اِلینه‌گی
1.07K subscribers
5.06K photos
509 videos
44 files
6.5K links
الینه

فرهنگ فارسی معین
(اِ نِ) [ از فر. ] (ص .)

از خود بیگانه
Download Telegram
#سام_گیوارد :
مشاهدات توماس هربرت از قهوه‌خانه در عصر شاه‌عباس صفوی و نخستین مواجهه‌اش با #قهوه هم خواندنی است: «قهوه‌خانه اتاق بزرگ طاقداری بود با حوضی در وسط و سکوهایی در کنار مفروش به قالی و قهوه هم نوشیدنی سیاه و تلخی بود که طعم نان سوخته می‌داد و بیشتر از آنکه خوشمزه باشد سالم است.»

@Ellinne
❤4
امتیاز انسجام اجتماعی چین در برابر آمریکا

@Ellinne
✍️ قدیمی ترین خط فارسی در ژاپن

#محمدرضا_اسلامی

این عکس دستنوشته ژاپنی در شبکه‌های مجازی دست به دست می‌شود و درباره‌اش این توضیح ذکر می‌شود:

https://t.me/solseghalam/2274
«این دستخط که قدیمی‌ترین خط فارسی در ژاپن است در سال ۱۲۱۷ میلادی (۸۰۵ سال پیش) توسط راهب بودایی بنام «کیوسه» وارد ژاپن شد.

کیوسه در حاشیه این کاغذ نوشته است سال ۱۲۱۷ در گوانگجو چین با  ۳فرد خارجی ملاقات کردم و از آنها خواستم که به خط خود چیزی برایم بنویسند آنها این دستخط را نوشتند به این برگه دستخط «نان بانموجی» گفته بودند یعنی خط مردمان بیگانه دو بیت اول این دستخط به شرح زیر است:

جهان خرمی ‌با کس نماند/
فلک روزی دهد روزی ستاند
(اثر اسعد گرگانی در کتاب ویس و رامین)

جهان یادگارست و ما رفتنی
بمردم نماند به جز مردمی
(اثر فردوسی در شاهنامه)

برای اولین‌بار استاد «هاندا» از پژوهشگران ژاپنی در سال ۱۹۰۹ متوجه شد که این دستخط فارسی است و آن را طی سخنرانی در دانشگاه کیوتو معرفی کرد و در سال ۱۹۵۰ جزو آثار ملی ژاپن به ثبت رسید دستخطی که ابتدا خیلی بی‌اهمیت دیده می‌شد اکنون تنها سند تاریخی مراودات فرهنگی ایران و ژاپن است.

به طور تقریبی این سند مربوط به دوران کودکی شیخ اجل سعدی می‌باشد و از سرایش شاهنامه بیش از دو قرن می‌گذشته است.»
- - - -

برای علاقمندان به این سند تاریخی، اطلاعات دقیق‌تر درباره گذشته این سند در ژاپن را دکتر آیت حسینی در این رشتو توضیح داده است:
https://x.com/ayatto/status/1379568003667345410?s=46&t=6AjlRilUma4AZ8i9LmFwHg
- - - -
و صحبتی در حاشیه این یک برگ کاغذ.

بسیار رخ می‌دهد که در بازدید از یک بنای قدیمی و سنتی ژاپنی، نقشه‌ها و دستنوشته‌های چندصد سال پیش مربوط به «نحوه ساخت آن بنا» در داخل موزه‌ای در خود بنا نگهداری شده و می‌توانید ببینید.
مثلا اینکه معمار قبل از شروع ساخت بنا، چه نقشه هایی کشیده بوده؟ یا درباره جزییات سازه چه فکر می‌کرده؟ یا حتی  فراتر از این، برای شمشیر سامورایی که از گذشته‌ها در موزه قرار دارد «اسکچ‌های نقشه دست کشیده» ای که شمشیر (چند صد سال قبل) بر مبنای آن ساخته شده، موجود است!

مثلا اینکه میزان انحنای شمشیر سامورایی چقدر باشد یا اینکه نحوه اتصال فلز شمشیر به دسته و… چگونه باشد، در نقشه‌هایی از چند صدسال قبل باقی مانده و موجود است. چیزی که هرگز در مورد مثلا مسجد وکیل یا قبل‌تر در عالی‌قاپو یا گنبد سلطانیه و … وجود ندارد. یک برگ نقشه از گذشتگان نداریم.
نه تنها هیچ نقشه‌ای از گذشته‌ها نداریم (و نمی‌دانیم در ذهن معمار زبردست چه‌ها می‌گذشته)
بلکه در بسیاری موارد حتی «نام معمار» را هم نمی‌دانیم!
- - - -
و مسئله فراتر از این است. در مورد برخی شخصیت‌هایی که قله فرهنگ ما هستند، حتی بدیهی‌ترین اطلاعات اولیه را نداریم. مثلا حتی نمی‌دانیم حافظ کجا مدرسه رفته؟ پدرش که بوده؟ همسرش که بوده؟ اساتیدش که ها بوده‌اند؟ و…
هیچ سند مکتوب و قابل ردیابی از شخصی مثل حافظ نداریم.
(چیزی حفظ نشده)
آقای دکتر غفوری فرد یکبار می‌گفت: من سال ۱۹۶۶ میلادی (دوازده سال قبل از انقلاب ایران) برای یک دوره دو ساله فوق‌لیسانس زلزله‌شناسی در ژاپن بودم. هنوز هر سال انجمن ممبوکاگاکوشو مجلد فارغ‌التحصیلان زلزله را برایم می‌فرستند و هر ماه ایمیل‌هایش را دریافت می‌کنم. ولی در اینجا، چندین سال وزیر بوده‌ام، رفته‌ام برای کارهای بازنشستگی‌ام‌، متوجه شدم چهار سال از سابقه وزارتم گم شده.
پرسیدم چرا آن چهارسال را لحاظ نکردید؟ گفتند اسناد آن چند سال در آتش‌سوزی فلان سال بایگانی ریاست‌جمهوری، گم شده! گفتم خب اسناد در ریاست جمهوری گم شده، اسناد وزارتم در وزارت نیرو که گم نشده!
غفوری‌فرد می‌گفت: ببین فلانی، سابقه «دو سال دانشجویی» گم نشده، ولی «سابقه چهار سال وزارت» گم شده …
این یک واقعیت تاریخی است و فرهنگی: «حفظ میراث مکتوب». و فراتر از آن: حفظ شدنِ سابقه‌ها یا نشدن. ادامه دارن بودنِ امور یا نبودن.

مانایی یا دولت مستعجل بودن.
مسئله این است!

شرکتهای ژاپنی عمر صد و پنجاه ساله‌ و دویست ساله دارند… چیزی گم نمی‌شود. سوابق محفوظ است. عمرِ امور، «ادامه‌دار» است. بله! این یک برگ کاغذ نیست. این نمونه‌ای از حفظ و «ادامه‌دار» بودنِ امور در ژاپن است.
https://t.me/solseghalam/2274

@Ellinne
❤3
شکاف ثروت در آمریکا

@Ellinne
#کاوه_منصوری :
«در تمام خط ساحلى جنوب ايران، معمارى لافت پديده‌اى منحصربفرد است. اگر از پسابندر تا بوشهر سفر كنيد، جز چند الگوى فضايى ساده نخواهيد يافت. ساده‌ترين آنها، كپرهاى تك اتاقه ليپار و اطراف‌اش است. الگوى تعين‌يافته اين ساختار، همان تك اتاق‌هاى ساده‌اى است كه در تمام نواحى ساحل جنوبى گسترش يافته است. ادغام چند تك اتاق، ديگر الگوى رايج در اين مناطق است كه اغلب با ايوانى سراسرى همراه ميشود. زيباترين نمونه‌هاى اين بناها را ميتوان در طَبْل مشاهده كرد. در بهترين نمونه‌هاى اين الگو، اتاق‌ها بواسطه راهروهايى از هم جدا شده و اين راهرو به محلى براى كوران آزادانه هوا مبدل ميشود. بى‌شك اما پيچيده‌ترين نمونه‌هاى معمارى غير شهرى سواحل جنوبى را ميتوان در لافت مشاهده كرد. الگوى معمارى خانه‌ها، اغلب درون‌گرا و تركيبى از اتاق‌هاى مستطيلى است كه دور تا دور حياط مستقر شده و به واسطه ايوانى سراسرى، به آن راه دارند… ويژگى ديگر اين بناها، حضور بادگيرى عظيم بر فراز يك يا چند اتاق است. بادگيرها در لافت به عرض اتاق ساخته ميشدند تا گرماى طاقت‌فرسا را اندكى قابل تحمل سازند.»
عکس از #انوشه_پیربادیان

@Ellinne
❤3
کاهش شاخص پیشرفت اجتماعی جهان

@Ellinne
رشد قیمت مسکن در کانادا

@Ellinne
اِلینه‌گی
منوتو! عمر شبکه‌ی تلویزیونی منوتو [کذا] به سررسید. هرچه از خوب و بد داشت به کنار، از این نباید گذشت که این رسانه یکی از اصلی‌ترین مروجان غلط املایی چسباندن واو عطف به اسم و ضمیر پیش از خود بود! با املای مغلوط "منوتو" این الگوی نادرست را وارد خط فارسی کرد و…
🕊 مردی هر شب یک گاری پر از کاه را از شهر بیرون می‌برد. نگهبان‌ها به او مشکوک می‌شوند و فکر می‌کنند که او حتماً چیزی دزدیده و لای کاه‌ها پنهان کرده. اما هیچ‌گاه چیزی بین کاه‌ها پیدا نمی‌کنند. این کار سال‌ها ادامه می‌یابد. سرانجام، بعد از این که مرد بازنشسته می‌شود، نگهبان‌ها از او می‌پرسند که در طی این سال‌ها چه چیزی می‌دزدیده است. مرد پاسخ می‌دهد که او گاری‌ها را می‌دزدیده است، نه کاه.

مرتبط با این یادداشت از زنو:
من‌و‌تو بعد از شکست جنبش سبز با محتوایی کاملاً غیرسیاسی تاسیس شد و بعد از شکست ۴۰۱ با محتوایی کاملاً سیاسی به پایان رسید. یک بازهٔ زمانی دوازده ساله که کارفرمایان توانستند رضا پهلوی را در ذهن بخشی از طبقهٔ متوسط شهری جایگزین میرحسین موسوی کنند. به نظر من پروژهٔ کاملاً موفقی بود.
زمانی خبرگزاری فارس (گمانم) در دعواهای داخلی مسابقه استعدادیابی من‌و‌تو وارد شده بود که بله این شبکه حق‌کشی کرده آبرویش رفته و مخاطبان را عصبانی کرده. متوجه نبودند که توانسته کل صحنهٔ بحث را عوض کند و خبرگزاری رسمی مملکت را همراه با میلیو‌ن‌ها نفر وارد دعوای پارمیدا و شهرام کند.


https://twitter.com/roozfeiz/status/1748312496941805662

@Ellinne
👍3
رافائل گروسی رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به خبرگزاری بلومبرگ گفته بازرسان آژانس به این جمع‌بندی رسیده‌اند که ایران به اندازه کافی برای ساخت چندین بمب اتم، اورانیوم با غنای بالا تولید کرده است.

https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-01-18/iran-frustrates-nuclear-monitors-as-its-uranium-stockpile-grows

@Ellinne
📰 "چه کسی بر امواج حکومت می‌کند؟"

⬅️ چین دیگر نمی‌پذیرد که آمریکا باید قدرت دریایی غالب آسیا و اقیانوسیه باشد

🔷در چند روز آینده دور از چشم بسیاری از جهان، نیروی دریایی آمریکا قدرت دریایی رو به رشد چین را آزمایش خواهد کرد. این کار را با گشت‌زنی در منطقه قلمروی۱۲مایلی در اطراف جزایر مصنوعی که چین در مجمع الجزایر مورد مناقشه اسپراتلی که درحال ساخت است انجام خواهد داد ازسال ۲۰۱۲ تاکنون نیروی دریایی آمریکا حق خود را براساس قوانین بین‌المللی برای کشتیرانی تا این حد نزدیک به ویژگی‌های چین اعلام نکرده است؛ چین، اعتراض خواهد کرد اما درحال حاضر این تنها کاری است که انجام خواهد داد این مانورها تأکید آشکاری بر قدرت دریایی آمریکا است اما دیگر بدون چالش نیست.

https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.economist.com/international/2015/10/17/who-rules-the-waves&ved=2ahUKEwirloyG-OODAxVbgf0HHWbxBiYQFnoECB8QAQ&usg=AOvVaw2yHgtqImF0zn1JSk2J1mz5

@Ellinne
#بهمن_انصاری :
روستای چوپانان در نایین اصفهان قرار دارد و به دلیل بافت منحصربه‌فرد و منظمی که دارد، به عنوان "منظم‌ترین روستای خشتی جهان" شناخته می‌شود.

@Ellinne
❤5
زیرساختهای فراساحلی

@Ellinne
💰قربانی شدن طبقه متوسط چه خطراتی دارد؟

✍️ #نوید_رئیسی
(مشاور علمی هفته‌نامه تجارت‌فردا)

🔹چهار چهره نام‌آشنای ایرانی اخیرا کتابی درباره اثرگذاری تحریم‌ها بر جامعه و اقتصاد ایران با عنوان «تحریم‌ها چگونه کار می‌کند؟» نوشته‌اند که انتشارات دانشگاه استنفورد آن را منتشر کرده است. «نرگس باجغلی»،«ولی نصر» «جواد صالحی‌اصفهانی» و «علی واعظ» در این کتاب تلاش می‌کنند تا با مطالعه موردی ایران به این پرسش‌ پاسخ دهند که «تحریم‌های همه‌جانبه بلندمدت چگونه بر جامعه، سیاست و اقتصاد کشورهای هدف تاثیر می‌گذارد؟» اگرچه ایران تنها کشوری نیست که تحریم‌های اقتصادی بلندمدت را تحمل کرده اما انتخاب ایران بر اساس این تمایز صورت گرفته که یکی از گسترده‌ترین و کامل‌ترین مجموعه تحریم‌ها بر آن اعمال شده است.

🔹 ادبیات مرتبط با تحریم‌ها بر این نکته تاکید می‌کند که سهولت تحمیل تحریم‌ها و هزینه‌های پایین آن است که موجب شده دولت‌های ایالات‌متحده، به رغم عدم‌موفقیت در اثرگذاری سیاسی، همچنان از این ابزار به صورت گسترده استفاده کنند. در واقع، تسلط فراسرزمینی ایالات‌متحده بر نهادهای خارجی و بین‌المللی که با دلار آمریکا به تجارت می‌پردازند یا موسسات مالی که بنگاه‌ها پرداخت‌های خود را از مسیر آنها انجام می‌دهند، منجر به این شده تا بسیاری در واشنگتن به این جمع‌بندی برسند که تنها کاری که باید انجام دهند این است که تحریم‌ها را اعمال کنند و از همه کشورها بخواهند که به آنها پایبند باشند.
مطالعه اخیر بر این نکته پافشاری می‌کند که گرچه سهولت دسترسی و هزینه‌های پایین تحریم‌ها به دولت ایالات‌متحده اجازه می‌دهد تا سیاست خارجی اجباری خود را بدون قربانی کردن خون و گنج آمریکایی‌ها دنبال کند، اما به هر حال، مجازات مردم بابت رفتار دولت‌ها و قائل شدن وظیفه برای شهروندان در جهت اجبار دولت‌ها به تغییر روش، «اخلاقی» نیست.

🔹 از سوی دیگر، کتاب نشان می‌دهد که تاثیر تحریم‌ها بر ایران با آنچه محافظه‌کاران جنگ‌طلب آمریکا پیش‌بینی می‌کردند، فاصله زیادی داشته است. به‌طور قطع، تحریم‌ها به رشد اقتصاد ایران پایان داده و رنج اقتصادی گسترده را برای ایرانیان به ارمغان آورده است؛ اما به فروپاشی اقتصادی و فروپاشی سیاسی منجر نشده است. در نقطه مقابل، تحریم‌ها با تبدیل دشمنی ایران (با غرب) و غرب (با ایران) به مساله‌ای هویتی امکان ارتباطات مسالمت‌جویانه آتی را تضعیف کرده است. علاوه بر این، خروج یک‌جانبه ایالات‌متحده از برجام، تمایل به مذاکره و توافق با این کشور در سطح حاکمیت را به‌شدت تحت تاثیر قرار داده است. در نهایت، مانایی تحریم‌ها در طول زمان موجب شده تا با شکل‌گیری و تثبیت گروه‌های ذی‌نفع، منافع اقتصادی با منافع سیاسی گره خورده و بخشی از جریان تصمیم‌گیر با نگاهی اقتصادی از ادامه تحریم‌ها حمایت کند.
🔹 آنچه کتاب «تحریم‌ها چگونه کار می‌کند؟» را از مطالعات مشابه متمایز می‌کند تاکید نویسندگان بر این موضوع است که اعمال تحریم‌های اقتصادی همه‌جانبه به عنوان یک ابزار سیاست خارجی می‌تواند از مسیر تخریب طبقه متوسط، به نتایج معکوس منجر شود. تحریم‌های اقتصادی ایالات‌متحده که ابتدا توسط دولت باراک اوباما در فاصله سال‌های ۲۰۱۶-۲۰۱۱ و پس از آن توسط دولت دونالد ترامپ در فاصله سال‌های ۲۰۲۰-۲۰۱۷، بزرگ‌ترین ضربه را به طبقه متوسط ایران وارد کرد.
نویسندگان کتاب نشان می‌دهند که از زمان تشدید تحریم‌ها در سال ۲۰۱۱، طبقه متوسط ایران از حدود ۵۵ درصد جمعیت به حدود ۴۵ درصد در سال ۲۰۱۷ کاهش یافت. تخمین زده می‌شود که طبقه متوسط در حال حاضر کمتر از ۳۰ درصد از جمعیت را تشکیل دهد.

🔹 همان‌گونه که نویسندگان کتاب استدلال می‌کنند، طبقه متوسط ضعیف‌تر، تکامل سیاسی و اجتماعی ایران را تضعیف می‌کند. وقتی طبقه متوسط قوی باشد، دغدغه‌های سیاسی و فرهنگی در جامعه تقویت می‌شود چراکه خواست‌های طبقه متوسط عمدتاً اجتماعی، سیاسی و مدنی هستند. مشکل اصلی طبقه متوسط مدرن ایران آن است که نمی‌تواند با اعتبار فرهنگی و اجتماعی خود به ثروت و قدرت دست یابد. در واقع، در ساختار رانتی فعلی اقتصاد ایران، گروه‌های فرهنگی حتی در شرایط بهبود وضعیت اقتصادی نیز آنچنان سود نمی‌برند.
طبقه متوسط به دنبال تغییرات نهادی برای بهبود کیفیت حکمرانی است. حکومت‌داری موفق‌تر به‌جای تقویت منافع نخبگان کوچک حاکم، نیازمند اعتماد به دولت و مشارکت بیشتر شهروندان است.

از این منظر، نابرابری‌های اقتصادی می‌تواند عدم تعادل در نظام سیاسی را تشدید کند: فشار حداکثری و به‌طور کلی‌تر تحریم‌های همه‌جانبه ایالات‌متحده، با بسته‌تر کردن فضای سیاسی و افزایش کنترل فرهنگی، طبقه متوسط به عنوان حامیان اصلی تغییر را به‌شدت تضعیف کرد. چندان دور از ذهن نیست اگر تصور کنیم که بدون تحریم‌ها و فشارهای ایالات‌متحده، ایران مسیر متفاوتی را در دهه اخیر طی می‌کرد.

@Ellinne
ریسک سیاسی تایوان و شاخص سهام نیمه‌هادی‌ها

@Ellinne
نشریه فرانسوی لوپاریزین

"یک سوم تولید جهانی غذا به سطل زباله می‌رود و پشت میلیون‌ها تن گوشت که هر سال هدر می‌رود، بسیاری از حیوانات نهفته است که پرورش داده شده و سپس کشته شدند... برای هیچ"

@Ellinne
💔1
تیتر یک روزنامه فرانسوی لیبراسیون

"«دُلون»، پدر و جنجالی"

"جنگ قضایی و رسانه‌ای که خواهر و برادری را در خانواده آلن دلون از هم پاشیده، داستان خانوادگی غم‌انگیز بازیگری را فاش می‌کند که سلامتی‌اش رو به افول است"

🔹آلن دُلون، هنرپیشه سرشناس فرانسوی در سال ۲۰۱۹، دو مرتبه سکته کرد که سلامتی‌اش را به خطر انداخت. در همین زمان، بین ۲ پسر و دخترش بر سر محل اقامت و درمان پدرشان (فرانسه یا سوییس) اختلافات شدیدی رخ داد و کار به شکایت کشیده شد که تاثیر زیادی بر سلامتی این بازیگر گذاشت.


@Ellinne
❤1
چشم و چراغ
«من در فاکولتهٔ طب اونیورسیتهٔ تهران تحصیل می‌کنم.»
هفتاد سال پیش، دانشجویان پزشکی چنین جمله‌ای را بر زبان می‌آوردند.
تلاش‌های #فرهنگستان اول منجر به فراموش شدن اصطلاحات بیگانه شد، تا حدی که امروز به‌سهولت گفته می‌شود:
«من در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه تهران تحصیل می‌کنم.»

@Ellinne
❤10