اگر به صد سال اخیر نگاه کنیم، شاید بتوان بخش بزرگی از تاریخ سیاسی ایران را تلاش پی‌درپی حکومت‌ها برای ساختن همین «ظرفیت دولت» و در نتیجه استقلال عملی دانست. رضاشاه بیش از هر چیز پروژه کنترل سرزمینی را پیش برد: ارتش متمرکز، بوروکراسی، راه، ثبت، مالیات و کشاندن اقتدار دولت مرکزی به مناطقی که پیش‌تر حضور دولت در آنها ضعیف یا واسطه‌ای بود. در دوره محمدرضاشاه، و به شکلی متفاوت و آشکارتر در نهضت مصدق، مسئله استقلال اقتصادی و حاکمیت بر منابع، به‌ویژه نفت، به مرکز سیاست آمد. جمهوری اسلامی پروژه دیگری را دنبال کرد: مردمی‌کردن سیاست و بسیج اجتماعی، و همزمان ساختن ظرفیتی نظامی و بازدارنده متفاوت از الگوی ارتش کلاسیک رضاشاهی. جنگ اخیر با آمریکا شاید روشن‌ترین آزمون همین تحول باشد. ایران امروز، فارغ از داوری درباره سیاست‌هایش و هزینه‌های سنگین جنگ، دیگر آن دولتی نیست که هیئت رسمی‌اش برای عبور از قزوین محتاج تعمیر ماشین به دست انگلیسی‌ها باشد. در جنگ امروز ، در برابر قدرتی با برتری عظیم هوایی، دریایی، اطلاعاتی و اقتصادی، توانست ماه‌ها به جنگ ادامه دهد، به پایگاه‌های آمریکایی پاسخ موشکی و پهپادی بدهد و با استفاده از جغرافیا، موشک، پهپاد، شبکه‌های منطقه‌ای و تنگه هرمز برای آمریکا و متحدانش هزینه ایجاد کند. مفهوم استقلال را باید نه فقط در شعار و حاکمیت حقوقی، بلکه در «توان مقاومت در برابر اراده قدرت بزرگ‌تر» جست‌وجو کرد. در فاصله صد سال، قلمرو و مسئله اصلی ایران تغییر چندانی نکرده است: ساختن دولتی که بتواند قلمرو را کنترل کند، منابعش را در اختیار بگیرد، جامعه را سازمان دهد و در لحظه فشار خارجی، تصمیمش فقط بر کاغذ مستقل نباشد. تفاوت اینجاست که ابزارهای این ظرفیت از امروز به ترکیبی از ظرفیت اجتماعی، فناوری نظامی، بازدارندگی و قدرت تحمیل هزینه رسیده است.

شهریاران و دولت‌ها غالباً نه از آن‌جا می‌شکنند که دشمن نیرومند است، بلکه از آن‌جا که در بنای خویش شکافی را دیر دیده‌اند، یا دیدن آن را به مصلحت ندانسته‌اند. دشمن، دیوار استوار را نمی‌شکافد؛ رخنه را می‌جوید.
مسئله زنان در ایران سال‌ها یکی از همین رخنه‌ها بود. زن ایرانی در آموزش، دانشگاه، تخصص، فرهنگ، اقتصاد و ارتباط با جهان پیش رفت، اما حقوق مدنی و سهم او در قدرت سیاسی و بسیاری از عرصه‌های تصمیم‌گیری به همان اندازه پیش نرفت. شکافی پدید آمد میان آنچه زن ایرانی در واقعیت جامعه شده بود و جایگاهی که قانون و سیاست برای او به رسمیت می‌شناخت.
این شکاف فقط مسئله‌ای درباره زنان نبود؛ مسئله‌ای درباره قدرت ملی ایران بود. هیچ کشوری نمی‌تواند نیمی از جامعه خود را توانمند کند، آموزش دهد، به عرصه عمومی بیاورد، اما در حقوق و مشارکت سیاسی همچنان با منطق روزگاری دیگر با او رفتار کند و انتظار داشته باشد این فاصله بی‌هزینه بماند.
با این همه، هنگامی که جنگ و خطر بیرونی فرا رسید، بسیاری از همان زنان نشان دادند که مطالبه حق، به معنای بریدن از ایران نیست. بسیاری از آنان که از تبعیض، محدودیت و نابرابری ناراضی بودند، در لحظه تهدید در کنار کشور خود ایستادند. این شاید مهم‌ترین درس باشد: شهروندی که حق می‌خواهد، لزوماً دشمن دولت یا وطن نیست. چه‌بسا کسی که برای حق خویش سخت‌تر سخن می‌گوید، هنگام خطر نیز سخت‌تر پای سرزمینش بایستد.
خرد کشورداری در آن است که این سرمایه را علیه خود نکنیم. حقوق زنان امتیازی نیست که دولت در روزهای آسودگی ببخشد؛ بخشی از استحکام ملی است. ایران هنگامی نیرومندتر است که زن ایرانی احساس کند همان سرزمینی که در روز خطر از آن دفاع می‌کند، در روز آرامش نیز شأن، آزادی، حق و سهم او را به رسمیت می‌شناسد.
منافع ملی فقط با موشک، مرز و ارتش حفظ نمی‌شود. استحکام ایران به پیوند میان دولت و جامعه نیز بسته است. دشمن رخنه را می‌جوید؛ هنر مُلک‌داری آن است که آن رخنه را نه با خاموش کردن مطالبه، بلکه با برطرف کردن بی‌عدالتی ببندد.

فرمانده سنتکام پیش از اعزام به ریاض و جده با فرماندهان اسرائیل، بحرین و امارات در مونیخ دیدار داشته‌اند. به گزارش آکسیوس این دیدار درباره جنگ ایران بوده است.
۱۴۰۵/۰۶/۲۴ ۲۱۰۰
@geopoliticintel