✳️ اقتصادِ «سلامت برای همه»

✅ این عنوان یادداشتی است از ماریانا مازوکاتو؛ استاد اقتصاد نوآوری دانشگاه لندن و رییس کمیسیون اقتصاد سلامت برای همه در سازمان بهداشت جهانی ، که اخیراً در پروجکت سندیکیت منتشر شده است. کتاب‌های «دولت کارآفرین: نقد اسطوره‌های بخش خصوصی در مقابل بخش عمومی» و «ارزش همه چیز: ساختن و ستاندن در اقتصاد جهانی» از مازوکاتو به فارسی ترجمه شده است.
🔺بخش‌هایی از این یادداشت را در ادامه می‌خوانید:

🔸جهان فوراً به یک چارچوب جهانی جدید نیاز دارد که بر برابری تأکید کند. انتظام‌دادن به اقتصاد به گونه‌ای که «سلامت برای همه» را تضمین کند، برای پیشگیری یا دستکم واکنش سریع‌تر به همه‌گیری‌های آینده، بسیار مهم است. این امر مستلزم همسویی اقتصاد با اهداف سیاست‌های بهداشتی، اقتصادی، اجتماعی، و زیست‌محیطی است.

🔸سازمان بهداشت جهانی از کشورهای عضو می‌خواهد که هزینه‌های سلامت را به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری بلندمدت و نه به‌عنوان هزینۀ کوتاه‌مدت، در نظر بگیرند. اما سیاست‌های ریاضتی در بسیاری از کشورهایی که تحت فشار تورم و بدهی هستند، بودجه‌های سلامت را تهدید می‌کند. سرمایه‌گذاری در حوزۀ سلامت از محرک‌های بلندمدت رشد است. سنجۀ بدهی به تولید ناخالص داخلی یک نسبت است: اگر دولت‌ها بر کاهش بدهی تمرکز کنند و از سرمایه‌گذاری‌هایی که به رشد آینده کمک می‌کند اجتناب کنند، این نسبت کاهش نمی‌یابد و حتی ممکن است افزایش یابد.

🔸امروزه در سراسر جهان شاهد بازگشت سیاست‌های صنعتی هستیم و این به دولت‌ها فرصت می‌دهد تا استراتژی‌های رشد خود را حول سلامت و سایر اولویت‌های حیاتی تنظیم کنند. یک استراتژی صنعتی مدرن باید بر مأموریت‌های اجتماعی و زیست‌محیطی تمرکز کند، که خود سرمایه‌گذاری، نوآوری، و رشد را در بخش‌های مربوطۀ اقتصاد تسریع می‌کند.
نوآوری مبتنی‌بر هوش جمعی است نه محصول کار منفرد شرکت‌ها. نوآوری در حوزۀ سلامت به‌شدت تابع سرمایه‌گذاری عمومی است. سرمایه‌گذاری عمومی ایالات متحده برای پشتیبانی از تولید واکسن‌های کووید-۱۹ حدود ۳۱.۹ میلیارد دلار بود. این واکسن‌ها تنها یک نمونه از این سرمایه‌گذاری‌ها است.

🔸برای اطمینان از تسهیم صحیح ریسک‌ها و پاداش‌ها، یک رویکرد جدید برای همکاری عمومی-خصوصی نیاز داریم. دولت‌ها باید شرایط محکم‌تری را برای کسانی که به‌دنبال حمایت عمومی از نوآوری‌های سلامت هستند تعیین کنند؛ به‌ویژه آن‌ها را ملزم کنند که محصولات و خدمات بهداشتی به‌دست‌آمده به‌طور گسترده دردسترس و مقرون‌به‌صرفه باشد. اما مشکل این است که لابی‌های صنعت داروسازی همچنان در مقابل چنین چیزی مقاومت می‌کند. برای مثال، در مذاکراتی که برای معاهدۀ همه‌گیری در حال انجام است، ذینفعان خاص موفق شده‌اند اقدامات مهم مربوط به حقوق مالکیت معنوی را مسدود کنند.

🔸حقوق مالکیت معنوی نباید به ابزاری برای محافظت از سود انحصاری، یا جلوگیری از دسترسی به نوآوری‌های حیاتی سلامت -برای مثال با مسدود کردن تولید به‌موقع و مقرون‌به‌صرفه، یا جلوگیری از انتقال دانش و فناوری، تبدیل شوند. در شرایط اضطراریِ سلامت مانند یک بیماری همه‌گیر، اگر دسترسی عادلانه به آزمایش‌ها، واکسن‌ها، و محصولات بهداشتی اولویت اصلی نباشد، همه -و هر اقتصادی- در نهایت آسیب می‌بینند. در مورد کووید-۱۹، حدود ۱۴ میلیون نفر جان خود را از دست دادند و اقتصاد جهانی حدود ۱۴ تریلیون دلار زیان دید.

🔸مذاکره دربارۀ معاهدۀ همه‌گیری، ضرورت طراحی ابزارهای سیاست‌گذاری را به شیوه‌ای مأموریت‌محور برجسته می‌کند: اگر هدف جلوگیری از تهدیدات فاجعه‌بار سلامت است، پس توافق باید حول این هدف باشد. و این به معنای تأکید بر عدالت است. این موضوع برای طراحی مالی جهانی نیز صادق است. کشورهای با درآمد پایین و متوسط به فضای مالی برای سرمایه‌گذاری حیاتی در حوزۀ سلامت نیاز دارند. معاهدۀ همه‌گیری تا حدودی به اهمیت اقدامات کاهش بدهی‌های این کشورها اشاره می‌کند، اما تعهد بسیار قوی‌تری برای اصلاح بانک‌های توسعۀ چندجانبه در راستای اطمینان از دسترسی مناسب کمّی و کیفی کشورها به منابع مالی نیاز است، به‌نحوی‌که بدهی کشورها به مانعی برای انجام سرمایه‌گذاری‌های مهم و بلندمدت در حوزه‌های سلامت و اقلیم تبدیل نشود.

🔸به جای پیگیری رشد اقتصادی بدون توجه به پیامدها، باید فعالیت‌های اقتصادی را به سمت اهداف سلامت و رفاه انسان و تضمین یک محیط سالم و پایدار سوق داد. اجرای چنین اقتصادی نه یک آرزو، بلکه یک ضرورت است. اگر قرار است سلامت برای همه به اولویت اصلی تبدیل شود، باید به‌طور کامل در طراحی ساختارهای مالی عمومی و سیاست‌های اقتصادی، صنعتی، و نوآوری بازتاب داشته باشد.
https://www.project-syndicate.org/commentary/who-economics-of-health-for-all-resolution-why-it-matters-by-mariana-mazzucato-2024-05
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

🎥 ماموریت سخت رشد و تورم در برنامه هفتم

نسخه صوتی

▫️تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی برنامه هفتم توسعه نیازمند یک الگو و مدل توسعه اقتصادی است. در یک نشست تخصصی کارشناسان در خصوص اهداف و کلیات برنامه هفتم توسعه و الزامات تأمین مالی رشد اقتصادی هدف‌گذاری شده در برنامه توسعه به بحث و گفتگو نشستند.

▫️در این نشست بر ناسازگاری اهداف رشد اقتصادی و نرخ تورم مندرج در برنامه هفتم توسعه تأکید شد که اگر بدون لحاظ زیرساخت‌های نهادی لازم صرفا از طریق تأمین مالی به موضوع تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی برنامه نگاه شود نه تنها این رشد محقق نخواهد شد بلکه آثار تورمی جدی را به‌دنبال دارد.

▫️این مباحث در نشست تخصصی «الزامات تدوین سیاست‌های پولی متناسب با اهداف برنامه هفتم توسعه کشور» با حضور سعید شوال‌پور‌ معاون اقتصادی سازمان برنامه و بودجه کشور، حسن چنارانی رئیس امور هماهنگی و تلفیق بودجه سازمان برنامه و بودجه کشور، کامران ندری عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق، مجید شاکری صاحب‌نظر پولی و بانکی، موسی شهبازی دبیر کمیسیون اقتصادی دولت و با مدیریت اصغر ابوالحسنی قائم مقام بانک مرکزی در همایش سیاست ارزی و پولی برگزار شد.

هوش مصنوعی و انسانیت:
چالش‌هایِ اخلاقیِ عصرِ سلطه‌یِ ماشین‌ها

✍ میلاد وزان

فهرست مطالب:
🔹 بازآفرینی اخلاق نوین: ماشینِ اخلاقی
🔹 زایشِ ابرانسان یا سایه‌ای از قدرت انسان: بازی با سرنوشت
🔹 عدالتِ نوین: داوری در دستانِ موجود نوپدید
🔹 در جستجویِ حقیقت
🔹 ماشینِ خالق یا رونوشتِ تکراری انسانی؟
🔹 آغاز راه رویای انسانی

به كانال برنامه ريزي استراتژيك بپیوندید؛

معرفی_مقاله
چین چگونه چین شد؟
/روایت آرتور کروبر از مسیر توسعه اقتصادی چین

👤 البرز نظامی

📌 برای ما شناخت چین ضرورت دو چندان دارد. مضاف بر اهمیت شناخت چین درخصوص نوع بازی او در عرصه نظم جهانی، یک موضوع دیگر هم برای ما مهم است و آن این است که مدل رشد و توسعه چین به چه صورتی بوده ‌است و آیا ما می‌توانیم از این مدل برای رشد و توسعه ایران نیز الهام بگیریم یا خیر؟

ازاین‌رو، در این شماره از صفحه اندیشه به بررسی این مساله می‌پردازیم که چین چگونه چین شد؟ برای پاسخ به این پرسش ما ویرایش جدید کتاب «اقتصاد چین؛ آنچه همگان باید بدانند.» آرتور آر.کروبر را مورد بررسی قرار داده‌ایم.


به كانال برنامه ريزي استراتژيك بپیوندید؛

✳️ درک مردم و حاکمیت از فساد چقدر تفاوت دارد؟

✅ مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی مهم‌ترین مصادیق فساد از دید حاکمیت و مردم و همچنین از نظر فراوانی رخداد فساد پرداخته است.

▪️به منظور شناخت و جلوگیری از بروز فساد در جامعه ابتدا باید مصادیق مختلف آن را اعم از اقتصادی، اداری، قضایی، سلامت، حکمرانی، فرهنگی و اجتماعی شناخت.

▪️در تحقیق حاضر، مرکز پژوهش‌های مجلس از شاخص‌های مرکزیت درجه، مرکزیت بینابینی، مرکزیت نزدیکی و شاخص‌های محوریت و مرجعیت به منظور رتبه‌بندی مصادیق فساد و عاملین فساد استفاده کرده است.

▪️باتوجه به جدول ارائه شده، «اختلاس» که از مصادیق فساد اقتصادی است، از نظر مردم و حاکمیت مهم‌ترین مصادق فساد در کشور تلقی می‌شود.

▪️«رشوه»، «پارتی بازی»، «رانت‌خواری» و «گران‌فروشی» مصادیقی از فساد هستند که از نظر مردم و فراوانی رخداد آنها مشترک هستند./كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ مدیریت با گزینه های فراوان

✅ مدیر عاملانی که همه گزینه‌های ممکن را پیش روی خود نگاه می‌دارند، معمولا هیچ‌کدام را اجرا نخواهند کرد. بنگاه‌هایی که همه قسمت‌های بازار را هدف می‌گیرند، معمولا دست‌آخر به هیچ‌کدام دست نمی‌یابند. فروشنده‌ای که همه معامله‌ها را تعقیب می‌کند در انتها هیچ معامله‌ای را جوش نخواهد داد.
🔸ما گرفتار یک اجبار وسواسی برای برداشتن هر تعداد هندوانه ممکن با یک دست هستیم و سوار هیچ کاری نیستیم، ولی گزینه‌ها را پیش رویمان باز نگه می‌داریم. این موضوع به‌ راحتی می‌تواند به‌ قیمت موفقیت‌مان تمام شود. باید یاد بگیریم که درها را ببندیم.

🔹یک استراتژی کسب‌و‌کار در درجه اول بیانیه‌ای است برای چیزهایی که نباید مشغول‌شان شویم. یک استراتژی مشابه برای زندگی‌تان قرار دهید:
چیزهایی را که نباید در زندگی دنبال کنید، روی کاغذ بیاورید. به عبارت دیگر به یک تصمیم حساب‌شده برای آزاد کردن برخی امکانات برسید و هر وقت گزینه‌ای مطرح شد آن را با فهرست آنچه که نباید سراغ‌شان بروید و درگیرشان شوید بسنجید. این کار نه ‌تنها شما را از به دردسر افتادن حفظ می‌کند، بلکه کلی از زمانتان را برای اندیشیدن آزاد خواهد کرد.

🔸یک بار این فکر سخت را به سرانجام برسانید و بعد به‌ جای آنکه هر بار که دری گشوده‌شد، بنشینید و ذهن‌تان را مشغول کنید، فقط به این لیست مراجعه کنید.

🔹بسیاری از دروازه‌ها ارزش وارد شدن را ندارند حتی وقتی که دستگیره‌های درشان به‌راحتی بچرخد و باز شود./ راهنامه مدیر
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ مدیرعامل والمارت کاندیدای ریاست جمهوری نمی‌شود.
✅ مولوی بیت زیبایی دارد که شرح احوال این روزهای ثبت نام انتخابات ریاست جمهوری است:
«شکر که آن ماه را هر طرفی مشتری است!»نیست ز دلّالِ گفت، رونقِ بازار من
مولوی به کنایه می گوید: نگاه کنید و ببینید که همه مشتریِ “آن ماه” هستند. این حکایتِ جایگاه ریاست جمهوری در کشور ماست که از بذرپاش تا آخوندی و زاکانی وهمه مشتریِ نشستن بر این صندلی هستند.
سوالی که پیش می آید این است که آیا در ده ها سال گذشته شنیده شده که مدیرعامل تویوتا کاندیدای نخست وزیری در ژاپن بشود؟ یا اینکه مدیر عامل اَپل (یا مدیرعامل والمارت) کاندیدای ریاست جمهوری در آمریکا بشوند؟ خیر. چرا همه راه ها به رم ختم می شود؟در کشور ما تفکر غالب «نگاه دولتی» به اداره امور کشور است. تنها امر جذاب و تنها راهکار «منشاء اثر» بودن/شدن (و حتی تنها راه توسعه فردی!) «وصل شدن» به امر حاکمیتی است. مدیرعامل والمارت و اپل کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا نمی شوند چون باور دارند کاری که می کنند «مهمتر از ریاست جمهوری» است. آنچه که آنها در عرصه بخش خصوصی انجام می دهند چنان وسیع و اثرگذار است که هرگز به صندلی ریاست جمهوری فکر هم نمی کنند. «همه راهها» به رم ختم نمی شود و توسعه فردی/اثرگذاری اجتماعی به ریاست جمهوری ختم نمی شود؛ بلکه عرصه های وسیعی برای «کار» وجود دارد. گردش مالی آرامکو عربستان از فروش نفت در سال ۲۰۲۲ معادل ۵۳۵ میلیارد دلار بوده است در حالی که گردش مالی شرکت آمازون در سیاتل ۵۷۴ میلیارد دلار بوده است! (چنین عرصه ای از کار در بخش غیردولتی شکل گرفته).اسماعیلی وزیر ارشاد است و در تمام عمرش به غیر از جایگاه دولتی، هرگز منشاء اثر ویژه ای نبوده، لذا حالا اگر بخواهد «کاری» کند (یا مطرح شود) چاره ای به غیر از کاندیدای ریاست جمهوری شدن ندارد. «گزینه دیگری» ندارد! او مثل مدیرعامل هوندا نیست که سال ها هدایت پیچیده ترین بنگاه صنعتی قتصادی را انجام داده باشد و امروز برای «سی سالِ آینده هوندا» برنامه و کار دارد. مدیرعامل نیسان بودجه ای را مدیریت می کند که ۳۱ برابر بودجه شهرداری تهران است. اما زاکانی اگر می خواهد کاری کند فقط از مسیر «امر حاکمیتی» (نمایندگی مجلس و شهرداری) است و هرگز توان/انگیزه شکل دادن ساختاری را نداشته که طی مثلا ۳۰ سال آینده منجر بشود به «نیسان یا سونی ایرانی».از این منظر فرق چندانی بین بذرپاش و آخوندی نیست. اینها با اینکه دو تفکر سیاسی متفاوت دارند ولی هیچ یک توان شکل دهی “ساختار” در بخش خصوصی را نداشته و ندارند. آخوندی این پتانسیل را داشت که یک شرکت پیمانکاری بین المللی ایجاد کند که رقیب پیمانکارهای ترکیه ای بشود ولی «کار» در ذهن آخوندی فقط به عرصه دولت/حاکمیت محدود می شود. بذرپاش در ۲۷ سالگی بدون هیچ تجربه و تخصص بر صندلی یکی از تخصصی ترین بنگاه های صنعتی کشور نشسته و مدیرعاملی یک خودروساز بزرگ «ولی دولتی» را تحویل گرفته است! او در تمام این سالها تمام سلول های مغزش دولتی بوده و دولتی تر هم شده! لذا برای او عرصه ای به غیر از عرصه کارِ دولتی متصور نیست. در زبان فارسی، ما ایرانیان در گذشته کارهای بزرگ را «شاهکار» خطاب می کرده ایم؛ یعنی کارِ شاه. اساسا پس زمینه فکری و تاریخی در ذهن ایرانی این است که «کار بزرگ» مربوط به امر حاکمیتی است. پروژه های بزرگ مربوط به بخشی خصوصی نیست بلکه «شاه کار» است. سابقه این نگاه، تا اینجا می رسد که وحید حقانیان هم بعد از ۴۵ سال کار در عرصه دولتی/حاکمیتی، هنوز می خواهد مابقی سال های زندگی را به «فعالیت دولتی» اختصاص دهد. در مختصات فکری حقانیان هرگز این مفهوم جایگاهی نداشته که «میتسوبیشیِ ایرانی»  را بنیانگذاری کند.در منظومه فکری حقانیان شکل گیری هیتاچیِ ایرانی یا سامسونگ ایرانی «وظیفه دیگران» است و او هرگز گمان نمی کند که پس از ۴۵ سال کار دولتی چرا باید باز دوباره بیاید «در همین عرصه» کار کند؟ او از خود نمی پرسد که اگر قرار بود منشاء اثر در عرصه حاکمیت شده باشد، خب تا کنون شده بود. به بیان دیگر «اولویت ذهنیِ» حقانیان، امر دولتی است؛ دقیقا مشابه بذرپاش و آخوندی و زاکانی و دیگران.
لذا فرق چندانی میان این اسامی نیست. ممکن است گفته شود در کشورهای دیگر دولت/حاکمیت بستر شکل گیری بخش خصوصیِ قوی را فراهم می کنند ولی در ایران این بستر فراهم نبوده/نیست. این حرف اگر چه قابل تامل است ولی باید دقت شود که اندرکنش دولت و بخش خصوصی است که منجر به تعالی یک ملت و تولید ثروت می شود. شکل گیری پاناسونیک در بستر حمایت دولتی نبوده و ماتسوشیتا زمانی که در جوانی پاناسونیک را بنا نهاد حمایت دولتی نداشت، ولی از یک جایی به بعد ساختار حاکمیتی ژاپن حامی او بود. بحث این است که: ماتسوشیتای ایرانی کجاست؟
✴️غایبِ این انتخابات ۱۴۰۳ چهره های با تفکر (کارنامه) غیردولتی است.
🖊️دکتر محمدرضا اسلامی
https://t.me/ExecutiveManagement

💲ثروتمندترین شرکت های جهان درسال۲۰۲۳

📈 میزان رشد اقتصادی کشورهای منطقه در۵۰سال گذشته؟!

🔺مجمع جهانی اقتصاد، چهارمین گزارش «آینده مشاغل» را در سال ۲۰۲۳ منتشر کرده است. در بخشی از این گزارش از سازمان‌ها در مورد اصلی‌ترین عواملی که مانع تحول کسب‌وکارشان هستند پرسیده شده است. این داده‌ها با نظرسنجی از ۸۰۳ شرکت در ۲۷ صنعت مختلف در سراسر دنیا به دست آمده است.

🔺طبق نظرسنجی انجام شده، کمبود مهارت در نیروی کار و عدم توانایی سازمان‌ها در جذب استعدادها، اصلی‌ترین عوامل محدودکننده تحول کسب‌وکارها هستند.
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ با مثلث قدرت باید هماهنگ بود

✅ محمود سریع القلم استاد دانشگاه شهید بهشتی در دومین رویداد جامع معدن و صنایع معدنی اظهار کرد: در جهانی که زندگی می کنیم شاهد اتفاق مهمی هستیم که جهان مثلثی از امریکا و روسیه و چین است در حالی که ۳۰ سال پیش جهان دو قطبی بود.
تركيه با جهان كار مي كند و از حماس هم حمايت مي كند.سریع القلم می گوید ١١هزار تحریم علیه روسیه تنظیم شده اما در ۲۰۲۳ چین و روسیه ۲۴۰ میلیارد دلار باهم تبادل داشتند، تناقضات در جهان امروز بالا است و همه سعی می کنند  با سه قدرت هماهنگ شوند.  
نکته کلیدی برای بهره برداری از این فرصت هماهنگی با هر سه قدرت است.  شبکه سازی مهمترین ویژگی این جهان است به ویژه برای کشورهایی که ژئوپلتیک دارند.
كانال قواعد بازی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ به چه سبکی کسب و کار را رهبری کنیم؟

✅ گزارشی از هاروارد بیزینس ریویو، با بررسی بیش از ۱۰۰۰ مدیر ارشد اجرایی
امروزه گستردگی ابعاد و پیچیدگی چالش هایی که سازمان ها با آنها روبر هستند باعث شده تا دیگر سبک های قدیمی رهبری، مثمر ثمر واقع نشوند.

🔺در فضای کسب و کار فعلی، سبک های رهبری چابکتر و منعطف تری پدیدار شده اند که مدیران سازمان ها باید خودشان را به آنها مجهز کنند.

🔺دانشگاه هاروارد طی تحقیقات میدانی که در آن بیش از ۱۰۰۰ مدیر ارشد در نقاط مختلف جهان مشارکت داشته اند، به بررسی ۷ تنش و تعارض اصلی که مدیران در هدایت و رهبری کسب وکارها با آنها روبرو هستند پرداخته است.

🔺نکته جالب اینجاست که هیچ یک از این سبک های دوگانه بر دیگری برتری ندارد و حالت ایده آل، ترکیبی از هر دو سبک است و همچنین هر یک از این سبکها قابلیت رشد و بهبود دارند.
این یعنی مدیران می توانند با توسعه مهارت های فردی از قبیل خود آگاهی و مؤلفه های آن، ادراکات محیطی، هوش هیجانی و ...، به ترکیب بهتری از این مهارت ها دست یابند.
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ فراتر از طوفان مغزی

✅ رویکردهای نوین در حل مشکل از دیدگاه HBR

📝 چارچوب‌های شکل‌گرفته در ذهن شما اولین مشکل است.

🧠 یکی از واژه‌هایی که در دنیای مدیریت کسب و کار زیاد شنیده‌ایم "طوفان مغزی" است. طوفان مغزی رویکردی است که افراد را با استفاده از مهارت کشف راه‌حل‌های جدید و نوآورانه به سمت وسوی حل مشکل رهنمون می‌کند. اما تجربه ثابت کرده است طوفان مغزی آن‌چنان که انتظار می‌رفت در حل مشکل موفق نبوده است. زیرا طوفان مغزی انبوهی از راه‌حل‌ها را ارائه می‌دهد؛ ولی قادر به تغییر چارچوب‌بندی مشکل و بازنگری در چارچوب‌های آن نیست.

📖 پژوهشگران معتقدند باید از طوفان مغزی عبور کرد و به طوفان دیدگاه رسید. طوفان دیدگاه بر یک رویکرد تغییرات در چارچوب‌بندی مشکل قرار گرفته است. وقتی چارچوب‌های فکری شکل گرفته‌اند، طوفان مغزی آن‌چه را که ارائه می‌دهد بر اساس چارچوب‌های شکل‌گرفته در مغز افراد است. اکنون به یک رویداد فراتر از طوفان مغزی نیاز داریم.

🌀طوفان چارچوب‌ها چه مکانیزمی دارد؟
از Brainstorming تا Framestorming
برای درک این رویکرد باید ابتدا فرآیند حل مشکل را بازنگری کنیم.

✍️ محمدهادی موقعی
⬅️ مجله HBR فوریه 2024

https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ چرا ملت‌ها شکست می‌خورند
ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر

✅ چرا برخی کشورها فقیر و برخی دیگر ثروتمند هستند؟
این پرسش اصلی کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند» نوشتۀ جیمز ای. رابینسون و دارون عجم‌اوغلو است.

🔷این کتاب دربارۀ تفاوت عظیم میان درآمدها و سطح زندگی در کشورهای ثروتمند جهان، مانند ایالات متحده آمریکا، بریتانیا، آلمان و ممالک فقیر از جمله کشورهای آفریقایی جنوب صحرای بزرگ، آمریکای مرکزی و جنوب آسیا نوشته شده است.
نویسندگان که این کتاب را در ۱۵ فصل تدوین کرده‌اند، در همان فصول ابتدایی تکلیف خود را با رویکردهایی که ثروت و فقر را مرتبط با هوش و نژاد یا جغرافیا و حاصلخیزی سرزمین‌ها می‌دانند، روشن می‌کنند و با ارائۀ مثال‌هایی نشان می‌دهند که این مسائل هیچ نسبت مستقیمی با ثروت و فقر ممالک ندارند.
در عوض نویسندگان توجه خواننده را به نهادهای موجود در جامعه جلب می‌کنند تا نشان دهند که دو نوع نهاد، یعنی نهادهای فراگیر و نهادهای اندک‌سالار هستند که تعیین می‌کنند یک کشور از رشد و موفقیت اقتصادی بالایی برخوردار باشد یا در ورطۀ فقر و فقدان بغلطد.
🔷در دو فصل نخست به بررسی‌ نمونه‌هایی پرداخته می‌شود که با وجود شباهت‌های جغرافیایی و تاریخی با استقرار نهادهای با کیفیت گوناگون راه‌ رشدهای متفاوتی را طی کرده‌اند. نویسندگان، شهر نوگالس را مثال می‌زنند که نیمۀ شمالی آن در ایالات آریزونای ایالات متحده و نیمۀ جنوبی آن در کشور مکزیک قرار دارد.
مردمان نیمۀ شمالی در آموزش، سلامت و بهداشت، طول عمر و دسترسی به خدمات عمومی وضعیت بهتری نسبت به هم‌شهریان جنوبی خود دارند. به این دلیل روشن که ساکنان نوگالس آریزونا به نهادهای اقتصادی آمریکا و نهادهای سیاسی باز دسترسی دارند و ساکنان جنوبی از این نهادها محروم هستند. نویسندگان این وضعیت را در شیوه مستعمره‌سازی آمریکای شمالی و جنوبی ردیابی می‌کنند که در اولی با وجود آب و هوای خشن و پوشش گیاهی فقیرتر شیوۀ زندگی مهاجران و استقرار نهادهای ساختۀ دست‌شان باعث توزیع گستردۀ قدرت سیاسی و پشتیبانی از قواعد دموکراتیک شد.
🔷نویسندگان در ادامه توضیح می‌دهند چگونه نهادهای اقتصادی فراگیر بازارهای فراگیر* را به وجود می‌آورند، و از این طریق از سویی به افراد اجازه می‌دهند تا مشاغلی را دنبال کنند که بیشترین تناسب را با استعدادشان دارد، که این به نوبه خود باعث کارآمدی بیشتر بنگاه‌های اقتصادی می‌شود، و از سوی دیگر زمین بازی هم‌ترازی را برای رقابت و افزایش بهره‌وری به وجود می‌آورند.
روشن است که نهادهای اقتصادی فراگیر محصول نهادهای سیاسی فراگیر است.
فرادستان که در کشورهای غیردموکراتیک قدرت سیاسی را در دست دارند به خوبی می‌دانند که رشد اقتصادی می‌تواند منجر به کثرت‌گرایی و توزیع گستردۀ قدرت سیاسی شود. هم‌افزایی شدیدی میان نهادهای اقتصادی و سیاسی وجود دارد. نهادهای سیاسی استثماری قدرت را در دست گروه کوچکی از فرادستان متمرکز می‌سازند و محدودیت‌های اندکی بر این قدرت اعمال می‌کنند.
ساختار نهادهای اقتصادی غالبا توسط این هیئت حاکمه برای استثمار منابع از بقیۀ جامعه شکل داده می‌شود.
بنابراین نهادهای سیاسی استثماری طبعا نهادهای اقتصادی استثماری را به همراه دارند. البته این بدان معنا نیست که نهادهای سیاسی استثماری لزوما عملکرد غیرقابل قبولی در اقتصاد دارند.
نویسندگان با بررسی نمونه‌هایی مانند چین نشان می‌دهند که ممکن است حتی با نهادهای استثماری نیز به رشد اقتصادی بالایی دست یافت، اما از آن جا که چنین رشد اقتصادی‌ای با سرکوبِ تخریبِ خلاق همراه است و همواره در اختیار عده‌ای محدود قرار دارد، موقتی و بی‌ثبات است.
🔷نویسندگان در فصول بعدی از تکامل نهادها در طول زمان و این که چگونه این تکامل به خلق انواع کاملا متفاوتی از جوامع منجر می‌شود، سخن می‌گویند. تغییر نهادهای یک جامعه غالبا محصول نقاط عطف تاریخی معینی در سرنوشت جوامع است، این نقاط عطف می‌توانند همچون انقلاب به یک‌باره اتفاق بیفتند و یا در پس اصلاحات دراز مدت پدیدار شوند.
🔷نویسندگان این‌ مدل‌ها را براساس تجارب تاریخی کشورهای مختلف صورت‌بندی می‌کنند. گرچه بر تجارب پرشماری هم دست می‌گذارند که نهادهای یک کشور حتی در پی جابجایی و انتقال تام و تمام قدرت سیاسی همچنان موجودیت خود را حفظ می‌کنند. در این معنا نویسندگان نشان می‌دهند که نهادهای استثماری جامعه را در سیکل معیوبی گرفتار می‌سازند و حلقه‌های بازخوردی منفی ایجاد می‌کنند که کمتر تلاشی برای خروج از دام این نهادها مؤثر واقع می‌شود.
🔷راه حلی که نویسندگان کتاب برای خروج از ناکامی اقتصادی و سیاسی امروز کشورها بر آن دست می‌گذارند، دگرگونی نهادهای استثماری به سمت نهادهای فراگیر است. ...
كانال برنامه ريزي توسعه
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ بازخوانی مقاله دکتر هاشم پسران با عنوان:
《شناسایی اثرات تحریم ها بر اقتصاد ایران》

✅ تحلیل های متفاوتی در بررسی اثرات تحریم بر اقتصاد ایران صورت گرفته است. برجستگی تحلیل دکتر پسران استفاده از به روزترین داده های آماری اقتصاد ایران، پردازش علمی آن، و نتایج جالب و مطابق با واقعیات است.

🔺نکات اصلی و نتایج مهم این تحقیق به شرح زیر است:
۱- شکی نیست که تحریم ها به اقتصاد ایران آسیب رسانده است، اما نباید زیان سال ها سوءمدیریت اقتصادی را دست کم گرفت. رشد تولید بالفعل و پایین ایران نسبت به تولید بالقوه، تورم بالا و نوسانات رشد تولید را نمی توان در تحریم ها ردیابی کرد و ریشه های داخلی ناشی از دوره های طولانی سوءمدیریت اقتصادی دارد.

۲- قیمت ها، رانت جویی، سیستم بانکی ضعیف و موسسات مالی توسعه نیافته جزو عوامل اصلی است. لیکن تحریم ها برخی از این روندها را تشدید کرده و اجرای اصلاحات به شدت مورد نیاز را به تاخیر انداخته است.

۳- در زمان افزایش شدت تحریم ها، دولت ها گرایش به سیاست های ضد بازار، مانند یارانه های کلان برای غذا و انرژی دارند، و حتی ممکن است آنها را تشدید کنند، یا برای کاهش نرخ ارز به چند نرخی برای ارز متوسل شوند.

۴- تحریم ها بر رشد تولید اثری کاهنده و حدود ۲ درصد در سال تخمین می‌زنیم که وقتی در طول زمان انباشته شود قابل توجه است.

۵- حتی اگر عملکرد رشد ایران را در دوره 1-2021-1989 با ترکیه و سایر اقتصادهای نوظهور اندازه مشابه مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم که رشد تولید 3 درصدی ایران هنوز کمتر از میانگین رشد 4.4 درصدی است که توسط اندونزی، ترکیه، کره جنوبی و تایلند در یک دوره مشابه تجربه شده است.

۶- اثرات احتمالی تحریم ها بر انحراف قیمت ها و افزایش نابرابری درآمدی و فقر مشخص است. هزینه واقعی خانوارها در ایران کاهش یافته است توزیع درآمد در مناطق شهری و روستایی ناعادلانه تر شده است. ضریب جینی ایران در حال افزایش است و تقریباً در همان سطح ضریب جینی ایالات متحده است که در میان اقتصادهای پیشرفته در بالاترین میزان است.

۷- تحریم ها همچنین به برخی از اثرات مثبت منجر شده است. صادرات غیرنفتی از 600 میلیون دلار قبل از انقلاب به حدود 40 میلیارد دلار رسیده است. بخش فناوری پیشرفته در 10 سال گذشته شاهد رشد تصاعدی بوده است و اکنون یکی از سریع‌ترین بخش‌های در حال رشد منطقه است. شرکت‌های بزرگ مبتنی بر وب ایران توسط رقابت بالقوه شرکت‌های آمریکایی خود که در پرانتز نشان داده شده‌اند محافظت شده‌اند، از جمله: دیجی کالا (آمازون)، آپارات (یوتیوب)، کافه بازار (گوگل پلی)، اسنپ (اوبر)، دیوار (کریگ‌لیست). تخمین زده می شود که اکنون بیش از 65 درصد خانوارهای ایرانی به اینترنت متصل هستند. این گسترش سریع توسط دولت تسهیل شد تا اینترنت پرسرعت مقرون به صرفه در ایران به واقعیت تبدیل شود.

۸- تحریم ها همچنین منجر به پیشرفت های قابل توجهی در زمینه موشک ها و سایر فناوری های نظامی شده است.

۹- تحلیل ما همچنین به وضوح نشان می‌دهد که تحریم‌ها تنها می‌توانند بخش نسبتاً کمی از واریانس رشد تولید را توضیح دهند و دلیل رشد تولید کم و بیش از حد نوسان ایران باید باشد. همچنین لغو تحریم ها به احتمال زیاد اثرات مثبت کوتاه مدت خواهد داشت و برای پایداری بلندمدت اصلاحات اساسی، علاوه بر مدیریت بهتر اقتصاد، مورد نیاز است.
https://www.cesifo.org/en/publikationen/2021/working-paper/identifying-effects-sanctions-iranian-economy-using-newspaper
۱۰- این شامل اصلاحات گسترده ای در بانکداری، سیستم مالیات و یارانه، یکسان سازی نرخ ارز، و توسعه یک سیستم منسجم شبکه امنیت اجتماعی برای حمایت از فقرا است. سیاست‌های توسعه منطقه‌ای باید با اولویت دادن به مناطق دورافتاده آغاز شود. سیاست‌های دولت باید برای بخش خصوصی شفاف‌تر شوند .
کانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ برترین دانشگاه های جهان

QS World University Rankings 2025: Top global universities

1. Massachusetts Institute of Technology (MIT)
Cambridge, United States

2. Imperial College London
London, United Kingdom

3. University of Oxford
Oxford, United Kingdom

4. Harvard University
Cambridge, United States

5. University of Cambridge
Cambridge, United Kingdom

6. Stanford University
Stanford, United States

7. ETH Zurich
Zürich, Switzerland

8. National University of Singapore (NUS)
Singapore, Singapore

9. UCL
London, United Kingdom

10. California Institute of Technology (Caltech)
Pasadena, United States


11. University of Pennsylvania
Philadelphia, United States

12. University of California, Berkeley (UCB)
Berkeley, United States

13. The University of Melbourne
Parkville, Australia

14. Peking University
Beijing, China (Mainland)

15. Nanyang Technological University, Singapore (NTU Singapore)
Singapore, Singapore

♻️ بین ۱۵ دانشگاه برتر دنیا ؛
• ۶ دانشگاه در آمریکا
• ۴ دانشگاه در انگلستان
• ۲ دانشگاه در سنگاپور
• ۱ دانشگاه در چین
• ۱ دانشگاه در استرالیا
• ۱ دانشگاه در سوئیس مستقر هستند.
♻️ ارتباط مستقیمی بین پیشرفت‌های اقتصادی و توسعه کشورها با "جایگاه دانشگاه های کشورها" مشاهده می شود.

♦️از وضعیت دانشگاه های ایران می توان عمق واقعی پیشرفت و توسعه را در کشور سنجید!
در کشور ما توجه به علم و دانشگاه ؛ سطحی و عمدتا توجه به افزایش کمیت بوده است .
به طوری که با تاسیس ده ها دانشگاه و ده هزار شرکت دانش بنیان ( چند هزار طی دو سال اخیر !) ؛ تصور پیشرفت در علم و فناوری می شود .
در صورتی که نه دانشگاه های ایران بین چند صد دانشگاه برتر دنیا هستند و نه با آمار خیره کننده ۱۰.۰۰۰ شرکت" دانش بنیان " قادر به "نوآوری و اختراع قابل ثبت بین المللی" وحتی داخلی بوده اند.
بازنشراز کانال تحولات بین المللی

https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ نظم نوين جهاني
این پنج کشور، اتصالات کلیدی اقتصادی در جهان هستند؟!

✅ بلومبرگ در گزارشی به معرفی پنج کشوری پرداخته که به عنوان اقتصادهای اتصال‌دهنده شناخته می‌شوند. این کشورها راه‌های ارتباطیِ در حال ظهور و بسیار مهم در جهانی هستند که در آن تنش‌های ژئوپولیتیکی در حال تغییر جریان‌های سرمایه‌گذاری و تجارت است.

🔸 اقتصاد جهانی در جریان یک تحول اساسی است زیرا برخی کشورها به شکل استراتژیک خود را در میان قدرت‌های اقتصادی برتر مانند آمریکا و چین قرار داده‌اند.

🔹براساس گزارش بلومبرگ، این کشورها که به عنوان اقتصادهای اتصال‌دهنده شناخته می‌شوند، راه‌های ارتباطیِ در حال ظهور و بسیار مهم در جهانی هستند که در آن تنش‌های ژئوپولیتیکی در حال تغییر جریان‌های سرمایه‌گذاری و تجارت است.

🔸بلومبرگ در بررسی‌های خود پنج کشور در این زمینه را شناسایی کرده است: ویتنام، لهستان، مکزیک، مراکش و اندونزی؛ کشورهایی که یک نقش محوری در چشم‌انداز جدید اقتصادی ایفا می‌کنند.

🔹بر خلاف پیش‌زمینه‌ها و سیستم‌های سیاسی مختلف، این اقتصادهای اتصال‌دهنده‌ یک هدف مشترک را دنبال می‌کنند: استفاده از موقعیت جغرافیایی و مزیت اقتصادی خود برای منفعت بردن از روند رو به تغییر سرمایه‌گذاری و تجارت در جهان. این کشورها بخش قابل توجهی از تولید اقتصاد جهانی را پوشش می‌دهند و مجموع تولید ناخالص داخلی آن‌ها در سال 2022 به 4 تریلیون دلار رسیده است. نکته‌ای که کشورهای یادشده را از یکدیگر متمایز می‌کند، توانایی‌ آن‌ها در جذب سرمایه‌گذاری خارجی و تسهیل تجارت است؛ اتفاقی که آن‌ها را به بازیگران جدایی‌ناپذیر در اقتصاد جهانیِ به هم‌ پیوسته تبدیل کرده است....

✅ لینک کامل:
https://www.ecoiran.com/fa/tiny/news-60179
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement