የከተማ መሬት ሊዝ መብት፣ የጨረታ ሂደት፣ ውል ማቋረጥ እና ስለይዞታ ማረጋገጫ ካርታ ዋና ዋና ነጥቦች!

በኢትዮጵያ የከተማ መሬት አስተዳደር ውስጥ የከተማ መሬት ሊዝ መብት በጣም ወሳኝ እና መሰረታዊ ህጋዊ ማዕቀፍ ነው። በሊዝ አዋጅ ቁጥር 721/2004 (እና በተለያዩ ክልላዊ መመሪያዎች) መሰረት፣ ከከተማ የሊዝ መሬት መብት ጋር ተያይዞ ማወቅ የሚገቡዎትን ዋና ዋና ነጥቦች በሚከተለው መልኩ ማጠቃለል ይቻላል፦
​1. የመሬት ባለቤትነት እና የሊዝ ምንነት
​የመንግስትና የህዝብ ባለቤትነት፦ በሀገሪቱ ህገ-መንግስት መሰረት መሬት የማይሸጥና የማይለወጥ የመንግስት እና የህዝብ ንብረት ነው።
​የመጠቀሚያ መብት፦ የሊዝ መብት ማለት መሬቱን ሙሉ በሙሉ በባለቤትነት መያዝ ሳይሆን፣ መሬቱን ለተወሰነ የተገደበ ጊዜ የመጠቀም፣ የማስማማት፣ የመሸጥ (የሊዝ መብትን ማስተላለፍ) ወይም በዋስትና የማስያዝ መብት ማግኘት ማለት ነው።
​2. የሊዝ መሬት የሚገኝባቸው መንገዶች
​አንድ ሰው ወይም ድርጅት የከተማ መሬት በሊዝ ሊያገኝ የሚችለው በዋናነት በሶስት መንገዶች ነው፦
​በአደባባይ ጨረታ፦ በገበያ ውድድር ከፍተኛ ዋጋ እና ጥሩ የልማት ፕሮፖዛል ላቀረበ አካል የሚሰጥበት መደበኛ መንገድ።
​በምደባ፦ ለህዝብ ጥቅም ለሚውሉ የመንግስት መስሪያ ቤቶች፣ ለሀይማኖት ተቋማት፣ ለዲፕሎማቲክ ሚሲዮኖች ወይም ለዝቅተኛ ገቢ ፈጣሪዎች ማህበራዊ ቤቶች ምደባ በልዩ ሁኔታ ያለ ጨረታ መሬት የሚሰጥበት መንገድ።
​በምትክ፦ ለልማት ሲባል መሬታቸውን ወይም ቤታቸውን እንዲለቁ ለተደረጉ ተፈናቃዮች በካሳ መልክ የሚሰጥ መሬት።
​3. የሊዝ ዘመን
​የሊዝ መብት የሚሰጠው ለተወሰነ ዓመት ሲሆን፣ የዘመኑ ርዝማኔ እንደ ከተማው ደረጃ እና መሬቱ ለሚውልበት የአገልግሎት አይነት ይለያያል። ለምሳሌ፦
​ለነዋሪነት (ለመኖሪያ ቤት)፦ አብዛኛውን ጊዜ እስከ 99 ዓመታት።
​ለኢንዱስትሪ፦ እንደየደረጃው እስከ 60-80 ዓመታት።
​ለንግድ እና ለአገልግሎት፦ እስከ 60-70 ዓመታት።
​ለግብርና (በከተማ ክልል)፦ እስከ 15 ዓመታት።
​ማስታወሻ፦ የሊዝ ዘመኑ ሲያበቃ የሊዝ ውሉን ለማደስ በህጉ መሰረት ማመልከት ይቻላል። ነገር ግን መሬቱ ለላቀ የህዝብ ጥቅም (ለምሳሌ ለትልቅ ልማት) የሚፈለግ ከሆነ ውሉ ላይታደስ ይችላል።
​4. የሊዝ ክፍያ
​ቅድመ ክፍያ፦ የሊዝ ጨረታ አሸናፊዎች ብዙውን ጊዜ ከጠቅላላው የመሬት ዋጋ የተወሰነውን በመቶኛ (ለምሳሌ 10% ወይም 20%) አስቀድመው ይከፍላሉ።
​የዓመት ክፍያ ፦ ቀሪው የሊዝ ክፍያ በየዓመቱ ከነወለዱ በተወሰኑ ዓመታት (እንደ ውሉ ሁኔታ ከ15 እስከ 40 ዓመታት ሊሆን ይችላል) ተከፋፍሎ ይከፈላል።
​5. የሊዝ መብትን ማስተላለፍ እና መያዣ (ዋስትና) ማድረግ
​ማስተላለፍ ፦ የሊዝ መብት ባለቤት መብቱን ለሌላ ሰው መሸጥ፣ በስጦታ ማስተላለፍ ወይም ማውረስ ይችላል።
​ባዶ መሬት ማስተላለፍ ላይ የሚጣል ገደብ፦ በሊዝ የተያዘን መሬት ምንም አይነት ግንባታ ሳይሰሩበት (በባዶነቱ) ለሌላ ሰው ማስተላለፍ ጥብቅ ክልከላዎች አሉት። ይህም የሚደረገው መሬትን ለግምት ማጋበሻ  የሚጠቀሙ ሰዎችን ለመከላከል ነው።
​የባንክ ዋስትና፦ በሊዝ መብት ላይ የተሰራን ህንፃ ወይም የሊዝ መብቱን ራሱን ለባንክ ብድር በዋስትና ማስያዝ ይቻላል።
​6. ግንባታ የመጀመርና የማጠናቀቅ ግዴታ
​የሊዝ መብት ያገኘ አካል ውል በገባበት ጊዜ ውስጥ ግንባታ የመጀመር እና የማጠናቀቅ ህጋዊ ግዴታ አለበት።
​ፕሮጀክቱ እንደ መጠኑ (አነስተኛ፣ መካከለኛ፣ ከፍተኛ) ግንባታ የሚጠናቀቅበት የጊዜ ገደብ ይቀመጥለታል።
​በተቀመጠው ጊዜ ውስጥ ካልተገነባ መሬቱ ሊቀማ፣ የከፈለው ገንዘብም ሊቀነስበት ወይም ሊወረስ ይችላል።

ስለ ጨረታ ሂደት፣ ስለ ውል ማቋረጥ ወይም ስለ ይዞታ ማረጋገጫ ካርታ

እነዚህ ሦስት ነጥቦች በከተማ መሬት ሊዝ አስተዳደር ውስጥ በጣም ወሳኝ እና ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚሹ ጉዳዮች ናቸው። እያንዳንዱን ነጥብ በዝርዝር እንመልከታቸው፦
​1. የሊዝ ጨረታ ሂደት
​የከተማ መሬትን በጨረታ ማግኘት ግልጽነትን እና የገበያ ውድድርን መሰረት ያደረገ ነው። ሂደቱ በአጠቃላይ የሚከተሉትን ደረጃዎች ይይዛል፦
​ማስታወቂያ መውጣት፦ ማዘጋጃ ቤት ወይም የመሬት ልማትና ማስተዳደር ቢሮ የተዘጋጁትን የመሬት ቁርጥራጮች (Plat/Plot)፣ ስፋታቸውን፣ መነሻ ዋጋቸውን እና አገልግሎታቸውን በይፋዊ ጋዜጣ ወይም ሚዲያ በጨረታ ያውጣል።
​የሰነድ ግዢ እና ማስከበሪያ (CPO)፦ ተጫራቾች የጨረታ ሰነድ ይገዛሉ። እንዲሁም የጨረታ ማስከበሪያ ፎርም እና የተወሰነ ገንዘብ በባንክ ክፍያ ማረጋገጫ  ያዘጋጃሉ።
​የቴክኒክ እና ፋይናንስ ግምገማ፦ በአሁኑ ህግ መሰረት ጨረታው በሁለት መልኩ ሊገመገም ይችላል፦
​የዋጋ ብቻ ፦ ከፍተኛ ዋጋ ላቀረበው የሚሰጥበት።
​የቴክኒክና ፋይናንስ ጥምረት፦ ለግንባታው ፕሮፖዛል (የልማት እቅድ፣ የገንዘብ አቅም) እና ለቀረበው ዋጋ በጋራ ነጥብ የሚሰጥበት (ይህ አብዛኛውን ጊዜ ለትላልቅ ፕሮጀክቶች ያገለግላል)።
​አሸናፊን መለየት እና ውል መፈረም፦ አሸናፊው ከተለየ በኋላ የቅድመ ክፍያውን ከፍሎ የሊዝ ውል ይፈራረማል።
​2. የሊዝ ውል ማቋረጥ እና መሬት የመመለስ ሁኔታዎች
​የሊዝ ውል በቋሚነት የሚቀጥለው ባለመብቱ ግዴታዎቹን ሲወጣ ብቻ ነው። ውል ሊቋረጥ የሚችልባቸው ዋና ዋና ምክንያቶች፦
​ግንባታ ባለመጀመር ወይም ባለማጠናቀቅ፦ መሬቱን ከተረከቡ በኋላ በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ግንባታ ካልተጀመረ ወይም ካልተጠናቀቀ፣ መንግስት ተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ሰጥቶ ውሉን ሊያቋርጥ ይችላል።
​ያለፈቃድ አገልግሎት መለወጥ፦ መሬቱ የተሰጠው ለምሳሌ "ለመኖሪያ ቤት" ሆኖ ሳለ፣ ያለምንም ህጋዊ ፈቃድ ወደ "ፋብሪካ" ወይም "የንግድ ቦታ" ከተቀየረ ውሉ ሊፈርስ ይችላል።
​የሊዝ ክፍያ ባለመክፈል፦ የዓመት የሊዝ ክፍያዎችን በተከታታይ ሳይከፍሉ መቅረት ውልን ሊያሰርዝ ይችላል።
​ለህዝብ ጥቅም ፦ መንግስት ለትላልቅ ልማቶች (ለምሳሌ ለባቡር መስመር፣ ለቀለበት መንገድ፣ ለሆስፒታል) መሬቱን ሲፈልገው ውሉን ያቋርጣል።
​ማሳሰቢያ፦ ለህዝብ ጥቅም ሲባል ውል ሲቋረጥ፣ ባለመብቱ ላረፈበት ንብረት እና መሬቱን ለቆ ለሚሄድበት ሁኔታ ተመጣጣኝ ካሳ እና ምትክ ቦታ የማግኘት ህጋዊ መብት አለው።
​3. የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ
​የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ አንድ ሰው በመሬቱ ላይ ያለውን የሊዝ መብት የሚያረጋግጥበት ዋናው ህጋዊ ሰነድ ነው።
​የሚሰጥበት ጊዜ፦ የሊዝ ጨረታ አሸናፊው የቅድመ ክፍያውን ከፍሎ፣ ውል ተፈራርሞ መሬቱን በቦታው ላይ ከተረከበ በኋላ ማዘጋጃ ቤቱ የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ ያዘጋጅለታል።
​በካርታው ላይ የሚሰፍሩ መረጃዎች፦
​ባለቤቱ ማን እንደሆነ (የግለሰብ ወይም የድርጅት ስም)፣
​የመሬቱ ይዞታ መታወቂያ ቁጥር (Block and Parcel number)፣
​የመሬቱ ጠቅላላ ስፋት በካሬ ሜትር እና ወሰኖቹ (Coordinates/X and Y ቀመር)፣
​የመሬቱ አገልግሎት (ለመኖሪያ፣ ለንግድ፣ ለኢንዱስትሪ...)፣
​የሊዝ ዘመኑ (የተጀመረበት እና የሚያበቃበት ዓመተ ምህረት)።

​ጥቅሙ፦ ይህ ካርታ ከሌለ መሬቱን በህጋዊ መንገድ መሸጥ (የሊዝ መብትን ማስተላለፍ)፣ ማውረስ፣ መለወጥ ወይም ባንክ አስይዞ ብድር መበደር አይቻልም።

@etconp

👉የግንባታ ፕሮጀክትዎን BOQ፣ ወጪ፣ የሥራ አፈጻጸም፣ ክፍያ፣ Cash Flow እና Profit/Loss በአንድ ፕሮፌሽናል Excel System በቀላሉ ለማስተዳዳር የሚጠቅም Editable Microsoft Excel System ለContractors፣ Engineers፣ Quantity Surveyors፣ Construction PLCs፣ Consultants፣ Project Owners እና Project Managers ይጠቅማል ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6aaf8ac262672_etconp

‎👉ሙሉ የህንፃ ኤሌትሪክ ዲዛይን፣ መስመር ዝርጋታ እና የኤሌትሪክ ስራ የተግባር መማሪያ

⚡️‎በአማርኛ ቋንቋ የተዘጋጀ ይህ መፅሐፍ  የህንፃ ኤሌትሪክ ስራን ከመሠረታዊ እውቀት እስከ ተግባራዊ የመስመር ዝርጋታ ድረስ በቀላልና በተደራጀ መንገድ ለመማር የሚያግዝ ምርጥ መፅሐፍ ከፈለጉ ከታች ባለው ሊንክ PDF ያውርዱት👇
‎
‎https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a8bcb2fa3202_etconp

📢 JOB VACANCY ANNOUNCEMENT

🏢 OVID RESPAN CONSULT

OVID Respan Consult invites qualified and interested professionals to apply for the following vacant positions.

1. Contract and Cost Administrator

🔗 Apply here:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7c4qODiDT1bpdYl32khCPAaNk0xe3_FeFSYQBDz_HYXRv5Q/viewform

2. Senior Electrical Engineer

🔗 Apply here:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdiWX0SZTIXKlB-RE4teVQ02ZrRLk5_jFd4GRViyYEhg9ruWQ/viewform

3. Senior Structural Engineer

🔗 Apply here:
https://forms.gle/RTYEAthJCc7o6Wsr7

4. Junior Technical Assistant / Office Manager

🔗 Apply here:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSczVU0t1WtXHP8FV4AG5ylOd2F_jKNUlTTPQF1HenRiSK2GVQ/viewform

5. Senior Sanitary Engineer

🔗 Apply here:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe8zGOg1hXmh57H9U2O88H8Y_i7NhhRwNtkinj4EVl3T908Mg/viewform

6. Resident Engineer / Site Engineer

🔗 Apply here:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSepL8KVF5r4vinuVHW76hkaHcOuquZ5pLY0QLmSXtV3HUlIZA/viewform

📍 Location: Addis Ababa

📅 Application Deadline: November 18, 2026

📌 Interested applicants should submit their applications through the respective links above.

Please review each application form for detailed requirements and instructions.

@etconp

👉ኳንቲቲ ሰርቨይንግ በቀላሉ ለመረዳት እና ቴክ ኦፍ እንዲሁም Cost Breakdown ለማዘጋጀት የሚጠቅም ምርጥ መፅሐፍ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a71b78edc006_etconp

👉የመንግስት ኤሌክትሮኒክ ግዥ (e-GP) ምዝገባ ሂደት:-

በ e-GP ላይ እንደ ድርጅት/ተጫራች ለመመዝገብ የሚከተለውን ሂደት መከተል ይቻላል።

1. ወደ e-GP ፖርታል መግባት

📍በሚከተለው ሊንክ ወደ e-GP ፖርታል ይግቡ 👇👇

https://production.egp.gov.et/egp/home

- ቀጥሎ Supplier Registration የሚለውን ክፍል ይምረጡ።

2. የድርጅቱን መሠረታዊ መረጃ ማስገባት

በ Register as a Supplier ገጽ ላይ የሚከተሉትን መረጃዎች ይሙሉ፦

- Legal Form of Entity – የድርጅቱ ሕጋዊ ቅርጽ
-  Country of Registration – Ethiopia
- Tax Identification Number (TIN)
- የድርጅቱ TIN
- Terms & Conditions ማረጋገጫ

Start Registration ያድርጉ።

ከዚያ ሲጀምሩ ሲስተሙ ከንግድ ምዝገባ መረጃ ላይ የድርጅቱን መረጃ ሊያስመጣ ይችላል።

3. የድርጅቱን ሙሉ መረጃ ማሟላት

በሲስተሙ ውስጥ የሚጠየቁ የድርጅት መረጃዎችን ያረጋግጡ፣ ለምሳሌ፦
-  Company Name
-  TIN
-  Business Registration Information
- Address
-  Contact information
-  Legal form
-  Business activities
-  Bank/payment information (ከተጠየቀ)
-  የተፈቀደ የሥራ ዘርፍ
ያረጋግጡ።

4. የሚያስፈልጉ ሰነዶችን መጫን

በተጫራች ምዝገባ ላይ የድርጅቱን ሕጋዊ ሰነዶች በPDF/በተፈቀደው ፎርማት ማዘጋጀት ይገባል።

በተለይ የምዝገባው ማረጋገጫ ሲደረግ signed and stamped Power of Attorney ከድርጅቱ ማቅረብ እንደሚፈለግ የ Supplier Manual ያሳያል።

ለጨረታዎች በተጨማሪ እንደ ጨረታው መስፈርት፦

-  Valid Trade/Business License
-  Tax Clearance
-  VAT Registration Certificate (ካስፈለገ)
-  Business Organization Registration
-  የሙያ/የኮንትራክተር ምዝገባ ሰርተፊኬት
- የ Grade ሰርተፊኬት
-  Bid Security
-  ሌሎች በ Tender Document የተጠቀሱ ሰነዶች
ሊጠየቁ ይችላሉ።

ለምሳሌ:- የ e-GP የቅርብ ጨረታዎች ላይ valid business license፣ tax clearance እና እንደሚመለከተው VAT certificate ያሉ መስፈርቶች ይታያሉ።


5. ማመልከቻውን Submit ማድረግ

መረጃዎቹን እና ሰነዶቹን ካሟሉ በኋላ Submit Application ያድርጉ።

ከዚያ ማመልከቻው በe-GP ሲስተም ውስጥ ለማረጋገጫ ይገባል።

የምዝገባ ማረጋገጫ ሂደቱ ከ 2-7 ቀን ሊወስድ ይችላል።

6. የምዝገባ ሁኔታን መከታተል

የ e-GP Supplier Registration ገጽ፦
-  Draft Applications
-  My Companies
-  Follow Up Tasks
Application Tracing
የሚሉ ክፍሎች አሉት።

ከ Application Tracing / Follow Up Tasks በመጠቀም፦

Submitted → Verification → Approved/Returned → Registered Supplier

የምዝገባ ሂደቱን መከታተል ይችላሉ።

7. ከተመዘገቡ በኋላ ጨረታ መፈለግ

Registration ከተፈቀደ በኋላ ድርጅቱ በ e-GP ላይ፦

Search Tender → Check Eligibility → Download/Access Tender Documents → Prepare Bid → Upload Documents → Submit Bid → Follow Bid Opening/Evaluation
የሚለውን ሂደት ይከተላል።


🌟ማስታወሻ፦

-  የe-GP ስርዓት እና የሰነድ መስፈርቶች በጨረታው ዓይነትና በአዲስ መመሪያዎች መሠረት ሊለያዩ ይችላሉ።
- FPPA አሁንም የ e-GP ስልጠና እና Supplier Guide ያቀርባል፤
-  የ e-GP Call Center ቁጥር 9430 ነው።

@etconp

#ADVERTISEMENT

INTRODUCE A CUSTOMER. EARN A COMMISSION!

ደንበኛ ያስተዋውቁ፣ ኮሚሽን ያግኙ!

WELCOME TO SUNSPACE FINISHING MATERIALS!

✨ BETTER QUALITY. LOWER PRICES.
✨ የተሻለ ጥራት፣ በተሻለ ዋጋ!

✨ OUR PRODUCTS | የምርት ዓይነቶቻችን

🛁 Bathroom Solutions (WC Set, Shower Panel, Heaters & Accessories)

✨ Ceramics and Porcelain

🔧 PPR Pipes & Fittings

🏠 Granite (Staircase & Kitchen Tops)

💧 Construction Chemicals & Waterproofing Products

📍 VISIT US: Signal Shopping Centre, 1st Floor.

📞 CALL US: 09 11 51 87 40

🤝 SUNSPACE TRADING — LET’S GROW TOGETHER!

#finishing materials #construction materials

👉Earthing ሲሠራ መዳብ ወይስ አሉሚኒየም ትጠቀማላችሁ? 🤔

🚥ብዙ ጊዜ ሰው ዋጋውን ብቻ አይቶ ርካሹን ይመርጣል። ግን Earthing የሰውን ሕይወትና የቤቱን የኤሌክትሪክ መሣሪያዎች የሚጠብቅ ነው፤ ስለዚህ እዚህ ላይ መቆጠብ ያስከፍላል።

መልሱ መዳብ (Copper) ነው። ✅
መዳብ ኤሌክትሪክን በጣም ጥሩ አድርጎ ያስተላልፋል፤ መሬት ውስጥ ተቀብሮም ዓመታትን ያለ ችግር ይቆያል።
አሉሚኒየም ግን መሬት ውስጥ ሲቀበር በፍጥነት ይበሰብሳል። ላዩ ላይ የሚፈጠረው የኦክሳይድ ሽፋንም ኤሌክትሪክ እንዳይተላለፍ ይከላከላል። ያኔ Earthing አለ ብለን እያሰብን በእውነቱ ግን አይሠራም።

ይህ ደግሞ በጣም አደገኛ ነው።⚠️

እውነቱን ለመናገር በተግባር galvanized steel እና copper-bonded steel rod በብዛት ይጠቀማሉ።

ምርጫው እንደ በጀቱና እንደ ፕሮጀክቱ ደረጃ (code) ይለያያል፤ ስለዚህ ሁልጊዜ የኤሌክትሪክ ዲዛይኑን ይከተሉ👷‍♂️

ርካሽ Earthing ዛሬ ገንዘብ ያድናል፤ አደጋ ሲመጣ ግን ዋጋው ይበልጣል።
እናንተስ A ወይስ B መረጣችሁ? Comment ላይ ንገሩን 👇

ቤት ለሚሠራ ወይም ለሚያውቁት ኤሌክትሪሻን Share ማድረግ አይርሱ!

━━━━━━━━━━━━━━
​📌 ተጨማሪ ዝርዝር መረጃዎችን እና የሳምንቱን የኮንስትራክሽን ዜናዎች ለማግኘት ​የፌስቡክ ገፃችን ይጎብኙ👇

https://www.facebook.com/profile.php?id=61592085774934

@etconp

📘 THE SITE ENGINEER'S ULTIMATE HANDBOOK

👷‍♂️ ለሲቪል ኢንጂነሮች እና ለግንባታ ባለሙያዎች እጅግ አስፈላጊ መፅሐፍ

✅ 200 አስፈላጊ የSite Engineering ክህሎቶችና ወሳኝ እውቀቶች የያዘ

🏗️ስለ የግንባታ፣ Quantity Estimation፣ Concrete፣ QA/QC፣ HSE፣ Project Management እና ሌሎችንም በቀላሉ ይማሩ የኮንስትራክሽን እውቀትዎ ያስፉ👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6aca98e1644ce_etconp

የግንባታ ጨረታ ማስታወቂያ

አዲስ ዘመን ጥቅምት 30 ቀን 2019 ዓ.ም ዕትም ላይ የተወሰደ

https://t.me/ETCONpWORK

@etconp