترجمه وجود دارد. اگر شما ایرادی در متن میبینید و یا میتوانید ما را در ترجمه بهتر یاری کنید ممنون میشویم که با ما تماس بگیرید: ()
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانهام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
محبوب من امروز از دست من خشمگین است
با شکایت، با حسرت، با قلبی یخ بسته
خانم من، بانوی خانه من
برای من دوباره چه اتفاقی افتاد
غم و درد من فراوان شد
خانم من با من بیا
روشنی هر دو چشمان من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگهای من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
میدانم خانم زخمی و بیعشق است
درد مردان و کودکان رنجش میدهد
باور نمی كنم ...
زوری در دست و پای من نمانده است
خانم من، بانوی خانهام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم من، بیا با من
روشنی هر دو چشم من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگهای من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم مانند مادرم كردستان رنج میبرد
کوچک و بزرگ مانند كردها شرمنده شدهاند
Dixwazî bibe wek xaniman / ... (این مصرع را نتوانستیم ترجمه کنیم)
زنده كن مردها و بچهها را
بله تو بر حقی حبیب من
آه دل شوان مانند توست
.
مجموعه #آوایکوردستان
کانال @divanesara
(آهنگ حاضر را یا از این لینک دریافت کنید: goo.gl/lfRauN و یا به فایل پیوستی که در صفحه منتشر میشود مراجعه کنید)
آرمان امیری - در ادب کهن پارسی، «معشوق» معمولا پریروی ستمگر و عاشقکشی است که بیوفاییهاش آتش به جان عاشق میزند. عاشق در سوگ فراغ و بیمهری معشوق میسوزد و مینالد. عجز و ناتوانی عاشق معمولا از سر فقر و مسکنت است که نمیتواند معشوق را به کف آورد. در مقابل، کار معشوق فقط آن است که از نوک مژگان تیر به قلب عاشق بزند و با خال هندو تاب و توان از کفاش برباید. بدین ترتیب، معشوق شخصیتی منفعل دارد که تمام هویتاش یا در زیبایی خلاصه میشود، یا در غمازی و بیوفایی. از نگاه ناظر تجددگرا، چنین معشوقی هیچ گاه نمیتواند موجودی ارزشمند قلمداد شود و هویتی اجتماعی پیدا کند. تمامی هویت و کارکرد این معشوق، در خلوت تنهایی عاشق و فکر و خیال شبانه او خلاصه میشود. اما تمام معشوقههای ادبیات در این تصاویر خلاصه نمیشوند.
* * *
«شوانپرور»، زاده روستایی در نزدیکی «دیاربکر» ترکیه، از خوانندگان سرشناس کوردستان است. خود را «صدای کوردستان» میخواند و در تمامی سرزمینهای کوردنشین، به هر کجا که میرود سازش را با خود میبرد. اغلب آثار شوانپرور حماسیگونه است و در تحسین مبارزان کرد خوانده شده، اما «عشق همیشه در مراجعه است»!
در عاشقانههای «شوانپرور»، معشوق بیوفای سنگدلی نیست که از داغ هجران و غم فراغش عاشق به ناله درآید. معشوق شوانپرور، زخمی و غمگین است. سوگوار عزیزاناش است. غریب است. مهاجر است. آواره است و بیتاب مام میهن. اساسا معشوق «شوانپرور»، به مانند خود کوردستان، زخم خورده و رنجور است. او همچون مام میهن، در سوگ مردان و کودکان کوردستان نشسته است و بدین ترتیب، لابه شاعر نیز در همدلی با دردی است که معشوق از آن رنج میبرد، درست به مانند دردی که دل تمام مادران کوردستان را میفشارد.
در ترانه «دختر کورد»، شوانپرور موضوع آوارگی و مهاجرت دختران کوردستان را هدف قرار میدهد. دخترانی که باور دارند «گرسنگی در سرزمین مادری بهتر است از سیری در غربت». اما در ترانه حاضر، معشوق دردی عمیقتر نیز دارد. شاعر او را دقیقا به «مادرم کوردستان» تشبیه میکند که به سوگ مردان و کودکان بیگناه نشسته، دلش زخمی و بدون عشق باقی مانده است. معشوق دیگر آن موجود منفعل و خودپسند نیست و داستان این عشق، حکایتی است فراتر از انزواطلبیهای شاعرانهای که به نام «عرفان» ترویج میشوند. معشوق محتاج بخشش سمرقند و بخارا نیست و عاشقش در هوای صحبت او «سر اندازی» نمیکند. اگر کسی میخواهد کمکی به معشوق کرده و دل او را به دست بیاورد، باید به داد مردان و کودکان کوردستان برسد. باید آنها را از مرگ نجات دهد و در یک کلام: باید جلوی جنگ و خشونت و نفرت را بگیرد.
این ترانه، به گویشی خاص و دشوار از زبان کوردی کرمانجی تعلق دارد که بنابر روال معمول این زبان به خطالرسم لاتین نوشته میشود. این گویش در ایران کمتر به کار میرود و از این جهت ترجمه اثر برای ما بسیار دشوار بود. امکان وجود ایراد در این ترجمه وجود دارد. اگر شما ایرادی در متن میبینید و یا میتوانید ما را در ترجمه بهتر یاری کنید ممنون میشویم که با ما تماس بگیرید: ()
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانهام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
محبوب من امروز از دست من خشمگین است
با شکایت، با حسرت، با قلبی یخ بسته
خانم من، بانوی خانه من
برای من دوباره چه اتفاقی افتاد
غم و درد من فراوان شد
خانم من با من بیا
روشنی هر دو چشمان من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگهای من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
میدانم خانم زخمی و بیعشق است
درد مردان و کودکان رنجش میدهد
باور نمی كنم ...
زوری در دست و پای من نمانده است
خانم من، بانوی خانهام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم من، بیا با من
روشنی هر دو چشم من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگهای من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم مانند مادرم كردستان رنج میبرد
کوچک و بزرگ مانند كردها شرمنده شدهاند
Dixwazî bibe wek xaniman / ... (این مصرع را نتوانستیم ترجمه کنیم)
زنده كن مردها و بچهها را
بله تو بر حقی حبیب من
آه دل شوان مانند توست
.
تلخ اما ضروری
این فرانسوی مسلمان برای ارسال یک پیام ساده دست به ابتکار جالبی زده است. چشماناش را بسته و روی تکهای مقوا، با اعلام اینکه «یک مسلمان است، اما تروریست نیست» از رهگذرانی که اصلا قادر به دیدن آنها نیست میخواهد که او را در آغوش بکشند. در واقع، با بستن چشماناش نشان میدهد که «چشم بسته» به هموطنان خودش اعتماد دارد و در مقابل از آنان طلب اعتماد متقابل میکند. تمام این ابتکار فقط برای ارسال این پیام ساده است که بگوید «همه مسلمانها تروریست نیستند». قطعا بسیار تلخ است که وضعیت به گونهای پیش برود که شما ناچار باشید بدیهیترین چیزها را مدام به اثبات برسانید. اما خب، واقعیت قرار نیست همیشه شیرین باشد. گاهی باید این ضرورتهای تلخ را پذیرفت و از نو شروع کرد.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
https://www.youtube.com/watch?v=CUzlUWTZwqQ
این فرانسوی مسلمان برای ارسال یک پیام ساده دست به ابتکار جالبی زده است. چشماناش را بسته و روی تکهای مقوا، با اعلام اینکه «یک مسلمان است، اما تروریست نیست» از رهگذرانی که اصلا قادر به دیدن آنها نیست میخواهد که او را در آغوش بکشند. در واقع، با بستن چشماناش نشان میدهد که «چشم بسته» به هموطنان خودش اعتماد دارد و در مقابل از آنان طلب اعتماد متقابل میکند. تمام این ابتکار فقط برای ارسال این پیام ساده است که بگوید «همه مسلمانها تروریست نیستند». قطعا بسیار تلخ است که وضعیت به گونهای پیش برود که شما ناچار باشید بدیهیترین چیزها را مدام به اثبات برسانید. اما خب، واقعیت قرار نیست همیشه شیرین باشد. گاهی باید این ضرورتهای تلخ را پذیرفت و از نو شروع کرد.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
https://www.youtube.com/watch?v=CUzlUWTZwqQ
YouTube
I'am muslim andI'm not a terrorist !!! EMOTIONAL VIDEO Pariz 2015
"Hug me if you trust me, I'm told I'm a terrorist", –Muslim man opens his arms to Parisians All copyright @IntheNOW
تاکسی، شتر یا داعش
توماس فریدمن-ترجمه @MohamadAfkhami
برای نخستین بار در جهان، شتری شبیهسازی شده در یک مرکز تحقیقاتی در دوبی وضع حمل کرد. همزمان در بازارهای عربی، یک استارت آپ محلی در حال شکست دادن تاکسیرانی «اوبر» است.
ممکن است فکر کنید این پروژههای اماراتی (شبیهسازی شتر و استارتآپ تاکسیرانی) هیچ ارتباطی به پاریس ندارند. اما اینطور نیست. با من باشید.
روزنامهای در دوبی از دکتر علیرضا الهاشمی، مدیر اداری مرکز تولید مثل بیوتکنولوژیک دوبی نقل میکند: «انجاز نخستین شتر شبیهسازی شده جهان است که فرزند ۳۸کیلویی سالمی را روز دوم نوامبر به دنیا آورد. انجاز در عربی به معنی «موفقیت» است و در سال ۲۰۰۹ از سلولهای یک شتر مرده شبیهسازی شده بود». پیش از آن و به دنبال اعلام خبر بارداری این شتر، مدیر علمی مرکز، دکتر «نصار وانی» گفته بود: «این مساله ثابت میکند شترهای شبیهسازی شده توان باردار شدن دارند و می توانند مثل هر شتری که به صورت طبیعی به وجود آمده، تولید مثل کنند.»
به علاوه، در همین هفته یک استارتآپ تاکسی رانی عربی به نام کریم، موفق شد شصت میلیون دلار ببیشتر از شرکت «اوبر» در جهان عرب سرمایه جذب کند. این دو شرکت از فنآوریهایی استفاده میکنند که به افراد اجازه میدهد وسایل نقلیه را با یک اپ گوشی کرایه کنند. گزینهای ایدهآل برای عربستان سعودی که در آن زنان اجازه رانندگی ندارند و برای رفتن خودشان و فرزندانشان به جاهای مختلف به راننده نیاز دارند.
بنابراین در حدود هزار مایلی جنوب استارتآپ دولت اسلامی در عراق و سوریه، جایی که جهادیها از تکنولوژی برای پخش اختلال در مقیاس گسترده استفاده میکنند، گروه دیگری از مسلمانان در کشورهای عربی دیگری در حال دستکاری در دنیای شترها و تاکسیها هستند.
پیام؟ بافتاری که اعراب و مسلمانها در آن زندگی میکنند اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از مناطق آنها فقط دو گزینه داشتهاند: «سیسی یا داعش»! مشت آهنین ژنرالها، مثل سیسی در مصر که به دنبال سرکوب هر نوع مخالفتی است یا جنون داعش که مدعی است تنها مسیر رو به جلو، بازگشت دنیای اعراب و مسلمانان به عقب است.
خوشبختانه راه سومی هم وجود دارد: حکومتهای مطلقه، پادشاهیها و تعداد معدودی دموکراسی نحیف که روی مردم خودشان سرمایهگذاری کردهاند و جزایری از نجابت را به وجود آوردهاند. تونس، اردن، لبنان، کردستان، کویت، مراکش و امارات متحده عربی، جایی که هر روز تعداد بیشتری از مسلمانان و عربها امکان درک توان بالقوه خود را مییابند و کرامت و شان خود را نه با اختلال در پاریس و بیروت که با دستکاری در دنیای شترها و تاکسیها به دست میآورند.
شصت سال پیش، دیکتاتورهای شرق آسیا عملا به مردم خودشان گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت اما در عوض به شما بهترین تحصیلات، اقتصاد صادراتمحور و زیرساختهایی را خواهیم داد که با پول میتوان خرید. در نیم قرن، شما طبقه متوسطی خواهید ساخت که به مرور آزادی خود را باز پس میگیرد». شصت سال پیش در جهان عرب دیکتاتورها به مردم خود عملا گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت و در عوض به شما نبرد با اسراییل را خواهبم داد. کالایی پرزرق و برق که حواستان را از فساد و زیادهخواهی ما پرت کند»
این تفاوت، بعد از ۶۰ سال در شرق آسیا به معجزهای اقتصادی بدل شده و انحطاط تمدنی و ناهنجاری اعراب در یمن، لیبی، سوریه و عراق را تسریع کرده است.
—-
نسخه کامل این مقاله در صفحه فیسبوک مجمع دیوانگان قابل دسترسی است
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید @divanesara
توماس فریدمن-ترجمه @MohamadAfkhami
برای نخستین بار در جهان، شتری شبیهسازی شده در یک مرکز تحقیقاتی در دوبی وضع حمل کرد. همزمان در بازارهای عربی، یک استارت آپ محلی در حال شکست دادن تاکسیرانی «اوبر» است.
ممکن است فکر کنید این پروژههای اماراتی (شبیهسازی شتر و استارتآپ تاکسیرانی) هیچ ارتباطی به پاریس ندارند. اما اینطور نیست. با من باشید.
روزنامهای در دوبی از دکتر علیرضا الهاشمی، مدیر اداری مرکز تولید مثل بیوتکنولوژیک دوبی نقل میکند: «انجاز نخستین شتر شبیهسازی شده جهان است که فرزند ۳۸کیلویی سالمی را روز دوم نوامبر به دنیا آورد. انجاز در عربی به معنی «موفقیت» است و در سال ۲۰۰۹ از سلولهای یک شتر مرده شبیهسازی شده بود». پیش از آن و به دنبال اعلام خبر بارداری این شتر، مدیر علمی مرکز، دکتر «نصار وانی» گفته بود: «این مساله ثابت میکند شترهای شبیهسازی شده توان باردار شدن دارند و می توانند مثل هر شتری که به صورت طبیعی به وجود آمده، تولید مثل کنند.»
به علاوه، در همین هفته یک استارتآپ تاکسی رانی عربی به نام کریم، موفق شد شصت میلیون دلار ببیشتر از شرکت «اوبر» در جهان عرب سرمایه جذب کند. این دو شرکت از فنآوریهایی استفاده میکنند که به افراد اجازه میدهد وسایل نقلیه را با یک اپ گوشی کرایه کنند. گزینهای ایدهآل برای عربستان سعودی که در آن زنان اجازه رانندگی ندارند و برای رفتن خودشان و فرزندانشان به جاهای مختلف به راننده نیاز دارند.
بنابراین در حدود هزار مایلی جنوب استارتآپ دولت اسلامی در عراق و سوریه، جایی که جهادیها از تکنولوژی برای پخش اختلال در مقیاس گسترده استفاده میکنند، گروه دیگری از مسلمانان در کشورهای عربی دیگری در حال دستکاری در دنیای شترها و تاکسیها هستند.
پیام؟ بافتاری که اعراب و مسلمانها در آن زندگی میکنند اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از مناطق آنها فقط دو گزینه داشتهاند: «سیسی یا داعش»! مشت آهنین ژنرالها، مثل سیسی در مصر که به دنبال سرکوب هر نوع مخالفتی است یا جنون داعش که مدعی است تنها مسیر رو به جلو، بازگشت دنیای اعراب و مسلمانان به عقب است.
خوشبختانه راه سومی هم وجود دارد: حکومتهای مطلقه، پادشاهیها و تعداد معدودی دموکراسی نحیف که روی مردم خودشان سرمایهگذاری کردهاند و جزایری از نجابت را به وجود آوردهاند. تونس، اردن، لبنان، کردستان، کویت، مراکش و امارات متحده عربی، جایی که هر روز تعداد بیشتری از مسلمانان و عربها امکان درک توان بالقوه خود را مییابند و کرامت و شان خود را نه با اختلال در پاریس و بیروت که با دستکاری در دنیای شترها و تاکسیها به دست میآورند.
شصت سال پیش، دیکتاتورهای شرق آسیا عملا به مردم خودشان گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت اما در عوض به شما بهترین تحصیلات، اقتصاد صادراتمحور و زیرساختهایی را خواهیم داد که با پول میتوان خرید. در نیم قرن، شما طبقه متوسطی خواهید ساخت که به مرور آزادی خود را باز پس میگیرد». شصت سال پیش در جهان عرب دیکتاتورها به مردم خود عملا گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت و در عوض به شما نبرد با اسراییل را خواهبم داد. کالایی پرزرق و برق که حواستان را از فساد و زیادهخواهی ما پرت کند»
این تفاوت، بعد از ۶۰ سال در شرق آسیا به معجزهای اقتصادی بدل شده و انحطاط تمدنی و ناهنجاری اعراب در یمن، لیبی، سوریه و عراق را تسریع کرده است.
—-
نسخه کامل این مقاله در صفحه فیسبوک مجمع دیوانگان قابل دسترسی است
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید @divanesara
👍1
تاکسیرانهای پاریس و طراز اخلاقی ما
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، محمدعلی نجفی گفت: «ای کاش ما بتوانیم انسانی با طراز غربی تربیت کنیم»! چنین اظهار نظر عجیبی طبیعتا به مزاق مجلس اصولگرا خوش نیامد و گزینه پیشنهادی دولت برای وزارت آموزش و پرورش بود نتوانست رای اعتماد لازم را به دست آورد. طبیعتا، رویکرد ملاک قرار دادن «انسان طراز غربی» همچنان از آموزش و پرورش ما دور باقی ماند، اما شاید بتوانیم به این ملاک بیشتر فکر کنیم.
در خبرها آمده، پس از وقوع حملات تروریستی در پاریس، تاکسیهای شهر مردم را به صورت رایگان جابجا کردهاند تا هرچه سریعتر به مقصد خود برسند. نشریه «ایندیپندنت» با تیتر «تاکسیهای رایگان و درهای باز» واکنش پاریسیها به حملات تروریستی را پوشش داده است و اضافه کرده: برخی دیگر از شهروندان نیز درهای خانههای خود را به روی غریبههای وحشتزدهای که نتوانستند خود را به مکانی امن برسانند باز کردهاند. (+)
اجازه بدهید حتی برای یک مقایسه فرضی هم نفوس بد نزنیم و به حادثهای مشابه در تهران فکر نکنیم. به جای آن میشود به وقوع یک رگبار سیلآسا فکر کرد که اتفاقا این روزها زیاد رخ میدهد و نخستین پیامدی که به همراه دارد، گره وحشتناک ترافیکی و صف بلند تاکسیهایی است که پیش روی صفی از مسافران آبکشیده و گرفتار، با نرخهای چند برابر فریاد میزنند «دربست»!
اگر بخواهیم از تعمیم جزء به کل مشاهدات شخصی فاصله بگیریم و به ملاکی علمیتر استناد کنیم، شاید نتیجه پژوهش دو استاد ایرانی بتواند منبع قابل استنادتری به حساب آید.* آقایان «شهرزاد رحمان» و «عباس عسکری» با تحقیق در معیارهای اخلاقی اسلام، ۱۱۳ شاخص مورد تاکید همچون «شرافت، احترام به مقام انسان، تعهد و مسوولیت انسان، عدالت، حقوق مالکیت، حرمت ربا، پاکی از فساد و ...» را استخراج کردهاند. سپس بر اساس این شاخصها کشورهای جهان را مورد بررسی و رتبهبندی قرار دادهاند. نتیجه کار قابل توجه است: با معیارهای اسلامی استخراج شده در این پژوهش، «مسلمانترین» کشور جهان، «نیوزیلند» است و لوکزامبورگ و کشورهای اسکاندیناوی در جایگاه بعدی قرار میگیرند! در میان ۳۷ کشور نخست جهان نام هیچ کشور مسلمانی به چشم نمیخورد و تنها کشور مالزی است که جایگاه ۳۸ را به خود اختصاص میدهد. میانگین رتبه کشورهای اسلامی ۱۳۹ و جایگاه ایران ۱۶۳ است!
به نظر میرسد آن انسان «طراز غربی» که آقای نجفی افسوساش را میخورد، حتی با ملاکهای اسلامی نیز نمونهای قابل اعتنا و حتی مطلوب از اخلاقگرایی است که به هر دلیلی در کشور ما وجه غالب و دستبالا را پیدا نکرده است.
پینوشت:
* مرجع آمارها و محتوای پژوهش مورد اشاره: مجله «ایران فردا»، دور جدید، شماره ۲، تیرماه ۹۳
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، محمدعلی نجفی گفت: «ای کاش ما بتوانیم انسانی با طراز غربی تربیت کنیم»! چنین اظهار نظر عجیبی طبیعتا به مزاق مجلس اصولگرا خوش نیامد و گزینه پیشنهادی دولت برای وزارت آموزش و پرورش بود نتوانست رای اعتماد لازم را به دست آورد. طبیعتا، رویکرد ملاک قرار دادن «انسان طراز غربی» همچنان از آموزش و پرورش ما دور باقی ماند، اما شاید بتوانیم به این ملاک بیشتر فکر کنیم.
در خبرها آمده، پس از وقوع حملات تروریستی در پاریس، تاکسیهای شهر مردم را به صورت رایگان جابجا کردهاند تا هرچه سریعتر به مقصد خود برسند. نشریه «ایندیپندنت» با تیتر «تاکسیهای رایگان و درهای باز» واکنش پاریسیها به حملات تروریستی را پوشش داده است و اضافه کرده: برخی دیگر از شهروندان نیز درهای خانههای خود را به روی غریبههای وحشتزدهای که نتوانستند خود را به مکانی امن برسانند باز کردهاند. (+)
اجازه بدهید حتی برای یک مقایسه فرضی هم نفوس بد نزنیم و به حادثهای مشابه در تهران فکر نکنیم. به جای آن میشود به وقوع یک رگبار سیلآسا فکر کرد که اتفاقا این روزها زیاد رخ میدهد و نخستین پیامدی که به همراه دارد، گره وحشتناک ترافیکی و صف بلند تاکسیهایی است که پیش روی صفی از مسافران آبکشیده و گرفتار، با نرخهای چند برابر فریاد میزنند «دربست»!
اگر بخواهیم از تعمیم جزء به کل مشاهدات شخصی فاصله بگیریم و به ملاکی علمیتر استناد کنیم، شاید نتیجه پژوهش دو استاد ایرانی بتواند منبع قابل استنادتری به حساب آید.* آقایان «شهرزاد رحمان» و «عباس عسکری» با تحقیق در معیارهای اخلاقی اسلام، ۱۱۳ شاخص مورد تاکید همچون «شرافت، احترام به مقام انسان، تعهد و مسوولیت انسان، عدالت، حقوق مالکیت، حرمت ربا، پاکی از فساد و ...» را استخراج کردهاند. سپس بر اساس این شاخصها کشورهای جهان را مورد بررسی و رتبهبندی قرار دادهاند. نتیجه کار قابل توجه است: با معیارهای اسلامی استخراج شده در این پژوهش، «مسلمانترین» کشور جهان، «نیوزیلند» است و لوکزامبورگ و کشورهای اسکاندیناوی در جایگاه بعدی قرار میگیرند! در میان ۳۷ کشور نخست جهان نام هیچ کشور مسلمانی به چشم نمیخورد و تنها کشور مالزی است که جایگاه ۳۸ را به خود اختصاص میدهد. میانگین رتبه کشورهای اسلامی ۱۳۹ و جایگاه ایران ۱۶۳ است!
به نظر میرسد آن انسان «طراز غربی» که آقای نجفی افسوساش را میخورد، حتی با ملاکهای اسلامی نیز نمونهای قابل اعتنا و حتی مطلوب از اخلاقگرایی است که به هر دلیلی در کشور ما وجه غالب و دستبالا را پیدا نکرده است.
پینوشت:
* مرجع آمارها و محتوای پژوهش مورد اشاره: مجله «ایران فردا»، دور جدید، شماره ۲، تیرماه ۹۳
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
در چند ساعتی آخرالزمان
محمد افخمی (@Mohamad_Afkhami): جان کندی کمتر از سه سال رییس جمهور ایالات متحده بود. با این حال آنقدر اتفاق با نام او و خانوادهاش عجین شده است که بسیاری از آنها در برابر حادثه ترورش و شایعات درباره روابطش با «مرلین مونرو» کمرنگ شدهاند. از جمله مهمترین این اتفاقات بحران موشکی کوبا (معروف به بحران اکتبر) است.
سال ۱۹۶۲، «استنلی کوبریک» درگیر ساخت فیلمی بود با نام «دکتر استرنجلاو: یا چگونه تصمیم گرفتم نگران نباشم و به بمب عشق بوزم» . کمدی تلخی درباره مذاکرات هستهای ایالات متحده و شوروی؛ آن هم درست در زمانی که در کمتر از بیست و چهار ساعت ممکن است جهان به خاطر سوتفاهم پیش آمده برای یک مامور آمریکایی نابود شود! در همان روزها و در دنیای واقعی نیز مجموعه اتفاقات محیرالعقولتری در حال وقوع بود. طرح «خلیج خوکها»ی ایلات متحده برای ساقط کردن رژیم انقلابی کاسترو در کوبا شکست خورد. به دنبال آن، شوروی تصمیم گرفت از فرصت پیش آمده استفاده کند و مقادیر زیادی موشک با قابلیت حمل کلاهک هستهای را مخفیانه به کوبا منتقل کند. «نیکیتا خروشچف»، رهبر وقت شوروی که «کندی» را فردی متزلزل تصور میکرد، امیدوار بود بعد از استقرار موشکها آمریکا در عمل انجام شده قرار بگیرد. اما پیش از پایان انتقال موشکها، سازمانهای جاسوسی ایالات متحده، از مساله مطلع شدند. در روز ۱۵ اکتبر و با تاخیری بیش از حد، رییس جمهور در جریان این مساله قرار گرفت.
بلافاصله سران وزارت دفاع آمریکا برای بررسی مساله گردهم آمدند. شش گزینه بررسی شد: ۱-تن دادن به مساله و پرهیز از هر نوع اقدام متقابل، ۲- توسل به راه حل دیپلماتیک با شوروی، ۳-تلاش برای اغوای «فیدل کاسترو»، رهبر کوبا، ۴-حمله زمینی به خاک کوبا ۵-حمله هوایی به موشکها و ۶-قرنطینه دریایی و مانع شدن از ورود موشکها به کوبا. در نهایت، حاضرین روی گزینه حمله زمینی همه جانبه به کوبا اجماع کردند. آنها معتقد بودند شوروی در این جنگ دخالت نمیکند. جان کندی اما، نسبت به این مساله خوشبین نبود. او حتی باور داشت حمله هوایی به کوبا، شوروی را به فتح آلمان تحریک میکند. (آن زمان تنها چند هفته از ساخت دیوار برلین میگذشت) سه روز بعد، وزیر امور خارجه شوروی در دیداری با کندی، مساله موشکها را انکار کرد و مدعی شد ادوات نظامیای که در اختیار کوبا قرار گرفته، تنها کاربرد دفاعی دارد.
روز ۲۲ اکتبر و پس از انتقال پیام به رهبران کانادا، بریتانیا، آلمان غربی، فرانسه و شوروی، جان کندی در پیامی تلویزیونی هشدار داد «هر اقدام نظامی از جانب کوبا علیه هر کشوری، به منزله اعلان جنگ از طرف شوروی به ایالات متحده است» او همچنین اعلام کرد از ورود کشتیهایی که حامل سلاحهای تهاجمی به کوبا باشند، جلوگیری خواهد شد. بحران شدت گرفت. نکیتیا خروشچف در تلگرامی به کندی اعلام کرد شوروی در برابر درخواستهای آمریکا کوتاه نخواهد آمد و با حمایت چین از کوبا، جهان به دو قطبیترین حالت خود از زمان پایان جنگ جهانی دوم وارد شد. سه روز بعد ایالات متحده آماده حمله همهجانبه هستهای به اتحاد جماهیر شوروی بود. از طرف دیگر، شوروی نیز موشکهای خود را برای حمله به آمریکا تدارک میدید. اما مذاکرات پنهان همچنان جریان داشت. در غروب ۲۶ اکتبر نامهای از خروشچف به دست کندی رسید. خروشچف پیشنهاداتی برای کاهش بحران داده بود و فردای آن روز رادیو مسکو شرط دیگری برای پایان بحران مطرح کرد. چند ساعت بعد و با رسیدن پیام دیگری از خروشچف به نظر میرسید شرط شوروی برای پایان دادن به بحران، برداشتن سامانه موشکی امریکا از ترکیه و ایتالیاست. کندی در پاسخ در پیامی از خروشچف خواست تا پایان مذاکرات، تجهیز و آمادهسازی موشکها متوقف شود. در پایان آن روز، نخستین پاسخ رسمی ایالات متحده به شوروی فرستاده شد.
در اسنادی که بعدا در اختیار عموم قرار گرفت، ۲۷ اکتبر از نظر هر دو طرف، نزدیکترین روز به آخرالزمان بود. ایالات متحده به متحدینش در ناتو اعلام کرده بود که ممکن است آمریکا به زودی دست به هر اقدام نظامیای بزند. کاسترو در نامهای به خروشچف از او خواسته بود در صورت حمله ایالات متحده به کوبا، با حمله هستهای یک بار برای همیشه شر آنها را از روی زمین کم کند.
فردای آن روز مذاکرات به نتیجه رسید و بحران پایان یافت. شوروی موشکها را از کوبا بازگرداند. در بخش مخفیانه توافق ایالات متحده متعهد شد مرزهای کوبا را به رسمیت بشناسد و موشکهای خود را از ترکیه و ایتالیا خارج کند. تمدن بشری تا آستانه بزرگترین سقوط قابل تصور پیش رفت و در نهایت به سلامت به حیات خود ادامه داد. اما موثرترین بازیگران این بزنگاه تاریخی، آنقدر خوششانس نبودند. یک سال بعد جان کندی به قتل رسید و کمتر از دو سال بعد، خروشچف به دنبال یک کودتای درون حزبی از سمت خود برکنار شد.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
محمد افخمی (@Mohamad_Afkhami): جان کندی کمتر از سه سال رییس جمهور ایالات متحده بود. با این حال آنقدر اتفاق با نام او و خانوادهاش عجین شده است که بسیاری از آنها در برابر حادثه ترورش و شایعات درباره روابطش با «مرلین مونرو» کمرنگ شدهاند. از جمله مهمترین این اتفاقات بحران موشکی کوبا (معروف به بحران اکتبر) است.
سال ۱۹۶۲، «استنلی کوبریک» درگیر ساخت فیلمی بود با نام «دکتر استرنجلاو: یا چگونه تصمیم گرفتم نگران نباشم و به بمب عشق بوزم» . کمدی تلخی درباره مذاکرات هستهای ایالات متحده و شوروی؛ آن هم درست در زمانی که در کمتر از بیست و چهار ساعت ممکن است جهان به خاطر سوتفاهم پیش آمده برای یک مامور آمریکایی نابود شود! در همان روزها و در دنیای واقعی نیز مجموعه اتفاقات محیرالعقولتری در حال وقوع بود. طرح «خلیج خوکها»ی ایلات متحده برای ساقط کردن رژیم انقلابی کاسترو در کوبا شکست خورد. به دنبال آن، شوروی تصمیم گرفت از فرصت پیش آمده استفاده کند و مقادیر زیادی موشک با قابلیت حمل کلاهک هستهای را مخفیانه به کوبا منتقل کند. «نیکیتا خروشچف»، رهبر وقت شوروی که «کندی» را فردی متزلزل تصور میکرد، امیدوار بود بعد از استقرار موشکها آمریکا در عمل انجام شده قرار بگیرد. اما پیش از پایان انتقال موشکها، سازمانهای جاسوسی ایالات متحده، از مساله مطلع شدند. در روز ۱۵ اکتبر و با تاخیری بیش از حد، رییس جمهور در جریان این مساله قرار گرفت.
بلافاصله سران وزارت دفاع آمریکا برای بررسی مساله گردهم آمدند. شش گزینه بررسی شد: ۱-تن دادن به مساله و پرهیز از هر نوع اقدام متقابل، ۲- توسل به راه حل دیپلماتیک با شوروی، ۳-تلاش برای اغوای «فیدل کاسترو»، رهبر کوبا، ۴-حمله زمینی به خاک کوبا ۵-حمله هوایی به موشکها و ۶-قرنطینه دریایی و مانع شدن از ورود موشکها به کوبا. در نهایت، حاضرین روی گزینه حمله زمینی همه جانبه به کوبا اجماع کردند. آنها معتقد بودند شوروی در این جنگ دخالت نمیکند. جان کندی اما، نسبت به این مساله خوشبین نبود. او حتی باور داشت حمله هوایی به کوبا، شوروی را به فتح آلمان تحریک میکند. (آن زمان تنها چند هفته از ساخت دیوار برلین میگذشت) سه روز بعد، وزیر امور خارجه شوروی در دیداری با کندی، مساله موشکها را انکار کرد و مدعی شد ادوات نظامیای که در اختیار کوبا قرار گرفته، تنها کاربرد دفاعی دارد.
روز ۲۲ اکتبر و پس از انتقال پیام به رهبران کانادا، بریتانیا، آلمان غربی، فرانسه و شوروی، جان کندی در پیامی تلویزیونی هشدار داد «هر اقدام نظامی از جانب کوبا علیه هر کشوری، به منزله اعلان جنگ از طرف شوروی به ایالات متحده است» او همچنین اعلام کرد از ورود کشتیهایی که حامل سلاحهای تهاجمی به کوبا باشند، جلوگیری خواهد شد. بحران شدت گرفت. نکیتیا خروشچف در تلگرامی به کندی اعلام کرد شوروی در برابر درخواستهای آمریکا کوتاه نخواهد آمد و با حمایت چین از کوبا، جهان به دو قطبیترین حالت خود از زمان پایان جنگ جهانی دوم وارد شد. سه روز بعد ایالات متحده آماده حمله همهجانبه هستهای به اتحاد جماهیر شوروی بود. از طرف دیگر، شوروی نیز موشکهای خود را برای حمله به آمریکا تدارک میدید. اما مذاکرات پنهان همچنان جریان داشت. در غروب ۲۶ اکتبر نامهای از خروشچف به دست کندی رسید. خروشچف پیشنهاداتی برای کاهش بحران داده بود و فردای آن روز رادیو مسکو شرط دیگری برای پایان بحران مطرح کرد. چند ساعت بعد و با رسیدن پیام دیگری از خروشچف به نظر میرسید شرط شوروی برای پایان دادن به بحران، برداشتن سامانه موشکی امریکا از ترکیه و ایتالیاست. کندی در پاسخ در پیامی از خروشچف خواست تا پایان مذاکرات، تجهیز و آمادهسازی موشکها متوقف شود. در پایان آن روز، نخستین پاسخ رسمی ایالات متحده به شوروی فرستاده شد.
در اسنادی که بعدا در اختیار عموم قرار گرفت، ۲۷ اکتبر از نظر هر دو طرف، نزدیکترین روز به آخرالزمان بود. ایالات متحده به متحدینش در ناتو اعلام کرده بود که ممکن است آمریکا به زودی دست به هر اقدام نظامیای بزند. کاسترو در نامهای به خروشچف از او خواسته بود در صورت حمله ایالات متحده به کوبا، با حمله هستهای یک بار برای همیشه شر آنها را از روی زمین کم کند.
فردای آن روز مذاکرات به نتیجه رسید و بحران پایان یافت. شوروی موشکها را از کوبا بازگرداند. در بخش مخفیانه توافق ایالات متحده متعهد شد مرزهای کوبا را به رسمیت بشناسد و موشکهای خود را از ترکیه و ایتالیا خارج کند. تمدن بشری تا آستانه بزرگترین سقوط قابل تصور پیش رفت و در نهایت به سلامت به حیات خود ادامه داد. اما موثرترین بازیگران این بزنگاه تاریخی، آنقدر خوششانس نبودند. یک سال بعد جان کندی به قتل رسید و کمتر از دو سال بعد، خروشچف به دنبال یک کودتای درون حزبی از سمت خود برکنار شد.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
👍1
پروپاگاندای سیبزمینی!
آرمان امیری @ArmanParian - داستان «دولت سیبزمینی» آشناتر از آن است که نیازی به توضیح داشته باشد. با این حال، اگر تا کنون تصور میشد سیاستورزی با «سیبزمینی» مختص دولتی پوپولیست بود که در آستانه انتخابات میخواست به هر طریق ممکن اذهان تودههای مردم را منحرف کند، حالا باید گفت این شیوه عجیب چنان در رگ و پی جریان دلواپسان ریشه دوانده که به این سادگی از آن چشم نمیپوشند!
هفته گذشته، «مهدی کوچکزاده» در جلسه مجلس نسبت به امحای هزار و هفتصد تن سیبزمینی تذکری داد و در جریان تذکر برخی مسوولان دولتی را به دلیل این اقدام «بیشرف» خواند. تذکر آقای کوچکزاده از جانب رییس مجلس «بیموقع» خوانده شد و در واکنش به این تصمیم نماینده معترض استعفایی را که تاریخاش متعلق به یک هفته پیش بود تقدیم هیات رییسه کرد. این جنجال در خانه ملت، بلافاصله بازتاب گستردهای در رسانهها و شبکههای مجازی داشت. همین روز گذشته کاربری برای خود من کامنت گذاشت: «یادتونه تو دولت احمدینژاد سیبزمینیهای اضافی رو بین مردم پخش کرد؟ ولی این دولت هزار و هفصد تن سیب زمینی رو زیر خاک کردن که کرم ها بخورند».
به نظر میرسد آقای کوچکزاده در هدف خود برای تحریک افکار تودههای مردم نسبت به حیف و میل منابعی که میتوانست برای بسیاری از اقشار فرودست حیاتی محسوب شود موفق عمل کرده، اما واقعیت مساله چیست؟
مجلس دستور پیگیری مساله را صادر کرد و خیلی زود مشخص شد که موضوع امحای سیبزمینی مساله جدیدی نیست. غلامعلی جعفرزاده، عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت اسنادی را در تارنمای «خانه ملت» منتشر کرد که نشان میدهد در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۷ نیز دستور نابودی همین مقدار سیبزمینی صادر شده است. (icana.ir/Fa/News/289020) «غلامرضا نوری» نماینده بستان توضیح داد که امحای این مقدار سیبزمینی به دلیل کیفیت پایین و فاسد شدن آن صورت گرفته و تقریبا هر سال هم همین کار صورت میگیرد. (icana.ir/Fa/News/288870) در نهایت، «محمدمهدی برومندی»، سخنگوی کمیسیون کشاورزی با تایید فاسد بودن سیبزمینیهای معدوم شده، اسنادی منتشر کرد که نشان میدهد همین امسال هم میان خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، سیبزمینی رایگان توزیع شده است. (icana.ir/Fa/News/288930)
بدین ترتیب میتوان گفت که اسناد کاملا مشخص دولتی حکایت از آن دارند که نه روال کار گذشته تغییری کرده و نه تخلف و یا حیف و میلی صورت گرفته است. تفاوت ماجرا صرفا در این است که علاقمندان به سیاستورزی با اتکا به سیبزمینی، دیروز در مسند دولت قرار داشتند و پروپاگاندای خود را روی توزیع رایگان سیبزمینی متمرکز کرده بودند، اما امروز در جایگاه منتقد قرار گرفتهاند و خبر معدومسازی بخش دیگری از سیبزمینیها را پررنگ میکنند.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - داستان «دولت سیبزمینی» آشناتر از آن است که نیازی به توضیح داشته باشد. با این حال، اگر تا کنون تصور میشد سیاستورزی با «سیبزمینی» مختص دولتی پوپولیست بود که در آستانه انتخابات میخواست به هر طریق ممکن اذهان تودههای مردم را منحرف کند، حالا باید گفت این شیوه عجیب چنان در رگ و پی جریان دلواپسان ریشه دوانده که به این سادگی از آن چشم نمیپوشند!
هفته گذشته، «مهدی کوچکزاده» در جلسه مجلس نسبت به امحای هزار و هفتصد تن سیبزمینی تذکری داد و در جریان تذکر برخی مسوولان دولتی را به دلیل این اقدام «بیشرف» خواند. تذکر آقای کوچکزاده از جانب رییس مجلس «بیموقع» خوانده شد و در واکنش به این تصمیم نماینده معترض استعفایی را که تاریخاش متعلق به یک هفته پیش بود تقدیم هیات رییسه کرد. این جنجال در خانه ملت، بلافاصله بازتاب گستردهای در رسانهها و شبکههای مجازی داشت. همین روز گذشته کاربری برای خود من کامنت گذاشت: «یادتونه تو دولت احمدینژاد سیبزمینیهای اضافی رو بین مردم پخش کرد؟ ولی این دولت هزار و هفصد تن سیب زمینی رو زیر خاک کردن که کرم ها بخورند».
به نظر میرسد آقای کوچکزاده در هدف خود برای تحریک افکار تودههای مردم نسبت به حیف و میل منابعی که میتوانست برای بسیاری از اقشار فرودست حیاتی محسوب شود موفق عمل کرده، اما واقعیت مساله چیست؟
مجلس دستور پیگیری مساله را صادر کرد و خیلی زود مشخص شد که موضوع امحای سیبزمینی مساله جدیدی نیست. غلامعلی جعفرزاده، عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت اسنادی را در تارنمای «خانه ملت» منتشر کرد که نشان میدهد در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۷ نیز دستور نابودی همین مقدار سیبزمینی صادر شده است. (icana.ir/Fa/News/289020) «غلامرضا نوری» نماینده بستان توضیح داد که امحای این مقدار سیبزمینی به دلیل کیفیت پایین و فاسد شدن آن صورت گرفته و تقریبا هر سال هم همین کار صورت میگیرد. (icana.ir/Fa/News/288870) در نهایت، «محمدمهدی برومندی»، سخنگوی کمیسیون کشاورزی با تایید فاسد بودن سیبزمینیهای معدوم شده، اسنادی منتشر کرد که نشان میدهد همین امسال هم میان خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، سیبزمینی رایگان توزیع شده است. (icana.ir/Fa/News/288930)
بدین ترتیب میتوان گفت که اسناد کاملا مشخص دولتی حکایت از آن دارند که نه روال کار گذشته تغییری کرده و نه تخلف و یا حیف و میلی صورت گرفته است. تفاوت ماجرا صرفا در این است که علاقمندان به سیاستورزی با اتکا به سیبزمینی، دیروز در مسند دولت قرار داشتند و پروپاگاندای خود را روی توزیع رایگان سیبزمینی متمرکز کرده بودند، اما امروز در جایگاه منتقد قرار گرفتهاند و خبر معدومسازی بخش دیگری از سیبزمینیها را پررنگ میکنند.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
حکایت کفنپوشیهای اصولگرایانه!
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، دکتر محمود سریعالقلم، در انتقاد از برخی رویکردهای پوپولیستی صدا و سیما گفت: «تربیت عقلی در خانواده و مدرسه بسیاری ضعیف است. در نتیجه ما احساسی، غریزی و پوپولیستی تربیت میشویم. صدا و سیمای ما هم متاسفانه به این جریان کمک میکند. از یک لبوفروش یا راننده تاکسی که تمام روز را سرگرم حل مشکلات معیشتیاش است، درباره جریان هستهای نظرخواهی میکند. بنابراین صدا و سیما اصالتا یک نهاد پوپولیستی است و به جلوگیری از رشد عقلی و استدلالی جامعه کمک میکند». صحبت جناب سریعالقلم، مشخصا بحث «تخصصگرایی» بود و در چهارچوب ادب، هیچ گونه رنگ و بوی توهینآمیزی نداشت. با این حال، سمت مشاورت ایشان در دولت جدید سبب شد تا همین اظهارات با پرچم «توهین به تاکسیرانها به قائلهای در جناح مخالف دولت بدل شود. کار را به راهپیمایی تاکسیرانها هم کشاندند. (البته خوشبختانه اینبار کار به کفن پوشیدن نرسید و از این نظر شاید بتوان گفت تیتر کمی اغراق کرده!) رجا نیوز از «توهین و تحقیر» ملت ایران مرثیهسرایی میکرد (goo.gl/xSWY5r) و مشرق نیوز، رد پای «راز توهین به تاکسیرانها» را تا وزارت خارجه آمریکا دنبال کرد! (goo.gl/ieZTZD)
دو سال بعد، یکی از اعضای این اردوگاه اصولگرای حامی اقشار «ملت ایران»، در توجیه «اردوکشی خیابانی» و حمله به یک همایش قانونی و دارای مجوز خود گفت: «ممکن است وزارت کشور بخواهد به چوپانها هم مجوز بدهد. وزارت کشور غلط کردهاست چنین مجوزی داده است». (goo.gl/2gKcY9)
مساله این نیست که چون این یکی هم توهین کرده، پس توهین آن یکی اشکالی ندارد. یا اینکه «چرا شما به توهین آن یکی واکنش نشان دادید اما به توهین این یکی واکنش نشان نمیدهید». مساله این است که «نظرسنجی از تاکسیرانها در مورد موضوعات تخصصی انرژی هستهای اساسا رویکردی پوپولیستی است» (یعنی صحبتهای سریعالقلم درست و دقیق بود) اما «چوپانها هم حق تجمع دارند و وزارت کشور باید به اینها هم مجوز بدهد». (یعنی توهین اخیر، با کلماتی سخیف از جنس «غلط کرده» ناشی از اجحاف در حق طبیعی چوپانها برای تجمع است) از پس این دوگانه است که بهتر میتوان دریافت کفنپوشی اصولگرایان، نه فقط به دلیل «سیاستبازی» و یک سویه رفتار کردن، بلکه به دلیل «ذات نادرست»ی که در پس انتخابهاشان قرار دارد نکوهیده است.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، دکتر محمود سریعالقلم، در انتقاد از برخی رویکردهای پوپولیستی صدا و سیما گفت: «تربیت عقلی در خانواده و مدرسه بسیاری ضعیف است. در نتیجه ما احساسی، غریزی و پوپولیستی تربیت میشویم. صدا و سیمای ما هم متاسفانه به این جریان کمک میکند. از یک لبوفروش یا راننده تاکسی که تمام روز را سرگرم حل مشکلات معیشتیاش است، درباره جریان هستهای نظرخواهی میکند. بنابراین صدا و سیما اصالتا یک نهاد پوپولیستی است و به جلوگیری از رشد عقلی و استدلالی جامعه کمک میکند». صحبت جناب سریعالقلم، مشخصا بحث «تخصصگرایی» بود و در چهارچوب ادب، هیچ گونه رنگ و بوی توهینآمیزی نداشت. با این حال، سمت مشاورت ایشان در دولت جدید سبب شد تا همین اظهارات با پرچم «توهین به تاکسیرانها به قائلهای در جناح مخالف دولت بدل شود. کار را به راهپیمایی تاکسیرانها هم کشاندند. (البته خوشبختانه اینبار کار به کفن پوشیدن نرسید و از این نظر شاید بتوان گفت تیتر کمی اغراق کرده!) رجا نیوز از «توهین و تحقیر» ملت ایران مرثیهسرایی میکرد (goo.gl/xSWY5r) و مشرق نیوز، رد پای «راز توهین به تاکسیرانها» را تا وزارت خارجه آمریکا دنبال کرد! (goo.gl/ieZTZD)
دو سال بعد، یکی از اعضای این اردوگاه اصولگرای حامی اقشار «ملت ایران»، در توجیه «اردوکشی خیابانی» و حمله به یک همایش قانونی و دارای مجوز خود گفت: «ممکن است وزارت کشور بخواهد به چوپانها هم مجوز بدهد. وزارت کشور غلط کردهاست چنین مجوزی داده است». (goo.gl/2gKcY9)
مساله این نیست که چون این یکی هم توهین کرده، پس توهین آن یکی اشکالی ندارد. یا اینکه «چرا شما به توهین آن یکی واکنش نشان دادید اما به توهین این یکی واکنش نشان نمیدهید». مساله این است که «نظرسنجی از تاکسیرانها در مورد موضوعات تخصصی انرژی هستهای اساسا رویکردی پوپولیستی است» (یعنی صحبتهای سریعالقلم درست و دقیق بود) اما «چوپانها هم حق تجمع دارند و وزارت کشور باید به اینها هم مجوز بدهد». (یعنی توهین اخیر، با کلماتی سخیف از جنس «غلط کرده» ناشی از اجحاف در حق طبیعی چوپانها برای تجمع است) از پس این دوگانه است که بهتر میتوان دریافت کفنپوشی اصولگرایان، نه فقط به دلیل «سیاستبازی» و یک سویه رفتار کردن، بلکه به دلیل «ذات نادرست»ی که در پس انتخابهاشان قرار دارد نکوهیده است.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
👍1
خطرناکتر از مستبدان!
زندهیاد «پروانه فروهر»، در بخشی از یکی از سخنرانیهای خود در ایالات متحده، به انتقاد از دوگانهسازی «زن و مرد» در میان فعالین اپوزوسیون میپردازد و تاکید یک جانبه بر تشکیل سازمانهای زنان را زیر سوال میبرد. استدلال ایشان آن است که مرد ایرانی نیز درست به اندازه زن ایرانی دارای محدودیت و محرومیت است. به صورت مشخص، مثال ایشان در مورد حجاب اجباری است که اگر برای زن ایرانی، یک «محدودیت فیزیکی» به حساب میآید، برای مرد ایرانی یک «تحقیر» و «توهین به کرامت انسانی» است. حجاب را به زنان توصیه میکنند چرا که اگر نپوشند، مردان تحریک شده و احتمالا به آنها حمله میکنند! به تفسیر زیبای خانم فروهر، در این روایت مردان در سطح حیواناتی وحشی به دستگاهی جنسی خود تقلیل داده شدهاند. این وضعیتی است که هر مرد ایرانی به صورت روزمره با آن مواجه است و اگر این مساله برایاش دغدغه باشد، به تعداد دفعاتی که زنی از او روی میپوشد، یا به ناگاه وارد مکانی میشود که یک عده با صدای جیغ و وحشت پا به فرار میگذارند تا زودتر خود را بپوشانند، شان انسانیاش در سطح یک حیوان وحشی تحقیر میشود.
فارغ از اینکه این استدلال ایشان چقدر درست، یا توصیه سیاسی ایشان چقدر منطقی است، با نخستین تلنگری که به سازمانهای فعال زنان زده میشود، واکنشی کاملا آشنا از میان جمع بروز میکند. معترضی که بلند میشود و سخنران را به «مزدوری» و «جاسوسی» حکومت متهم میکند. سالها بعد، پروانه فروهر به وحشیانهترین شکل ممکن «دشنهآجین» شد تا با خون سرخاش هرگونه لکه اتهامی را از داماناش بشوید. اما حکایت ما همچنان همان است که بود. اگر انتقاد به حاکمیت اقتدارگرا، خطرات جانی برای فرد منتقد به همراه دارد، هرگونه انتقاد به جریانات موسوم به «اپوزوسیون» که زیر پلاکارهای «مدنی» و با شعارهای آزادیخواهانه فعالیت میکنند، خطر «ترور شخصیت» و «بیآبرو» کردن منتقد را در پی خواهد داشت. بدیهی است که برای انسان آزادیخواهی که برای حفظ کرامت انسانی خود حاضر است جاناش را هم به خطر بیندازد و ای بسا فدا کند، چنین جریانات بی اخلاقی به مراتب پلیدتر و خطرناکتر از مستبدانی هستند که فقط جان انسان را تهدید میکنند!
https://www.youtube.com/watch?v=EcjVdEGwCGI
(کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara )
اگر قادر به استفاده از این لینک نیستید، برای تماشای فیلم به فایل ضمیمه که در کانال منتشر میشود مراجعه کنید.
زندهیاد «پروانه فروهر»، در بخشی از یکی از سخنرانیهای خود در ایالات متحده، به انتقاد از دوگانهسازی «زن و مرد» در میان فعالین اپوزوسیون میپردازد و تاکید یک جانبه بر تشکیل سازمانهای زنان را زیر سوال میبرد. استدلال ایشان آن است که مرد ایرانی نیز درست به اندازه زن ایرانی دارای محدودیت و محرومیت است. به صورت مشخص، مثال ایشان در مورد حجاب اجباری است که اگر برای زن ایرانی، یک «محدودیت فیزیکی» به حساب میآید، برای مرد ایرانی یک «تحقیر» و «توهین به کرامت انسانی» است. حجاب را به زنان توصیه میکنند چرا که اگر نپوشند، مردان تحریک شده و احتمالا به آنها حمله میکنند! به تفسیر زیبای خانم فروهر، در این روایت مردان در سطح حیواناتی وحشی به دستگاهی جنسی خود تقلیل داده شدهاند. این وضعیتی است که هر مرد ایرانی به صورت روزمره با آن مواجه است و اگر این مساله برایاش دغدغه باشد، به تعداد دفعاتی که زنی از او روی میپوشد، یا به ناگاه وارد مکانی میشود که یک عده با صدای جیغ و وحشت پا به فرار میگذارند تا زودتر خود را بپوشانند، شان انسانیاش در سطح یک حیوان وحشی تحقیر میشود.
فارغ از اینکه این استدلال ایشان چقدر درست، یا توصیه سیاسی ایشان چقدر منطقی است، با نخستین تلنگری که به سازمانهای فعال زنان زده میشود، واکنشی کاملا آشنا از میان جمع بروز میکند. معترضی که بلند میشود و سخنران را به «مزدوری» و «جاسوسی» حکومت متهم میکند. سالها بعد، پروانه فروهر به وحشیانهترین شکل ممکن «دشنهآجین» شد تا با خون سرخاش هرگونه لکه اتهامی را از داماناش بشوید. اما حکایت ما همچنان همان است که بود. اگر انتقاد به حاکمیت اقتدارگرا، خطرات جانی برای فرد منتقد به همراه دارد، هرگونه انتقاد به جریانات موسوم به «اپوزوسیون» که زیر پلاکارهای «مدنی» و با شعارهای آزادیخواهانه فعالیت میکنند، خطر «ترور شخصیت» و «بیآبرو» کردن منتقد را در پی خواهد داشت. بدیهی است که برای انسان آزادیخواهی که برای حفظ کرامت انسانی خود حاضر است جاناش را هم به خطر بیندازد و ای بسا فدا کند، چنین جریانات بی اخلاقی به مراتب پلیدتر و خطرناکتر از مستبدانی هستند که فقط جان انسان را تهدید میکنند!
https://www.youtube.com/watch?v=EcjVdEGwCGI
(کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara )
اگر قادر به استفاده از این لینک نیستید، برای تماشای فیلم به فایل ضمیمه که در کانال منتشر میشود مراجعه کنید.