😎چرا مشارکت راهبردی ایران و چین شکل نمی‌گیرد؟

✍️ سعید نریمان
مهم‌ترین پیش‌شرط موفقیت سیاست نگاه به شرق را بازسازی ظرفیت‌های تصمیم‌سازی در داخل ایران می‌داند.

🔴ایران و چین امروز بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر نیاز دارند. این نیاز، نه حاصل یک انتخاب مقطعی سیاسی، بلکه محصول تغییرات عمیق در نظم بین‌الملل و جایگاه دو کشور در آن است. در یک دهه گذشته، تقابل امریکا و متحدانش با ایران از سطح اختلافات سیاسی یا پرونده هسته‌ای فراتر رفته و به تعارضی راهبردی تبدیل شده است. در حال حاضر مسئله نه هسته‌ای و نه حتی جمهوری اسلامی ایران بلکه خود ایران و قلمروی مرزی یکپارچه بالای خلیج فارس است. در چنین شرایطی، انتظار اینکه با تغییر دولت‌ها یا توافق‌های موقت، ایران بتواند به گشایش پایدار در روابط با غرب، جذب سرمایه خارجی و ادغام در اقتصاد جهانی دست یابد، بیش از آنکه مبتنی‌بر واقعیت باشد، ناشی از خوش‌بینی سیاسی است. باید این واقعیت را پذیرفت که غرب از ایران عبور کرده و ایران مطلوب برای غرب اسرائیل‌محور، ایران ویران یا ایران تجزیه‌شده است. انتظار بازگشت به یک گشایش راهبردی با غرب، در بخش‌هایی از بروکراسی ایران تبدیل به یک انتظار فرساینده شده است. اگر توسعه نیازمند سرمایه، فناوری، بازار و تعاملات گسترده اقتصادی است، ایران ناگزیر است مسیرهای جایگزین را دنبال کند و در این میان، چین مهم‌ترین گزینه پیش‌روی کشور به‌شمار می‌رود.

🔴بحران عاملیت
مهم‌ترین مانع در مسیر شکل‌گیری مشارکت راهبردی با چین، بحران عاملیت است. هر تحول بنیادین در سیاست خارجی، پیش از آنکه به اسناد و توافق‌ها وابسته باشد، به وجود عاملانی نیاز دارد که بتوانند آن تحول را طراحی، پیگیری و اجرا کنند. چرخش به شرق صرفا تغییر مقصد سفرهای دیپلماتیک نیست؛ بلکه مستلزم بازآرایی سیاست خارجی، اقتصاد، نظام بانکی، ساختارهای امنیتی، دیپلماسی اقتصادی و حتی الگوهای حکمرانی است. تحقق چنین تغییری بدون مدیران و نهادهایی که از توان راهبری این فرآیند برخوردار باشند، ممکن نیست.

🔴ناترازی شناختی
دومین مانع، ناترازی شناختی میان ایران و چین است؛ مانعی که شاید کمتر از بحران عاملیت دیده شده، اما آثار آن کمتر نیست. واقعیت آن است که دو کشور هنوز شناختی مستقیم، عمیق و روزآمد از یکدیگر ندارند. بخش قابل توجهی از شناخت نخبگان ایرانی از چین، ازطریق ادبیات، رسانه‌ها و نظام دانشگاهی غرب شکل گرفته است. به‌همین‌ترتیب، بخش مهمی از نخبگان چینی نیز ایران را نه از دریچه منابع ایرانی، بلکه از خلال روایت‌های تولیدشده در دانشگاه‌ها، اندیشکده‌ها و رسانه‌های غربی می‌شناسند. این شناخت واسطه‌ای، تصویری ناقص و گاه تحریف‌شده از دو کشور ایجاد کرده است. به دیگر بیان، شناخت دو طرف از یکدیگر عمدتا از پنجره غرب و در مورد چین نیز تا حدی از دریچه روایت‌های کشورهای عربی خلیج فارس شکل گرفته است.

🔴اینرسی غرب‌گرای بروکراسی
سومین مانع، ریشه‌ای‌تر از دو مانع پیشین است و به عقلانیت تاریخی حاکم بر نظام اداری ایران بازمی‌گردد. از زمان عباس‌میرزا، مسئله توسعه در ایران عمدتا با این پرسش همراه بوده که «چرا غرب پیشرفت کرد و ما عقب ماندیم؟» پاسخ‌های مختلفی به این پرسش داده شده، اما تقریبا همه آن‌ها در یک نقطه مشترک بوده‌اند؛ توسعه، در غرب تعریف شده است. حتی زمانی که کشورهایی مانند ژاپن یا کره جنوبی به‌عنوان الگو معرفی شده‌اند، موفقیت آن‌ها نیز در میزان شباهتشان به غرب تفسیر شده است. درواقع بخش‌هایی از نظام اداری کشور همچنان منتظر «هواپیمایی هستند که آن‌ها را به غرب برساند»، درحالی‌که فرصت‌های شرق را از دست می‌دهند.

🔴تاکید آخر: ضرورت عبور از موانع داخلی
برآیند این سه مانع آن است که مسئله اصلی روابط ایران و چین، کمبود منافع مشترک نیست. دو کشور ازمنظر امنیت انرژی، کریدورهای ترانزیتی، موازنه قدرت، اقتصاد و حتی تحولات نظم بین‌الملل، به یکدیگر نیاز دارند. مسئله آن است که هنوز ظرفیت‌های داخلی لازم برای تبدیل این هم‌پوشانی منافع به یک مشارکت راهبردی پایدار ایجاد نشده است.

🇨🇳Ellinne

🌟شاید مهمترین چالش روانِ ایرانیان بخاطر شخصیت‌شان، مرزبندی در رابطه‌ها باشد که مکرر در مشکلات زوج‌، فرزندپروری، خودکشی، افسردگی‌..دیده میشود

راه حل آن را اجدادمان روی فرش ایرانی به عنوان نماد روان ایرانیان از ۲۵۰۰سال قبل طراحی کرده‌اند:
«دور حاشیه‌ی زندگی‌ات حداقل ۳تا۵ دیوار بکش»

https://x.com/RuhollahSeddigh/status/2095385164381553069

🌟Ellinne

🇷🇺 اپن ای آی اعلام کرده که یک «ارتش» متشکل از ۱۰ هزار عامل هوش مصنوعی (AI Agent) توانسته مسئله مشهور ناویر–استوکس (Navier–Stokes) را تنها در ۸۸ ساعت حل کند.

این پروژه در مجموع حدود ۱۳۰ میلیارد توکن خروجی مصرف کرده و ادعا می‌شود یکی از معروف‌ترین و دشوارترین مسائل حل‌نشده ریاضیات را به نتیجه رسانده است

https://x.com/openai/status/2097374640582668336?s=46

🤖Ellinne

🤩 مارک کارنی پیامی مهمی خطاب به مردم کانادا منتشر کرد:
ایشان هشدار دادند که رویارویی تجاری با آمریکا و کاهش وابستگی به این کشور، دوره‌ای دشوار و پرهزینه خواهد بود اما ایستادگی در برابر فشارهای واشنگتن و تحمل سختی ها هزینه‌ای به‌مراتب کمتر از تسلیم شدن خواهد داشت.

https://x.com/vosoghodoleh/status/2097332068296413431

🤩Ellinne

🖊Something has happened in the last few months. We went from hearing Western officials describe the US as a challenge, unreliable, unpredictable, and incompetent.

Now, Western officials publicly refer to the US as a threat.

Carney said it three times in his video speech today.

https://x.com/tparsi/status/2097687325719367854?mx=2

🏳️‍🌈Ellinne

↗️Shanghai crude hits $114. Beijing turning the screws

https://x.com/zerohedge/status/2097749906869895657?mx=2

📈Ellinne

💪Muscles talk to the brain to fight depression.
The gym bros were right.

🔗Nicholas Fabiano, MD (@NTFabiano)


💪Ellinne

🐉شمشاد احمد، وزیر خارجه پیشین پاکستان، معتقد است موفقیت بلندمدت پیمان مکه به این بستگی دارد که آیا این پیمان می‌تواند دامنه خود را گسترش دهد و کشورهایی مانند ایران را نیز در بر بگیرد یا نه.
او در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی گفت که این یک ائتلاف مذهبی نیست، بلکه طرحی برای امنیت منطقه‌ای است و در آینده امکان پیوستن مصر، اردن، عراق، کشورهای حاشیه خلیج فارس و دیگر کشورها به آن نیز وجود دارد.
به گفته او: «پیمان مکه تا زمانی که ایران به آن نپیوندد، چیزی بیش از یک تکه کاغذ نخواهد بود.»

🕋Ellinne

🔔از وقتی ایرانی‌جماعت نگران یمن شد ساعت به ساعت فتوحات انصارالله شکل گرفت، وقتی هم نگران تراشیدن کوه‌های عمان شد نفت سه‌رقمی شد.
با همین دست‌فرمون یکم نگرانی رو تزریق کنیم بمب هم ساختیم

https://x.com/sssajadi/status/2097790212256464994

😠Ellinne

☁️ تصویری نویافته از صحنه‌ی اعدام میرزا رضا کرمانی

🧸Ellinne

⛽️به نظر می‌رسه که حوثی‌ها به خط لوله نفت عربستان سعودی که منطقه "البقیق" واقع در سواحل خلیج‌فارس را به "ینبع" واقع در سواحل دریای سرخ متصل می‌کند، حمله کرده‌اند. این خط لوله، نفت خام را منتقل می‌کند و به نوعی جایگزین صادرات نفت از تنگه هرمز بود برای عربستان

⛽️Ellinne

❤️ در سفر اخیرم به ایران، چیزی بیش از گرانی، فشار اقتصادی یا نارضایتی سیاسی توجهم را جلب کرد. آنچه بیشتر آزاردهنده بود، نوعی گسست در خود جامعه بود. احساس می‌کردم آدم‌ها فقط نظرهای متفاوت ندارند، بلکه گاهی در دو واقعیت متفاوت زندگی می‌کنند.
این را در گفت‌وگوهای روزمره می‌شد دید. در تاکسی، مهمانی، مطب، فروشگاه و جمع‌های خانوادگی. یک اتفاق واحد برای دو نفر می‌توانست دو معنای کاملاً متضاد داشته باشد. نه فقط در تحلیل آن اتفاق، بلکه حتی در این‌که اصلاً چه اتفاقی افتاده است. منابع خبری متفاوت، شبکه‌های اجتماعی متفاوت و سال‌ها زندگی در حباب‌های شناختی متفاوت، کم‌کم چیزی را از بین برده که هر جامعه‌ای برای ادامه حیات به آن نیاز دارد: حداقلی از واقعیت مشترک.
به نظرم بخش مهمی از این وضعیت محصول فرایندی است که از اواخر دهه ۱۳۹۰، و به‌ویژه پس از ۱۳۹۶، شدت گرفت. خالص‌سازی سیاسی و بسته‌تر شدن فضای رسمی فقط نیروهای سیاسی را حذف نکرد. مهم‌تر از آن، بخش بزرگی از نیروهای واسط را از میان برد. کسانی که می‌توانستند بین حکومت و جامعه، میان اعتراض و سیاست رسمی، و میان دو سوی شکاف اجتماعی نقش میانجی داشته باشند، به‌تدریج ضعیف یا حذف شدند.
نتیجه این نبود که جامعه یکدست‌تر شود. درست برعکس، جامعه رادیکال‌تر شد.
وقتی راه سیاست میانه بسته می‌شود، میانه جامعه هم به‌تدریج ضعیف می‌شود. آدم‌ها احساس می‌کنند انتخابی جز قرار گرفتن در یکی از دو سوی منازعه ندارند. زبان سیاست هم تغییر می‌کند. مخالف دیگر کسی نیست که اشتباه فکر می‌کند، بلکه کسی است که باید از سر راه کنار برود. از یک طرف، بخشی از حکومت جامعه ناراضی را مسئله امنیتی می‌بیند. از طرف دیگر، بخشی از مخالفان نیز هرکس را که با روایت حداکثری آنان همراه نباشد، مدافع وضع موجود، مزدور یا بخشی از مسئله تلقی می‌کنند.
اما آنچه در این سفر برایم حتی مهم‌تر بود، نقش رسانه بود. سال‌هاست درباره اثر رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور مانند اینترنشال و شبکه‌های اجتماعی صحبت می‌شود، اما وقتی مدتی در ایران زندگی می‌کنی، اثر آن را در مقیاسی متفاوت می‌بینی. رسانه دیگر فقط خبر منتقل نمی‌کند. واقعیت اجتماعی تولید می‌کند.
گروهی از مردم تقریباً تمام ایران را از خلال مجموعه‌ای از تصاویر شکست، سرکوب، فروپاشی، مهاجرت و نفرت می‌بینند. در سوی دیگر، رسانه رسمی تصویری می‌سازد که در آن بخش بزرگی از بحران‌های واقعی جامعه یا دیده نمی‌شود یا محصول دشمن معرفی می‌شود. میان این دو تصویر، خود ایران، با همه پیچیدگی و تناقضش، گم می‌شود.
شبکه‌های اجتماعی این وضعیت را شدیدتر کرده‌اند. الگوریتم‌ها از آرامش تغذیه نمی‌کنند. خشم، تحقیر، ترس و نفرت بیشتر دیده می‌شود و بیشتر دست‌به‌دست می‌شود. روایت معتدل جذابیت کمتری دارد. کسی که بگوید واقعیت پیچیده‌تر از این دو تصویر است، اغلب از هر دو طرف متهم می‌شود.
در این سفر بیش از گذشته به این فکر کردم که شاید خطر اصلی برای ایران فقط failed state نباشد. شاید خطر عمیق‌تر، چیزی باشد که می‌توان آن را failed society نامید.
جامعه شکست‌خورده لزوماً جامعه‌ای نیست که دولت در آن فروپاشیده باشد. ممکن است دولت همچنان اداره، ارتش، پلیس، وزارتخانه و قدرت تصمیم‌گیری داشته باشد، اما جامعه به‌تدریج توان گفت‌وگو، اعتماد و همکاری را از دست بدهد. شهروندان دیگر خود را اعضای یک جامعه سیاسی مشترک نبینند، بلکه گروه‌هایی ببینند که آینده یکی فقط با شکست دیگری ممکن است.
نشانه‌های این وضعیت را در ایران امروز می‌توان دید. حتی درباره جنگ، امنیت ملی، تمامیت ارضی یا مداخله خارجی نیز توافقی که زمانی بدیهی به نظر می‌رسید، دیگر همیشه بدیهی نیست. گروهی ممکن است از ضربه خوردن بخشی از ساختار کشور خوشحال شود، چون آن ساختار را نه متعلق به ایران بلکه متعلق به رقیب سیاسی خود می‌بیند. در سوی دیگر نیز ممکن است هر انتقاد داخلی در شرایط بحران به خیانت تعبیر شود.
این دقیقاً نقطه خطرناک ماجراست.
کشوری می‌تواند بحران اقتصادی را پشت سر بگذارد. حتی نهادهای سیاسی ناکارآمد را می‌توان اصلاح کرد. اما اگر جامعه‌ای اعتماد متقابل و احساس سرنوشت مشترک خود را از دست بدهد، بازسازی آن بسیار دشوارتر است.
آنچه من در این سفر دیدم هنوز یک جامعه فروپاشیده نبود. ایران همچنان پر از روابط خانوادگی، دوستی، شوخی، زندگی روزمره، کمک متقابل و نوعی سرسختی اجتماعی است که بارها در تاریخش آن را نجات داده است. اما در زیر این زندگی روزمره، شکافی در حال عمیق شدن است.
شکافی که فقط میان حکومت و مردم نیست.
میان خود مردم است.
و شاید خطرناک‌ترین مرحله زمانی آغاز شود که ایرانیان دیگر نه حکومت، نه دشمن خارجی، بلکه یکدیگر را بزرگ‌ترین مانع آینده ایران تصور کنند.
#حسین_قتیب

🇮🇷Ellinne

🔘میلتون فریدمن:
✒️اگر می‌خواهید در بازار کاهو کمبود ایجاد شود، ما یک حداکثر قیمت قانونی برای کاهو تعیین می‌کنیم که پایین‌تر از قیمت رایج آن در بازار باشد؛ و من تضمین می‌کنم که با این کار با کمبود کاهو مواجه خواهید شد.✒️

🎬Ellinne

Forced displacement

🪧Ellinne