استقرار سیاسی و توسعه

دو دیدگاه بر اندیشه توسعه غالب بوده‌اند. دیدگاه اول، بازارهای آزاد و عدم مداخله دولت در اقتصاد را زمینه‌ساز توسعه دانسته است. دیدگاه دوم، بر کیفیت نهادها تأکید کرده و نهادهای خوب را پیش‌شرط کارکرد نهادها می‌داند. تقابل این دو دیدگاه، ما را در برابر این سؤال قرار می‌دهد که اگر بازارهای آزاد و نهادهای خوب وجود ندارند، راه توسعه چیست؟ چه باید کرد؟

دیدن نسخه کامل ویدیو
https://youtu.be/LDpK7qtYk9E

محسن یزدان‌پناه در این گفت‌وگو از چشم‌انداز نظری نوینی سخن می‌گوید که به عوض تحقق توسعه در سامان سیاسی مبتنی بر حاکمیت قانون، توسعه در سامان سیاسی فاقد حاکمیت قانون را توضیح می‌دهد. «نظم استقرار سیاسی» همان نظمی است که نظم سیاسی هست اما مبتنی بر حاکمیت قانون نیست. چنین نظمی چگونه می‌تواند توسعه بیافریند؟

محسن یزدان‌پناه ضمن آن‌که ایران امروز را دارای این نظم سیاسی می‌داند، پدیده‌هایی نظیر دلارزدایی، رانتخواری، نخبگان میانی، صنعت‌زدایی و دولت توزیع‌گرا در مقابل دولت تولیدگرا را نیز تشریح می‌کند.

#نظم_استقرار_سیاسی #دلارزدایی #پوپولیسم #دولت_توزیع‌گرا #دولت_تولیدگرا

@fazeli_mohammad

🚆 طولانی‌ترین شبکه‌های ریلی پرسرعت جهان:

🇨🇳 چین: ۴۵۰۰۰ کیلومتر
🇪🇸 اسپانیا: ۳۹۶۶ کیلومتر
🇯🇵 ژاپن: ۳۰۹۶ کیلومتر
🇫🇷 فرانسه: ۲۸۰۰ کیلومتر
🇬🇧 بریتانیا: ۲۲۱۴ کیلومتر
🇩🇪 آلمان: ۱۶۵۸ کیلومتر
🇫🇮 فنلاند: ۱۱۲۰ کیلومتر
🇮🇹 ایتالیا: ۱۱۱۷ کیلومتر
🇰🇷 کره جنوبی: ۸۸۷ کیلومتر
🇸🇪 سوئد: ۸۶۰ کیلومتر
🇬🇷 یونان: ۶۷۲ کیلومتر
🇷🇺 روسیه: ۶۵۰ کیلومتر
🇹🇷 ترکیه: ۶۲۷ کیلومتر
🇵🇹 پرتغال: ۶۱۰ کیلومتر
🇺🇿 ازبکستان: ۶۰۰ کیلومتر
🇵🇱 لهستان: ۵۴۷ کیلومتر
🇸🇦 عربستان: ۴۵۰ کیلومتر
🇹🇼 تایوان: ۳۵۰ کیلومتر
🇧🇪 بلژیک: ۳۲۶ کیلومتر
🇦🇹 اتریش: ۲۸۳ کیلومتر
🇳🇴 نروژ: ۲۲۴ کیلومتر
🇲🇦 مراکش: ۱۸۶ کیلومتر
🇳🇱 هلند: ۱۷۵ کیلومتر
🇨🇭 سوئیس: ۱۶۴ کیلومتر
🇮🇩 اندونزی: ۱۴۳ کیلومتر
🇺🇸 آمریکا: ۱۳۶ کیلومتر
🇷🇸 صربستان: ۷۰ کیلومتر
🇩🇰 دانمارک: ۶۰ کیلومتر
🇭🇰 هنگ کنگ: ۲۶ کیلومتر

📌اتحادیه بین‌المللی راه‌آهن، قطار سریع‌السیر را به عنوان حمل و نقل عمومی با سرعت حداقل ۲۰۰ کیلومتر در ساعت (۱۲۴ مایل در ساعت) تعریف می‌کند.

🆔 @GeoecoNEWS

مرگ مدرسه عمومی

کتاب در سال ۲۰۲۳ منتشر شده و پژوهشی است تاریخی دربارۀ حرکتی که محافظه‌کاران علیه آموزش عمومی و تضعیف اعتماد به این مدارس پیش بردند. فیتزپتریک که در سال ۲۰۱۶ برای پژوهشی دربارۀ افت عملکرد و تبعیض در مدارس ابتدایی فلوریدا برندۀ جایزۀ پولیتزر شده، در این کتاب به بررسی ریشه‌های تاریخی و سیاسی حق «انتخاب مدرسه» در آمریکا پرداخته است. او با شواهد بسیار نشان می‌دهد که چگونه پیوند اقتصاددانان لیبرتارین و کشیش‌های محافظه‌کار، انتخاب مدرسه از طریق کوپنی‌سازی را به ابزاری برای دورزدن قانون لغو جداسازی نژادی در مدارس تبدیل کرد. جنبش «انتخاب مدرسه» در ابتدا برای مقاومت در برابر ادغام نژادی در مدارس جنوب آمریکا شکل گرفت، اما به‌تدریج به ابزاری سیاسی و ایدئولوژیک برای زیر سؤال بردن آموزش عمومی تبدیل شد. هر چند دادگاه‌ها در برخی ایالت‌ها این برنامه را به‌دلیل نژادپرستانه‌بودن لغو کردند، اما آموزش عمومی وارد منازعات سیاسی بین احزاب آمریکا شد. از دهۀ ۱۹۹۰ دموکرات‌ها ایدۀ مدارس چارتری را به‌عنوان بدیل کوپنی‌سازی مطرح کردند، اما این ایده نیز عملکرد متفاوتی نداشت و حتی موجب تعطیلی برخی مدارس عمومی شد.
@omidi_reza

اشکالات زبانی در سریال تاسیان

در مورد اشکالات زبانی در سریال شهرزاد پیش‌تر در له و علیه ویرایش فصلی نوشته بودم. در آن فصل، ضمن برشمردن کاستی‌های زبانی روایت و خطاهای راه یافته به دیالوگ‌ها، نشان داده بودم که ایراد اصلی عبارت است از غیرتاریخی بودن زبان شخصیت‌ها، یا حتی تاریخ‌زدایی از زبان شخصیت‌ها؛ به‌طوری که قصه‌ از دهۀ سی شمسی حکایت می‌کرد، ولی انباشته از مصطلحات دهۀ هشتاد و نود شمسی بود.

عیناً همین اشکال زبانی را در سریال تاسیان بازیافتم: روایتی که در سال ۱۳۵۶ رخ می‌دهد اما شخصیت‌هایش با مصطلحات متأخر امروز حرف می‌زنند. مشتی نمونۀ خروار می‌آورم:

_ در قسمت هشتم، امیر دسته‌گلی تقدیم شیرین می‌‌کند و می‌گوید: «یلدات مبارک». تبریک گفتن یلدا از ابداعات و بدایع سال‌های اخیر است! پیش‌ترها، رسم نبود شب یلدا را تبریک بگویند، چه‌بسا به دلیل این فهم ساده که اصلاً دلیلی برای تبریک در این مناسبت وجود ندارد.

_ در قسمت نهم، کلمۀ «راهکار» را در معنای «راه حل» از زبان یکی از بازاریان سنتی و مذهبی می‌شنویم که رواج آن بسیار جدید است و محدود به گفتار و حتی بیشتر نوشتار دانشگاهیان و روزنامه‌نویسان و سیاسیون. این کلمه در دهۀ پنجاه حتی در نوشتار روشنفکران و دانشگاهیان هم رواج نداشت چه برسد به گفتار طبقۀ بازاریان سنتی!

_ اصطلاح «براندازی» در سال‌های اخیر در سپهر سیاسی ایران رخ نموده است و در مبارزات پیش از انقلاب علیه رژیم پهلوی مطلقاً رواجی نداشت. فعالان سیاسی این مفهوم را غالباً سرنگونی می‌گفتند. براندازی خیلی جدید است. به‌علاوه، اصلی‌ترین تزی که مخالفان طیف‌های چپ و مبارزان مسلمان را به هم پیوند می‌داد مبارزه با امپریالیسم بود. این کلیدواژه‌‌ی اصلی شاید تنها یک بار در متن سریال آمده بود، در حالی که کلمۀ «دموکراسی» چندین بار از زبان فعالان دانشجویی شنیده شد که آن هم در زمرۀ کلیدواژه‌های انقلابیون نبود. کلیدواژه‌های اصلی انقلابیون عبارت بودند از: مبارزه با امپریالیسم، آزادی، سرنگونی و ... که از مطالعۀ متون انقلابی، دیوارنوشته‌ها، شنیدن سخنرانی‌ها و مرور میتینگ‌ها به‌راحتی در دسترس نویسنده قرار می‌گرفت.

_ در قسمت یازدهم، محسن، کارگر بی‌سوادی که با زبان لاتی و کوچه‌بازاری صحبت می‌کند، می‌گوید: «کی بها می‌ده به شکایت شما؟» اولاً بها دادن در معنای اهمیت دادن بعد از دهۀ شصت به زبان گزارشگران و خبرنگاران رادیو تلویزیون راه یافت و از آنجا رواج عام گرفت (مدخل بها دادن در کتاب غلط ننویسیم را ببینید) و در دهۀ پنجاه به این معنی به کار نمی‌رفت و ثانیاً حتی اگر بپذیریم ندرتاً به این معنی هم کاربرد داشت، محال بود از زبان شخصیت لاتی مثل محسن شنیده شود! یعنی اینجا دو اشکال در کار است، هم اشکال مربوط به تاریخ زبان و هم اشکال مربوط به مرتبۀ زبانی گوینده.

_ در قسمت دوازهم، سعید به امیر که روی کاناپه لم داده می‌گوید: «خسته نشی، لش کردی». لش کردن به معنای بی‌تحرک در حال استراحت ماندن متأخر است و شاید بیش از ده سال قدمت ندارد. و باز در همان صحنه، از زبان همان شخصیت می‌شنویم: «دو تا شات بزنیم بیاییم بالا». این یکی را اهل بخیه حتماً تأیید می‌کنند که در دهۀ پنجاه «پیک» می‌زدند، «شات زدن» و بعد هم «بالا آمدن» از آنِ امروزی‌هاست!

_در قسمت هفدهم از مراسم «رونمایی» کتاب صحبت می‌شود. هم گرفتن اینجور مراسم جدید است و هم خود کلمۀ «رونمایی» برای اطلاق به این مراسم. این رسم و رسوم نهایتاً ده پانزده سال است باب شده، پیش‌تر اصلاً لغت «رونمایی» در چنین بافتی و با چنین محتوایی وجود نداشت.

از مثال‌های بیشتر صرف‌نظر می‌کنم چون نشان دادن نوع اشکال مهم‌تر از تعدد شواهد است. به‌علاوه، در این نوشتۀ کوتاه فقط دربارۀ زبان نوشتم، و درگذشتم از اشکالات محتوایی و ضعف‌های روایی، که این سریال را در حد فیلمفارسی‌های قلابی، بدلی و غیراصیلی قرار می‌دهد که از فیلم‌های هندی دوران رام و شام الهام می‌گرفتند.

https://t.me/Sayehsaar