مدیریت اجرایی
3.04K subscribers
12.9K photos
788 videos
1.32K files
4.59K links
ارایه به روز ترین اطلاعات ، دانش، مهارت وتوانایی در خصوص مدیریت ،سازمان واقتصاد زیر نظر دکتر امیرصادقی(پژوهشگر،مشاور و مدرس درزمینه کسب وکار) تاسیس کانال ۲۰۱۵
(۰۹۱۲۳۱۱۶۴۷۳) تلفن همراه
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تصاویرانگیزشی!
کارآفرینی ذاتی است؟

🟡 همه می‌دانیم که مارک زاکربرگ، بیل گیتس و جف بزوس، کارآفرینان به شدت موفقی هستند، اما نباید آنها را تنها مدل‌های موجود برای الهام‌بخشی بنیان‌گذاران دانست.

🟡 در واقع، در نظر گرفتن این افراد به‌عنوان بلندترین ستون‌های کارآفرینی، می‌تواند مانعی برای رویاهای دیگر کارآفرینان سخت‌کوشی باشد که اصلا شبیه آنها نیستند یا سوابق آکادمیک یا اجتماعی-اقتصادی آنها را ندارند.

🟡 آخرین تحقیقات در مورد استارت‌آپ‌ها شواهدی کمی ارائه می‌دهد که اتان مولیک (Ethan Mollick)، استاد مدیریت دانشگاه وارتون مدت‌ها به آن اعتقاد داشته است: اینکه کارآفرینان بزرگ ساخته می‌شوند، زاده نمی‌شوند. این مهم‌ترین پیام کتاب جدید مولیک، موسوم به «سایه تک‌شاخ: مبارزه با افسانه‌های خطرناکی که استارت‌آپ‌ها، بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران را عقب می‌نشاند» است.

🟡 مطالعات مدرس مدرسه «وارتون» درباره این پرسش که «کارآفرینی ذاتی است یا اکتسابی؟» نشان می‌دهد، نبوغ کفایت نمی‌کند بلکه مهارت تیم‌سازی و داشتن استراتژی رمز کارآفرینان موفق است. در این مسیر، «شبیه‌سازی» کسب‌وکارها قبل از کارآفرینی، موفقیت را تضمین می‌کند...👇

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://b2n.ir/900673
Forwarded from مدیران فرهیخته (darabifar)
✅آدمهای توانمند مسئولیت ها را به بهترین نحو انجام می دهند.

✅آدمهای خردمند مسئولیت ها را به بهترین نحو واگذار می دهند.

✅اینکه کارها با بودن ما انجام شود یک مهارت،

✅و اینکه کارها با نبودن ما به خوبی انجام شود یک هنر است.

کانال مدیران فرهیخته

@wr_management
✳️ همیشه روی بحث جذب نیرو به عنوان یک کار مهم و کلیدی که نتیجه تصمیمات و اقدامان بعدی از اینکار نشات میگیرد تاکید کرده ایم و در خود فرآیند جذب و گزینش متقاضیان استخدام هم مصاحبه استخدامی بسیار مهم است، در خود مصاحبه هم چیزی که خیلی مهم است سوالاتی که باید پرسیده شود حیاتی است....
در زیر به شما چند تا سوال کلیدی که بهتون کمک میکند را ارائه کرده ایم؛
1⃣مهمترین جنبه های کاری شما چیست؟

2⃣مهمترین نتیجه و موفقیت در کارتان چه بوده است؟

3⃣به تازگی چه نوع مشکلاتی را توانسته اید با موفقیت حل کنید؟

4⃣از کار اخیرتان چه چیزهایی یاد گرفته اید؟

5⃣در زمینه ..... چه تجربیاتی دارید؟

6⃣درباره .... چه چیزهایی می دانید؟

7⃣رویکردتان در حوزه مقابله با .... چیست؟

8⃣منافع خاص شما از این کار چیست؟

9⃣موارد زیادی درباره این کار شنیده اید، ممکن است بفرمائید این کار با کدام یک از تجربیات شما ارتباط دارد؟

🔟آیا مواردی درباره کارتان بوده که پرسیده نشده و فکر می کنید می توانید مطرح کنید؟
سه ریسک کرونا برای کسب‌وکارها

⭕️ با شیوع ویروس کرونا، کسب‌وکارهای ایرانی با سه سطح ریسک مواجه شده‌اند. ریسک سطح بین‌المللی: ریسک بازگشت بیماری وجود دارد و زمان پایان کامل بیماری در جهان نامشخص است و عملا این ریسک صادرات کالاهای غیرنفتی ایران خصوصا به کشورهای همسایه و واردات مواد مورد نیاز را شامل می‌شود.

⭕️ ریسک سطح ملی- اقتصادی: عدم فعالیت بخشی از صنایع و کسب‌وکارها بر حجم کلی فعالیت‌های اقتصادی تا‌ثیر دارد و به نوعی با کاهش فروش و تولیدات، درآمدها کاهش یافته و به تبع آن تعدیل نیروها و ورشکستگی بنگاه‌ها و در ادامه کاهش انواع درآمدهای مالیاتی را به همراه خواهد داشت.

⭕️ و نهایتا ریسک سطح صنعت-کسب‌وکار: شرکت‌ها با مشکلات فراوانی در زنجیره تا‌مین مواد اولیه و لجستیک، کاهش فروش و بهره‌وری مواجه هستند. همچنین نگرش و انتظار مشتریان در حال تغییر است که پیامد آن افزایش ریسک‌های کسب‌وکارها است.

🟠 «بازوی پژوهشی مجلس» فرصت‌ها و تهدیدهای کووید-۱۹ را بررسی کرده است👇

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

yun.ir/pt1cs1
⭕️ هشت استراتژی مدیریت استعداد برای شرکت های استارت اپ که سریع در حال رشد هستند:

1️⃣دست بالا را بگیرید. بهترین افراد را برای پست مورد نظر انتخاب کنید نه افرادی که از شما پایین تر باشند.

2️⃣از داخل ارتقا دهید. افراد با استعداد زیادی در داخل شرکت شما وجود دارند که می توانند شکوفا شوند به انها فرصت دهید و انها را برانگیزانید‌.

3️⃣شما با یک سری افراد کار را شروع کرده اید. در حال حاضر شرکت در حال بزرگ شدن است. باید آنها هم رشد کنند و از تلنت های جدید عقب نمانند. پس انها را توسعه دهید. دوره های اموزشی برای یادگیری مهارت های بروز و جدید می تواند مفید باشد.

4️⃣هیجان زده نشوید. شرکت بسرعت در حال رشد است ولی جذب استعدادهای شرکت های رقیب بدون اینکه نیازی داشته باشید اول بضرر خودتان است.نیروی بیش از نیاز استخدام نکنید حتی اگر همه تلنت باشند.

5️⃣همیشه واحد استخدام را فعال و بروز نگه دارید. مهمترین منبع شما منابع انسانی هستند حتی مهمتر از منابع مالی. واحد استخدام را بصورت هزینه نبینید. بر روی آن سرمایه گذاری کنید و نتیجه ان را ببینید.

6️⃣با اعضای هر تیم جلساتی بگذارید مشخص کنید چه انتظاری از آنها بصورت هفتگی،ماهانه و سالانه دارید و کنترل را بر اساس عملکرد قرار دهید.

7️⃣برای موسس و مدیر شرکتش مانند کودک او می ماند. خیلی سخت است کارها را تفویض کنید و دلتان می خواهد بر همه چیز کنترل داشته باشید تا از خوب و درست انجام شدن آنها مطمین شوید ولی در واقعیت با سرعت رو برشد سازمان این رویه بضرر شما و شرکتتان خواهد بود. افراد با استعداد استخدام کنید به آنها تفویض کنید و نتیجه را ببینید.

8️⃣بین کنترل و ازادی عمل تعادل برقرار کنید. بله در واقعیت گاهی اعتماد بیش از حد حتی به یک تلنت واقعی نتایج بدی برای شرکت ها داشته است. مدام افراد را چک و کنترل نکنید وگرنه احساس نارضایتی خواهد کرد و نواوری و خلاقیت انها از بین می رود، در مقابل از انها ضمانت کافی دریافت کنید و عملکرد آنها را بسنجید و بر اساس آن تصمیم گیری کنید.

🎓 آکادمی مدیریت حرفه ای
@pmacademy
🔹 اقتصاد چه زمانی از رکود کووید 19 نجات پیدا می‌کند؟

همزمان با خبرهای مثبتی که از کشف واکسن کرونا به گوشمان می‌رسد، نتایج مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی تا حدودی ناامیدمان می‌کند. ارزیابی برخی اقتصاددانان از جمله محمد‌هاشم پسران و همکارانش این است که نمی‌توان زمان مشخصی را برای خروج اقتصادها از رکود فعلی مشخص کرد؛ چون نمی‌دانیم واکسن چه زمانی تایید می‌شود و چه زمانی به دست همه مردم می‌رسد.
پس ممکن است این وضعیت چندین سال به طول انجامد.
🔹کدام کشورها از این دام، جان سالم به در می‌برند؟

#تجارت_فردا

@tejaratefarda
امید ناچیز به احیای سریع اقتصاد جهان

✍️ پرویز گیلانی

بیشتر پژوهش‌های اقتصادی نشان می‌دهد حتی با وجود اخبار امیدبخشی که درباره کشف واکسن کرونا می‌شنویم خیلی نمی‌توان به احیای سریع اقتصاد خوش‌بین بود؛ توانمندترین اقتصادهای جهان هم دست‌کم تا دو سال آینده به روال قبل باز نمی‌گردند.
همه‌گیری ویروس کرونا سنگین‌ترین ضربه به اقتصاد جهان پس از جنگ جهانی دوم بوده که هم از سمت عرضه و هم از سمت تقاضا و هم از سمت نااطمینانی به اقتصاد جهان شوک‌های سنگینی وارد کرده است.
جز این موارد، به عقیده کامیار محدث (استاد ایرانی دانشگاه کمبریج) آثار اقتصادی کووید 19 به دو دلیل دیگر هم بی‌سابقه‌ است؛ نخست این‌که در رکودهای قبلی در اقتصاد، احیا در بخش خدمات بسیار سریع رخ داده اما در بحران کرونا بخش خدمات به دلیل تماس زیاد افراد به راحتی احیا نخواهد شد. برعکس آن، بخش تولید،احتمالا سریع‌تر از بخش خدمات احیا شود، چون در این بخش تماس زیادی بین افراد وجود ندارد و فعالیت بدون نزدیکی افراد به یکدیگر انجام می‌شود.

🔹اقتصادجهان چه زمانی آرام می‌گیرد؟
خبر خوب هفته گذشته این بود که شرکت فایزر و شرکت همکارش در آلمان و همچنین شرکت مدرنا اعلام کردند واکسنی را آزموده‌اند که اگر فرد آن را در دو مرحله به فاصله سه هفته دریافت کند تقریباً 92 تا 95 درصد مصونیت پیدا می‌کند. ارزیابی برخی اقتصاددانان از جمله محمد ‌هاشم‌پسران این است که «در شرایط فعلی نمی‌توان مدت زمان مشخصی را برای دوام بیماری عنوان کرد چون اولاً نمی‌دانیم واکسن چه زمانی برای استفاده تایید نهایی می‌شود و دوم اینکه چه زمانی به دست همه مردم می‌رسد».
معنی سخنان آقای پسران این است که اقتصاد همچنان با این بیماری درگیر خواهد بود و هر‌چه دوام آن طولانی‌تر شود، احیای اقتصاد نیز بیشتر طول خواهد کشید.
آقای هاشم پسران که در حال حاضر صاحب کرسی جان الیوت در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی است همراه با چهار نفر از همکارانش؛ الکساندر چودیک(اقتصاددان ارشد بانک فدرال‌رزرو دالاس)،کامیار محدث(استاد دانشگاه کمبریج)،مهدی رئیسی(اقتصاددان ارشد صندوق بین‌المللی پول) و الساندرو ربوچی(دانشیار دانشکده بازرگانی جان هاپکینز) مقاله‌ای منتشر کرده‌اند که نشان می‌دهد رکود جهانی، طولانی‌مدت خواهد بود و هیچ کشوری،از تاثیر آن نجات نخواهد یافت.
مقاله مورد اشاره نشان می‌دهد آمریکا و انگلیس احتمالاً تاثیرات عمیق‌تر و طولانی‌مدت‌تری را تجربه خواهند کرد، در حالی‌که به احتمال زیاد اقتصاد چین زودتر از سایر کشورها احیا خواهد شد. شانس منطقه یورو برای احیای کوتاه مدت کم است، اما این احتمال وجود دارد که تا پایان سال 2021 سریع‌تر از ایالات متحده بهبود یابد.
مقاله آقای هاشم پسران و همکارانش نشان می‌دهد امکان بازگشت اقتصاد تا آخر سال 2021 بسیار اندک است و تولید ناخالص داخلی دنیا در دو سال آینده به وضعیت اواخر سال 2019 و قبل از فراگیری کووید بازنمی‌گردد.

🔹اثر کرونا بر اقتصادایران
ارزیابی میزان اثرگذاری کرونا بر اقتصادایران در مقایسه با دیگر کشورها دشوار است چون اقتصاد ما در سال‌های گذشته گرفتار ابرچالش‌های
به مراتب پیچیده‌تر و مخرب‌تر از کرونا بوده است. محمد مروتی عضو هیات علمی دانشگاه خاتم در این زمینه مثال خوبی دارد؛ زمانی که ساحل آرام است موج کوچک به چشم می‌آید اما در دریای طوفانی، موج کوچک یا متوسط اثری ندارد و دیده نمی‌شود.
پیش از ضربه کرونا، اقتصاد ایران گرفتار ابرچالش‌های زیادی بود و در نتیجه، تبدیل به یک اقتصاد ضعیف و کم‌بنیه شده بود و کرونا هم ضربه محکمی به آن وارد کرد. به این ترتیب دست سیاستگذار برای انتخاب راه‌ حل‌های درست برای گذار از این وضعیت بسته است؛چون علاوه بر آثار اقتصادی، دولت از تبعات اجتماعی تعطیلی فراگیر هم نگران است. محمد مروتی می‌گوید «توصیه اقتصاددانان این بود که دولت باید کشور را دو یا سه ‌هفته‌ تعطیل کند تا زنجیره شیوع کرونا قطع شود. پاسخ غیرمستقیم سیاستگذار این بود که تعطیلی، معیشت مردم را به مخاطره می‌اندازد.»
پیش از این تحلیل عمومی این بود که دولت باید از دو راهی که یکی به سلامت و دیگری به اقتصاد ختم می‌شود یکی را برگزیند اما محمد مروتی معتقد است؛ برای سیاستگذار، این دو‌راهی دیگر موضوعیت ندارد و احتمالا دوراهی سخت دیگری پیش رو است که یکی به حیات جامعه و دیگری به امنیت کشور ختم می‌شود. برای همین است که سیاستمدار تن به تعطیلی کامل کشور نمی‌دهد و در واقع از به خطر افتادن معیشت مردم و تبعات بعدی آن بیشتر از عواقب تشدید کرونا در جامعه، نگران است. اگر این گزاره درست باشد،آن وقت این سؤال مطرح می‌شود که وضعیت کنونی تا کجا ادامه می‌یابد؟

🔹اگر به این بحث‌های مهم علاقه دارید، شماره 385 هفته‌نامه تجارت‌فردا را تهیه کنید که روز شنبه اول آذر منتشر می‌شود.

#تجارت_فردا

@tejaratefarda
⭕️ صعود ۳۷ پله ای ایران در نمایه جهانی نوآوری 2020


بهزاد احمدی
مشاور وزیر ارتباطات و پژوهشگر فناوری در حوزه بین‌الملل

🔹 سیزدهمین گزارش نمایه جهانی نوآوری ۲۰۲۰، با تمرکز بر سؤال کلیدی «چه کسی تأمین مالی نوآوری را انجام خواهد داد؟» منتشر شده است.

🔹 در گزارش مذکور، هر کشوری ۳ رتبه دارد: رتبه گروه منطقه‌ای، رتبه گروه درآمدی و رتبه جهانی. رتبه ایران در گروه منطقه‌ای ۲، رتبه گروه درآمدی ۱۹ و رتبه جهانی ۶۷ است. ایران، از نظر زیرنمایه ورودی در جایگاه ۹۰ و از نظر زیرنمایه خروجی در جایگاه ۵۰ قرار گرفته است.

🔹 در میان شاخص‌های خروجی نیز، بهترین رتبه مربوط به «بازده خلاقانه» (۴۸) است (به نقل از پژوهشکده سیاستگذاری). هرچند جایگاه ایران نسبت به سال گذشته 6 پله تنزل داشته اما بررسی روند ۸ ساله نمایه جهانی نوآوری نشان از بهبود قابل توجه جایگاه ایران دارد. رتبه ایران از ۱۰۴ در سال ۲۰۱۲ به ۶7 در سال 2020 رسیده و صعودی 37 پله‌ای داشته است.

🔹 رتبه ایران در زیرشاخص دسترسی از ۵۸ به ۳۹ ارتقا یافته که جزو برجسته‌ترین نقاط عملکردی ایران نه تنها به‌عنوان یک نقطه قوت کلی بلکه یک نقطه قوت کلیدی در گروه درآمدی مربوطه است.

🔹 نکته حائزاهمیت اینکه در این زیرشاخص واردات دانش‌های تک و نیز واردات دانش و خدمات ICT از مواردی هستند که رتبه آنها از ۱۰۴ به ۱۰۱ ارتقا یافته است. یعنی با‌وجود تحریم و کاهش بودجه، حوزه ICT پیشران جذب دانش و فناوری‌های تک ازجمله 5G بوده است.

🔹هرچند با توجه به تحریم‌ها و فشار حداکثری اعمال شده علیه ایران که بیش از هر چیز بخش تحقیق و توسعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد، کسب این رتبه حائزاهمیت و دستاوردی برای کشور و کل نهادها، افراد و شرکت‌های دخیل است، نباید چشم خود را بر نقاط ضعف و کاستی‌ها ببندیم. رتبه متوسط ایران در رده‌بندی جهانی بیشتر ناشی از رتبه ضعیف آن (بالای ۱۰۰) در شاخص نهادها، شاخص اعتلای بازار و شاخص اعتلای کسب‌وکارهاست.

🔹در واقع عمده ضعف ایران در عملکرد حکمرانی، مشکلات نهادی و تعاملات اقتصادی بین‌المللی مثلاً در جذب سرمایه یا ثبت پتنتهای بین‌المللی یا دسترسی به مالیه و بازار بین‌المللی است و بهبود این شاخص ها رتبه ایران را بسیار تغییر خواهد داد. رفع این کاستی‌ها نیازمند تلاش و همت ملی است.

#روزنامه_ایران

بیشتر بخوانید👇👇
🔸http://www.ion.ir/news/640601
🔻 @irannewspaper
✳️ پیش‌بینی اکونومیست از نرخ بیکاری ایران در سال جاری

✅ واحد اطلاعات اقتصادی اکونومیست می‌گوید بروز موج سوم کرونا ممکن است موجب شود نرخ مشارکت اقتصادی در ایران که کاهش قابل‌توجهی نسبت به سال گذشته پیدا کرده باز هم پایین‌تر برود.
بنا بر آمار منتشره توسط دولت، نرخ مشارکت اقتصادی در ایران کاهش شدیدی را در سه‌ماهه دوم سال جاری نسبت به بازه مشابه سال گذشته داشته و در حال حاضر به دو پنجم جمعیت در سن کار رسیده است. بر اساس آمار دولت، نرخ بیکاری جوانان نیز حدود یک‌چهارم است.
در گزارش اکونومیست آمده است: «آمار اشتغال منتشر شده توسط دولت نشان‌دهنده روندهای اصلی بازار کار ایران است که به دلیل افت مالی و اقتصادی ناشی از تحریم آمریکا در سال ۲۰۱۸ و بیماری کرونا در سال جاری تضعیف شده است. نرخ ایجاد شغل در پایین‌ترین حد خود قرار دارد، چرا که کاهش درآمد نفتی باعث کاهش سرمایه‌گذاری دولتی شده و رکود موجود نیز موجب کاهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی شده است. پیش‌بینی ما این است که تولید ناخالص ایران در ۲۰۲۰ به میزان ۱۲ درصد کاهش بیابد. »
اکونومیست می‌گوید که بحران کرونا عامل اصلی کاهش نرخ مشارکت اقتصادی در ماه‌های اخیر است. بروز موج سوم کرونا در ایران که ممکن است منجر به تعطیلی سراسری مجدد شود می‌تواند این وضعیت را بدتر هم کند.
اکونومیست توضیح می‌دهد: «در پایان ماه سپتامبر، نرخ مشارکت اقتصادی در افراد بالای ۱۵ سال ۴۱.۸ درصد بود که گرچه اندکی بیشتر از سه‌ماهه قبلی است (که اوج تعطیلی‌های کرونایی در آن اتفاق افتاد) اما پایین‌تر از نرخ ۴۴.۹ درصدی سه‌ماهه مشابه سال قبل است. به لحاظ عددی، حدود ۱.۲ میلیون نفر کمتر شاغل بوده‌اند و بخش عمده بیکاری‌ها در بخش خدمات (که حدوداً نیمی از کل اشتغال در ایران را شامل می‌شود) اتفاق افتاده که منعکس‌کننده تأثیر تعطیلی اجباری مغازه‌ها، رستوران‌ها و تأسیسات تفریحی است. »
این مؤسسه می‌گوید: «کاهش ۱ درصدی نرخ رسمی بیکاری و رسیدن آن به حدود ۹.۵ درصد نشان می‌دهد عملاً بسیاری از ایرانی‌ها از ثبت‌نام برای پیداکردن شغل منصرف شده‌اند. نرخ بیکاری میان افراد ۱۵ تا ۲۴ ساله به ۲۳.۱ درصد می‌رسد و این رقم برای فارغ‌التحصیلان بیشتر نیز هست، مسئله‌ای که نشان می‌دهد بسیاری از افراد تحصیل‌کرده که تازه‌وارد بازار کار می‌شوند نمی‌توانند شغلی پیدا کنند. »
اکونومیست می‌گوید بدون اصلاحات عمده، نباید انتظار کاهش قابل‌توجه نرخ بیکاری را در سال‌های آینده داشت.
در این گزارش آمده است: «افزایش نرخ بیکاری در جمعیتی جوان (حدود ۴۰ درصد ایرانیان زیر ۲۴ سال هستند) موجب تشدید نارضایتی فزاینده از عملکرد دولت – به علت ناکارآمدی در مدیریت اقتصادی و نیز پاره ای مسائل سیاسی و اجتماعی- می شود که نمود آن در اعتراضات آبان ۹۸ دیده شد که در نتیجه افزایش قیمت سوخت اتفاق افتاد. نمود دیگر این اتفاق را باید در مشارکت بی سابقه پایین در انتخابات مجلس در ماه می جست. با تغییر رئیس جمهور آمریکا ممکن است فضای تنفس ایجاد شود، اما با توجه به جوان بودن جمعیت، بدون اصلاحات عمده در داخل نرخ بیکاری همچنان در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ در سطح بالایی خواهد ماند. »
اکونومیست پیش‌بینی می‌کند که نرخ بیکاری در سال ۲۰۲۰ از ۲۰ درصد فراتر رود.
اکونومیست در خاتمه گزارش خود می‌گوید: «انتظار داریم نرخ بیکاری در سال ۲۰۲۰ حداکثر به حدود ۲۰.۳ درصد برسد و بعد به تدریج کاهش یافته و در سال ۲۰۲۴-۲۰۲۵ به میانگین ۱۶.۷ درصد برسد، مسئله‌ای که می‌تواند به نارضایتی فزاینده سیاسی دامن بزند. »
✍بازنشرازکانال دکتر خزائی
رهبری افراد!!
✳️ تحلیل اکونومیست از بورس ایران

✅ هفته نامه معتبر اکونومیست در مطلبی به توصیف وضعیت بورس ایران در ماه‌های اخیر پرداخت در این مطلب علاوه بر اتفاقات بازار سهام به شباهت بورس ایران و بورس چین در سال ۲۰۱۵ اشاره شده است.
🔸️اکونومیست در مطلبی به بررسی چگونگی صعود و افول بازار سهام در ایران پرداخت و ضمن تشبیه آن به درخت چنار نوشت: داستان حباب بازار سهام ایران آشنا و نیز عجیب و غریب است. اما برای پس‌اندازهایی که جای دیگری برای رفتن ندارند، ماجرا بیش از این است.
🔸️حدود پنج سال پیش سرمایه‌گذاران بازارهای نوظهور از چشم انداز بازار سهام ایران بسیار هیجان زده بودند. آنچه انتظار می‌رفت، لغو تحریم ها در ازای اعمال محدودیت در برنامه هسته‌ای ایران بود؛ صادرات نفت ، منبع اصلی ارز ایران ، افزایش می‌یابد و اقتصاد را تقویت می‌کند این امید وجود داشت که ایران به زودی در شاخص‌های سهام که مورد ردیابی سرمایه گذاران جهانی است، گنجانده شود. امری که مطمئناً هجوم خریداران خارجی را به دنبال خواهد داشت. اما اوضاع نسبتاً متفاوت رقم خورد. تحریم‌ها در سال 2016 برداشته شد، اما فقط تا سال 2018 که مجدداً توسط آمریکا اعمال شد و صادرات نفت مختل شد.
🔺رونق یا حباب
ایران واقعاً رونق بازار سهام را تجربه کرد، اما هم خیلی دیرتر از آنچه انتظار می‌رفت، رخ داد و نکته دیگر آنکه خارجی‌ها نقش چندانی در آن نداشتند. البته این بیش از اینکه رونق بوده باشد، حباب بود. چنانچه در نمودار زیر مشخص است، امسال طی مدت کوتاه چندماهه، قیمت سهام به سرعت افزایش یافت.
🔸️از آن زمان حباب تخلیه شده است قیمت سهام از اوایل ماه آگوست حدود یک چهارم و از منظر ارزهای سخت بسیار بیشتر کاهش یافته است. یک دلیل منطقی برای خرید دیوانه‌وار سهام، تلاش ایرانیان برای محافظت از سرمایه و قدرت خرید خود در برابر ارزش از دست رفته ریال بود. تحریم ها باعث می شود که نگه داشتن دلار در خارج از کشور بسیار مشکل باشد. وسوسه انگیز است که نتیجه بگیریم که اتفاقات بد زمانی رخ می‌دهد که پس اندازها جایی جز بازار سهام ندارند. اما داستان ایران پیچیده‌تر از این است.
🔸️سقوط تولید نفت که به دنبال اعمال مجدد تحریم‌ها انجام شد، تولید ناخالص داخلی را در سال گذشته حدود 6 درصد کاهش داد. کمبود درآمد نفتی به بخش مالی دولت لطمه زده و ریال را تضعیف کرده است.
🔸️بازار سهام تنوع صنعتی را منعکس می‌کند. صدها سهام در بخش‌های مختلف وجود دارد و از آنجا که نفت خام یک تجارت دولتی است، بازار سهام اقتصاد غیرنفتی را بهتر منعکس می‌کند.

❇سال گذشته بازار به دلیل بهبود درآمد صادرات ، روند خوبی را تجربه کرد. مردم نیز توجه کردند. در اینجا یک رسته سرمایه‌ای وجود داشت که به عنوان یک پرچین در برابر کاهش ارزش ریال عمل می‌کرد. امسال صحنه برای ذوب شدن این سرمایه در قالب بازار سهام فراهم شد.ویروس کرونا که ایران را سخت تحت تأثیر قرار داد، ماشه را چکاند. صنعت متوقف شد.
🔸️از ژانویه تاکنون ریال بیش از نیمی از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. بانک مرکزی ایران برای کاهش آسیب‌های اقتصادی، سیستم بانکی را غرق در نقدینگی کرد. تورم تقریباً تا 35٪ افزایش یافت. در نتیجه این رخدادها نقدینگی خیلی زود راه خود را به بازارهای سرمایه از جمله بازار سهام باز کرد.
🔺 روایتی مشابه در چین
سایه‌هایی از آنچه در سال ۲۰۱۵ در چین رخ داد، در اینجا وجود دارد: ترس از کاهش ارزش پول، اقتصاد ضعیف، سرمایه‌ای که با تشویق دولت در دام هیجان افتاد و خوراک بازار سهام شد، و البته پایان بدی داشت.

❇اما سهام تنها پرچین شهر در ایران نبود. از زمان اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا قیمت املاک در تهران افزایش یافته است. تقریباً هر نوع پرچین از سکه‌های طلا گرفته تا اتومبیل‌های دست دوم، در برابر ریال ضعیف، چند برابر شده است. برخی دیگر به حباب پویای ارزهای سخت در ایران دل بسته‌اند. ارزهایی که هرچه بالاتر می‌روند، وسوسه تداوم احتکار آن‌ها بیشتر می‌شود. کمبود، کمیابی می‌آورد.

♻️درست است، افرادی که در اوج بازار سهام، سرمایه خود را وارد کردند، اکنون با خسارات سنگینی مواجه شده‌اند. اما یک حباب بازار سهام به ارزهای سخت، اتومبیل‌های دست دوم یا دارایی‌های دیگر نیز ضربه می‌زند و همه اینها به هزینه‌های زندگی می‌افزاید.

🔆البته افراد خوش‌بین به تجربه چین اشاره می کنند و می‌گویند چین از آشفتگی خود جان سالم به در برد و ارزش بازارهای سهام آن به اوج جدیدی رسیده است.
✍کانال دکتر سعید خزائی