مدیریت اجرایی

✳️ ببینیم، آنچه را که نمی بینیم.

1⃣ ما در برابر آنچه وجود ندارد، غافلیم.

دو سری عدد داریم. سری الف) 724، 947، 421، 843، 394، 411. این اعداد چه اشتراکی دارند؟ درست است عدد 4 در هریک از آنها وجود دارد.

حالا سری ب) را امتحان کن. 113، 854، 032، 772، 905، 274، 851 و 349. چه چیزی این اعداد را به هم مرتبط می کند؟ سری ب سخت تر است، نه؟

جواب: هیچ کدام از عدد 6 استفاده نکرده اند. از این چه چیز یاد می گیری؟ تشخیص «نبودن» به مراتب دشوارتر از تشخیص «بودن» است. به طور خلاصه، گرایش به توجه به چیزی که وجود دارد به مراتب بیشتر از چیزی است که وجود ندارد. علم این اثر را، «اثر خصوصیت مثبت» می گویند.

🔹ما در اتفاقاتی که نیفتاده اند مشکل داریم. ما در برابر آنچه وجود ندارد، «غافلیم». ما تاکید بیشتری بر آنچه هست می کنیم تا آنچه وجود ندارد. در محیط آکادمیک، فرضیه های تایید شده، به انتشارات راه پیدا می کنند. اما اثری که در رد فلان فرضیه یا نظریه بوده، به مراتب سخت تر به چاپ می رسد.

2⃣ تصور می کنیم متوجه اتفاقاتی که مقابل ما می افتد می شویم. اما معمولا فقط آنچه را بر آن تمرکز کرده ایم می بینیم

🔹 در دهه 1990 میلادی، دو روان شناس به نام های دنیل سایمونز و کریستوفر چیریس، از دو تیم دانش آموزی فیلم برداری کردند که توپ بسکتبال را به عقب و جلو پاس می دادند. یک تیم لباس مشکی و یک تیم لباس سفید پوشیده بود (دیدن کلیپ The Monkey Business Illusion در یوتیوب پیشنهاد می شود). در این ویدئو از بینندگان می خواهند تعداد دفعاتی را که پیراهن سفیدها، توپ ها را پاس می دهند بشمارند. ناگهان وسط این ویدئو اتفاق عجیبی افتاد. دانش آموزی که لباس گوریل پوشیده بود به وسط اتاق می رود، به سینه اش ضربه ای می زند و خیلی سریع ناپدید می شود. در انتها از بینندگان پرسیدند که متوجه چیز غیر معمولی شدی یا نه. نیمی از بینندگان سرشان را به نشانه بهت زدگی تکان می دهند. گوریل؟ کدام گوریل؟

🔹 آزمایش «رفتار شیطنت آمیز» یکی از مشهورترین آزمایش ها در روان شناسی است و آنچه را «خطای حواس جمعی» نامیده می شود توصیح می دهد؛ ما مطمئنیم متوجه هر اتفاقی که مقابل ما می افتد می شویم. اما، در حقیقت، معمولا فقط آنچه را بر آن تمرکز کرده ایم می بینیم. در این مثال: پاس هایی که تیم سفید پوش داده است. عوامل غیرقابل انتظار و وقفه اندازی که دیده نشده می تواند به اندازه یک گوریل، بزرگ و چشمگیر باشد اما آنها را نبینیم. اصطلاح «گوریل در اتاق»، عبارت است از: یک موضوع با نهایت اهمیت و فوریت و این که ما باید حتما به آن توجه کنیم، اما هیچ کس نمی خواهد در موردش چیزی بداند. هر چیزی که متوجه آن نشدیم، مغفول می ماند. بنابراین اصلا نمی دانیم چه چیزهایی را داریم نادیده می گیریم.

1⃣و 2⃣) بنویسیم، نشر دهیم و گفت و گو کنیم

دو اثر بالا یک وجه مشترک دارند. در هر دو حالت، ما نابینا می شویم و نمی بینیم. در «اثر خصوصیات مثبت»، چون تشخیص «نبودن» به مراتب دشوارتر از تشخیص «بودن» است، ما در برابر آنچه وجود ندارد، نابینا می شویم. در خطای حواس جمعی، ما مطمئنیم متوجه هر اتفاقی که مقابل ما می افتد می شویم. اما، در حقیقت، معمولا فقط آنچه را بر آن تمرکز کرده ایم می بینیم.
راه حل چیست؟ در هر زمینه ای چه چیزی مورد غفلت همه است؟ با تمام سناریوهای ممکن و در ظاهر ناممکن روبه رو شویم. "به همان اندازه که به سروصدا واکنش نشان می دهیم به سکوت هم توجه کنیم". به چیزهای تصور ناشدنی فکر کنیم.

چه بسیار موضوعاتی که اگر در زمان مربوطه، درست میدیدم، الان تبدیل به مسئله و معضل نشده بودند. «تاریخ تکرار خواهد شد اگر باز نابینا باشیم». «به روزمرگی نیفتیم و به فکر مسائل اساسی باشیم».
وظیفه بیناسازی با کیست؟ وظیفه پژوهش، نوشتن و گفت و گو با کیست؟ چگونه دانش ضمنی را به دانش آشکار تبدیل کنیم؟. چه تصمیم ها که باید می گرفتیم ولی روزمرگی نگذاشت.

🔸گذار از اقتصاد منبع محور به اقتصاد کارامحور و اقتصاد دانش بنیان
🔸تعدد نهادهای سیاستگذار و گسستگي نظام های آموزشي، پژوهشي، فناوري و نوآوري
🔸عدم هماهنگی سیاست های توسعه فناوری و نوآوری با سیاست های توسعه صنعتی و سیاستهای اقتصادی کشور
🔸ناکارآمدی مدل تمرکزگرا در آموزش عالی
🔸 ناکارآمدی مدل عرضه محور در آموزش عالی
🔸مسئله ساماندهی (ایجاد، حذف و ادغام) موسسات آموزش عالی
🔸ضرورت اصلاح نظام جامع سنجش و پذیرش کشور (کنکور)
🔸مسئله ارتقای کارآمدی نظام جذب، ارتقا و تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی
🔸سازوکار همکاری شرکت های دانش بنیان با بنگاه های بزرگ
🔸 و ....

بهتر است در زمان مناسب به چنین مسائلی فکر کنیم. ای کاش اگر آن موقع که فکر کردیم، نشر کردیم ولی کارساز نشد، بیشتر فکر میکردیم که چگونه این مسائل به عنوان یک مسئله با اهمیت در دستورکار قرار گیرد.
✍ایستارتاپس
https://t.me/ExecutiveManagement