*معماری اقتصاد بازنگری شود*
جوزف یوجین‌استیگلیتز معاون ارشد سابق رئیس‌جمهور آمریکا درباره اشتباه حکمرانی جهانی می‌گوید

فاطمه لطفی/ مترجم و روزنامه‌نگار

این مقاله برگرفته از کتاب «مسیر آزادی: اقتصاد و جامعه خوب» نوشته جوزف یوجین‌استیگلیتز و دبلیو دبلیو نورتون است که در نشریه فارن پالیسی منتشر شده است.

«جوزف یوجین استیگلیتز» اقتصاددان آمریکایی نیوکینزی، تحلیلگر سیاست عمومی و استادتمام دانشگاه کلمبیا است. او برنده جایزه یادبود نوبل در علوم اقتصادی و مدال جان بیتس کلارک است. پیشتر معاون ارشد رئیس‌جمهور ایالات متحده و اقتصاددان ارشد بانک جهانی بود. عضو سابق و رئیس شورای مشاوران اقتصادی رئیس‌جمهور ایالات‌متحده است و به‌خاطر حمایتش از نظریه مالیه عمومی جورجیسم و دیدگاه‌های انتقادی‌اش از مدیریت جهانی‌سازی، لِسِه فِر و نهادهای بین‌المللی مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی مشهور است.

در سپتامبر ۲۰۱۵، حزب کارگر بریتانیا اعلام کرد که استیگلیتز جزو پنج اقتصاددان برجسته‌ای ا‌ست که در کمیته مشورتی اقتصادی این حزب عضو می‌شوند.

باورهای دیرینه و روابط قدرت
حکمرانی جهانی که مشکلش هرگز واقعاً حل نشده، حالا دوران سختی را سپری می‌کند. همه به یک سیستم مبتنی بر قوانین اعتقاد دارند اما همه می‌خواهند قوانینی هم وضع کنند و وقتی قوانین علیه آنها کار می‌کند، از آن متنفر می‌شوند و می‌گویند که قوانین به حاکمیت و آزادی آنها تجاوز می‌کنند.

عدم تقارن عمیقی وجود دارد، کشورهای قدرتمند نه‌تنها قوانین را وضع می‌کنند، بلکه به میل خود این قوانین را زیر پا می‌گذارند، پس: آیا ما یک سیستم مبتنی بر قوانین داریم یا فقط نمایی از آن را می‌بینیم؟ البته، در چنین شرایطی، کسانی که قوانین را زیر پا می‌گذارند، معتقدند که این کار را فقط به این دلیل انجام می‌دهند که دیگران نیز چنین هستند.

چنین وضعیتی محصول باورهای دیرینه و روابط قدرت است. تحت این سیستم، یارانه‌های صنعتی نه‌تنها براساس قوانین سازمان تجارت جهانی، بلکه براساس دستورات آن چیزی که فکر می‌شد اقتصاد سالم است، ممنوع بود. «اقتصاد سالم» مجموعه‌ای از دکترین‌ها بود که به اقتصاد نئولیبرال معروف بودند و نوید رشد و شکوفایی را می‌داد از طریق آزادسازی ظاهری اقتصاد با روا دانستن شکوفایی به‌اصطلاح کسب‌وکار آزاد.

«لیبرال» در نئولیبرالیسم به معنای آزادی و «نئو» به معنای جدید بود، که نشان می‌دهد نسخه متفاوت و به‌روزشده‌ی لیبرالیسم قرن ۱۹ است.

ادامه مطلب؛
https://hammihanonline.ir/fa/tiny/news-15600
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ اقتصاد وارداتی !

✅ طبق گزارش بانک مرکزی از ابتدای امسال تا ۹ مهر ماه ؛ بالغ بر ۳۴ میلیارد دلار ارز برای واردات تأمین شده است.
🔺 این حجم از واردات صرفاً واردات رسمی بوده و با احتساب 《 واردات قاچاق》 ؛
میزان وابستگی کشور به واردات بسیار شدید و نگران کننده است.
سال گذشته منفی شدن تراز تجارت خارجی ایران ؛"رکورد شکست "❗️

این وضعیت با سیاست های رسمی اقتصاد غیر نفتی و اقتصاد مقاومتی منافات دارد.
سیاستها و یا بی سیاستی اقتصادی دولت سیزدهم شدیداً مورد اعتراض مجلس بود. آخر فروردین سالجاری مجلس طی نامه ای به رئیس جمهور با هشدار،خواستار اصلاح سیاستهای ارزی و اقتصادی دولت شد.
🔹معاون سیاست‎گذاری پولی و بانکی بانک مرکزی در مورد الگویی بیمار اقتصاد گفته :
(برای تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی، به حدود ۱۱هزار و ۵۰۰ همت منابع مالی نیاز است هم‎اکنون حدود ۹۰ درصد از بار تامین مالی کشور بر دوش شبکه بانکی است)
♻️برای نجات از" مصیبت اقتصادی" ؛ لازم است دولت با اتخاذ سیاست‌های منطقی و بدون ورود شوک ؛ نسبت به بازگرداندن اقتصاد به ریل اقدام کند.
✍️ کانال توسعه پایدار ایران/رضا پاکدامن

✳️ تفاوت دانشگاه‌ هاروارد با دانشگاه های ما

✅ دروس عمومی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران، به جز دروس فارسی، زبان عمومی و تربیت بدنی (در مجموع ۸ واحد)، شامل ۱۴ واحد دیگر در چهار دسته مبانی نظری اسلام، اخلاق اسلامی، انقلاب اسلامی، تاریخ و تمدن اسلامی، آشنایی با منابع اسلامی و یک درس دانش خانواده و تنظیم جمعیت است

به عنوان نمونه‌ای برای مقایسه با ایران، دروس عمومی (General Education) در دانشگاه‌های آمریکا تنوع بسیار زیادی دارد و هر دانشگاه بر اساس اهداف خود دروس مختلفی را ارائه می‌دهد که در طول زمان به‌روزرسانی می‌شود. به طور مثال، دروس عمومی دانشگاه هاروارد که به صورت قبول/مردود (Pass/Fail) نمره‌دهی می‌شوند، در چهار دسته زیر ارائه می‌شوند:
۱-  زیبایی‌شناسی و فرهنگ - نمونه کلاس‌ها: خودت باش (Act Natural)، فرهنگ غذا خوردن، خلاقیت
۲-  اخلاق و شهروندی - نمونه کلاس‌ها: شادی/خوشبختی (Happiness)، آشنایی با جهل، دروغ، مزخرفات و فریب
۳-  تاریخ، جوامع و افراد - نمونه کلاس‌ها: اسلحه در آمریکا، پروژه دموکراسی
۴-  علم و فناوری - نمونه کلاس‌ها: هوش مصنوعی، محاسبات و تفکر

همچنین، دروس عمومی دانشگاه ایالتی کالیفرنیا به صورت زیر دسته‌بندی شده‌اند:
۱-  اهداف پایه - نمونه کلاس‌ها: زبان، فرهنگ و تفکر انتقادی، اصول سخنرانی عمومی، علم و شبه‌علم
۲-  جهان طبیعی و اشکال مختلف حیات - نمونه کلاس‌ها: زمین‌شناسی، ریاضیات عمومی، شیمی عمومی
۳-  هنر و بشریت - نمونه کلاس‌ها: تاریخچه هنرهای اسلامی، زنان خاورمیانه، سنت‌های بصری اروپایی
۴-  فرد و جامعه - نمونه کلاس‌ها: آزادی بیان، آسیا در جهان امروز، سیاست جهانی
۵-  فهم توسعه فردی - نمونه کلاس‌ها: کودک در خانواده، تغذیه و سلامت، سبک زندگی سالم
۶-  مطالعات قومی - نمونه کلاس‌ها: اقوام بومی کالیفرنیا، اقوام آسیایی-آمریکایی، مطالعه سرخپوستان 

🔺تحلیل و تجویز راهبردی:
توانمندسازی جامعه به معنای تقویت قابلیت‌ها و مهارت‌های افراد و گروه‌ها برای مشارکت فعال و مؤثر در زندگی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است. در این زمینه، دروس عمومی دانشگاهی نقش مهمی در توانمندسازی جامعه ایفا می‌کنند. دروس عمومی با فراهم آوردن دانش، مهارت‌ها، و ارزش‌هایی که برای مشارکت فعال و مؤثر در جامعه ضروری هستند، می‌توانند نقش مهمی در توانمندسازی جامعه داشته باشند. این دروس به افراد کمک می‌کنند تا به عنوان شهروندانی آگاه و مسئول، در جهت توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه خود تلاش کنند.

بررسی دروس عمومی دانشگاه‌های ایران به وضوح نشان می‌دهد که دروس ارائه شده تناسبی با نیازهای امروز جامعه ایران ندارند. اصلاح و به روزرسانی این برنامه‌ها نیازمند مطالعات جامع است، اما به عنوان پیشنهاد اولیه، دروسی همچون مبانی علم اقتصاد، آشنایی با هوش مصنوعی، اصول نگارش و ارائه، فلسفه علم، تفکر انتقادی، آشنایی با اقوام ایرانی، تاریخ معاصر ایران، تاریخچه هنر در ایران، تغذیه و سلامت، و شاد زیستن می‌توانند به عنوان دروس عمومی انتخابی در برنامه درسی دانشگاه‌ها اضافه شوند. ارائه این دروس متنوع در دانشگاه‌های جامع کشور به‌سادگی قابل اجرا خواهد بود.

در نهایت، اگر وزارتخانه‌های علوم و آموزش و پرورش برنامه جامعی برای تأثیرگذاری در توسعه فرهنگ عمومی جامعه نداشته باشند، فرهنگ عمومی به افراد و رسانه‌های غیرمتخصص و سلبریتی‌ها سپرده خواهد شد که می‌تواند موجب بروز آسیب‌های جدی در بلندمدت شود.
✍ دکتر فرزاد دهقانیان، استاد دانشگاه فردوسی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ مفاهیم و چالش های داده حکومتی باز

در اين گزارش با عنوان «داده حکومتی باز: مفاهیم، مصادیق، مزایا و چالش‌ها» آورده است که تصویب قوانین داده حکومتی باز در جهان از حدود سال ۱۹۹۰ با هدف افزایش شفافیت دولتی و افزایش امکان نظارت مردم بر حکومت در کشورهای مختلف آغاز شد.

این قوانین علاوه‌بر آنکه امکان نظارت بیشتر بر حاکمیت را ممکن می‌سازد، زمینه‌ساز استفاده از داده‌های حکومتی به‌منظور ارتقای خدمات عمومی و کسب منافع اقتصادی توسط بخش خصوصی است.

این گزارش بیان می‌کند که بحث داده حکومتی باز در ایران با تصویب قانون «انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» در سال ۱۳۸۷ آغاز شده و با تشکیل کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در سال ۱۳۹۳ اجرایی شد.

امروزه داده‌های حکومتی در ایران از طریق دو سامانه انتشار و دسترسی به اطلاعات و درگاه ملی کاتالوگ و مجموعه داده‌های باز و کاربردی در دسترس عموم مردم قرار می‌گیرد.
به‌منظور امکان استفاده هرچه بهتر از منافع مرتبط با..

كانال قواعدبازی

✳️ کم درآمدترین استان ایران کدام است؟
‌
✅ یکی از عوامل ایجاد رفاه برای خانوارها درآمد است. افزایش سطح درآمد خانوارها می‌تواند میزان رفاه آن‌ها تعیین کند. البته که در کنار درآمد باید هزینه خانوارها نیز لحاظ شود اما به طور کلی اثر درآمد بر مصرف خانوارها و میزان هزینه‌کرد آن‌ها اثر گذار است.

▫️مرکز آمار ایران در گزارش هزینه درآمد خود در سال ۱۴۰۲ وضعیت درآمدی خانوار در استا‌ن‌های مختلف را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش استان تهران در صدر درآمد خانوارها قرار گرفته است. طبق این داده‌ها درآمد یک خانوار تهرانی در سال ۱۴۰۲ معادل ۳۸۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بوده است.

▫️این در حالی است که میانگین درآمد سالانه یک خانوار در کشور معادل ۲۵۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بوده است. این آمارها نشان می‌دهد تهرانی‌ها ۱۲۵ میلیون تومان بیشتر نسبت به میانگین کشوری کسب درآمد کرده‌اند.

▫️در سمت دیگر این طیف درآمدی استان سمنان قرار گرفته که کمترین سطح درآمدی میان استان‌ها را داشته است. طبق بررسی‌ها یک خانوار سمنانی در سال ۱۴۰۲ حدود ۱۵۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان درآمد کسب کرده است.

گزارش کامل
https://ecoiran.com/fa/tiny/news-71964

✳️ جمعیت متوسط در ایران چگونه از دست رفت؟ / فقرای جدید با فقرای قدیم متفاوت اند!

سیدمحمد صادق‌‌‌الحسینی، اقتصاددان:

🔺«نحوه واکنش» ایران و سیاستگذاران به تحریم‌‌‌ها عملا بسیار بدتر از اثر ذاتی خود تحریم‌‌‌ها برای اقتصاد بوده است؛ اقداماتی نظیر سرکوب نرخ بهره، سرکوب ارزی و سیاستگذاری‌‌‌های مالی نامناسب و...

🔺نتیجه این امر بازگشت به سال ۵۷ و ابتدای انقلاب در اقتصاد کشور بوده است.

🔺نتایج ضعف اقتصاد ایران، خود را در کاهش جمعیت طبقه متوسط و افزایش طبقه فقیر نشان می‌دهد.

🔺افزایش جمعیت فقرا نتیجه‌‌‌ای جز افزایش شکاف بین طبقه حاکم (حاکمیت) و فقرا ندارد و این موضوع خود را در عدم‌مشارکت سیاسی و همچنین وقایع خونبار در صورت وقوع نارضایتی‌‌‌های اجتماعی نشان می‌دهد.

🔺تنها به فاصله ۱۰سال، ۱۰میلیون نفر به جمعیت فقیر کشور اضافه شده؛ جمعیتی که حاکمیت و ثروتمندان و صاحبان کسب‌وکارها را به‌عنوان عوامل و مسببان فقر خود می‌‌‌دانند.

🔺بزرگ‌ترین ریسک داخلی که می‌‌‌تواند صاحبان کسب‌وکار را با چالش مواجه کند وجود همین جمعیت جدید فقرا در کشور است.

🔺علاوه بر این با حدود ۲۰میلیون جوان متولد سال‌های ۷۰ تا ۸۵ روبه‌‌‌رو هستیم که در بدترین سال‌های اقتصاد ایران وارد بازار کار شده‌‌‌اند.

🔺به نظر می‌رسد با نظام سیاسی فعلی نیز ظرفیت و امکانات سیاستی مناسب برای بهبود شرایط فعلی وجود نداشته باشد.

🔺علاوه بر این، ریسک منطقه‌‌‌ای خارجی ناشی از حضور اسرائیل در منطقه نیز مطرح است که به نظر می‌رسد امکانات مواجه با این ریسک از سوی ایران کاهش یافته است.

🔺به نظر می‌رسد فروش نفت ایران در صورت انتخاب ترامپ از همان ابتدا به حدود یک‌سوم فروش فعلی کاهش یابد.

🔺از سوی دیگر، ابزار مالی مقابله با تهدید ترامپ یعنی نرخ بهره و امکان افزایش آن به دلیل قرار داشتن آن در بازه بالای ۳۰‌درصد در شرایط فعلی چندان در دسترس نیست.

متن کامل
https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4108429

📃 اقتصاد مختلط اقتصاد بازار را مختل می‌کند

| ✍🏻 جان کندی

فرآیندهای بازار متّکی بر قیمت‌هاست؛ قیمت‌هایی که با فرمان دولتی یا احتمالات ذهن انسان تعیین نمی‌شوند، بلکه از طریق عرضه و تقاضا تعیین می‌گردند. خواسته‌ها و نیازهای مصرف‌کننده از طریق قیمت‌ها نمایان می‌شود؛ نیازهایی که به‌نوبه‌ی خود توسّط تولیدکنندگان که می‌خواهند به سود برسند، برآورده می‌شوند. با وجود موفّقیّت‌آمیز بودن این فرآیند، بسیاری هنوز معتقدند که مداخله‌ی حکومت برای کمک به فقیران و ارائه‌ی خدماتی، که ممکن است در بازار موجود نباشد، ضروری است.

بنابراین، در سراسر جهان، بسیاری از کشورها الگوی اقتصاد مختلط را در پیش گرفته‌اند: در عین حال که دارایی و مالکیّت خصوصی وجود دارد، مداخله‌ی حکومت در اقتصاد همچنان برای دستیابی به اهداف اجتماعی مانند ارائه‌ی خدمات به فقرا و بیکاران و مداخله در صنعت، که با پول مالیات‌دهندگان تأمین می‌شود، ضروری است. ولی لودویگ فون میزس در کتاب «حکومت قادرمطلق» بر این خیالبافی‌ها خط بطلان می‌کشد:

ترکیب اصول سرمایه‌داری و سوسیالیستی امکان‌پذیر نیست. اگر در یک جامعه‌ی مبتنی بر مالکیّت خصوصیِ ابزار تولید، برخی از این ابزارها تحت مالکیّت و بهره‌برداری عمومی قرار داشته باشند، این سبب ایجاد نظامی مختلط، که سوسیالیسم و ​​سرمایه‌داری را با هم ترکیب کند، نمی‌شود. بنگاه‌هایی که تحت مالکیّت و اداره‌ی دولت یا شهرداری‌ها هستند، ویژگی‌های اساسی اقتصاد بازار را تغییر نمی‌دهند. آن‌ها باید خود را به‌عنوان خریدار موادّ خام، تجهیزات و نیروی کار، و نیز فروشنده کالا و خدمات، در چارچوب اقتصاد بازار در نظر بگیرند. آن‌ها تابع قوانینی هستند که تولید را در مسیر ارضای نیازهای مصرف‌کنندگان قرار می‌دهد. باید برای کسب سود، یا حدّاقل برای جلوگیری از زیان، تلاش کنند. زمانی‌که حکومت می‌کوشد با پوشش خسارات و زیان‌های کارخانه‌ها و مغازه‌های تحت مالکیّت خود با استفاده از بودجه‌ی عمومی، این وابستگی را از بین ببرد یا کم کند، تنها نتیجه این است که این وابستگی به حوزه‌ی دیگری انتقال می‌یابد. ابزار پوشش زیان باید با ستاندن مالیات به‌دست آید. ولی این مالیات تأثیر خود را بر بازار می‌گذارد.

مداخله‌ای که حکومت‌ها، چه به امید پیروزی دوباره در انتخابات یا صرفاً به‌دلیل ماهیّت خوب آن‌ها، برای ارائه‌ی خدمات اجتماعی و تولید انجام می‌دهند، عواقب زیانباری برای مردم عادی به همراه دارد...

متن کامل؛

به كانال برنامه ريزي استراتژيك بپیوندید؛

مسیر تورم و رشد اقتصادی در نیمه دوم سال
حتی نرخ تورم ۳۰ درصدی هم برای بانک مرکزی موفقیت محسوب می‌شود

سهراب دل‌انگیزان، اقتصاددان

▪️نرخ رشد اقتصادی می‌تواند به ۳ تا ۶ درصد برسد

▪️در روزهای اخیر اتفاقاتی افتاده که نااطمینانی‌های اقتصادی را گسترش داده و انتظارات تورمی را بالا برده است

▪️بعید است که هدف تورمی بانک مرکزی در سال جاری تحقق پیدا کند و حتی اگر تورم در سطح ۳۰ تا ۳۵ درصدی تثبیت شود، بانک مرکزی موفقیت بزرگی داشته است.

▪️پیش‌بینی می‌شود نرخ تورم از دامنه ۴۰ تا ۵۰ درصد به بازه ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش پیدا کند و در نیمه اول این دامنه قرار بگیرد.

▪️حجم پولی که به جامعه تزریق می‌شود، به قدری نیست که اثر تورمی سنگینی داشته باشد.

▪️سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی می‌توانند برای رشد اقتصادی خسارت‌بار باشند.

گزارش کامل

به كانال برنامه ريزي استراتژيك بپیوندید؛

✳️ بهره‌وری به سبک ایران(خودرویی)!

✅ در شرایطی که در سال ۱۴٠۲  نسبت به سال ۱۳۹۶، تولید شرکت ایران خودرو حدود ۱۷٠ هزار دستگاه کم شده است، تعداد پرسنل ۱٠ هزار نفر بیشتر شده اند.
🔹 همچین متوسط دریافتی پرسنل در سال ۱۴٠۲,حدود ۱٠ برابر سال ۹۶ بوده است.

🔴 شرط مهم اصلاح اقتصاد ایران

دکتر موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان:

🔺با توجه به رویکردهای دولت چهاردهم، نسبت به آینده اقتصاد ایران خوش‌بینی محتاطانه‌ دارم.

🔺نرخ تورم عمومی ۴۰‌درصدی که هم‌اکنون با آن روبه‌رو هستیم نرخی است معادل حدود دو‌برابر تورم عمومی درازمدت ایران.

🔺دو برابر‌شدن این نرخ در مقطع زمانی حاضر بدترین شرایطی است که فعالان اقتصادی و عموم جامعه با آن روبه‌رو هستند.

🔺نرخ فقر از ۵‌درصد در سال‌۱۳۸۴ به بیش از ۳۰‌درصد در سال‌۱۴۰۰ رسیده‌است.

🔺سطح مصرف خانوارها از متوسط ۳۰‌درصد در بازه درازمدت اقتصاد ایران به ۴۰‌درصد در سال‌های بعد از انقلاب رسیده و در ۵ سال‌گذشته نیز به بیش از ۵۰‌درصد افزایش یافته‌است.

🔺این افزایش مصرف ناشی از مصرف واقعی خانوارها نیست؛ بلکه اقتصاد بیمار آنها را به سمت خرید کالاهای بادوام مانند خودرو یا وسایل خانگی با عمر بالا سوق داده است.

🔺اتلاف مصرف بنزین به واسطه الگوی غلط مصرف و قاچاق و به دلیل غیرمنطقی‌بودن بهای حامل‌های انرژی در کشور، از دیگر علائم بیماری اقتصادی است.

🔺ریشه اصلی این مشکلات در تشدید ناترازی‌ها در تمام ابعاد اقتصادی و جامعه ایران است.

🔺فقدان اندیشه‌های درست در نزد صاحبان قدرت سیاسی و تصمیم‌گیران و سیاستمداران، منجر به تشدید این ناترازی‌ها شده‌است. این ریشه‌ها باید شناسایی‌شده و با عقلانیت و بازگشت به علم و تخصص اصلاح شود.

🔺یکی از مهم‌ترین شروط اصلاح اقتصاد کشور رفع سیستم قیمت‌گذاری دستوری در بازارها و بازگشت به اصل‌اقتصاد آزاد است.

🔺هم‌اکنون بیش از ۹۵‌درصد بازارهای ما به‌صورت دستوری قیمت‌گذاری و اداره می‌شوند.

🔺اگر دولت بتواند شعار بازگشت به عقلانیت و تخصص را عملی کند روند اقتصاد ایران رو به بهبود خواهد رفت.