🔴 هشدار! پیامی که اخیراً با عنوانِ «۱۰۰ گیگ اینترنتِ هدیه‌ی وزارت ارتباطات» دست‌به‌دست می‌شود، جعلی است و کاربر را به وب‌گاهِ پرداخت جعلی و فیشینگ هدایت می‌کند. در این نوع حملات، شما با وب‌گاهی بسیار شبیه به وب‌گاه‌های رسمیِ پرداخت مواجه می‌شوید و اطلاعات کارت خود را در آن وارد می‌کنید. حتی با داشتنِ رمز پویا هم آن‌ها این امکان را دارند که تا پیش‌از وارد کردنِ تمام اطلاعاتِ کارت و مدت‌زمانِ ۱۲۰ثانیه‌ایِ رمزِ پویا، حساب کارت‌تان را خالی کنند. نکته‌ی دیگری که درباره‌ی این پیامِ جعلی وجود دارد، غلط املاییِ موجود در آن است که با مربعِ سیاه‌رنگ نشان داده‌ام. هکر دچار خطای هِکَسره شده‌است. باید می‌نوشت «برای تمامیِ اپراتورها...»، اما صدای کسره‌ی انتهایِ «تمامی» را با «ه» نوشت. هرگاه کلمه‌ای انتهایِ آن صدای «کسره» بدهد، ما هنگامی «ه» می‌گذاریمْ که آن کسره معادلِ فعلِ «است» باشد؛ مانندِ «مالِ منه = مالِ من است». غلط املایی و فاصله‌گذاریِ نامناسب در یک پیامی که قرار است معتبر و رسمی باشد، می‌تواند نشان از جعلی بودنِ آن داشته باشد. سعی کنید از کارت‌های بانکی‌ای که موجودی زیادی دارد، خرید نکنید.
‌
@ELECOMP_01
‌

‌
گویا در به‌روزرسانیِ اخیرِ تلگرام، امکان ویرایش تمام مطالب در کانال (از آغاز تا اکنون) وجود دارد! نمی‌دانم یک خطا و ایراد است یا یک امکان. در توضیحات تلگرام چیزی دراین‌باره ندیدم. اگر مدیر کانال تلگرامی هستید، لطفاً به مطالب خیلی قدیمی خود بروید و روی آن لمس کنید و ببینید گزینه‌ی Edit روی آن فعال است یا نه. پیش‌از این طبعاً باید تلگرامِ خود را به‌روزرسانی کرده باشید.

@ELECOMP_01
‌

‌
🔵 یکی از چیزهایی که شاید خیلی از اعضای کانال‌های تلگرامی بخواهند به آن دست‌رسی داشته باشند، رفتن به آغازِ کانال است. این امکان در برخی کانال‌ها، به‌ویژه در کانال‌های آموزشی مانند آموزش زبان، که سلسله‌مباحثِ مستمر و پیوسته می‌گذارند بسیار ضروری است. گاهی مدیرانِ کانال‌ها پیوندِ رفتن به آغازِ کانال را در قسمت اطلاعات کانال می‌گذارند تا کاربر با لمس آن بتواند به آغاز کانال هدایت شود؛ اما بسیاری هم این کار را نمی‌کنند. این امکان فعلاً مستقیماً در تلگرامِ گوشی میسر نیست؛ اما در تلگرامِ دسک‌تاپ به‌آسانی امکان‌پذیر است. بدین‌منظور کافی است وارد آن کانال شوید و گزینه‌ی جست‌وجو را بزنید. سپس از داخل کادر جست‌وجو نشانه‌ی «تقویم» را بزنید و سپس گزینه‌ی BEGINNING را بفشرید تا به‌آسانی به آغاز آن کانال هدایت شوید. در گوشی هم می‌توانید گزینه‌ی جست‌وجو و سپس تقویم را بزنید و یک تاریخِ خیلی دور را برگزینید (مثلاً سال ۲۰۱۶). درصورتی‌که آن کانال تاریخِ تأسیس‌اش پس‌از تاریخی که شما وارد می‌کنید باشد، به آغاز کانال هدایت خواهید شد.

#تلگرام
#آغاز_کانال
‌
@ELECOMP_01
‌

‌
‌🔴 ۱۱ اردی‌بهشت ۹۷ بود که تلگرام را فیلتر کردند! آدم باورش نمی‌شود که روزی کافی بود فقط تلگرام را باز کنی، تا به آن دست‌رسی داشته باشی. با امکاناتی که تلگرام طی این ۲ سال به خود افزوده‌است، جای حسرت‌اش بسیار بیش‌تر از گذشته است که چرا بخش عظیمی از جامعه باید از این پیام‌رسانِ بی‌نظیر، امن، زیبا و کاربردی محروم و یا در استفاده از آن دچار مشکل باشند. پیام‌رسانی که سودش به‌مراتب بیش‌تر از زیان‌هایش بود، آن هم زیان‌هایی که با افزایش سواد رایانه‌ای تا حد زیادی کاهش خواهد یافت. درباره‌ی فیلتر تلگرام مطالب گوناگونی نوشته بودم که نمونه‌اش را این‌جا و این‌جا و این‌جا بخوانید. درباره‌ی مراکز سی‌دی‌انِ تلگرام هم این‌جا بخوانید. نکات مهم و امنیتی درباره‌ی تلگرام را هم این‌جا بخوانید و حتماً آن‌ها را رعایت کنید.

#تلگرام
#فیلتر_تلگرام
‌
@ELECOMP_01
‌

🔵 یکی دیگر از وب‌گاه‌های بسیار جالب و کاربردی، وب‌گاهِ گفتاربه‌نوشتارِ اسپیچ‌تکستر است. وب‌گاهی چندزبانه‌ و حرفه‌ای و دقیق که برای رونویسی با صدا از هر نوع سند، کتاب، گزارش، و یا مطالب شبکه‌های اجتماعی به‌کار می‌آید. خوش‌بختانه این وب‌گاه به‌خوبی از زبان فارسی پشتیبانی می‌کند. یکی از اهداف سازندگانِ این وب‌گاه، کمک به افراد دارای معلولیت برای نوشتنِ انواع متون بوده‌است. این وب‌گاه فعلاً در مروگرِ کرومِ رایانه و اندروید پشتیبانی می‌شود. برای این کار از کادرِ بالا و سمت راست، زبان فارسی را برگزینید و سپس دکمه‌ی آغاز (Start) را بزنید و هرچه می‌خواهید برایش بخوانید تا با دقت و سرعت مطلوب برای‌تان بنویسد. این وب‌گاه حتی از علائم نگارشی مانند نقطه و نقطه‌ویرگول و رفتن به خط بعد هم پشتبانیِ صوتی دارد! از لهجه‌های مختلفِ زبان عربی مانند مصر و لیبی و اردن و باقی کشورها هم پشتیبانی می‌کند. این وب‌گاه به ویرایش‌گرِ متن و ذخیره‌ی خودکار هم مجهز است و می‌توانید متن نهایی را در یک فایل تکست یا داک ذخیره کنید. بخش‌های دیگرِ این وب‌گاه را هم خودتان با آن کار کرده و کشف کنید.

#وب‌گاه_کاربردی
@ELECOMP_01
‌

🔴 شبکه‌های مجازی، به‌ویژه اینستاگرام، پُر از اشخاص بانفوذ یا تأثیرگذار (Influencer) شده‌است. بیش‌ترِ این صفحه‌ها هم تهی از محتوای مناسب و به‌دردبخورند. یکی از روش‌های افزایش بازدید و دنبال‌کننده‌ی صفحه‌ی اینستاگرامِ این افراد این است که اینفلوئنسر، مطلبی در صفحه‌اش می‌گذارد و در آن با کلی دل‌وقلوه دادن و قربان‌صدقه رفتن، از دنبال‌کنندگانش می‌خواهد که صفخات خوبِ خودشان را در قسمت نظرهای همان مطلب به او معرفی کنند. اگر آن صفحه ۵۰ کیلو دنبال‌کننده داشته باشد و فقط ۲۰۰۰ تَن نظر بگذارند و در هر نظر فقط یک صفحه معرفی شود، مدیران صفحه‌های معرفی‌شده به صفحه‌ی آن اینفلوئنسر رفته و ممکن است از کاربری که صفحه‌شان را معرفی کرده تشکر هم بکنند و این‌گونه ۲۰۰۰ بازدیدِ ناگهانی از صفحه‌ی آن فرد رخ می‌دهد و شُمارِ بسیاری هم ممکن است آن صفحه را دنبال کنند و بدین‌طریق صفحه‌ی آن اینفلوئنسر در اکسپلورِرِ اینستاگرام هم صعود خواهد کرد. یعنی بدون تولید هیچ‌گونه محتوایی خودشان را بالا می‌کِشند. درواقع کاربرِ ناآگاه در این‌جا بهتر از هرگونه تبلیغِ پولی‌ای عمل کرده‌است. زیرِ چنین مطالبی هرگز نظر نگذارید.

#اینستاگرام
@ELECOMP_01
‌

گزارش مقدماتی زمین‌لرزه

بزرگی: 5.1
محل وقوع: مرز استانهای مازندران و تهران - حوالی دماوند
تاریخ و زمان وقوع به وقت محلی: 1399/02/19 00:48:21
طول جغرافیایی: 52.05
عرض جغرافیایی: 35.78
عمق زمین‌لرزه: 7 کیلومتر

نزدیک‌ترین شهرها:
6 کیلومتری دماوند (تهران)
13 کیلومتری رودهن (تهران)
16 کیلومتری بومهن (تهران)

نزدیکترین مراکز استان:
58 کیلومتری تهران
96 کیلومتری كرج

اطلاعات تکمیلی در وب‌سایت مرکز لرزه‌نگاری کشوری مؤسسۀ ژئوفیزیک دانشگاه تهران:
http://irsc.ut.ac.ir

@IranianSeismologicalCenter

‌
🔴 هشدار! دوستان عزیز در تهران و مازندران، باید بسیار مراقب باشید. گویا بسیاری از اهالی تهران از خانه خارج شده‌اند. لطفاً وارد صفحات متفرقه نشوید و به شایعات توجه نکنید و گزارش دقیق زلزله را فقط از مرکز زلزله‌نگاری کشور دریافت کنید. صفحات مشابه زیادی با این نام وجود دارد. لطفاً از پیوستن به آن‌ها خودداری کرده و فقط گزارش‌های صفحه‌ی رسمی مرکز زلزله‌نگاری کشور را با نشانیِ @IranianSeismologicalCenter پی‌گیر باشید.

@ELECOMP_01
‌

‌
🔴 هشدار! هیچ برنامک و نرم‌افزار پیش‌بینی زلزله یا زلزله‌نگار یا زلزله‌سنج وجود ندارد. همه‌ی این برنامک‌ها دروغین‌‌، و بدافزار یا تروجان یا تبلیغ‌افزارند. لطفاً آن‌ها را نصب نکنید و اگر در گروه با کانالی دیدید، گزارش‌شان کنید. زلزله به‌هیچ‌روی قابل پیش‌بینی نیست و هر صفحه یا فردی، با هر مقام و مدرکی، اگر وعده‌ی پیش‌بینی‌‌اش را بدهد، دروغ می‌گوید. برای دریافت آخرین گزارش‌های زلزله در سطح کشور، فقط به صفحه‌ی تلگرامیِ مرکز زلزله‌نکاری کشور یا وب‌گاه آن مراجعه کنید.
‌
#زلزله
#تبلیغ‌افزار
#بدافزار

@ELECOMP_01
‌

در آخرین نیمچه‌به‌روزرسانیِ تلگرامِ دسکتاپ، عناوین تمام مطالب و هم‌چنین کانال‌ها و گروه‌ها و گپ‌های شخصی پررنگ نشان داده می‌شود و خوش‌بختانه از پررنگ کردن و کج کردنِ متون فارسی هم پشتیبانی خواهد شد. پیش‌از این، فقط امکان کج کردن برای متون فارسی وجود داشت و قابلیت پررنگ کردن فقط در تلگرام ایکس پشتیبانی می‌شد؛ اما اکنون در تلگرام رایانه هم این قابلیت به متون فارسی افزوده شده‌است که با استفاده از آن می‌توان متون فارسیِ زیباتری نوشت. این امکان هم‌چنان در تلگرام گوشی پشتیبانی نمی‌شود؛ اما طبعاً آن هم به‌زودی افزوده خواهد شد. برای پررنگ کردنِ متن از کلید میان‌بُرِ Ctrl + B و برای کج کردن (ایرانیک) از کلید میان‌بُرِ Ctrl + I استفاده کنید. برای برگشت به حالتِ پیشین هم طبقِ معمولِ هر نرم‌افزاری می‌توانید از Ctrl + Z استفاده کنید.

#به‌روزرسانی
#تلگرام

@ELECOMP_01
‌

در آخرین به‌روزرسانیِ تلگرامِ رایانه، دو تغییر مهم را شاهدیم. نخست این‌که قلمِ (فونت) تلگرام از آن حالتِ پیش‌فرض به قلمِ وزیر تغییر کرد که به نظر من قلم زیباتری است. البته این تغییرِ قلم به‌درخواست شُماری از ایرانیان از گروه برنامه‌نویسیِ تلگرام صورت گرفت. تأکید می‌کنم که این تغییر قلم فعلاً فقط در تلگرام رایانه است که درکنارِ امکان پررنگ‌سازی و کج‌سازی، زیباییِ بصری بهتری به متون فارسی می‌بخشد. تغییرِ دوم در به‌روزرسانیِ جدید هم این است که زین‌پس وقتی می‌خواهید مطلبی را بازفرست کنید، کانال‌هایی که شما مدیرش نیستید و فقط عضوش هستید، دیگر در فهرست دریافت‌کنندگانِ بازفرستِ شما قرار نمی‌گیرند و حتی درحالتِ بازفرست، اگر نامِ کانالی را که عضوش هستید، اما مدیرش نیستید، جست‌وجو هم بکنید، نشان داده نمی‌شود. چون طبعاً اصلاً نمی‌توانید به کانالی که مدیرش نیستید، چیزی بفرستید و این امر فقط باعث طولانی شدنِ فهرست‌تان می‌شد که اکنون این مشکل در تلگرامِ رایانه برطرف شده‌است.

#به‌روزرسانی
#تلگرام

@ELECOMP_01
‌

‌
🔴 هشدار! متأسفانه اخیراً باز هم شاهد پیام‌های جعلی و کلاهبرداری در واتس‌اَپ هستیم. درواقع وارونِ تصوری که بسیاری دارند، حجم کلاهبرداری و درز اطلاعاتی در واتس‌اپ و اینستاگرام و فیس‌بوک، بسیار بیش‌تر از تلگرام است و تلگرام تا این‌جا نشان داده‌است که پیام‌رسانِ امن‌تر و مطمئن‌تری است (به‌شرطی که تنظیمات امنیتی‌اش را انجام دهید). مشابهِ همین پیام را قبلاً هم در همین کانال هشدار داده و درباره‌اش نوشته بودم (این مطلب). معمولاً کسانی این پیام‌ها را باور می‌کنند که با سازوکارِ خبررسانیِ رسمی آشنایی نداشته و سواد رایانه‌ایِ بالایی ندارند. فردِ بی‌اطلاع این پیام را می‌خواند و با خود می‌گوید ده نفر که چیزی نیست، بگذار برای‌شان بفرستم تا آن‌ها هم مطلع شوند و من هم واتس‌اپَم رایگان باقی بمانَد! و این پیام را برای ده نفر می‌فرستد و با خود فکر می‌کند که واتس‌اپَش طی این سال‌ها به‌دلیلِ فرستادنِ همین خبر است که رایگان مانده، وگرنه پولی می‌شد! بدین‌ترتیب کاربرِ ناآگاه در دور باطلی گرفتار می‌آید و فرد خوبی برای انتشار دیگر شایعات هم خواهد شد! نمونه‌ای دیگر از جعلیات در واتس‌اپ را این‌جا بخوانید.

#واتس‌اپ

@ELECOMP_01
‌

🔴 هشدار! گاهی در اینستاگرام می‌توان با حمله به صفحه‌ای خاص و فرستادنِ گزارش‌های پی‌درپی آن را دچار اختلال، محدودیت یا مسدودیت کرد. یکی از روش‌ها برای این‌ کار این است که روبات یا روبات‌هایی را متوجه صفحه‌ی شما بکنند و با گذاشتنِ نظرهای بی‌معنی و تکراری و حاوی شکلک، به اصطلاحِ خودمانی رگباری، توجه هوش مصنوعی اینستاگرام را به آن صفحه جلب کنند تا باعث محدودیت یا مسدودیت‌اش شوند. صفحه‌های عمومی، بیش‌تر مورد این نوع حمله قرار می‌گیرند. درنتیجه اگر چنین نظرهای بی‌معنی و تکراری‌ای را پشت‌سرهم زیرِ مطالب اینستاگرام دیدید، بدانید یا آن صفحه به این شکل مورد حمله قرار گرفته تا اینستاگرام آن را مسدود یا محدود کند و یا خودِ صاحبِ صفحه، اعضایش تقلبی است و بدین‌وسیله (خرید نظرهای تقلبی) می‌خواهد شُمارِ نظرهای مطالبش را بالا ببرد تا در اکسپلورِرِ اینستاگرام صعود کند. گرچه درصورتی‌که اینستاگرام متوجه این مسئله شود، احتمالاً آن صفحه را محدود و درصورتِ تکرار آن را مسدود خواهد کرد. این‌جا را هم بخوانید.

#اینستاگرام

@ELECOMP_01
‌

‌
🔴 همین دیشب بود که در این یادداشتِ اینستاگرام‌ام به برخی مشکلات اینستاگرام و سیاست‌های نادرست آن پرداختم؛ امروز خبر آمد که توییتر هم قرار است به‌روزرسانی‌ای بدهد که زین‌پس کاربر می‌تواند تعیین کند چه کسی به توییت‌هایش پاسخ دهد. یعنی شما پیش‌از فرستادنِ توییت می‌توانید فهرست افرادی که اجازه‌ی پاسخ‌گویی به توییت شما را خواهند داشت از میان سه گزینه‌ی زیر برگزینید:
همه‌ی کاربران توییتر (پیش‌فرض)
فقط دنبال‌کنندگان
فقط افرادی که منشن شده‌اند
همه جا دارند این قابلیت را می‌ستایند، غافل از این‌که این بدان معناست که باقیِ دنبال‌کنندگان فقط امکان دیدنِ توییت را خواهند داشت و نمی‌توانند درباره‌ی آن توییت اظهار نظر بکنند. گویا هدف توییتر کاهش پاسخ‌های ناخواسته یا آزاردهنده است؛ اما این امکان، بیش‌تر باعثِ گسترشِ مطالبِ نادرست و خبرهای جعلی خواهد شد. چون کاربرانِ آگاه یا منتقد، امکان نظر گذاشتن ندارند و کاربرانِ ناآگاه هم احتمالاً فقط توییت‌های مورد تأییدِ توییت‌گذارنده را می‌بینند. پیداست که این قابلیت باعث ابتذالِ هرچه‌بیش‌ترِ فضای توییتر توسط سلبریتی‌ها و کاربران سطحی خواهد شد.
‌
#توییتر
#به‌روزرسانی

@ELECOMP_01
‌

در فهرست بالا ۱۵ گوشیِ موجود در بازار ایران را از شرکت‌های نوکیا، شیائومی، سامسونگ، هوآوِی، آنر و آیفون برای شما گرد آورده‌ام (بازه‌ی قیمتیِ ۲ میلیون و ۲۰۰ تا ۱۰ میلیون و ۶۰۰). اگر مقایسه‌ی جزئی‌تر میان دو گوشیِ هم‌رده را خواستید، برای من پیام بفرستید تا راهنمایی‌تان کنم. امکان مقایسه‌ی تمام گوشی‌ها را ندارم، چون بسیار وقت‌گیر خواهد بود. از خریدنِ گوشی‌های نوکیا نترسید؛ به‌ویژه در قیمت پایین، از کیفیت ساخت بهتری نسبت‌به گوشی‌هایی چون GLX برخوردار است و از همه مهم‌تر، به‌روزرسانی‌های بسیار خوب و سریعی دریافت می‌کند. در میان‌رده‌ها، بهترین گوشی شیائومی ردمی نوت ۸ پرو (۱۲۸ گیگ حافظه و ۶ گیگ رَم) است؛ اما برای سلیقه‌های دیگر هم گوشی‌های نزدیک به آن را معرفی کرده‌ام. اگر می‌خواهید بیش‌از ۹ میلیون یا بالاتر هزینه کنید، بهترین انتخابْ گوشیِ هوآوِی پی ۳۰ پرو است؛ اما در همین رنجِ قیمتی، از سامسونگ و آیفون هم دو مدل معرفی کرده‌ام. نهایتاً باید عرض کنم که قیمت‌ها ممکن است مقداری نوسان داشته باشد که این به عواملی چون شهرِ محل خرید، انصاف فروشنده، نرخ دلار و رنگ گوشی و واردات بستگی دارد.

#خرید_گوشی

@ELECOMP_01
‌

‌
✅ دوام باتری، به‌ویژه برای گوشی، جزو مؤلفه‌های مهم هر کاربری است؛ اما این تصور که «اگر ظرفیت باتری بیش‌تر باشد، پس دوام آن بیش‌تر است» کاملاً نادرست است و شبیه همان تصور نادرستی است که درباره‌ی رزولوشن دوربین‌ها وجود دارد. برخی گمان دارند هرچه رزولوشن دوربین یک گوشی (با یکای مگاپیکسل) بالاتر باشد، پس دوربین‌اش هم باکیفیت‌تر است (این‌جا را هم بخوانید) که کاملاً نادرست است. درباره‌ی دوام باتری هم فقط ظرفیت (با یکای میلی‌آمپرساعت) تعیین‌کننده نیست و به عوامل گوناگونی بستگی دارد. هم‌چنین یکی از دوستان درباره‌ی پاوربانک‌ها و ظرفیت واقعی شارژ آن‌ها پرسید. برای دانستنِ چنین چیزی باید اندکی از مبانی الکترونیک و فرمول‌هایش بگویم که البته آن‌قدر ساده خواهم گفت که همگی متوجه شوند و زین‌پس بتوانند محاسبه‌ی لازم برای خرید پاوربانک را خودشان برای خودشان انجام دهند. این نکته را هم بیفزایم که «عمر باتری» با «دوام باتری» فرق دارد. منظور از عمر باتری، مدت‌زمانی است که باتری خراب می‌شود (درباره‌ی عمر باتری این‌جا بخوانید) و منظور از دوام باتری، مدت‌‌زمانی است که باتری در یک بار مصرف، خالی می‌شود و نیاز به شارژ مجدد پیدا می‌کند. منتظر توضیحاتم باشید و اگر پرسشی بود لطفاً برایم بفرستید.

#باتری
#پاوربانک

@ELECOMP_01
‌

‌
📋 مروری ساده بر مفاهیم کلیدیِ الکترونیک
✍ نویسنده: @sapereaude0

✅ در این یادداشت می‌خواهم چند مفهوم مهم الکترونیکی را، که همیشه به کارِتان می‌آید، به ساده‌ترین شکل ممکن توضیح بدهم. اگر این یادداشت را با دقت بخوانید و یاد بگیرید، در بسیاری از موارد خودتان می‌توانید تحلیل مناسبی از منابع تغذیه (مانند باتری و پاوربانک) داشته باشید. این مفاهیم عبارت‌اند از جریان¹، ولتاژ² (اختلاف پتانسیل³)، مقاومت⁴ و توان⁵. ساده‌ترین مثالی که می‌توانم برای تفهیم جریان و ولتاژ برای شما بزنم این است که جریان مانند آب است و ولتاژ مانند بلندا (ارتفاع). اگر آب در یک سطح صاف ریخته شود، هرگز به حرکت درنمی‌آید؛ مگر این‌که نیروی محرکه‌ای آن را به‌پیش برانَد و یا اختلاف ارتفاع باعث سرازیر شدنش شود؛ مانند یک آبشار. هرچه ارتفاع آبشارِ ما بیش‌تر باشد (ولتاژ بیش‌تر باشد)، آب با قدرت و سرعت بیش‌تری به پایین سرازیر می‌شود. جریان را با I نشان می‌دهند و یکای آن آمپر (A) است. ولتاژ را هم با V نشان می‌دهند و یکای آن وُلت (v) است.

✅ حال ممکن است در مسیرِ ریزش آب از آبشار، موانعی مانند سنگ‌ها و شاخه‌های درختان وجود داشته باشد. این موانع همان «مقاومت» هستند. هر عنصر و ماده‌ای در کره‌ی زمینْ به عبورِ جریان (حرکت الکترون‌ها) از خودش ممانعتِ مشخصی نشان می‌دهد. اگر این ممانعت کم باشد به آن ماده «رسانا» می‌گوییم، مانند طلا و مس و آهن و نقره، که بهترین رساناها هستند. اگر این ممانعت دربرابرِ عبور جریانْ بسیار باشد به آن ماده «نارسانا» یا «عایق» می‌گوییم، مانند پلاستیک و چوب؛ و اگر ماده‌ای دربرابرِ عبور جریانْ ممانعتِ میانه و متوسطی نشان بدهد، به آن «نیمه‌رسانا» می‌گوییم مانند سِلسیوم و ژرمانیوم که بنیان و پایه‌ی الکترونیک و توسعه‌ی این دانشْ براساسِ همین نیمه‌رساناها است. مهم‌ترین قطعه‌ی الکترونیکی، یعنی «ترانزیستور» که به آن «قلب الکترونیک» می‌گویند، با نیمه‌رسانای سلسیوم ساخته می‌شود و تمام پردازنده‌های امروزین هم با ترانزیستورها ساخته می‌شوند. مقاومت را با R نشان می‌دهند و یکای آن اُهْم (Ω) است.

✅ حال توان چیست؟ برای درک توان لازم است کمی بیش‌تر دقت کنید. همان‌طور که می‌دانیم هرگونه حرکت یا جنبشی در خودش «انرژی» دارد. یک توپ درحالتِ سکونْ انرژی درونی دارد و وقتی آن را حرکت می‌دهیم انرژی درونی‌اش به انرژی جنبشی تبدیل می‌شود. این انرژی‌ها هر کدام باعث انجام «کار»⁶ می‌شوند. مثلاً دراثرِ جابه‌جاییِ هوا توسط امواج صوتی، ما «می‌شنویم» و چون در خلأ هوایی جریان ندارد، آن‌جا سکوتِ مطلق است و «کارِ شنیدن» رخ نمی‌دهد. آبِ سرازیرشده از آبشار (الکترون‌های به‌حرکت‌درآمده در رسانا) دارای انرژی هستند و این انرژیِ ناشی از سرازیر شدنِ آب از آبشار (جابه‌جایی الکترون‌ها) می‌تواند باعث ایجاد «کار» مانند سوراخ شدن سنگ و شکستنِ شاخه‌ها شود. به عبارتِ ساده‌تر، هرگونه تبدیل انرژی باعث انجام «کار» می‌شود. این «کار» می‌تواند برای ما مثلاً به‌شکلِ روشن شدنِ یک لامپ و چرخیدنِ پره‌های یک پنکه و یا گرم شدن باشد. به مقدارِ انرژیِ مصرف‌شده در واحد زمان، توان می‌گویند که راحت‌ترین فرمول برای محاسبه‌ی توان، ضرب کردنِ مقدار ولتاژ در جریان است. یعنی P = VI. توان را هم با P نشان می‌دهند و یکای آن وات (w) است.

مثال: اگر یک باتریِ ۵ولتی داشته باشیم که باعث ایجادِ ۲آمپر جریان در یک مدار شود، توانِ مصرفی در آن مدار، از ضرب ۵ در ۲ به‌دست می‌آید که می‌شود ۱۰ وات. معمولاً لامپ‌های خانگی، هرچه مقدارِ توان یا همان وات‌اش بیش‌تر باشد، نوردهیِ آن هم بیش‌تر خواهد بود (البته اگر فناوریِ ساخت هردو یکی باشد). مثلاً نورِ یک لامپِ کم‌مصرفِ ۲۳‌واتی از نورِ یک لامپِ کم‌مصرفِ ۱۵‌واتی بیش‌تر است. اما به‌یاد داشته باشیم که توانِ بیش‌تر یعنی مصرف انرژیِ بیش‌تر و پولِ برقِ بیش‌تر (چه‌گونگیِ محاسبه‌ی پول برق را در یادداشت دیگری توضیح خواهم داد).

مثال: پرسش: اگر باتری‌ای بخریم که روی آن جریانش را ۳ آمپر و توانش را ۱۲ وات نوشته باشد، ولتاژ آن چه‌قدر است؟
پاسخ: فرمول ما P = VI است، یعنی توان = ولتاژ × جریان. پس برای یافتنِ ولتاژ، باید توان را بر جریان تقسیم کنیم:
P = VI
12 = V × 3
V = 12 ÷ 3 = 4v
ولتاژِ باتریِ ما ۴ ولت خواهد بود.

مثال: باتری‌های قلمی‌ای که می‌‌خریم ولتاژشان ۱/۵ ولت است و جریانی حدود ۱ آمپر دارند. پس می‌توانیم به‌آسانی این دو را در هم ضرب کنیم تا توان‌اش به‌دست آید؛ یعنی ۱/۵ ولت ضرب‌در ۱ آمپر = ۱/۵ وات. حالا شما با این باتری می‌توانید هر کاری را که کم‌تر از ۱/۵ وات انرژی بخواهد انجام بدهید. مثلاً می‌توانید یک لامپِ ال‌ای‌دیِ یک‌واتی یا نیم‌واتی را روشن کنید؛ اما نمی‌توانید یک لامپ ۲واتی را با آن روشن کنید.

_____

1. Current
2. Voltage
3. Potential Difference
4. Resistor
5. Power
6. Work

‌
@ELECOMP_01
‌