مدیریت اجرایی
3.04K subscribers
12.9K photos
788 videos
1.32K files
4.6K links
ارایه به روز ترین اطلاعات ، دانش، مهارت وتوانایی در خصوص مدیریت ،سازمان واقتصاد زیر نظر دکتر امیرصادقی(پژوهشگر،مشاور و مدرس درزمینه کسب وکار) تاسیس کانال ۲۰۱۵
(۰۹۱۲۳۱۱۶۴۷۳) تلفن همراه
Download Telegram
کند. به سخن دیگر، جوهره فرهنگ، همین ارزش‌ها، عقاید و باورهایی است که افراد در حین فتح پی در پی قله‌های موفقیت، دوش به دوش هم می‌آموزند و آنها را به عنوان محکمات می‌پذیرند. مهم است این نکته یادمان باشد که خالق این عقاید، ارزش‌ها و باورها فرآیند با هم آموزی است. 
نکته‌ای که خیلی مهم است، انجام کار تیمی و مشتری مداری و احترام به مشتری است كه در برخی از فرهنگ‌ها جزو ارزش‌های لاینفک اجتماعی محسوب شده و چنین مطالبی را در آموزش‌های دوران مدرسه‌ای خود گنجانیده و آنها را در درون کودکان و نوجوانانشان نهادینه می‌کنند و این موضوع به سهولت در فرهنگ شغلی آنها دیده می‌شود، کارکنان شرکت خارجی که مثالش بیان شد با انجام کار تیمی و کمک به مشتری کاملا یگانه هستند و لزومی به استفاده از ماسک نوع‌دوستی در هنگام انجام کارهای شرکتشان ندارند، بلکه تمام انرژی که لازم است این نقاب را بر صورتشان حفظ كنند به‌طور ناخودآگاه صرف خدمات رسانی با مشتری می‌كنند، به این علت است که آنان را هنگام انجام شغلشان می‌بینید، اکثرا شاداب و پرانرژی در خدمت یکدیگر و مشتریانشان هستند.
✳️#نکات اجرایی و کاربردی مدیریت(قسمت نهم)
81- اشتباهات زيردستان را بيش از حد لازم به آنها گوشزد نكنيد.
82-امين و رازدار افراد باشيد.
83- روي اشتباهات خود پافشاري نكنيد و بي‌تعصب خطاهاي خود را بپذيريد.
84- با عبارات كنايه‌آميز و نيشدار به ديگران درس عبرت ندهيد.
85- با آرامش و خونسردي به حرفهاي ديگران گوش كنيد و براي صرفه‌جويي در زمان مرتباً حرف آنان را قطع نكنيد.
86- روش محاسبات مالي را تا حدي ياد بگيريد تا قادر به تجزيه و تحليل‌هاي گزارشات مالي سازمان باشيد.
87- در جلسات دائماً به ساعت خود نگاه نكنيد.
88- به نحوه پوشش و ظاهر خود توجه كنيد.
89- تا صحت و سقم مسأله‌اي روشن نشده، كسي را مؤاخذه نكنيد.
90- معاشرين چاپلوس خود را جدي نگيريد.
✳️ويژگي هاي هدف گذاري مناسب :

🔹هدف بايد روشن، واضح و مشخص باشد.
🔹هدف بايد واقع بينانه باشد.
🔹هدف بايد مكتوب، مدون و روي كاغذآورده شود.
🔹هدف بايد در قالب يك جمله مثبت بيان شود.
🔹هدف بايد تهييج كننده باشد.
🔹هدف بايد كمي و قابل اندازه گيري باشد.
🔹هدف بايد مقيد به زمان باشد.
🔹هدف بايد قابل اجرا و دست يافتني باشد.
🔹هدف بايد در راستاي ماموريت ها و ارزشها تدوين شوند.
🔹هدف بايد براي تمام اعضاء قابل فهم و قابل قبول باشد.
🔹هدف بايد براي همه ذينفعان سودمند باشند.
🔹هدف بايدمورد تائيد باشد.
هدف بايد انعطاف پذير باشند.
🔹هدف بايد متناسب با منابع و امكانات تدوين گردد .
✳️ روی اهداف تمرکز ‌کنید نه جزئیات
ممکن است به‌عنوان یک کارمند که دارای نقش و وظایف مشخصی است این امر وجود داشته باشد که به جزئیات وظایف توجه بیشتری کند، اما یک مدیر نمی تواند به تمامی جزئیات فعالیت کارکنان و یا پروژه‌هایی که اعضای تیم کاری روی آن کار می‌کنند، بپردازید.
اگر دائما تلاش کنید تا به جزئیات وظایف و کارها توجه داشته باشید، آنگاه شما تبدیل به یک میکرو مدیر «micromanager» خواهید شد که بیش از همه روی جزئیات کار کارکنان و وظایف آنها تمرکز می‌کند و این برای شما و تیم کاریتان سودمند نیست.
این نکته برای مدیران بسیار مهم است تا به تغییر تمرکزشان بر موارد و اهداف بزرگ‌تر پی‌ببرند. نظارت بر پروژه‌های فردی نیز بخشی از اهداف مهم است اما مدیران باید نظارت بر پیشرفت اعضای تیم کاری خود را به‌طور موثر و کارآمد بیاموزند تا کل تیم کاری را به سمت دستیابی به اهداف بلندمدت سوق دهند.
✳️ مديريت مشارکتي
مديريت مشارکتي را میتوان راهکاری براي جلب مشارکت کارکنان در جهت حل مسائل سازمان و بهبود مستمر تعريف کرد که ارتباط دائم، متقابل و نزديک بين مديريت ارشد و کارکنان را تضمین میکند. مشارکت کارکنان در کارهايي که به خودشان مرتبط است، مشارکتي داوطلبانه و آگاهانه خواهد بود که اين موضوع فرد را تشويق مي کند که به تحقق هدف هاي گروه کمک کرده و در مسؤليت ها و پيامدهاي آنها سهيم باشد.
مديريت مشارکتي دو هدف عمده را دنبال مي کند:
✅ ارج نهادن به ارزش هاي انساني و به ياري طلبيدن افرادي که به نوعي با سازمان در ارتباط اند.
✅رسيدن به هدف هاي از پيش تعيين شده به کمک همين افراد.

اين اهداف بر چند اصل مهم استوار است:
1. فرد جزئي از يک ماشين بزرگ به حساب نمي آيد بلکه انساني برخوردار از قدرت تفکر، هوش، استعداد و تجربه هاي عالی است که هر گاه زمينه ها و شرايط مساعد فراهم شود، مي تواند همه چيز را به نفع خود و سازمان خود تغيير دهد.

2. مديران سازمان هاي مشارکتی بر اين اعتقادند که دانش در سطح سازمانشان به وفور پراکنده است و مي توانند به راحتي انديشه ها و ديدگاه هاي ديگران را بي واسطه دريافت کنند. واینگونه مديران به دانشی گسترده دسترسي دارند.

3. کارکنان اين سازمان ها بر اين باورند که مي توانند همگام با نيازهاي سازمان رشد کنند.
✳️ در محیط کار منزوی نباشید
یکی از مهمترین عوامل استرس در محیط کار انزواست و هرچه بیشتر از ارتباط با دیگران دوری کنید و منزوی تر شوید احساس استرس بیشتری خواهید کرد و مدت زمان بیشتری را در محیط کار در استرس خواهید بود.
این استرس باعث می شود توانایی فکر کردن و تصمیم گیری درست را از دست بدهید. برخی گمان می کنند که دوری کردن از ارتباط با دیگران آنها را مقتدرتر، داناتر وقاطع تر نشان می دهد اما این طرز تفکر کاملا غلط است.

برای دوری کردن از انزوا و استرس در محیط کار سعی کنید هرروز زمان زیادی را صرف ارتباط با دیگران کنید. در صورت امکان با افراد بصورت حضوری یا درغیر اینصورت با تلفن ارتباط داشته باشید. به هیچ وجه از نامه برای ارتباط استفاده نکنید چون مهارت های شما را به کندی افزایش می دهد. به کسانیکه اطمینان دارید صحبت کنید. ممکن است در ابتدا میزان استرس شما بیشتر شود، نگران نباشید.

این از اهمیت بالایی برخوردار است که از دریچه دید خود به مشکلات نگاه کنید، البته دانستن دیدگاه دیگران نیز در مورد موقعیت خود جالب و مفید خواهد بود.
فراموش نکنید که مهم نیست تا چه زمان این کابوس ادامه دارد، بلکه مهم آن است که در مسیر رفع آن کوشا باشید تا در نهایت آنرا رفع کنید.
✳️عباراتی که مشتری از شنیدن آن بیزار است:

بزرگی درخصوص زشت و زیبای واژگان می‌گوید: عاقلانه ترین کلمه "احتیاط" است، حواست را جمع کن. دست و پا گیرترین کلمه "محدودیت" است، اجازه نده مانع پیشرفتت شود.سخت ترین کلمه "غیر ممکن" است اصلا وجود ندارد. مخرب ترین کلمه "شتابزدگی" است، مواظب پل های پشت سرت باش. تاریک ترین کلمه "نادانی" است، آن را با نور علم روشن کن.کشنده ترین کلمه "اضطراب" است، آن را نادیده بگیر. صبور ترین کلمه "انتظار" است، همیشه منتظرش بمان. با ارزش ترین کلمه "بخشش" است، سعی خود را بکن. قشنگ‌ترین کلمه "خوشرویی" است، راز زیبایی در آن نهفته.سازنده ترین کلمه "گذشت" است، آن را تمرین کن. پرمعنی‌ترین کلمه "ما" است، آن را به کار ببر. عمیق ترین کلمه "عشق" است به آن ارج بده. بی رحم ترین کلمه "تنفر" است با آن بازی نکن. خودخواهانه ترین کلمه "من" است، از آن حذر کن. نا پایدارترین کلمه "خشم" است آن را در خود فرو بر. بازدارنده ترین کلمه "ترس" است ، با آن مقابله کن. با نشاط ترین کلمه "کار" است، به آن بپرداز. پوچ ترین کلمه "طمع " است، آن را در خود بکش. سازنده ترین کلمه "صبر" است، برای داشتنش دعا کن. و بالاخره روشن ترین کلمه "امید" است، همیشه به آینده امیدوار باش... . در واقع، زشت و زیبا از مفاهیمی هستند که اکثر ما در زندگی روزمره با آن مواجهیم اما هیچگاه نتوانسته ایم برای آن تعریف و معیار مشخصی داشته باشیم.زیبایی شناسی از جمله مقولاتیست که فلاسفه و روانشناسان تعریف آن را به یکدیگر پاس داده اند اما از افلاطون و ارسطو گرفته تا فروید تعاریف بر این نکته تاکید دارد که زیبایی امری نسبی است.در ادبیات ما نیز واژگان و عباراتی وجود دارد که هرچند ظاهری زیبا دارند اما بکارگیری نادرست آنها در شرایط نامناسب می‌تواند به روابط تجاری‌مان بویژه آسیب وارد کند. کارفرمایان باتجربه، از قدرت تاثیر گذاری زبان بر احساسات و عملکرد افراد به خوبی آگاه هستند. در واقع کلمات مشخصی هستند که در طول زمان مورد استفاده قرار گرفته اند و امتحان خود را به خوبی پس داده اند و در مقابل برخی عبارات مخرب و ویرانگرند.

واژگان را نمیتوان تنها در حصار معنای ظاهریشان محصور کرد، بلکه هر واژه‌ای دربردارنده‌ی مفاهیم عمیق روانی و احساسی است. اگر به عبارات و واژه هایی که خودتان و همکارانتان در ارتباط با مشتری به کار می‌برید، دقت کنید، از اینکه جملاتی در سطح فروشگاه شما به کار می رود که خاصیتی جز دفع مشتری ندارند، متعجب خواهید شد. در ادامه یکی از متخصصان فروش موسسه inc عباراتی را معرفی می‌کند که به لحاظ روان‌شناسانه تاثیر نامطلوبی بر تصمیم خریدار می‌ گذارد.
عباراتی که مشتری از شنیدن آن بیزار است.

1.درخواست شما برخلاف سیاستهای ما است

شاید اینطور باشد، ولی مشتری علاقه‌ای به قوانین ما ندارد. بلکه او میخواهد بداند که قرار است چگونه شرایط او بهبود یابد. بجای آنکه مطرح کنیم که درخواست مشتری برخلاف قواعد است، بهتر است پیشنهاد خود برای حل مسایل گریبانگیر مشتری را مطرح کنیم. در واقع هدف از وضع این قوانین باید دو چیز باشد: جلب رضایت مشتری و حفظ منافع فروشگاه.

2.ببینم چه کاری از دستم ساخته است

بکارگیری چنین عباراتی میتواند القاکننده فقدان اعتماد به نفس در فروشنده باشد. اگر برای کمک به مشتری باید از دیگران کمک بگیرید، این موضوع را بسادگی و با شفافیت با مشتری در میان بگذارید و به جای ارسال پیام «نه» به مشتری، از کمک سرپرست و یا یکی از همکاران در این مورد استفاده کنید. در مورد کمک به مشتری مردد نباشید، مطمئن باشید که میتوانید به مشتری کمک کنید. به یاد داشته باشیم واژه ی «نه»، آخرین واژه ای است که مشتری انتظار دارد از شما بشنود.

3.نمیدانم!

مشتری از ما انتظار ندارد که همه چیز را بدانیم اما یک فروشنده خوب لااقل باید بتواند به پرسشهای مشتری درخصوص کالاهای موجود در فروشگاه پاسخ دهد. کار یک فروشنده تنها تحویل سفارش و دریافت پول نیست، بلکه او باید بتواند محصولات را بر اساس نیاز مشتری، به ایشان معرفی کند، در واقع این وظیفه ی ماست که به مشتری کمک کنیم تا کالای متناسب با نیاز خودش را پیدا کند.

پس حتی اگر شما درباره ی موضوعی اطلاع ندارید، بهتر است به دنبال پاسخ باشید.

4.به‌زودی به مورد شما رسیدگی می‌کنم

اگر با کفش مشتری قدم برداریم و مسایل را از دید او ببینیم، متوجه نادرستی این عبارت خواهیم شد. چرا که این عبارت تنها مشتری را در یک سردرگمی قرار می‌دهد، منظور از زود دقیقا چه زمانی است؟ امروز؟ فردا؟ یک هفته بعد؟ بهتر است با مشتری شفاف باشید و حتی اگر نمیدانید چه زمانی قادر به حل مسایل او خواهید بود، کافی است تاریخی را معین کنید که در آن زمان بوسیله تماس یا هر شکل دیگری مشتری را در جریان روند انجام کار قرار دهید.
✳️در ادامه:
عباراتی که مشتری از شنیدن آن بیزار است:

5.فعلا سرم شلوغ است

این عبارت تنها یک معنی دارد: مشتری عزیز خواهشمندیم از ما خرید نکنید. اگر شما برای مشتری وقت ندارید، پس دلیل حضورتان در فروشگاه چیست؟ پرداختن به کار مشتری در اولویت است و اگر واقعاً چنین امکانی وجود ندارد، با گفتن عباراتی مثل «تا چند لحظه ی دیگه در خدمتتان هستم» به شیوه ای مؤدبانه، کمی وقت برای خودمان بخریم.

6.چیزی که میخواهید این نیست، بلکه این یکی است

ارائه راه‌حلهای جایگزین شیوه معقولی به نظر می‌رسد اما جملات این چنینی تنها موجب میشود که مشتری با خود فکر کند که شما او را احمق فرض کرده‌اید. بهتر است انتخاب مشتری را تمجید کنید و بعد پیشنهادات خود را مطرح کنید.

7.تعطیل است

تجربه ی خرید مشتری از فروشگاه ما آن هم زمانی که در حال تعطیل کردن بوده ایم، برای او بسیار ارزشمندو به یادماندنی خواهد بود. اما برخی از فروشندگان اغلب در چنین مواقعی به ساعت شان اشاره کرده و به متری میفهمانند که وقت پایین کشیدن کرکره‌هاست.
✳️انواع روش هاي تامين مالي داخلي:

انواع تسهيلاتي كه در حال حاضر براي اجراي طرح ها يا اعتبارات پروژه اي ارائه مي شود عبارتند از وام، اجاره به شرط تمليك، فروش اقساطي، كمك هاي فني، مشاركت در سرمايه، تسهيم سود، استصناع و خطوط اعتباري.

وام: (Loan)

اين نوع از تسهيلات براي طرح هايي با آثار اجتماعي و اقتصادي قابل توجه كه زمان اجراي طولاني دارند و ممكن است درآمدزا هم نباشند به كار مي رود. وام ها به دولت ها يا موسسات عمومي و غالبا به كشورهاي كمتر توسعه يافته عضو براي اجراي طرح هاي زيربنايي و صنعتي اعطا مي شود.

اجاره به شرط تمليك: (Leasing)

يك نوع اعتبار ميان مدت براي اجراي طرح هاي صنعتي است كه براساس آن تجهيزات سرمايه اي و ساير سرمايه هاي ثابت مثل كارخانه، ماشين آلات و تجهيزات براي صنايع، صنايع تبديلي كشاورزي، زيربنايي، حمل ونقل و غيره براي استفاده هر دو بخش خصوصي و عمومي ارائه مي شود. اين نوع از تسهيلات براي كشتي، تانكرهاي نفت، كشتي هاي ماهيگيري و غيره هم اعطا مي گردد. بعد از پايان مدت اجاره، بانك مالكيت تجهيزات را به مستاجر به صورت هبه منتقل مي كند.

فروش اقساطي:
(Instalment Sale)

فروش اقساطي شبيه اجاره به شرط تمليك است. با اين تفاوت عمده كه در فروش اقساطي مالكيت سرمايه در زمان تحويل به ذينفع منتقل مي شود. براساس اين شيوه، بانك تجهيزات و ماشين آلات را خريداري مي كند و با اعمال درصدي سود به ذينفع مي فروشد.

مشاركت در سرمايه:
(Equity Participation)

در اين روش تامين مالي بانك در سرمايه شركت هاي در حال فعاليت يا جديد در بخش خصوصي يا عمومي مشاركت مي كند. مشاركت بانك حداكثر معادل 3/1 سرمايه ثبت شده است.

تسهيم سود: (Profit Sharing)

نوعي از مشاركت است كه طبق آن دو يا چند شريك براي تامين مالي يك شركت، سرمايه اي را فراهم مي كنند. مشاركت كنندگان به نسبت سهمي كه فراهم كرده اند در سود يا زيان شركت، شريك هستند.

خطوط اعتباري:
(Line of Financing)

طبق اين شيوه، بانك از طريق اعطاي تسهيلات، اجاره به شرط تمليك و فروش اقساطي به منظور كمك به رشد و توسعه صنايع كوچك و متوسط كشورهاي عضو (عموما در بخش خصوصي) اعتبار مي دهد.

استصناع: (Istisna’s)

اين شيوه تامين مالي يك نوع جديد از تامين اعتبار براي اجراي طرح هاي صنعتي و تجارت كالاهاي سرمايه اي و افزايش توليد صادراتي كشورهاي عضو است. استصناع قراردادي براي توليد كالاهاي توليدي يا ديگر دارايي هاست كه براساس آن توليدكننده تعهد مي كند، كالاهاي مشخص را مطابق با ويژگي معين، با نرخ مشخص و در يك زمان خاص توليد كند.

كمك فني:
(Technical Asistance)

علاوه بر موارد مزبور، بانك برخي كمك هاي فني را نيز به صورت بلاعوض يا وام براي فراهم آوردن مهارت هاي فني جهت كمك به طرح ها مانند تهيه مطالعات امكان سنجي، طراحي و مهندسي، نصب و ارائه خدمات مشاوره اي از قبيل تعيين سياست ها، مطالعات بخش ها، تحقيقات و غيره به كشورهاي عضو كمتر توسعه يافته اعطا مي كند.
✳️اﺭﺗـﺮﻭﺯ ﻓﮑـﺮﯼ ﭼﯿﺴﺖ؟
ﺁﺭﺗـﺮﻭﺯ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺎﺻﻞ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺍﺵ ﺍﯾﻦ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﻣﻔﺎﺻﻠﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﯽ ﺗﮑﺎﻥ ﺩﻫﺪ.
ﻭ ﺍﻣﺎ ...
ﺁﺭﺗﺮﻭﺯ ﻓﮑﺮﯼ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ؛
ﻭﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ،
ﻓﺮﺩ ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻼﻗﯿﺘﺶ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ
ﻣﯽ ﺩﻫﺪ...
ﺩﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﻧﻮﺁﻭﺭﯼ ﮐﻨﺪ،
ﻫﻤﯿﺸﻪ گرفتار ﺍﺳﺖ ﻭ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺭﺍﻩﺣﻞﻫﺎﯼ ﺟﺪﯾﺪ ﻧﯿﺴﺖ!
ﻣﻐﺰ ﻫﻨﻮﺯ ﻫﻢ ﺍﯾﻦ ﺗﻮﺍﻧﺎﯾﯽﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ، ﺍﻣﺎ ﭼﻮﻥ ﺁﺭﺗﺮﻭﺯ ﮔﺮﻓﺘﻪ، ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ
ﺗﻔﮑﺮ ﻭ ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﻭ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﻨﺪﺩ.
ﻓﺮﺩ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺁﺭﺗﺮﻭﺯ ﻓﮑﺮﯼ، ﺩﺭ ﻫﺮ ﺳﻦ ﻭ ﺳﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ،
ﺍﺯ ﻓﮑﺮ ﮐﺮﺩﻥ ﻭ ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻭ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﺭﻧﺞ ﻣﯽﺑﺮﺩ،
ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪ،
ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ ﻭ ﻣﻔﯿﺪ ﺭﺍ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ
ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﺑﯿﺎﻣﻮﺯﺩ!
ﺩﺭ ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺎﻟﺘﯽ ﻓﺮﺩ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺭﺩ؛
ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﻭﺿﻌﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺩﻭﺭ ﻣﯽﺩﺍﺭﺩ...
ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﺎﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﻃﻮﻃﯽﻭﺍﺭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﻭ ﺩﺭﻧﻬﺎﯾﺖ ﺩﺭ "ﺗﻠﮥ
ﺭﻭﺯﻣﺮﻩﮔﯽ" ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ می شود...
✳️برنامه‌ریزی حدس و گمان نیست!؟

برنامه‌ریزی بلندمدت برای کسب‌وکار یک کار فانتزی است، مگر اینکه پیشگو باشید. عوامل زیادی هستند که کنترل شرایط را از دستان شما خارج می‌کنند؛ عواملی مثل شرایط بازار، رقبا، مشتریان، وضعیت اقتصادی و.... نوشتن یک برنامه به شما این احساس را می‌دهد که عواملی را که قابل کنترل نیستند، تحت تسلط خود درآورده‌اید.

برنامه‌ها چیزی به جز حدس و گمان نیستند. پس پیش از هر چیز، برنامه‌های کسب‌وکارتان را حدس‌های کسب‌وکار، برنامه‌های مالی خود را حدس‌های مالی و برنامه‌های استراتژیک خود را حدس‌های استراتژیک بدانید. اکنون می‌توانید نگرانی خود را در مورد آنها متوقف کنید. این حدس‌ها دیگر ارزش تنش و نگرانی را ندارند. وقتی حدس‌های شما تبدیل به برنامه می‌شود، وارد منطقه خطر شده‌اید. برنامه‌ها باعث می‌شوند گذشته، آینده را هدایت کند. آنها درست مانند چشم‌بندی برای چشمان شما خواهند بود. بر اساس برنامه می‌گویید باید به این نقطه برویم، چون قبلا برای آن برنامه‌ریزی کرده بودیم. مشکل دقیقا همین‌جا است. برنامه‌ها با اقدامات بداهه تناقض دارند.

همچنان باید بتوانید اقدامات بداهه انجام دهید. باید قادر به استفاده از فرصت‌هایی که در مسیر فراهم می‌شود باشید. گاهی نیاز به گفتن این جمله دارید: ما می‌خواهیم امروز به مسیر جدیدی برویم، چون من امروز این احساس را دارم! برنامه‌های بلندمدت بیش از حد پیچیده هستند. وقتی کاری را شروع می‌کنید، بیشترین اطلاعات را در اختیار دارید، نه قبل از آنکه کاری را انجام دهید. با وجود این، چه زمانی یک برنامه را تهیه می‌کنید؟ معمولا قبل از اینکه حتی آن را آغاز کرده باشید که این بدترین زمان برای یک تصمیم‌گیری بزرگ است. منظور ما این نیست که نباید در مورد آینده فکر کنید یا در نظر داشته باشید که چگونه باید از موانع پیش رو عبور کنید. این یک تمرین ارزشمند است که سعی کنید احساس نیاز به نوشتن و وسواس داشتن در این زمینه را از بین ببرید. اگر برنامه بزرگی را تدوین کنید، به احتمال زیاد هرگز دوباره به آن مراجعه نخواهید کرد. برنامه‌هایی با حجم بیش از چند صفحه، در قفسه پرونده‌های شما فسیل خواهند شد.

کار حدسی را تمام کنید. درباره آنچه قرار است در طول این هفته و نه امسال انجام دهید، تصمیم‌گیری کنید. سعی کنید مهم‌ترین کاری را که باید انجام شود پیدا کنید. دقیقا قبل از هر اقدامی تصمیم درست را اتخاذ کنید و خیلی به دوردست فکر نکنید. بداهه‌کاری مشکلی ندارد. فقط سوار هواپیما شوید و پرواز کنید. می‌توانید به محض اینکه به مقصد رسیدید، یک پیراهن مناسب، مسواک و لوازم شخصی مورد نیاز خود را تهیه کنید. کار کردن بدون برنامه‌ریزی ممکن است ترسناک به نظر برسد اما پیروی کورکورانه از برنامه‌ای که هیچ ارتباطی به واقعیت ندارد، ترسناک‌تر است.
✳️ارزش‌های سازمانی محور اصلی کسب و کار
آیا ارزش‌های سازمانی شما زنده هستند یا تنها واژه‌هایی بی‌جان که روی اسناد کاغذی به چشم می‌خورند؟ هنگامی که به‌طور مداوم ارزش‌های سازمان عملی می‌شوند، فرهنگ شکل می‌گیرد. زمانی که تمامی اعضا ارزش‌های اصلی سازمان را با تمام وجود می‌پذیرند، تصویری از سازمان شکل می‌گیرد که تداعی‌گر یکپارچگی کارکنان و جهان خارج است. تمامی سازمان‌ها دارای فرهنگ هستند. برخی فرهنگ‌ها از قابلیت ایجاد فضای کاری برخوردار هستند که کارکنان آن علاقه‌مند به فعالیت در آن هستند و مشتریان از ادامه کسب‌وکار و تعامل با آن لذت می‌برند. در عوض، محیط نامناسب و مسموم برخی از سازمان‌ها تمایل کارکنان به رشد و همچنین تعلق خاطر آنان را کاهش می‌دهد.
می‌توان به واسطه تعریف دقیق ارزش‌ها اقدام به ایجاد فرهنگ‌های مولد و مثبت کرد و از طریق همین ارزش‌ها بنیان با ثباتی برای فرآیندهای تصمیم‌گیری و اجرا در میان کارکنان فراهم کرد. وقتی تمامی اقدامات مطابق ارزش‌ها باشد، صداقت حرف اول را خواهد زد. وقتی سازمانی ارزش‌ها را به روشنی بازگو می‌کند، تک‌تک کارکنان آن تلاش برای دستیابی اهدافی یکپارچه را باور خواهند داشت. سازمان‌هایی که ارزش‌های زنده دارند، مکان‌هایی هستند که افراد به فعالیت در آن افتخار می‌کنند. احترام سرلوحه کسب‌وکارهایی است که ارزش‌هایی شناخته شده دارند. بدون شک این کسب‌وکارها در میان موفق ترین‌ها جای دارند. گزارش موسسه The 2012 Great Place to Work مدعی است که قیمت سهام صد شرکت با بهترین فرهنگ‌ها و اصول اخلاقی، رشد سیصد درصدی داشته است. به‌نظر شما چگونه می‌توان ارزش‌های مورد نظر را به مبنایی برای اقدامات سازمان تبدیل کرد؟
چگونه ارزش‌های سازمانی را به محور اصلی کسب و کار تبدیل کنیم؟
۱. ارزش‌های سازمانی را به روشنی تبیین کنیدexecutivemanagement@
اطمینان حاصل کنید که ارزش‌ها برای همگان، از کارکنان عملیاتی گرفته تا اعضای هیات‌مدیره، صریح و قابل درک هستند. رهبری سازمان مسوول تعیین ارزش‌های کلیدی سازمان است ولی بهتر است در این فرآیند از مشارکت اعضای دیگر سازمان نیز استفاده شود. ارزش‌ها مفاهیمی اجماعی نیستند ولی مشارکت عاملی کلیدی در رسیدن به بهترین ارزش است.
۲. رهبران سازمان شکل‌دهنده ارزش‌ها هستند
ثبات و صداقت کلید حفظ ارزش‌ها است. ارزش‌ها زمانی به محور مرکزی سازمان تبدیل می‌شوند که رهبران سازمان آنها را در اقدامات و رفتارهای خود به کرات مدل‌سازی کنند.
۳. ارزش‌ها را در قالب عمل معرفی کنید
ارائه تعریفی عملی از ارزش‌ها، کارکنان را در رسیدن به تعریفی مشترک یاری می‌کند. برای مثال، اگر ارتباطات باز یکی از ارزش‌های مورد نظر شماست، ممکن است در تبیین آن از عبارات توصیف‌گر استفاده کنید: «تمامی اعضا صرف‌نظر از موقعیت خود در سازمان، موظف به اشتراک‌گذاری چشم‌انداز خود در خصوص رشد و توسعه سازمان هستند».
۴. افزودن جزئیات خاص به شرح وظایف شغل برای انعکاس شفاف‌تر ارزش‌ها
اگر خدمت به مشتری از ارزش‌های اصلی مورد نظر سازمان است، باید در شرح وظایف مسوول پذیرش به نکات ذیل اشاره شود: در تعاملات رعایت احترام، خوشرویی و کمک به مشتری الزامی است. به درخواست‌ها به سریع‌ترین شکل ممکن پاسخ دهید و حتی فراتر از آن عمل کنید.executivemanagement@
۵. ارزش‌ها را به بخش مهمی از عملکرد تبدیل کنید
همواره در گفت‌وگوهای غیررسمی و جلسات سالانه سازمان، بر ارزش‌ها تاکید داشته باشید. اقدامات تک تک کارکنان سازمان را درخصوص عملی کردن ارزش‌های سازمان جویا شوید. موفقیت‌های آنان در این مسیر را با سایرین به اشتراک بگذارید.
۶. استخدام، ترفیع و اخراج کارکنان مشروط به تبعیت از ارزش‌ها
از انتخاب بهترین افراد اطمینان حاصل کنید. مطمئن باشید که استخدام‌های جدید پتانسیل همراهی با ارزش‌های سازمان را دارند. در جلسات مصاحبه استخدامی از افراد درخصوص تجاربشان در زمینه چالش‌های مرتبط با ارزش‌های سازمانی سوال کنید. تمامی اعضای سازمان باید در خصوص حفظ ارزش‌های آن احساس مسوولیت داشته باشند. درصورتی که رفتارهای فردی برخلاف ارزش‌های سازمان است، به سرعت وارد عمل شوید. توضیحات کافی در خصوص اشتباهات آنان ارائه کنید و در مسیر اصلاح رفتار همراه‌شان باشید. اگر رفتارهای هر یک از کارکنان به‌طور مکرر خلاف ارزش‌های سازمان باشد، به احتمال زیاد بهترین گزینه حذف عنصر مذکور از سازمان خواهد بود. کارکنانی که توان انطباق پذیری با ارزش‌های سازمان را ندارند تاثیر معکوسی بر دیگران داشته و مخرب فرهنگ سازمانی هستند. تیمی که از اعضایی با ارزش‌های مشترک شکل گرفته باشد، بر تیمی با انسجام کمتر ارجحیت دارد.
۷. به‌طور منظم نمونه‌هایی از ارزش‌های زنده را ارائه کنید
همواره از کارکنانی که در حفظ ارزش‌های سازمان کوشا هستند، قدردانی کنید. اجازه دهید بدانند که قدردان تلاش‌های آنان هستید و سازمان تا چه اندازه تحت تاثیر اقدامات آنها است.
منحصربه‌فرد باشید. برای نمونه، اگر یکی از ارزش‌های سازمان صداقت است، پس از به چالش کشیدن کارمند خود به او بگویید که به خوبی می‌دانید تصمیم‌گیری او تا چه اندازه دشوار بوده است، سازمان به او افتخار می‌کند و او را به‌عنوان یکی از اعضای قابل اعتماد خود تلقی می‌کند. نمونه‌هایی از کسب‌وکارهایی که ارزش‌های خود را حفظ کرده اند:
Zappos: این شرکت به‌دلیل ارزش‌های منحصربه‌فرد خود مورد توجه بسیاری بوده است. Zappos ارزش‌های خود را مجدانه پیگیری می‌کند و استراتژی‌هایی را برای کسب اطمینان از پیاده‌سازی آنها در فعالیت‌های روزمره کارکنانش در نظر گرفته است. از آنجا که محیط خارق العاده این شرکت شهرت فراوانی پیدا کرده است، با درخواست‌های فراوانی بیش از نیاز واقعی روبه‌رو است. متقاضیان خود محور و متکبر صرف‌نظر از سایر استعدادها و مهارت‌هایشان جایی در این شرکت ندارند. تواضع و فروتنی، از ارزش‌های اصلی این شرکت است.
خطوط هوایی Southwest: این شرکت نیز همچون شرکت Zappos، استخدام‌های جدید را بر اساس ارزش‌های سازمانی انجام می‌دهد. ارزش‌های محوری این شرکت شامل روحیه جنگجویانه، قلبی‌خدمتگزار و رفتاری دوستانه است. اگر متقاضیان استخدام، شور و شوقی نداشته باشند و رفتاری دوستانه از خود نشان ندهند، شانس استخدام نخواهند داشت. Southwest برای بیش از ۴۰ سال متوالی در میان سودآورترین شرکت‌ها بوده است.
Maple Leaf Food: این شرکت در سال ۲۰۰۸ میلادی، به واسطه شیوع نوعی بیماری تحت عنوان Listeria که ناشی از مواد غذایی بود، با چالش‌هایی روبه‌رو شد. مدیرعامل این شرکت مایکل مک کین، یکی از ارزش‌های مهم این شرکت را چنین تبیین می‌کند: «هر آنچه را که درست است در چارچوبی از انسجام، اقدامات مسوولانه و احترام انجام دهید». بلافاصله پس از آن واقعه تلخ، مک کین از مردم عذرخواهی کرده و مسوولیت کامل رفع مشکل را برعهده گرفت. اگر تمایل دارید از صحت تلاش کارکنان در حفظ ارزش‌های سازمان مطلع شوید، از آنها درباره همین ارزش‌ها بپرسید. اگر بتوانند با شور و اشتیاق فراوان آنها را توصیف کنند، بدانید که این ارزش‌ها در سراسر سازمان ریشه دوانده‌اند.
دلایل اهمیت ارزش‌ها سازمانی چیست؟
ما بر اساس مجموعه‌ای از قوانین زندگی می‌کنیم که انتخاب‌ها و نحوه رفتارمان را تحت تاثیر قرار می‌دهند.اگر زمان کافی برای تعریف ارزش‌ها اختصاص دهید، طبیعتا توان همراهی مداوم با ارزش‌های منتخب و در نتیجه تحقق سازوکارهای صادقانه را خواهید داشت. در سازمانی که ارزش‌های محوری آن صریح و شفافند، کارکنان وفادارترند و نرخ جابه‌جایی نیروی انسانی در آنها به مراتب کمتر است. براساس نظرات کنت ماژر در کتابی با عنوان «رهبری ارزش محور: رویکردی انقلابی در موفقیت کسب‌وکار و افزایش رفاه شخصی»، سازمان‌ها و کسب‌وکارهای پیشگام در کلاس جهانی از فرهنگ‌های مبتنی بر ارزش‌های محوری برخوردار ند. سازمان‌هایی که ارزش‌های استواری تعریف کرده‌اند، در نهایت با کارکنانی شاد، مشتریانی راضی و بدنه عملیاتی قدرتمند در صحنه کسب‌وکار حاضر می‌شوند.
✳️مثلث جادویی موفقیت

دست به هر کاری می زدم شکست می خوردم. حتی کارهای کوچک. به این فکر افتادم که برم پیش یکی آشناهامون. او یک کارآفرین موفق و معروف بود. سه تا کارخانه بزرگ داشت و همچنین یک موسسه خیریه محبوب و معتبر.
از دفترش وقت گرفتم. بعد از چند روز رفتم دفتر کارش، مثل همیشه گرم و همراه با لبخند من را پذیرفت و مثل همیشه دستانم را به گرمی فشرد. به او گفتم عاجزانه دنبال کار می گردم و پیدا نمی کنم یا اگر دست به کاری میزنم موفقیت آمیز نیست و شکست های خودم را برایش توضیح دادم.
او جمله ای را به من گفت که هنوز در خاطرم هست: عاجزانه دنبال کار نگرد شادمانه جستجویش کن! انسان نباید با ناراحتی و ناامیدی و بدبینی در جستجوی موفقیت باشد.

کمی مکث کرد و گفت رمز موفقیت در سه چیز است:
1- آنچه را که می¬خواهی در ذهنت تصور کن و آن را امیدوارانه از خدا بخواه. دعا تاثیری شگرف بر هستی دارد.
2- با خرسندی و خوش بینی دست به اقدام بزن. نوع احساس قبل از انجام هر کار بسیار مهم است چون همین احساس، آینده را رقم می زند.
3- پیشاپیش و قبل از دسترسی به موفقیت، سپاس گزاری خود را شروع کن. انگار که خواسته خود را پیشاپیش ستانده ای!

وقتی با احساس خوب دنبال چیزی می گردی نتیجه آن با زمانی که احساس بد داری بسیار متفاوت است. خرسندی راز بزرگ موفقیت است. اما اشتباه اینست که همه انتظار دارند پس از پیروزی، احساس خوشایندی داشته باشند. مشکل تو گفتاری است که بکار می بری و بعد آن¬ها تبدیل به افکارت می شوند و بعد با آنها مواجه می شوی. کلمات و افکار ما دقیقا مانند نقشه یک ساختمان هستند که پیشاپیش کشیده می¬شوند و بعدا تبدیل به ساختمان واقعی می¬شوند.

کمی گیج شده بودم. هیچ وقت این گونه به زندگی و موفقیت نگاه نکرده بودم. فکر می کردم که شادمانی و سپاس فقط برای بعد از موفقیت است. او هم بهت زدگی من را در چشمانم می دید. یک نوشیدنی به من تعارف کرد...
هنگامی که از او جدا می شدم گفت، پس یادت نرود: قبل از هر کاری: نیایش امیدوارانه، جستجوی خوش بینانه و سپاس گزاری شادمانه. بقیه کارها هم بر عهده کائنات!

دم در داشتم می رفتم که بهم گفت راستی! این ها برای قبل از موفقیت نیست ها، بعد از موفقیت هم این سه را تکرار کن: نیایش، جستجوی موفقیت بعدی و سپاس بابت موفقیت قبلی.
✳️ماهیت استراتژی ساختن انتخاب هاست!

انتخاب های استراتژیک را می توان در دو سوال زیر خلاصه نمود:

⭕️کجا باید رقابت کرد؟

⭕️چگونه باید رقابت کرد؟

پاسخ به این سوالات حوزه های اصلی استراتژی سازمان را مشخص می کند:

🔺استراتژی شرکت یا Corporate Strategy

🔺استراتژی کسب و کار یا Business Strategy

✅استراتژی شرکت، قلمروی شرکت را برحسب صنایع و بازارهایی که در آن رقابت می کند، تعریف می نماید. تصمیمات مرتبط با استراتژی شرکت شامل انتخاب تنوع، ادغام عمودی، تملک سایر شرکت ها، مشارکت های جدید و تخصیص منابع مابین کسب و کارهای مختلف شرکت، می شود.

✅استراتژی کسب و کار، مرتبط با این است که چگونه یک شرکت در درون یک صنعت یا بازار خاص رقابت می کند. اگر شرکت به دنبال کامیابی درون یک صنعت است، باید یک مزیت رقابتی نسبت به رقبایش داشته باشد. از این رو این حوزه از استراتژی، منسوب به استراتژی رقابتی نیز هست.
✳️آری، کوری می تواند عصاکشِ کور دگر شود حتی در شرایط ریسکی

روزی مرد نابینایی در کنار یک خیابان شلوغ ایستاده و منتظر بود تا فردی پیدا شود که به او برای عبور از خیابان کمک کند.
همین طور که کنار خیابان ایستاده بود، احساس کرد یک نفر با انگشت به شانه اش می زند! سپس صدای مردی را شنید که به آرامی می گفت: "ببخشید آقا! من نابینا هستم. به من کمک میکنید از خیابان عبور کنم؟"
مرد نابینای اول، دست وی را گرفت و هر دو به اتفاق هم از خیابان عبور کردند!!

👌جالب است بدانید این یک داستان واقعی از "جورج شیرینگ" پیانیست معروف است. او بعد از این اتفاق با خود گفت: "خدای من! چه کاری توانستم انجام دهم!؟!
من آن فرد نابینا را از عرض خیابان گذراندم. این بزرگترین و هیجان انگیزترین اتفاق زندگی ام بود."

🔘نکات مدیریتی🔘

👌اگر از ریسک کردن بترسید در واقع به خودتان فرصت نمیدهید تا توانایی هایی که در درونتان نهفته است، شکوفا کنید.
یکی از ویژگی های افراد خود ساخته، توانایی ریسک کردن است.

👌 وقتی از خطر کردن صحبت می‌شود، بسرعت احتمال صدمات جبران‌ناپذیر به ذهن‌مان می‌آید، اما ریسک‌پذیری دو جنبه مثبت و منفی دارد.

👌همچنین دقت کنیم برخی رفتارهای پرمخاطره انسان، نشان‌دهنده ضعف او و نبود توانایی انطباقش با معیارهای درست است که ریسک‌ مخرب محسوب می‌شود.
✳️برای مدیریت دانش چه رویکردی دارید؟
دانش محصول، دانش مشتری و دانش فرآیند
برخی شرکت‏ها محصول تولید می‏ کنند، برخی کار انجام می‏ دهند و برخی نیز ارتباطات برقرار می‏ کنند. سازمان‏های محصول محور، سازمان‏های مشتری محور و سازمان‏های مبتنی بر فرآیند هر یک دارای تمرکز، کسب و کار و شیوه خاص خود در رابطه با مدیریت دانش هستند.
اغلب شرکت‏ها ترکیبی از مدیریت تولید، خدمات و ارتباطات هستند. آن‏ها در واحد تولید محصول را می ‏سازند،  در واحد بازاریابی ارتباطات برقرار نموده و در واحد فروش خدمات ارائه می‏ کنند. به طور کلی سه رویکرد برای مدیریت دانش وجود دارد: تمرکز روی محصول، تمرکز روی مشتری و تمرکز روی فرآیند. شکل زیر پراکندگی این رویکردها را در صنایع مختلف جهان نشان می‏ دهد.
مدیریت دانش فرآیند محور
ارتش یک سازمان فرآیند محور است. این سازمان چیزی درست نمی ‏کند بلکه کار انجام می‏ دهد و رویکرد مدیریت دانش در آن تنها در مورد توسعه یا بهبود روش‏ها و کارهاست. آن‏ها طرح ‏های عملیاتی و انجمن‏ های خبرگی توسعه می ‏دهند و بر روی بهبود مستمر روش‏ها و فرآیندهای خود تمرکز می ‏کنند.
در صنایع نفت و گاز یا حتی ساختمان نیز اوضاع از همین قرار بوده و تمرکز بر روی بهبود فرآیند و روش قرار دارد. انجمن‏ های خبرگی، ثبت بهترین روش‏ ها و تجارب خبرگان همه و همه حاکی از تمرکز بر دانش فرآیند، بهبود فرآیند و به طور خلاصه انجام بهتر کارها دارد.
مدیریت دانش محصول محور
یک نمونه ملموس از سازمان ‏های محصول محور می ‏تواند کارخانه تولید هواپیما یا خودرو باشد. آن‏ها ایجاد شده‏ اند تا بسازند و تولید کنند و رویکرد مدیریت دانش آن‏ها تماماً در رابطه با توسعه و بهبود محصول است.
نیروی هوایی نیز در مقایسه با ارتش در درجه اول روی یادگیری محصول (در مورد خود هواپیما) تمرکز دارد.
با این تفاسیر در یک سازمان محصول محور، تمرکز بر روی دانش محصول، بهبود محصول و ساخت محصولات بهتر قرار دارد. البته شکل بالا نشان می‏دهد که هیچ‏ یک از صنایع تنها روی محصول متمرکز نیستند و همیشه ترکیبی از محصول و فرایند وجود دارد.
مدیریت دانش مشتری محور
نمونه ‏ای از سازمان مشتری محور یک سازمان دولتی است. آن‏ها ایجاد شده‏ اند تا به مشتریان خدمت دهند. آن‏ها چیزی درست نمی ‏کنند و تمرکز مدیریت دانش بر روی مشتری است.
مدیریت دانش متمرکز بر مشتری شامل ایجاد و مستندسازی دانش مشتری، فراهم کردن دانش برای مشتریان و مشارکت دادن آن‏ها در بحث‏ ها از طریق انجمن‏ ها و رسانه‏ های جمعی است.
متعادل کردن انواع رویکردهای مدیریت دانش
در مدیریت دانش خطر هنگامی به سراغ ما می‏آید که سعی داشته باشیم راهکاری را در جایی که کاربرد ندارد بدون توجه به مقتضیات تحمیل کنیم. همواره توجه داشته باشید مدیریت دانش می بایست مجهز به ابزار مناسب باشد و از یک رویکرد کلی برای تمام موارد استفاده نکنید.
واحدهای فروش، بخش ‏های جدید کسب و کار یا دفاتر پروژه نیاز به انجمن ‏های خبرگی دارند، در حالیکه بخش‏هایی که محصول را تولید می ‏کنند نیاز به انجمن ‏های محصول دارند تا بتوانند دانش محصول را به سرتاسر شرکت انتقال دهند. ابزارهای سنتی یادگیری همانطور که برای دانش فرآیند به کار می ‏روند می‏ توان از آن‏ها در دانش محصول نیز استفاده کرد.
ایده‏ انجمن ‏های محصول ایده‏ جذابی است. این انجمن ‏ها می‏ توانند از خبره‏ های طراحی، توسعه، فروش و  مهندسینی که به دانش محصول نیاز دارند و می ‏توانند در رابطه با محصول ایجاد یادگیری کنند، تشکیل شود. فراموش نکنیم که مشتریان نیز  می‏ توانند به انجمن محصول دعوت شوند.
حضور مشتریان در انجمن ‏های شما می‏تواند بسیار جالب باشد، چرا که شما هیچ‏گاه نمی ‏توانید از دید مشتری به خود بنگرید