✳️ ارزیابی و طراحی مدل مدیریت تجربه مشتری
✅ ارزیابی: در این مرحله به ارزیابی میزان مشتریمداری و تجربه مشتری در شرایط موجود شرکت پرداخته میشود و به وسیله روشهای کیفی و کمی شکاف بین شرکت و مشتری را براساس استانداردهای مرکز CEM بایستی سنجش کنیم.
✅ طراحی: پس از ارزیابی شرایط فعلی، با تدوین استراتژی مبتنیبر CEM، تولید استانداردهای مناسب، تعریف خط مشی و ترتیب دادن کارگاههای آموزشی، بایستی به طراحی و مستندسازی نتیجه مطلوب در مشتریمداری و خلق تجربه مشتری پرداخته شود. همچنین در حین اجرا، روشها و سیستمهای مدیریت تجربه مشتری رقبای موفق یا رهبر بازار تحلیل شده و در فرآیند طراحی مدل CEM (مدیریت تجربه مشتری) اختصاصی کسبوکار، با رویکرد رهبر شدن در بازار پای در رقابت بر دامنه فراگیر مدیریت تجربه مشتری خواهیم گذاشت.
طراحی درست CEM فرصت بهبود کسبوکار را از دو جهت فراهم میآورد؛ از دیدگاه کسبوکار داخلی و از دیدگاه مشتری خارجی. به عبارتی CEM ارائهدهنده یک ارزش دوگانه است؛ ارزش بیشتر برای مشتری (بهعنوان مثال دریافت خدمات متمایز و منحصر به فرد، دریافت پیشنهادهای قیمتی هیجانآور، احساس یک رابطه برد – برد و...) و ارزش بیشتر برای کسبوکار (افزایش درآمد، کاهش هزینهها، بهبود بهرهوری و...).
✅ ارزیابی: در این مرحله به ارزیابی میزان مشتریمداری و تجربه مشتری در شرایط موجود شرکت پرداخته میشود و به وسیله روشهای کیفی و کمی شکاف بین شرکت و مشتری را براساس استانداردهای مرکز CEM بایستی سنجش کنیم.
✅ طراحی: پس از ارزیابی شرایط فعلی، با تدوین استراتژی مبتنیبر CEM، تولید استانداردهای مناسب، تعریف خط مشی و ترتیب دادن کارگاههای آموزشی، بایستی به طراحی و مستندسازی نتیجه مطلوب در مشتریمداری و خلق تجربه مشتری پرداخته شود. همچنین در حین اجرا، روشها و سیستمهای مدیریت تجربه مشتری رقبای موفق یا رهبر بازار تحلیل شده و در فرآیند طراحی مدل CEM (مدیریت تجربه مشتری) اختصاصی کسبوکار، با رویکرد رهبر شدن در بازار پای در رقابت بر دامنه فراگیر مدیریت تجربه مشتری خواهیم گذاشت.
طراحی درست CEM فرصت بهبود کسبوکار را از دو جهت فراهم میآورد؛ از دیدگاه کسبوکار داخلی و از دیدگاه مشتری خارجی. به عبارتی CEM ارائهدهنده یک ارزش دوگانه است؛ ارزش بیشتر برای مشتری (بهعنوان مثال دریافت خدمات متمایز و منحصر به فرد، دریافت پیشنهادهای قیمتی هیجانآور، احساس یک رابطه برد – برد و...) و ارزش بیشتر برای کسبوکار (افزایش درآمد، کاهش هزینهها، بهبود بهرهوری و...).
#CEM
اهمیت خلق ارزش
شما در سازمان خود ممکن است میلیونها تماس درباره خدمات و محصولات خود از طرف مشتریان دریافت کنید که باید به تمام آنها به نحو احسن پاسخگو باشید و رسیدگی کنید اما از نگاهی دیگر اگر این تماس از طرف سازمان با مشتری برقرار شود و از او درباره تجربهاش در طول مسیر خرید محصول یا خدمت بپرسند، قطعا او به راحتی قادر به پاسخگویی نخواهد بود. رمز موفقیت یک سازمان پیشرو دقیقا در همین موضوع نهفته است که سازمان شما بتواند تحلیل و درک درست و کاملی از زنجیره ارزش مشتری داشته باشد.
در گذشته زنجیره ارزش محصولگرا (خدمتگرا) که از سوی «پورتر» مورد بحث قرار گرفت صرفا رضایت مشتریان را حاصل ارائه یک محصول مناسب در زمان مناسب و با قیمت مناسب میدانست و البته در حال حاضر نیز در اغلب شرکتها این نوع طرز تفکر همچنان جاری است، در حالیکه امروزه این انتظارات (محصول، زمان تحویل و قیمت مناسب)، انتظارات اصطلاحا فیزیکی بوده و در خلق ارزش واقعی برای مشتریان که تعاملی است از انتظارات فیزیکی و احساسی به تنهایی نمیتواند مزیت رقابتی یک سازمان باشد.
اهمیت خلق ارزش
شما در سازمان خود ممکن است میلیونها تماس درباره خدمات و محصولات خود از طرف مشتریان دریافت کنید که باید به تمام آنها به نحو احسن پاسخگو باشید و رسیدگی کنید اما از نگاهی دیگر اگر این تماس از طرف سازمان با مشتری برقرار شود و از او درباره تجربهاش در طول مسیر خرید محصول یا خدمت بپرسند، قطعا او به راحتی قادر به پاسخگویی نخواهد بود. رمز موفقیت یک سازمان پیشرو دقیقا در همین موضوع نهفته است که سازمان شما بتواند تحلیل و درک درست و کاملی از زنجیره ارزش مشتری داشته باشد.
در گذشته زنجیره ارزش محصولگرا (خدمتگرا) که از سوی «پورتر» مورد بحث قرار گرفت صرفا رضایت مشتریان را حاصل ارائه یک محصول مناسب در زمان مناسب و با قیمت مناسب میدانست و البته در حال حاضر نیز در اغلب شرکتها این نوع طرز تفکر همچنان جاری است، در حالیکه امروزه این انتظارات (محصول، زمان تحویل و قیمت مناسب)، انتظارات اصطلاحا فیزیکی بوده و در خلق ارزش واقعی برای مشتریان که تعاملی است از انتظارات فیزیکی و احساسی به تنهایی نمیتواند مزیت رقابتی یک سازمان باشد.
✳️مکانیزم اثر تشویق
در سال ۱۹۹۸ دانشگاه استنفورد مقالهای منتشر کرد که در آن Mueller و Dweck به بررسی «مکانیزم اثر تشویق» بر کارآیی دانشآموزان پرداخته بودند.
💠نتایج این تحقیق، نگرش به شیوهی «انگیزش» را نه تنها در حوزهی دانشآموزان و درس و مدرسه، بلکه حتی در حوزهی آموزش و یادگیری سازمانی نیز تغییر داد.
💠در این تحقیق کودکان و دانشآموزان به سه گروه مختلف تقسیم میشدند و در هر گروه، زمانی که دانشآموزان در حل یک مسئله موفق میشدند به شیوهی متفاوتی تشویق میشدند.
💠شیوهی اول، این بود که به آنها میگفتند: «آفرین. تو خیلی تیزهوش هستی».
💠در روش دوم زمانی که مسئله حل میشد میگفتند: «آفرین. مسئله را خوب حل کردی» و زمانی که مسئله نادرست حل میشد میگفتند: «نه! مسئله را اشتباه حل کردی».
💠در سومین روش، به عنوان تشویق گفته میشد: «آفرین. تو تلاش خودت را کردی».
این آزمایش بارها و در شرایط مختلف تکرار شد و نتیجه بسیار جالب بود.
💠کسانی که به عنوان تشویق از «استعداد و تیزهوشی» آنها تعریف میشد، به تدریج توانمندی «حل مسئله» آنها کاهش یافت. همینطور در صورتی که در حل یک مسئله با شکست مواجه میشدند، توانایی آنها در حل مسائل بعدی نیز تحت الشعاع قرار میگرفت. اما بهترین نتیجه زمانی حاصل شد که همواره در تشویق، از «میزان تلاش» دانش آموز صحبت میشد.
💠مولر دربارهی دلیل تاثیر منفی تعریف از «هوش» بر روی کارایی و عملکرد انسانها مینویسد: «ما هرگز همیشه برنده نیستیم. همیشه مشکلاتی وجود دارند که حل نمیشوند و نبردهایی هستند که در آنها شکست میخوریم. آنکس که احساس کند موفقیتاش ناشی از هوش بالاست، پس از هر بار شکست، اعتماد به نفس و باور خود را کمی از دست خواهد داد. اما آنکس که احساس میکند موفقیتاش ناشی از تلاش است، هر موفقیت به او انرژی بیشتر میدهد و هر شکست به او یادآوری میکند که باید تلاش خود را افزایش دهد.
در سال ۱۹۹۸ دانشگاه استنفورد مقالهای منتشر کرد که در آن Mueller و Dweck به بررسی «مکانیزم اثر تشویق» بر کارآیی دانشآموزان پرداخته بودند.
💠نتایج این تحقیق، نگرش به شیوهی «انگیزش» را نه تنها در حوزهی دانشآموزان و درس و مدرسه، بلکه حتی در حوزهی آموزش و یادگیری سازمانی نیز تغییر داد.
💠در این تحقیق کودکان و دانشآموزان به سه گروه مختلف تقسیم میشدند و در هر گروه، زمانی که دانشآموزان در حل یک مسئله موفق میشدند به شیوهی متفاوتی تشویق میشدند.
💠شیوهی اول، این بود که به آنها میگفتند: «آفرین. تو خیلی تیزهوش هستی».
💠در روش دوم زمانی که مسئله حل میشد میگفتند: «آفرین. مسئله را خوب حل کردی» و زمانی که مسئله نادرست حل میشد میگفتند: «نه! مسئله را اشتباه حل کردی».
💠در سومین روش، به عنوان تشویق گفته میشد: «آفرین. تو تلاش خودت را کردی».
این آزمایش بارها و در شرایط مختلف تکرار شد و نتیجه بسیار جالب بود.
💠کسانی که به عنوان تشویق از «استعداد و تیزهوشی» آنها تعریف میشد، به تدریج توانمندی «حل مسئله» آنها کاهش یافت. همینطور در صورتی که در حل یک مسئله با شکست مواجه میشدند، توانایی آنها در حل مسائل بعدی نیز تحت الشعاع قرار میگرفت. اما بهترین نتیجه زمانی حاصل شد که همواره در تشویق، از «میزان تلاش» دانش آموز صحبت میشد.
💠مولر دربارهی دلیل تاثیر منفی تعریف از «هوش» بر روی کارایی و عملکرد انسانها مینویسد: «ما هرگز همیشه برنده نیستیم. همیشه مشکلاتی وجود دارند که حل نمیشوند و نبردهایی هستند که در آنها شکست میخوریم. آنکس که احساس کند موفقیتاش ناشی از هوش بالاست، پس از هر بار شکست، اعتماد به نفس و باور خود را کمی از دست خواهد داد. اما آنکس که احساس میکند موفقیتاش ناشی از تلاش است، هر موفقیت به او انرژی بیشتر میدهد و هر شکست به او یادآوری میکند که باید تلاش خود را افزایش دهد.
✳️استراتژی به مثابه یک بازی
تصور استراتژی به مثابه یک بازی، ما را قادر می سازد آن را در قالب فرایند پیچیده و پویا درک کنیم که هر حرکت از سوی هر کدام از طرفین باعث برانگیخته شدن عکس العمل سایرین می شود که مجدداً آن را تحت تاثیر قرار میدهد.
👌راهبرد نه طرح ریزی است و نه مبارزه و جنگ، بلکه تعاملی است که گاهی جنجال، دروغ، فریبکاری، جنگ و بازی تلقی می شود. مکتب خودجوش و مفهوم طرح ریزی سناریو محور، تاکید زیادی بر این جنبه دارند.
👌راهبرد دقیقا نه تحلیل عقلائی وضع موجود است و نه بقای گونه های اصلح، بلکه مجموعه پیچیده ای از حرکات در هم تنیده است.
👌بعضی ها راهبرد را برای گمراه کردن دیگران، بعضی برای فریب دیگران و عده ای هم برای پنهان کردن واقعیت یا خیال پردازی در مورد حقایق تدوین میکنند.
👌👌تاکید باید بر فرایندهایی باشد که راهبرد را به انجام می رسانند.
تصور استراتژی به مثابه یک بازی، ما را قادر می سازد آن را در قالب فرایند پیچیده و پویا درک کنیم که هر حرکت از سوی هر کدام از طرفین باعث برانگیخته شدن عکس العمل سایرین می شود که مجدداً آن را تحت تاثیر قرار میدهد.
👌راهبرد نه طرح ریزی است و نه مبارزه و جنگ، بلکه تعاملی است که گاهی جنجال، دروغ، فریبکاری، جنگ و بازی تلقی می شود. مکتب خودجوش و مفهوم طرح ریزی سناریو محور، تاکید زیادی بر این جنبه دارند.
👌راهبرد دقیقا نه تحلیل عقلائی وضع موجود است و نه بقای گونه های اصلح، بلکه مجموعه پیچیده ای از حرکات در هم تنیده است.
👌بعضی ها راهبرد را برای گمراه کردن دیگران، بعضی برای فریب دیگران و عده ای هم برای پنهان کردن واقعیت یا خیال پردازی در مورد حقایق تدوین میکنند.
👌👌تاکید باید بر فرایندهایی باشد که راهبرد را به انجام می رسانند.
#نکات اجرایی و کاربردی مدیریت (قسمت دهم)
91- كات جالب و پندآموز كتابهايي را كه ميخوانيد، در دفتري يادداشت كنيد و در موارد مناسب آنها را به كار ببريد.
92- انعطافپذير باشيد.
93- بدون توهين به عقايد ديگران، با آنها مخالفت كنيد.
94- نسبت به قول خود پايبند باشيد.
95- در موقعيتهاي بحراني بر خود مسلط باشيد و نگذاريد زيردستان از اضطراب شما آگاه شوند.
96- براي حرف زدن زيباترين و خوشآهنگترين الفاظ را انتخاب كنيد.
97-ريسكپذير باشيد.
98- نحوه استفاده از نرمافزارهاي مرتبط با كار خود را بياموزيد.
99- براي ثبت ايدههاي درخشاني كه ناگهان به ذهن ميرسند، هميشه يك قلم و كاغذ به همراه داشته باشيد.
100- كتابخانه سازمان را به روز كنيد و اسامي كتابهايي را كه اضافه ميشود به صورت ليست منتشر شده در اختيار كارمندان قرار دهيد.
91- كات جالب و پندآموز كتابهايي را كه ميخوانيد، در دفتري يادداشت كنيد و در موارد مناسب آنها را به كار ببريد.
92- انعطافپذير باشيد.
93- بدون توهين به عقايد ديگران، با آنها مخالفت كنيد.
94- نسبت به قول خود پايبند باشيد.
95- در موقعيتهاي بحراني بر خود مسلط باشيد و نگذاريد زيردستان از اضطراب شما آگاه شوند.
96- براي حرف زدن زيباترين و خوشآهنگترين الفاظ را انتخاب كنيد.
97-ريسكپذير باشيد.
98- نحوه استفاده از نرمافزارهاي مرتبط با كار خود را بياموزيد.
99- براي ثبت ايدههاي درخشاني كه ناگهان به ذهن ميرسند، هميشه يك قلم و كاغذ به همراه داشته باشيد.
100- كتابخانه سازمان را به روز كنيد و اسامي كتابهايي را كه اضافه ميشود به صورت ليست منتشر شده در اختيار كارمندان قرار دهيد.
#نکات اجرایی و کاربردی مدیریت (قسمت یازدهم)
101- مطمئن شويد ابراز رضايت شغلي افراد به سبب ترس از توبيخ مسئولين و سرپرستان نيست
102- به واسطه مدير بودن خود، از ديگران توقع بيجا نداشته باشيد.
103- در اولين فرصت در خاتمه دادن به مشاجرات و كدورتهايي كه بين كارمندان پيش ميآيد، حكميت كنيد و برقرار كننده صلح و آشتي باشيد.
104- در مصاحبه استخدامي افراد به سوابق كاري آنان توجه و به خاطر داشته باشيد كارمند موفق كارنامهاي پربار به همراه دارد.
105- از انحصاري كردن خدمات رفاهي سازمان پرهيز كنيد و اجازه دهيد همه سطوح از اين خدمات بهرهمند شوند.
106- زمان دقيق پيادهسازي تصميمات اخذ شده را پيدا كنيد، چون ممكن است اجراي يك نقشه خوب، در زمان نامناسب با شكست روبهرو شود.
107- براي حفظ اطلاعات سازماني، از بهترين و پيشرفتهترين سيستم حفاظتي استفاده كنيد.
108- زبدهترين كادر بازاريابي را گردآوري كنيد و حتي زماني كه سوددهي سازمان در وضع مناسبي قرار دارد، از آنان بخواهيد ريتم فعاليتهاي خود را كند نكرده و همچنان به صورت جدي ادامه دهند.
109- به منظور جلوگيري از تكروي و رقابتهاي ناسالم، روحيه انجام كار گروهي در سازمان را تقويت كنيد.
110- از عنوان كردن فرامين غيرقابل اجرا و غيرمنطقي احتراز جوييد، زيرا جز خدشهدار كردن شخصيت حرفهاي شما پيامدي ندارد.
101- مطمئن شويد ابراز رضايت شغلي افراد به سبب ترس از توبيخ مسئولين و سرپرستان نيست
102- به واسطه مدير بودن خود، از ديگران توقع بيجا نداشته باشيد.
103- در اولين فرصت در خاتمه دادن به مشاجرات و كدورتهايي كه بين كارمندان پيش ميآيد، حكميت كنيد و برقرار كننده صلح و آشتي باشيد.
104- در مصاحبه استخدامي افراد به سوابق كاري آنان توجه و به خاطر داشته باشيد كارمند موفق كارنامهاي پربار به همراه دارد.
105- از انحصاري كردن خدمات رفاهي سازمان پرهيز كنيد و اجازه دهيد همه سطوح از اين خدمات بهرهمند شوند.
106- زمان دقيق پيادهسازي تصميمات اخذ شده را پيدا كنيد، چون ممكن است اجراي يك نقشه خوب، در زمان نامناسب با شكست روبهرو شود.
107- براي حفظ اطلاعات سازماني، از بهترين و پيشرفتهترين سيستم حفاظتي استفاده كنيد.
108- زبدهترين كادر بازاريابي را گردآوري كنيد و حتي زماني كه سوددهي سازمان در وضع مناسبي قرار دارد، از آنان بخواهيد ريتم فعاليتهاي خود را كند نكرده و همچنان به صورت جدي ادامه دهند.
109- به منظور جلوگيري از تكروي و رقابتهاي ناسالم، روحيه انجام كار گروهي در سازمان را تقويت كنيد.
110- از عنوان كردن فرامين غيرقابل اجرا و غيرمنطقي احتراز جوييد، زيرا جز خدشهدار كردن شخصيت حرفهاي شما پيامدي ندارد.
✳️کوتاه وخواندنی
در دامنه کوهی سه بنٌا زندگی می کردند کار آنها تراشیدن سنگ هایی بود که از کوها استخراج می کردند. وقتی از اولین بنٌا پرسیدند: " چه کار می کنی؟ " در پاسخ گفت : " سنگ می تراشم. "
وقتی همین پرسش از دومین بنٌا شد ، گفت : " سنگ می تراشم تا دیوار بسازم ! "
و وقتی این پرسش از سومین بنٌا نیز شد ، هیجان زده پاسخ داد : " قصر بزرگی می سازم که در بالای این کوه قرار خواهد گرفت و همه ی این سنگ ها برای ساختن پایه های نیرومند قصر هستند.
بعدا سنگ های کوچکتری برای ساخت دیوارهای عظیم و محکم قصر و سر دروازه های آن خواهم تراشید
نتیجه مدیریتی:
"به هدفی بزرگ به آینده بنگرید ، تا کار بزرگی در وجود شما شکل گیرد ________________________________________________________
در دامنه کوهی سه بنٌا زندگی می کردند کار آنها تراشیدن سنگ هایی بود که از کوها استخراج می کردند. وقتی از اولین بنٌا پرسیدند: " چه کار می کنی؟ " در پاسخ گفت : " سنگ می تراشم. "
وقتی همین پرسش از دومین بنٌا شد ، گفت : " سنگ می تراشم تا دیوار بسازم ! "
و وقتی این پرسش از سومین بنٌا نیز شد ، هیجان زده پاسخ داد : " قصر بزرگی می سازم که در بالای این کوه قرار خواهد گرفت و همه ی این سنگ ها برای ساختن پایه های نیرومند قصر هستند.
بعدا سنگ های کوچکتری برای ساخت دیوارهای عظیم و محکم قصر و سر دروازه های آن خواهم تراشید
نتیجه مدیریتی:
"به هدفی بزرگ به آینده بنگرید ، تا کار بزرگی در وجود شما شکل گیرد ________________________________________________________
✳️مسئولیت و اختیار
در استانداردهای مدیریتی بندی با عنوان مسئولیت و اختیار مشخص شده است و مدیران ارشد سازمانها باید در این خصوص مسئولیت و اختیار کارکنان خود را تعیین نموده و به کارکنان ابلاغ نمایند.
مسئولیت چیست؟
مسئولیت حوزهای است که فرد بهدلخواه خود مأمور انجام کاری میشود. درحقیقت الزامی است از سوی مافوق برای انجام وظایف کاریشان.
بنابراین مسئولیت التزام شخص، در دستیابی به شرایط مطلوبی که به دستور مافوق بر گردن گرفته است اگر شما باعث شدید چیزی اتفاق بیفتد، باید مسئولیت عواقب آن را بر عهده بگیرید همانطور که اگر تصادف میکردید عواقب آن را بر عهده میگرفتید.
اختیار چیست؟
اختیار به زبان ساده به معنای حق انجام کار یا گرفتن تصمیمی است اختیار نوعی نفوذ یا حق انجام کار، هدایت یا هم آهنگسازی اقدامات دیگران، و استفاده از آزادی عمل شغلی – نه آزادی عمل خود شخص میباشد تفویض اختیار موجب میشود که تصمیمات از سوی کسانی که با مسائل در تماس نزدیک تری هستند،سریع تر گرفته شود.
لازم است مدیریت مشخص کند که چه کسی بایستی چهکاری انجام دهد،بهگونهای که کار موردنظر به کسی محول شود تا حتماً به انجام برسد. داشتن مسئولیت های مشابه یا بروز وقفه در انجام مسئولیت، مقرون بهصرفه نیست زیرا باعث تعارض در انجام نپذیرفتن وظایف میشود.
کار یک فرد را میتوان به دو جزء تقسیم نمود: اقدامات و تصمیمات، بنابراین، مسئولیتها و اختیارات باید برحسب اقدامات محوله به یک فرد جهت انجام آنها و آزادی عمل تفویض شده، توصیف شوند: یعنی تصمیماتی که مجازند اتخاذ نمایند. در تعریف مسئولیت و اختیار پاره ای قواعد وجود دارند که باید رعایت شوند:
– اختیار در سارمان از بالا به پایین تفویض و در بین کارکنان زیر دست تقسیم میشود،در صورتی که که مسئولیت درست برعکس آن، از پایین به بالاست،
– مدیر ممکن است مسئولیتها را به زیر دست محول و اختیار را تفویض نماید، به هر حال این مدیران هستند که در قبال اختیارات واگذار شده به زیر دستان مسئولند.
– هرگاه مدیری، مسئولیت چیزی را به کسی واگذار نماید، خود نیز در مقابل این واگذاری مسئول میباشد. وقتی مدیری تفویض اختیار میکند حق تصمیم گیری مواردی که تفویض کرده از او سلب میشود. اما در قبال نحوه استفاده از اختیارات محوله مسئول است. مسئولیت او کنترل اختیار محوله به زیر دستان میباشد،
– مسئول دانستن فردی در برابر حوادث ناشی از عوامل کنترل ناشدنی، امری غیر منطقی میباشد.
- انتظار انجام صحیح مسئولیت های محوله بدون لغزش در کیفیت و تاخیر در انجام آنها نیز امری غیر منطقی است.
– پیش از اینکه شخصی بتواند در وضعیت کنترل قرار گیرد باید به سه چیز مجهز شود:
الف ) شناخت ازآنچه قرار است انجام دهند، یعنی نیازمندی کار و اهدافی که لازم است نائل شوند،
ب) شناخت ازآنچه انجام میدهند، به کمک ادراک خود یا از طریق یک ابزار یا کسی که صلاحیت ارائه چنین اطلاعاتی را دارد،
ج) ابزارهای نظم دادن به آنچه انجام میدهند، در صورت قصور از برآورده شدن اهداف مقررشده، این ابزارها همواره باید شامل اختیار برای نظم دهی و توانایی نظم دهی، هم از طریق تغییر در رفتار خود شخص و هم از راه تغییر دادن فرآیند تحت اختیار شخص باشند،
– افراد می توانند به حق، تنها از اختیاری که به آنان دادهشده، استفاده کنند، و اختیار مزبور باید معادل مسئولیت فردباشد، نه کمتر نه بیشتر.
– بدون تفویض اختیار و واگذاری مسئولیت، افراد گمان میکنند که وظایفشان عین وظایفی است که دیگران تصور می کنند بدین ترتیب کارهایی که ضروری ولی بدون جاذبه هستند،به انجام نخواهد رسید. این کار موجب میشود فقط مدیریت ارشد تصمیم گیری کند و منجر به افزایش حجم کاری مدیریت و ایجاد احساس عدم اعتماد در بین نیروی کار میشود. همچنین کاهش انگیزه منابع انسانی و عدم چابکی از تبعات عدم تفویض مناسب اختیار و مسئولیت است.
روش های مستند نمودن مسئولیتها واختیارات کارکنان:
– در نمودار سازمانی (چارت سازمانی)
چارت سازمانی در نشان دادن ارتباطات ابزاری کارآمد میباشد.
– در شرح مشاغل
شرح مشاغل،مستنداتی هستند که برای ارزیابی شغل، استخدام،درجه بندی حقوق و غیره پدید آمدهاند. در شرح مشاغل مسئولیت ها و اختیارات هر پست سازمانی به تفصیل توضیح داده میشوند.
– در روش اجرایی
روشهای اجرایی کارآمدترین راه تعیین مسئولیتها و اختیارات کارکنان میباشد زیرا در سطح روش اجرایی است که کارکنان میتوانند در کاری که از او خواسته میشود دقیق و اختصاصی باشد روشهای اجرایی اقدامات و تصمیمات فردی را مشخص مینماید کارکنان فقط باید بدانند چه سمتی دارند و مسئولیتها و اختیاراتشان را از طریق روش اجرایی و شرح مشاغل تعیین شود.
در استانداردهای مدیریتی بندی با عنوان مسئولیت و اختیار مشخص شده است و مدیران ارشد سازمانها باید در این خصوص مسئولیت و اختیار کارکنان خود را تعیین نموده و به کارکنان ابلاغ نمایند.
مسئولیت چیست؟
مسئولیت حوزهای است که فرد بهدلخواه خود مأمور انجام کاری میشود. درحقیقت الزامی است از سوی مافوق برای انجام وظایف کاریشان.
بنابراین مسئولیت التزام شخص، در دستیابی به شرایط مطلوبی که به دستور مافوق بر گردن گرفته است اگر شما باعث شدید چیزی اتفاق بیفتد، باید مسئولیت عواقب آن را بر عهده بگیرید همانطور که اگر تصادف میکردید عواقب آن را بر عهده میگرفتید.
اختیار چیست؟
اختیار به زبان ساده به معنای حق انجام کار یا گرفتن تصمیمی است اختیار نوعی نفوذ یا حق انجام کار، هدایت یا هم آهنگسازی اقدامات دیگران، و استفاده از آزادی عمل شغلی – نه آزادی عمل خود شخص میباشد تفویض اختیار موجب میشود که تصمیمات از سوی کسانی که با مسائل در تماس نزدیک تری هستند،سریع تر گرفته شود.
لازم است مدیریت مشخص کند که چه کسی بایستی چهکاری انجام دهد،بهگونهای که کار موردنظر به کسی محول شود تا حتماً به انجام برسد. داشتن مسئولیت های مشابه یا بروز وقفه در انجام مسئولیت، مقرون بهصرفه نیست زیرا باعث تعارض در انجام نپذیرفتن وظایف میشود.
کار یک فرد را میتوان به دو جزء تقسیم نمود: اقدامات و تصمیمات، بنابراین، مسئولیتها و اختیارات باید برحسب اقدامات محوله به یک فرد جهت انجام آنها و آزادی عمل تفویض شده، توصیف شوند: یعنی تصمیماتی که مجازند اتخاذ نمایند. در تعریف مسئولیت و اختیار پاره ای قواعد وجود دارند که باید رعایت شوند:
– اختیار در سارمان از بالا به پایین تفویض و در بین کارکنان زیر دست تقسیم میشود،در صورتی که که مسئولیت درست برعکس آن، از پایین به بالاست،
– مدیر ممکن است مسئولیتها را به زیر دست محول و اختیار را تفویض نماید، به هر حال این مدیران هستند که در قبال اختیارات واگذار شده به زیر دستان مسئولند.
– هرگاه مدیری، مسئولیت چیزی را به کسی واگذار نماید، خود نیز در مقابل این واگذاری مسئول میباشد. وقتی مدیری تفویض اختیار میکند حق تصمیم گیری مواردی که تفویض کرده از او سلب میشود. اما در قبال نحوه استفاده از اختیارات محوله مسئول است. مسئولیت او کنترل اختیار محوله به زیر دستان میباشد،
– مسئول دانستن فردی در برابر حوادث ناشی از عوامل کنترل ناشدنی، امری غیر منطقی میباشد.
- انتظار انجام صحیح مسئولیت های محوله بدون لغزش در کیفیت و تاخیر در انجام آنها نیز امری غیر منطقی است.
– پیش از اینکه شخصی بتواند در وضعیت کنترل قرار گیرد باید به سه چیز مجهز شود:
الف ) شناخت ازآنچه قرار است انجام دهند، یعنی نیازمندی کار و اهدافی که لازم است نائل شوند،
ب) شناخت ازآنچه انجام میدهند، به کمک ادراک خود یا از طریق یک ابزار یا کسی که صلاحیت ارائه چنین اطلاعاتی را دارد،
ج) ابزارهای نظم دادن به آنچه انجام میدهند، در صورت قصور از برآورده شدن اهداف مقررشده، این ابزارها همواره باید شامل اختیار برای نظم دهی و توانایی نظم دهی، هم از طریق تغییر در رفتار خود شخص و هم از راه تغییر دادن فرآیند تحت اختیار شخص باشند،
– افراد می توانند به حق، تنها از اختیاری که به آنان دادهشده، استفاده کنند، و اختیار مزبور باید معادل مسئولیت فردباشد، نه کمتر نه بیشتر.
– بدون تفویض اختیار و واگذاری مسئولیت، افراد گمان میکنند که وظایفشان عین وظایفی است که دیگران تصور می کنند بدین ترتیب کارهایی که ضروری ولی بدون جاذبه هستند،به انجام نخواهد رسید. این کار موجب میشود فقط مدیریت ارشد تصمیم گیری کند و منجر به افزایش حجم کاری مدیریت و ایجاد احساس عدم اعتماد در بین نیروی کار میشود. همچنین کاهش انگیزه منابع انسانی و عدم چابکی از تبعات عدم تفویض مناسب اختیار و مسئولیت است.
روش های مستند نمودن مسئولیتها واختیارات کارکنان:
– در نمودار سازمانی (چارت سازمانی)
چارت سازمانی در نشان دادن ارتباطات ابزاری کارآمد میباشد.
– در شرح مشاغل
شرح مشاغل،مستنداتی هستند که برای ارزیابی شغل، استخدام،درجه بندی حقوق و غیره پدید آمدهاند. در شرح مشاغل مسئولیت ها و اختیارات هر پست سازمانی به تفصیل توضیح داده میشوند.
– در روش اجرایی
روشهای اجرایی کارآمدترین راه تعیین مسئولیتها و اختیارات کارکنان میباشد زیرا در سطح روش اجرایی است که کارکنان میتوانند در کاری که از او خواسته میشود دقیق و اختصاصی باشد روشهای اجرایی اقدامات و تصمیمات فردی را مشخص مینماید کارکنان فقط باید بدانند چه سمتی دارند و مسئولیتها و اختیاراتشان را از طریق روش اجرایی و شرح مشاغل تعیین شود.
✳️گام های اجرای آموزش بر اساس شایستگی (CBT)
گام اول: تعیین کنید که آیا آموزش همان اقدام مناسبی است که برای حل مشکل لازم دارید؟ از خودتان بپرسید که حل مسأله عملکردی آیا با آموزش قابل حل است یا اینکه اقدامات مدیریتی دیگری نیاز دارد؟
گام دوم: نیازمندی های شغل را به صورت قابل اندازه گیری تعیین کرده و میزان دستیابی کارمند به این نیازمندی ها را اندازه گیری کنید.
گام سوم: شرایط مختلفی که در آن کارکنان آموخته هایشان در دوره آموزشی را به کار خواهند بست را بیازمایید.
گام چهارم: با پیشینه کارمندانی که در دوره شرکت خواهند کرد آشنا شده و آنچه که در حال حاضر می دانند را مشخص کنید.
گام پنجم: افراد با عملکرد برجسته سازمان را مجزا کرده و تعیین کنید که به طور معمول چه شایستگی هایی دارند. همینکه این موارد را مشخص کردید، مطمئن شوید که این شایستگی ها در مشاغل منتخب برای آموزش دیدن نیز کاربردی هستند.
گام ششم: افراد با عملکرد برجسته را با افراد با عملکرد متوسط مقایسه کرده و مشخص کنید که چه شایستگی هایی این دو دسته را از یکدیگر متفاوت کرده است.
گام هفتم: سرلوحه های اندازه گیری برای ارزیابی شایستگی را مشخص کنید. اینجاست که باید فکر خود را به کار انداخته و در خصوص انتخاب سرلوحه های رفتاری و یا تستهای مهارتی و گواهینامه ها تصمیم گیری کنید. ضمن اینکه باید توجه کنید که آیا سنجش میزان خروجی مهمتر است و یا کیفیت انجام کار.
گام هشتم: شایستگی های هدف که کارآموز باید بتواند پس از طی دوره از خود نشان دهد را تعریف کنید.
گام نهم: مشخص کنید که نتایج آموزش به چه ترتیبی اندازه گیری خواهد شد.
گام دهم: محتوایی که بایستی برای اهداف ارتقای شایستگی آموزش داده شوند را ایجاد کرده یا فراهم نمایید.
گام یازدهم: در خصوص اینکه چگونه می توان محتوای قابل ارائه را به طور مؤثری اجرا کرد، فکرکنید. کلاسهای معمولی، منتورینگ، آموزش مجازی یا حین انجام کار و ... کدام مناسبترند؟
گام دوازدهم: مشخص کنید که پس از اتمام دوره آموزش و حضور کارمند در محل واقعی کار، نتایج آموزش را چگونه اندازه خواهید گرفت؟
گام اول: تعیین کنید که آیا آموزش همان اقدام مناسبی است که برای حل مشکل لازم دارید؟ از خودتان بپرسید که حل مسأله عملکردی آیا با آموزش قابل حل است یا اینکه اقدامات مدیریتی دیگری نیاز دارد؟
گام دوم: نیازمندی های شغل را به صورت قابل اندازه گیری تعیین کرده و میزان دستیابی کارمند به این نیازمندی ها را اندازه گیری کنید.
گام سوم: شرایط مختلفی که در آن کارکنان آموخته هایشان در دوره آموزشی را به کار خواهند بست را بیازمایید.
گام چهارم: با پیشینه کارمندانی که در دوره شرکت خواهند کرد آشنا شده و آنچه که در حال حاضر می دانند را مشخص کنید.
گام پنجم: افراد با عملکرد برجسته سازمان را مجزا کرده و تعیین کنید که به طور معمول چه شایستگی هایی دارند. همینکه این موارد را مشخص کردید، مطمئن شوید که این شایستگی ها در مشاغل منتخب برای آموزش دیدن نیز کاربردی هستند.
گام ششم: افراد با عملکرد برجسته را با افراد با عملکرد متوسط مقایسه کرده و مشخص کنید که چه شایستگی هایی این دو دسته را از یکدیگر متفاوت کرده است.
گام هفتم: سرلوحه های اندازه گیری برای ارزیابی شایستگی را مشخص کنید. اینجاست که باید فکر خود را به کار انداخته و در خصوص انتخاب سرلوحه های رفتاری و یا تستهای مهارتی و گواهینامه ها تصمیم گیری کنید. ضمن اینکه باید توجه کنید که آیا سنجش میزان خروجی مهمتر است و یا کیفیت انجام کار.
گام هشتم: شایستگی های هدف که کارآموز باید بتواند پس از طی دوره از خود نشان دهد را تعریف کنید.
گام نهم: مشخص کنید که نتایج آموزش به چه ترتیبی اندازه گیری خواهد شد.
گام دهم: محتوایی که بایستی برای اهداف ارتقای شایستگی آموزش داده شوند را ایجاد کرده یا فراهم نمایید.
گام یازدهم: در خصوص اینکه چگونه می توان محتوای قابل ارائه را به طور مؤثری اجرا کرد، فکرکنید. کلاسهای معمولی، منتورینگ، آموزش مجازی یا حین انجام کار و ... کدام مناسبترند؟
گام دوازدهم: مشخص کنید که پس از اتمام دوره آموزش و حضور کارمند در محل واقعی کار، نتایج آموزش را چگونه اندازه خواهید گرفت؟
✳️آیا شما سوزن بانِ خوبی برای قطار سازمان خود می باشید؟
گروهی از بچه ها در نزدیکی دو ریل راه آهن مشغول بازی بودند. یکی از این دو ریل قابل استفاده بود، ولی آن دیگری غیر قابل استفاده. یکی از بچه ها روی ریل خراب شروع به بازی کرد و پس از مدتی روی همان ریل غیر قابل استفاده خوابش برد. سه بچه دیگر هم پس از کمی بازی روی ریل سالم، همانجا خوابشان برد.
قطار در حال آمدن بود. سوزن بان تنها می بایست تصمیمی صحیح و سریع بگیرد. سوزن بان می تواند مسیر قطار را تغییر داده و آن را به سمت ریل غیرقابل استفاده هدایت کند و از این طریق جان سه بچه را نجات دهد و یک کودک قربانی این تصمیم گردد و یا می تواند مسیر قطار را تغییر نداده و اجازه دهد که قطار به راه خود ادامه دهد.
👌اگر شما جای سوزن بان بودید، در این زمان کوتاه و حساس چه نوع تصمیمی می گرفتید؟
بیشتر مردم ممکن است منحرف کردن مسیر قطار را برای نجات سه کودک انتخاب کنند و یک کودک را قربانی ماجرا بدانند که البته از نظر اخلاقی و عاطفی شاید تصمیمی صحیح به نظر برسد؛ اما از دیدگاه مدیریتی چطور؟
در این تصمیم، آن یک کودک عاقل به خاطر دوستان نادان خود که تصمیم گرفته بودند در آن مسیر اشتباه و خطرناک بازی کنند، قربانی می شود.
متاسفانه این نوع معضل هر روز در اطراف ما، در اداره، و در زندگی شخصی اتفاق می افتد؛ اقلیت، قربانی اکثریت احمق و یا نادان می شوند. اگرچه هر چهار کودک مکانی نا مناسب را برای بازی انتخاب کرده بودند، ولی آن کودک تنها قربانی تصمیم اشتباه آن سه کودک دیگر شد؛ و از طرفی با تصمیم عجولانه سوزن بان، نه تنها آن کودک بیگناه و عاقل جانش را از دست داد، بلکه در حقیقت زندگی همه مسافران را نیز به خطر انداخت؛ زیرا ریل از کار افتاده منجر به واژگون شدن قطار گردید و در نهایت، نتیجه این تصمیم چیزی جز زنده ماندن سه کودک احمق نبود.
نکات مدیریتی
👌مسافران قطار را می توان به عنوان تمامی کارمندان سازمان فرض کرد و گروه مدیران را همان کودکانی در نظر گرفت که می توانند سرنوشت سازمان (قطار) را تعیین کنند؛ و صد البته از نقش سوزان بان به عنوان مدیریت ارشد نمی توان صرفنظر کرد.
👌گاهی در نظر گرفتن منافع چند تن از مدیران که به اشتباه تصمیمی گرفته اند، منجر به از دست رفتن منافع کل سازمان خواهد شد و این همان قربانی کردن صدها نفر برای نجات چند نفر است!
👌زندگی کاریِ همه مدیران پر است از تصمیم گیری های دشوار؛ پس مراقب باشید با عدم اتخاذ تصمیمات صحیح به سازمان آسیب های جبران ناپذیر و جدی وارد نکنیم.
گروهی از بچه ها در نزدیکی دو ریل راه آهن مشغول بازی بودند. یکی از این دو ریل قابل استفاده بود، ولی آن دیگری غیر قابل استفاده. یکی از بچه ها روی ریل خراب شروع به بازی کرد و پس از مدتی روی همان ریل غیر قابل استفاده خوابش برد. سه بچه دیگر هم پس از کمی بازی روی ریل سالم، همانجا خوابشان برد.
قطار در حال آمدن بود. سوزن بان تنها می بایست تصمیمی صحیح و سریع بگیرد. سوزن بان می تواند مسیر قطار را تغییر داده و آن را به سمت ریل غیرقابل استفاده هدایت کند و از این طریق جان سه بچه را نجات دهد و یک کودک قربانی این تصمیم گردد و یا می تواند مسیر قطار را تغییر نداده و اجازه دهد که قطار به راه خود ادامه دهد.
👌اگر شما جای سوزن بان بودید، در این زمان کوتاه و حساس چه نوع تصمیمی می گرفتید؟
بیشتر مردم ممکن است منحرف کردن مسیر قطار را برای نجات سه کودک انتخاب کنند و یک کودک را قربانی ماجرا بدانند که البته از نظر اخلاقی و عاطفی شاید تصمیمی صحیح به نظر برسد؛ اما از دیدگاه مدیریتی چطور؟
در این تصمیم، آن یک کودک عاقل به خاطر دوستان نادان خود که تصمیم گرفته بودند در آن مسیر اشتباه و خطرناک بازی کنند، قربانی می شود.
متاسفانه این نوع معضل هر روز در اطراف ما، در اداره، و در زندگی شخصی اتفاق می افتد؛ اقلیت، قربانی اکثریت احمق و یا نادان می شوند. اگرچه هر چهار کودک مکانی نا مناسب را برای بازی انتخاب کرده بودند، ولی آن کودک تنها قربانی تصمیم اشتباه آن سه کودک دیگر شد؛ و از طرفی با تصمیم عجولانه سوزن بان، نه تنها آن کودک بیگناه و عاقل جانش را از دست داد، بلکه در حقیقت زندگی همه مسافران را نیز به خطر انداخت؛ زیرا ریل از کار افتاده منجر به واژگون شدن قطار گردید و در نهایت، نتیجه این تصمیم چیزی جز زنده ماندن سه کودک احمق نبود.
نکات مدیریتی
👌مسافران قطار را می توان به عنوان تمامی کارمندان سازمان فرض کرد و گروه مدیران را همان کودکانی در نظر گرفت که می توانند سرنوشت سازمان (قطار) را تعیین کنند؛ و صد البته از نقش سوزان بان به عنوان مدیریت ارشد نمی توان صرفنظر کرد.
👌گاهی در نظر گرفتن منافع چند تن از مدیران که به اشتباه تصمیمی گرفته اند، منجر به از دست رفتن منافع کل سازمان خواهد شد و این همان قربانی کردن صدها نفر برای نجات چند نفر است!
👌زندگی کاریِ همه مدیران پر است از تصمیم گیری های دشوار؛ پس مراقب باشید با عدم اتخاذ تصمیمات صحیح به سازمان آسیب های جبران ناپذیر و جدی وارد نکنیم.
✳️ انواع قرارداد پروژه -
فرق EPC و EPCM چیه؟ فرق Lump Sum و Turnkey چیه؟
برای پاسخ به سوالات فوق توجه به دو مورد زیر بسیار مهم است:
🔹 اصطلاحهای قراردادی تعریف خیلی دقیقی ندارن و خیلی وقتها تو متنهای مختلف با معنیهای کمابیش متفاوتی به کار میرن. از طرف دیگه، تصورهای نادرستی هم در مورد بعضی از اونها هست و بعضی از متنها اونها رو اشتباه توضیح میدن.
🔹 قراردادها رو از چند جهت میشه دستهبندی کرد و هر نوع دستهبندی هم اصطلاحهای خودش رو داره، در نتیجه این دو گروه اصطلاح رو نمیشه با هم مقایسه کرد. مثلا Lump Sum و EPC رو نباید با هم مقایسه کنیم، چون یکی درباره قیمت قرارداده و اون یکی درباره ارتباط ارکان پروژه.
دستهبندی قراردادها بر اساس مبلغ قرارداد:
🔹 قیمت ثابت (Fixed-Price): تو این نوع قرارداد گستره (Scope) پروژه یا الزامات و مشخصاتی که منجر به تدوین گستره میشه رو به دقت تعیین میکنن و بعد قراردادی برای انجام کل اون کار با قیمتی ثابت میبندن. مشخصه که تو این حالت پیمانکار باید کار رو به دقت بررسی کنه و حتی اگه پروژه طراحی نشده، اون رو به طور کلان طراحی هم بکنه و بعد وارد مناقصه بشه. ممکنه این مبلغ ثابت تبصرههایی هم داشته باشه، مثلا تعدیل داشته باشه (یعنی افت ارزش پول هم تو هر پرداخت محاسبه میشه و به اون اضافه میشه)، پاداش داشته باشه (پاداش معمولا وابسته به معیارهاییه، مثلا تسریع تو تکمیل پروژه یا اینکه محصول کار پروژه بیشتر از مشخصات اولیه باشه) و امثال اونها
🔹بازپرداخت هزینه (Cost Reimbursable): این همون چیزیه که تو ایران پیمان مدیریت گفته میشه. تو این حالت پیمانکار برای پروژه هزینه میکنه، صورت حساب هزینهها رو میده به کارفرما و پولش رو میگیره.
🔹دستمزدی (Time and Material) یا فهرست بهایی (Unit Price): تو حالت دستمزدی پیمانکار دستمزد کارهایی که کرده رو میگیره. مثلا 200 نفر ساعت برای کارفرما کار کرده، تو قرارداد اومده که هر نفرساعت چقدر پولشه، اون پول حساب میشه و به پیمانکار پرداخت میشه. ممکنه مصالح هم به عهده پیمانکار باشه و برای اونها هم از اول حق الزحمهای مشخص شده باشه.
توضیح مهم اینکه هرکدوم از این نوع قراردادها ممکنه تو دلشون نوع دیگهای رو هم داشته باشن.
⭕️حالا یه ماجرای مهم دیگه ارتباط بین ارکان پروژه است. این دستهبندی رو نمیشود مثل قبلی جامع و مانع کرد و واقعیت اینه که به نظر میاد حالتهاش نامحدود باشند ولی میشود برخی از موارد رایج آن را معرفی کرد:
🔹 حالت Design-Bid-Build: تو این حالت یه شرکت کار طراحی رو انجام میدهد، بعد از اینکه طراحی تموم شد یه مناقصه برگزار میکنند و پیمانکاری برای ساخت اون پروژهای که طراحی شده انتخاب میشود. این همون حالتی است که تو ایران برای پروژههای معمولی دولتی به کار میرود. یه مشاور هست که طراحی میکند و یه پیمانکار هست که ساخت رو انجام میدهد.
🔹 حالت Design-Build یا Design-Construct: تو این حالت طراحی و اجرا رو یه شرکت انجام میدهد. دوتا اسمی که گفت شد معمولا زمانی به کار میروند که پروژه ساختمانی، عمرانی، راهسازی و امثال اونها باشد. اگه پروژه ساخت کارخانه یا نفت و گازی باشه معمولا به آن EPC گفته میشود، که مخفف Engineering, Procurement, Construction هست؛ معنی سادهش اینه: همه کارها رو یه شرکت انجام خواهد داد. خیلی وقتها اون شرکت خودش از پیمانکارهای دست دوم کمک میگیره، ولی در هر حال کل کار متعلق به اونه و در قبالش مسئولیت کامل دارد.
🔹 حالت Management Contracting یا EPCM: تو این حالت هم کارفرما با یه شرکت قرارداد میبندد. اون شرکت تمام پیمانکارهای دست دوم رو انتخاب کرده و بعد از عقد قرارداد هم اونها رو مدیریت خواهد کرد، ولی قرارداد بین کارفرما و اون شرکتها بسته میشود، نه بین EPCM/MC و اون شرکتها. مشخصه که پول اون پیمانکارها رو هم خود کارفرما میدهد و EPCM/MC خیالش راحت است. EPCM مخفف Engineering, Procurement, Construction Management هست، ولی به این معنی نیست که اون شرکت کار طراحی، تدارکات، اجرا و مدیریت رو انجام میدهد، بلکه به این معنیه که کار مدیریت طراحی، تدارکات و اجرا رو انجام خواهد داد. بعضی وقتها کار طراحی هم مستقیما به عهده EPCM هست.
🔹حالت Build-Operate-Transfer: تو این حالت تمام کارهای پروژه رو پیمانکار انجام میدهد و حتی هزینهش رو هم خودش پرداخت میکند. در عوض محصول پروژه (مثلا کارخانه) تا یه مدتی متعلق به پیمانکاره و هزینهها و سودش رو از محصول اون برداشته و بعد از اون مدت (که در قرارداد مشخص شده) کارخانه رو به کارفرما تحویل میدهد
فرق EPC و EPCM چیه؟ فرق Lump Sum و Turnkey چیه؟
برای پاسخ به سوالات فوق توجه به دو مورد زیر بسیار مهم است:
🔹 اصطلاحهای قراردادی تعریف خیلی دقیقی ندارن و خیلی وقتها تو متنهای مختلف با معنیهای کمابیش متفاوتی به کار میرن. از طرف دیگه، تصورهای نادرستی هم در مورد بعضی از اونها هست و بعضی از متنها اونها رو اشتباه توضیح میدن.
🔹 قراردادها رو از چند جهت میشه دستهبندی کرد و هر نوع دستهبندی هم اصطلاحهای خودش رو داره، در نتیجه این دو گروه اصطلاح رو نمیشه با هم مقایسه کرد. مثلا Lump Sum و EPC رو نباید با هم مقایسه کنیم، چون یکی درباره قیمت قرارداده و اون یکی درباره ارتباط ارکان پروژه.
دستهبندی قراردادها بر اساس مبلغ قرارداد:
🔹 قیمت ثابت (Fixed-Price): تو این نوع قرارداد گستره (Scope) پروژه یا الزامات و مشخصاتی که منجر به تدوین گستره میشه رو به دقت تعیین میکنن و بعد قراردادی برای انجام کل اون کار با قیمتی ثابت میبندن. مشخصه که تو این حالت پیمانکار باید کار رو به دقت بررسی کنه و حتی اگه پروژه طراحی نشده، اون رو به طور کلان طراحی هم بکنه و بعد وارد مناقصه بشه. ممکنه این مبلغ ثابت تبصرههایی هم داشته باشه، مثلا تعدیل داشته باشه (یعنی افت ارزش پول هم تو هر پرداخت محاسبه میشه و به اون اضافه میشه)، پاداش داشته باشه (پاداش معمولا وابسته به معیارهاییه، مثلا تسریع تو تکمیل پروژه یا اینکه محصول کار پروژه بیشتر از مشخصات اولیه باشه) و امثال اونها
🔹بازپرداخت هزینه (Cost Reimbursable): این همون چیزیه که تو ایران پیمان مدیریت گفته میشه. تو این حالت پیمانکار برای پروژه هزینه میکنه، صورت حساب هزینهها رو میده به کارفرما و پولش رو میگیره.
🔹دستمزدی (Time and Material) یا فهرست بهایی (Unit Price): تو حالت دستمزدی پیمانکار دستمزد کارهایی که کرده رو میگیره. مثلا 200 نفر ساعت برای کارفرما کار کرده، تو قرارداد اومده که هر نفرساعت چقدر پولشه، اون پول حساب میشه و به پیمانکار پرداخت میشه. ممکنه مصالح هم به عهده پیمانکار باشه و برای اونها هم از اول حق الزحمهای مشخص شده باشه.
توضیح مهم اینکه هرکدوم از این نوع قراردادها ممکنه تو دلشون نوع دیگهای رو هم داشته باشن.
⭕️حالا یه ماجرای مهم دیگه ارتباط بین ارکان پروژه است. این دستهبندی رو نمیشود مثل قبلی جامع و مانع کرد و واقعیت اینه که به نظر میاد حالتهاش نامحدود باشند ولی میشود برخی از موارد رایج آن را معرفی کرد:
🔹 حالت Design-Bid-Build: تو این حالت یه شرکت کار طراحی رو انجام میدهد، بعد از اینکه طراحی تموم شد یه مناقصه برگزار میکنند و پیمانکاری برای ساخت اون پروژهای که طراحی شده انتخاب میشود. این همون حالتی است که تو ایران برای پروژههای معمولی دولتی به کار میرود. یه مشاور هست که طراحی میکند و یه پیمانکار هست که ساخت رو انجام میدهد.
🔹 حالت Design-Build یا Design-Construct: تو این حالت طراحی و اجرا رو یه شرکت انجام میدهد. دوتا اسمی که گفت شد معمولا زمانی به کار میروند که پروژه ساختمانی، عمرانی، راهسازی و امثال اونها باشد. اگه پروژه ساخت کارخانه یا نفت و گازی باشه معمولا به آن EPC گفته میشود، که مخفف Engineering, Procurement, Construction هست؛ معنی سادهش اینه: همه کارها رو یه شرکت انجام خواهد داد. خیلی وقتها اون شرکت خودش از پیمانکارهای دست دوم کمک میگیره، ولی در هر حال کل کار متعلق به اونه و در قبالش مسئولیت کامل دارد.
🔹 حالت Management Contracting یا EPCM: تو این حالت هم کارفرما با یه شرکت قرارداد میبندد. اون شرکت تمام پیمانکارهای دست دوم رو انتخاب کرده و بعد از عقد قرارداد هم اونها رو مدیریت خواهد کرد، ولی قرارداد بین کارفرما و اون شرکتها بسته میشود، نه بین EPCM/MC و اون شرکتها. مشخصه که پول اون پیمانکارها رو هم خود کارفرما میدهد و EPCM/MC خیالش راحت است. EPCM مخفف Engineering, Procurement, Construction Management هست، ولی به این معنی نیست که اون شرکت کار طراحی، تدارکات، اجرا و مدیریت رو انجام میدهد، بلکه به این معنیه که کار مدیریت طراحی، تدارکات و اجرا رو انجام خواهد داد. بعضی وقتها کار طراحی هم مستقیما به عهده EPCM هست.
🔹حالت Build-Operate-Transfer: تو این حالت تمام کارهای پروژه رو پیمانکار انجام میدهد و حتی هزینهش رو هم خودش پرداخت میکند. در عوض محصول پروژه (مثلا کارخانه) تا یه مدتی متعلق به پیمانکاره و هزینهها و سودش رو از محصول اون برداشته و بعد از اون مدت (که در قرارداد مشخص شده) کارخانه رو به کارفرما تحویل میدهد
✳️رابطه لمس صفحه تلفن همراه هوشمند و فاش شدن شخصیت
پنج روش متفاوت برای قفل کردن وجود دارد که فاشکننده شخصیت است. به موارد زیر توجه کنید.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه از سمت راست:
🔹کشیدن انگشت به سمت راست بیانگر احساس قدرت است. شما شخصی خلاق و اجتماعی هستید. در برابر انتخاب خود فکر میکنید و می دانید هر چیزی بر زندگی شما بازتاب دارد.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه به سمت پایین:
🔹شما شخصی معتدل، لایق و باهوش هستید. شما به موفقیتهای شغلی و شخصی تمایل دارید. خلاق و بلند پرواز هستید و برای رسیدن به موفقیت گامهای بلند برمیدارید.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه از سمت چپ:
🔹شما در تجارت موفق خواهید بود. شخصی کاری، لایق و پرطاقت هستید.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه به سمت بالا:
🔹شما شخص مثبتاندیشی هستید و نمیتوانید ناراحتی دیگران را ببینید. تمام انرژی خود را برای برطرف کردن نیاز دیگران گذاشته و به آنچه فکر میکنید میرسید. همیشه در عرصه حاضر هستید.
🔸استفاده از هر دو انگشت در یک زمان:
🔹برای شما اتمام هر کاری مهم است. شما همیشه در مورد توانایی و زمان غلو میکنید. خود را مسئول میدانید و به همین دلیل همیشه زیر فشار و مشغول هستید.
پنج روش متفاوت برای قفل کردن وجود دارد که فاشکننده شخصیت است. به موارد زیر توجه کنید.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه از سمت راست:
🔹کشیدن انگشت به سمت راست بیانگر احساس قدرت است. شما شخصی خلاق و اجتماعی هستید. در برابر انتخاب خود فکر میکنید و می دانید هر چیزی بر زندگی شما بازتاب دارد.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه به سمت پایین:
🔹شما شخصی معتدل، لایق و باهوش هستید. شما به موفقیتهای شغلی و شخصی تمایل دارید. خلاق و بلند پرواز هستید و برای رسیدن به موفقیت گامهای بلند برمیدارید.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه از سمت چپ:
🔹شما در تجارت موفق خواهید بود. شخصی کاری، لایق و پرطاقت هستید.
🔸کشیدن انگشت روی صفحه به سمت بالا:
🔹شما شخص مثبتاندیشی هستید و نمیتوانید ناراحتی دیگران را ببینید. تمام انرژی خود را برای برطرف کردن نیاز دیگران گذاشته و به آنچه فکر میکنید میرسید. همیشه در عرصه حاضر هستید.
🔸استفاده از هر دو انگشت در یک زمان:
🔹برای شما اتمام هر کاری مهم است. شما همیشه در مورد توانایی و زمان غلو میکنید. خود را مسئول میدانید و به همین دلیل همیشه زیر فشار و مشغول هستید.