✳️ خطای هزینه از دست رفته!

✅ هزینه از دست رفته Sunk cost در اقتصاد مقدار پولی است که خرج شده و قابل برگشت نیست.
خطای هزینه از دست رفته Sunk cost fallacy تمایل به ادامه یک کار غیر مفید، تنها به دلیل صرف زمان، پول، احساس و انرژی بابت آن است. رابرت ناکس Robert Knox و جیمز اینکستر James Inkster دو روانشناس دانشگاه بریتیش کلمبیا مطالعه‌ای در مورد رفتار افراد به هنگام شرط‌بندی در مسابقه اسب‌دوانی در سال ۱۹۶۸ میلادی انجام دادند. آنها متوجه شدند که برخی افراد بازنده به دلیل مبلغی که از دست دادند و به امید برنده شدن، همچنان به شرط بندی ادامه می‌دهند و مبالغ بیشتری می‌بازند.

🔹تصمیمگیری مبتنی بر احساسات، ریسک‌پذیری پایین، زیان گریزی و تعهد به ادامه کار از دلایل اصلی بروز خطای هزینه از دست رفته است. انسان‌ها معمولاً احساسی تصمیم می‌گیرند و منطقی توجیه می‌کنند. آنها همچنین، از تصمیمات گذشته خود حمایت و پشتیبانی می‌کنند، علی‌رغم اینکه شواهد جدید بیانگر اشتباه بودن آن تصمیم است.
🔸مثال‌ها و مصادیق زیادی از خطای هزینه از دست رفته در زندگی شخصی وجود دارد؛ مثل ادامه تحصیل در رشته‌ای که بازار کار ندارد، خواندن کتاب غیر مفید، خوردن غذای ناخوشایند، مشاهده فیلم غیر جذاب، پوشیدن کفش‌های تنگ خریداری شده در حراجی و باقی ماندن در بورس علی‌رغم ضرر.

🔹دلیل ادامه این کارهای زیان‌ده این است که بابت آنها هزینه شده و حیف است که کنار گذاشته شوند. در حقیقت، فرد اگرچه امیدی به موفقیت ندارد، فقط به دلیل اینکه هزینه‌ای پرداخت کرده است، حاضر نیست آن کار را رها کند. فرد باید باور کند که صرف نظر از اینکه کار را ادامه دهد یا ندهد، آن هزینه انجام شده است و پول هزینه شده برنخواهد گشت.

🔸فرد باید به هزینه فرصت Opportunity cost آن کار توجه کند و از هزینه بیشتر در آن پروژه زیان‌ده اجتناب کند و مابقی پول را صرف یک پروژه سود ده کند. به عبارتی، جلوی ضرر را بگیرد که خود منفعت است. او باید به جای تمرکز بر هزینه سرمایه‌گذاری اشتباه گذشته بر ارزش سرمایه‌گذاری سود ده آینده تأکید کند. چسبیدن به تصمیم اشتباه موجب هدر رفتن بیشتر پول، منابع، زمان و انرژی می‌شود.

🔹خطای هزینه هدر رفته در سازمان و مدیریت به ویژه در تصمیم گیری، مدیریت کارکنان، تولید و سرمایه‌گذاری کاربرد زیادی دارد. به عنوان مثال، دولت‌های‌ انگلیس و فرانسه در سال ۱۹۶۲ میلادی پروژه مشترک تولید هواپیمای مسافربری کنکورد Concorde مافوق صوت را شروع کردند. از همان ابتدا متخصصان معتقد بودند که این پروژه زیان ده خواهد بود. ولی مدیران پروژه به دلیل اینکه میلیاردها دلار هزینه کردند، حاضر به توقف پروژه نبودند و زیان بیشتری به شرکت وارد کردند تا اینکه در نهایت در سال ۲۰۰۳ میلادی تولید آن را متوقف کردند.

🔸مدیران شرکت نوکیا با توجه به اینکه هزینه زیادی بابت به‌روز رسانی تکنولوژی خود کرده بودند، علی‌رغم تغییر نیاز و انتظار مشتریان و ضرورت تولید محصولات جدیدتر، حاضر نبودند تولید آن محصولات قدیمی را متوقف کنند و تکنولوژی جدید برای تولید محصولات جدید خریداری کنند و در نتیجه، بازار رقابت را از دست دادند. مدیران باید سیستمی برای تصمیم گیری ایجاد کنند و با استفاده از روش‌های درست، تصمیمات درستی بگیرند. با وجود این، یک تصمیم درست ممکن است به دلیل تغییرات شدید محیط خارجی عوارض ناخواسته‌ای داشته باشد. بنابراین، مدیران باید مراقب باشند که هزینه از دست رفته مربوط به تصمیم قبلی، مانع اتخاذ تصمیم بعدی درست نشود.

🔹مدیران ضمن توجه جدی به خطای هزینه هدر رفته باید:
۱. نسبت به خطای هزینه هدر رفته آگاه باشند. تحلیل منطقی از منافع و منابع سرمایه‌گذاری شده انجام دهند. از کارشناسان و متخصصان بی طرف برای ارزشیابی تصمیمات خود کمک بگیرند.
۲. در صورت اطمینان از زیان‌ده بودن سرمایه‌گذاری انجام شده از واقعیت فرار نکنند. شجاعانه به شکست تصمیم خود اعتراف کنند.
۳. احساسات خود را کنترل کنند و از نقطه امن Comfort zone خود خارج شوند. آنها مجبور و متعهد به ادامه تصمیم اشتباه گذشته نیستند.
۴. به هزینه فرصت سرمایه‌گذاری خود توجه داشته باشند. به جای توجه به سرمایه‌گذاری گذشته بر اساس ارزش‌های ممکن آینده تصمیم بگیرند. آنها باید یک برنامه اقتضایی داشته باشند تا در صورت شکست پروژه‌ای، منابع به صورت هدفمند صرف پروژه سود آور جایگزین شود.

✍ دکتر علی محمد مصدق راد

https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ ضرورت تاب‌آوری در زندگی و سازمان

✅️ به‌عنوان مدیر، کارمند یا شهروند، یکی از مهم‌ترین مهارت‌های زندگی مخصوصا در روزگار متلاطم ما "تاب‌آوری" است.
شاید یک زندگی ژله‌ای و انعطاف‌پذیری باعث کم کردن دردهای ما بشود.

✳️ شاخص فساد (CPI) سال ۲۰۲۳ هم منتشر شده و از بین ۱۸۰ کشور، ایران با نمره ۲۴ (از ۱۰۰) تو رتبه ۱۴۹ قرار دارد.
گزارش کامل👇

https://www.transparency.org/en/cpi/2023/

https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ افسانه‌های اقتصادی:
افزایش مالیات دوایی برای کسری بودجه است!

✅ مسئولانی که با نیّت خیر نگران کسری بودجه هستند متأسفانه راه‌حلی غیرقابل پذیرش پیشنهاد می‌دهند:

🔸افزایش مالیات‌ها. درمان کسری بودجه با افزایش مالیات‌ها مثل این است که بیماری برونشیت شخصی را با شلیک به او درمان کنیم. «درمانی» بسی وخیم‌تر از بیماری.

🔹یک دلیل، آن‌طور که بسیاری از منتقدان به آن اشاره کرده‌اند، این است که بالارفتن مالیات‌ها به دولت پول بیشتری می‌دهد و بنابراین سیاستمداران و بوروکرات‌ها علاقه‌مند می‌شوند هزینه‌ها را باز هم بیشتر کنند.

🔸پارکینسون همه این مطلب را در «قانون» معروف خود گفته است: «هزینه‌ها آن‌قدر بالا می‌رود تا با درآمد برابری کند.» اگر دولت قصد کند مثلاً ۲۰ درصد کسری بودجه داشته باشد، در اثر این درآمد بالا، هزینه‌ها چنان بالا می‌رود که به همان درصد کسری وفادار نمی‌ماند.

🔹اما حتی اگر از این استدلال در روان‌شناسی سیاسی هم بگذریم چرا باید کسی باور کند «مالیات» بهتر از قیمت بالا است؟ درست است که تورم گونه‌ای وضع مالیات است که در آن دولت و دیگر دریافت‌کنندگان ابتدایی پول جدید می‌توانند مالکیت اعضای جامعه‌ای را که درآمد آن‌ها بعداً در فرآیند تورم بالا می‌رود، سلب کنند، اما حداقل در وضعیت تورم مردم هنوز می‌توانند برخی از منافع مبادله را برداشت کنند.

🔸اگر نان قرصی ۱۰ دلار شود، مایه تأسف است اما «حداقل» شما هنوز می‌توانید نان بخورید، اما اگر مالیات‌ها بالا رود، پول شما به جیب سیاستمداران و بوروکرات‌ها می‌رود و شما بی هیچ خدمت یا منفعتی رها می‌شوید. تنها نتیجه آن خواهد بود که پول تولیدکنندگان به نفع آن بوروکراسی مصادره می‌شود که توهین را هم به آسیبی که می‌زند میفزاید و پولی که غصب کرده را برای پراکنده کردن مردم استفاده می‌کند.

🔹بنابراین تنها درمان برای کسری بودجه، درمانی ساده اما در واقع فراموش شده است: بودجه دولت را قطع کنید. کجا و چطور؟ همه جا و به هر طریق ممکن!

✍🏻 موری روتبارد
https://t.me/ExecutiveManagement