Forwarded from Webalance.ir (Farzaneh Soltani)
Forwarded from روزنامه دنیای اقتصاد
اقتصاد جهان پس از کرونا
🟡 بسیاری از اقتصادها در سه ماه دوم سالجاری میلادی دچار رکود شدند و مشخص نیست آیا در سهماهه کنونی تولید ناخالص داخلی آنها رشد قابل ملاحظه خواهد داشت یا نه.
🟡 به احتمال زیاد در ماههای آینده شاهد شدت پیدا کردن شیوع کرونا در جهان خواهیم بود و این به معنای تعطیلی مجدد بسیاری از فعالیتهای اقتصادی است که سبب تداوم ضعف در اقتصادها خواهد شد.
🟡 افزایش میزان دورکاری، کاهش فعالیت شرکتهای هواپیمایی، اجرای سیاستهای حمایتی از سوی دولتها و بانکهای مرکزی، افزایش نابرابریها و... جزو رویدادهای پس از بحران کنونی هستند.
🟡 اقتصاددانها معتقدند در سالهای آینده اثرات بحران کنونی همچنان احساس خواهد شد و نرخ رشد اقتصادهای بزرگ پایین باقی خواهد ماند. برای رهایی از این اثرات، به اجرای برنامههای فراگیر و اصلاح نقصهای پیشین نیاز است.
🟡 در مطالب حاضر به اشکالات سیاستهای دولت چین در مواجهه با بحران کرونا، دیدگاه ژوزف استیگلیتز درباره آینده، وضعیت بازار مواد خام پس از بحران و... اشاره شده است.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://b2n.ir/315172
🟡 بسیاری از اقتصادها در سه ماه دوم سالجاری میلادی دچار رکود شدند و مشخص نیست آیا در سهماهه کنونی تولید ناخالص داخلی آنها رشد قابل ملاحظه خواهد داشت یا نه.
🟡 به احتمال زیاد در ماههای آینده شاهد شدت پیدا کردن شیوع کرونا در جهان خواهیم بود و این به معنای تعطیلی مجدد بسیاری از فعالیتهای اقتصادی است که سبب تداوم ضعف در اقتصادها خواهد شد.
🟡 افزایش میزان دورکاری، کاهش فعالیت شرکتهای هواپیمایی، اجرای سیاستهای حمایتی از سوی دولتها و بانکهای مرکزی، افزایش نابرابریها و... جزو رویدادهای پس از بحران کنونی هستند.
🟡 اقتصاددانها معتقدند در سالهای آینده اثرات بحران کنونی همچنان احساس خواهد شد و نرخ رشد اقتصادهای بزرگ پایین باقی خواهد ماند. برای رهایی از این اثرات، به اجرای برنامههای فراگیر و اصلاح نقصهای پیشین نیاز است.
🟡 در مطالب حاضر به اشکالات سیاستهای دولت چین در مواجهه با بحران کرونا، دیدگاه ژوزف استیگلیتز درباره آینده، وضعیت بازار مواد خام پس از بحران و... اشاره شده است.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://b2n.ir/315172
ReportDigitalSolutionsForCovid19.pdf
4.1 MB
ReportDigitalSolutionsForCovid19.pdf
✳️ سی ویژگی یک استاد دانشگاه جهت تحکیم مبانی وجودی و هویتی نظام دانشگاهی:
۱-حداقل ۸۰ درصد وقت کاری او، صرف تدریس، تحقیق، مراکز تحقیقاتی و کنفرانسهای علمی شود؛
۲-خود را در معرض دیدگاههای گوناگون قرار دهد؛
۳-تفاوت میان توجیه کردن و استدلال کردن را بداند؛
۴-تفاوت میان تبلیغ کردن و استدلال کردن را بداند؛
۵-در جریان مباحث و گفتمانهای رشتۀ خود در سطح بینالمللی قرار داشته باشد؛
۶-حداقل روزی چهار ساعت مطالعه کند؛
۷-از مرید پروری، پرهیز کند؛
۸-برای تبلیغ شخص خود، برنامه ریزی نکند؛
۹-مبلّغ افراد نباشد؛ بلکه بسط دهندۀ منطق و استدلال باشد؛
۱۰-دانشجو و مخاطب از نقد افکار او، احساس امنیت کامل کند؛
۱۱-روش تدریس او باعث فکر کردن بیشتر توسط دانشجویان و مخاطبان گردد؛
۱۲-اگر از متون او، نقد عالمانهای شد، تشکر کرده و پاسخ دهد؛
۱۳-اگر به نظریهای متفاوتی رسید بگوید قبلاً اشتباه کردم و خود را اصلاح کند؛
۱۴-نظریه پرداز صرف نباشد؛ برای بهبود وضع جامعه راه حل ارائه دهد؛
۱۵-آنقدر بیخوابی و زحمت بکشد تا نسبت به نظریه پردازی خود، اطمینان پیدا کند؛
۱۶-ضمن کار علمی، با منِ انضمامی خود مبارزه کند؛
۱۷-متانت گفتاری و رفتاری را در هر شرایطی حفظ کند؛
۱۸-در بحث و مناظره، عصبانی نشود، بی احترامی نکند، صدای خود را بالا نبرد و از القاب استفاده نکند؛
۱۹-استقلال فکری خود را در شرایط متفاوت اجتماعی و سیاسی حفظ کند؛
۲۰-دانشجوی قوی را تقدیر و دانشجوی ضعیف را تشویق کند؛
۲۱-با هم قطاران خود در سطح بینالمللی در ارتباط باشد؛
۲۲-حداقل به یک زبان خارجی مسلط باشد؛
۲۳- ۹۰ درصد کار علمی و تحقیقاتی او به نوشتن و متن باشد؛
۲۴-از همکاران خود بدگویی نکند؛
۲۵-یک کتاب تأثیرگذار و ماندنی در رشتۀ خود، تولید کند؛
۲۶-بنیانهای فلسفی متون و افکار او با نهایت دقت پرورانده شده باشند؛
۲۷-برای روشنگری، بعضاً با رسانهها مصاحبه کند؛
۲۸-از مراکز قدرت فاصله بگیرد تا بتواند بدون ملاحظه، نتایج فکر و تحقیقات خود را به جامعه علمی و شهروندان عرضه کند؛
۲۹-سراغ صاحبان منصب نرود؛ اگر برای جامعه و بسط علم مفید بود، دعوت بعضی از آنها را بپذیرد؛
۳۰-کسی که بعضاً به دانشگاه سر میزند، به معنای دقیق علمی کلمه نمیتواند استاد دانشگاه باشد.
✍تلخیص شده ازکانال دکترسریع القلم
۱-حداقل ۸۰ درصد وقت کاری او، صرف تدریس، تحقیق، مراکز تحقیقاتی و کنفرانسهای علمی شود؛
۲-خود را در معرض دیدگاههای گوناگون قرار دهد؛
۳-تفاوت میان توجیه کردن و استدلال کردن را بداند؛
۴-تفاوت میان تبلیغ کردن و استدلال کردن را بداند؛
۵-در جریان مباحث و گفتمانهای رشتۀ خود در سطح بینالمللی قرار داشته باشد؛
۶-حداقل روزی چهار ساعت مطالعه کند؛
۷-از مرید پروری، پرهیز کند؛
۸-برای تبلیغ شخص خود، برنامه ریزی نکند؛
۹-مبلّغ افراد نباشد؛ بلکه بسط دهندۀ منطق و استدلال باشد؛
۱۰-دانشجو و مخاطب از نقد افکار او، احساس امنیت کامل کند؛
۱۱-روش تدریس او باعث فکر کردن بیشتر توسط دانشجویان و مخاطبان گردد؛
۱۲-اگر از متون او، نقد عالمانهای شد، تشکر کرده و پاسخ دهد؛
۱۳-اگر به نظریهای متفاوتی رسید بگوید قبلاً اشتباه کردم و خود را اصلاح کند؛
۱۴-نظریه پرداز صرف نباشد؛ برای بهبود وضع جامعه راه حل ارائه دهد؛
۱۵-آنقدر بیخوابی و زحمت بکشد تا نسبت به نظریه پردازی خود، اطمینان پیدا کند؛
۱۶-ضمن کار علمی، با منِ انضمامی خود مبارزه کند؛
۱۷-متانت گفتاری و رفتاری را در هر شرایطی حفظ کند؛
۱۸-در بحث و مناظره، عصبانی نشود، بی احترامی نکند، صدای خود را بالا نبرد و از القاب استفاده نکند؛
۱۹-استقلال فکری خود را در شرایط متفاوت اجتماعی و سیاسی حفظ کند؛
۲۰-دانشجوی قوی را تقدیر و دانشجوی ضعیف را تشویق کند؛
۲۱-با هم قطاران خود در سطح بینالمللی در ارتباط باشد؛
۲۲-حداقل به یک زبان خارجی مسلط باشد؛
۲۳- ۹۰ درصد کار علمی و تحقیقاتی او به نوشتن و متن باشد؛
۲۴-از همکاران خود بدگویی نکند؛
۲۵-یک کتاب تأثیرگذار و ماندنی در رشتۀ خود، تولید کند؛
۲۶-بنیانهای فلسفی متون و افکار او با نهایت دقت پرورانده شده باشند؛
۲۷-برای روشنگری، بعضاً با رسانهها مصاحبه کند؛
۲۸-از مراکز قدرت فاصله بگیرد تا بتواند بدون ملاحظه، نتایج فکر و تحقیقات خود را به جامعه علمی و شهروندان عرضه کند؛
۲۹-سراغ صاحبان منصب نرود؛ اگر برای جامعه و بسط علم مفید بود، دعوت بعضی از آنها را بپذیرد؛
۳۰-کسی که بعضاً به دانشگاه سر میزند، به معنای دقیق علمی کلمه نمیتواند استاد دانشگاه باشد.
✍تلخیص شده ازکانال دکترسریع القلم
30 Risk & Strategy Paeez 99.pdf
9.1 MB
۳۰ ریسک واستراتژی های کسب وکار درپاییزسال۹۹.pdf
*ایران دومین کشور «فلاکتزده» جهان شد.*
آخرین آمار منتشر شده از نهادهای اقتصادی بینالملل، حاکی از آن است که ایران در شاخص فلاکت جهانی در رتبه دوم قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش که روز چهارشنبه 30 سپتامبر 2020 منتشر شد ایران در این ردهبندی بعد از ونزوئلا، رتبه دوم را از آن خود کرده است.
بر اساس این آمار ونزوئلا در سال گذشته بدترین شاخص فلاکت را در جهان از آن خود کرده است. این کشور با ثبت رتبه 79.4 در رتبهبندی شاخص فلاکت، به عنوان مفلوکترین کشور شناخته میشود.
پس از ونزوئلا کشورهای ایران و صربستان به ترتیب با 61.6 و 44.8 در رتبههای دوم و سوم قرار دارند.
رسیدن این شاخص به عددی بالاتر از 50 بیانگر انحراف شدید آن از استانداردها بوده و به معنی افت سطح رفاه خانوار است.
گفتنی است برای محاسبه «شاخص فلاکت» (Misery index) از دو روش استفاده میکنند؛ روش اول از اضافه شدن نرخ بیکاری به نرخ تورم بدست میآید.
روش دوم از راه مقایسه شاخص توسعه انسانی که عواملی مانند امید به زندگی، نرخ بیسوادی، سطح تحصیلات و درآمد سرانه ملی در تعیین آن نقش دارد به محاسبه شاخص فلاکت می پردازد.
آخرین آمار منتشر شده از نهادهای اقتصادی بینالملل، حاکی از آن است که ایران در شاخص فلاکت جهانی در رتبه دوم قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش که روز چهارشنبه 30 سپتامبر 2020 منتشر شد ایران در این ردهبندی بعد از ونزوئلا، رتبه دوم را از آن خود کرده است.
بر اساس این آمار ونزوئلا در سال گذشته بدترین شاخص فلاکت را در جهان از آن خود کرده است. این کشور با ثبت رتبه 79.4 در رتبهبندی شاخص فلاکت، به عنوان مفلوکترین کشور شناخته میشود.
پس از ونزوئلا کشورهای ایران و صربستان به ترتیب با 61.6 و 44.8 در رتبههای دوم و سوم قرار دارند.
رسیدن این شاخص به عددی بالاتر از 50 بیانگر انحراف شدید آن از استانداردها بوده و به معنی افت سطح رفاه خانوار است.
گفتنی است برای محاسبه «شاخص فلاکت» (Misery index) از دو روش استفاده میکنند؛ روش اول از اضافه شدن نرخ بیکاری به نرخ تورم بدست میآید.
روش دوم از راه مقایسه شاخص توسعه انسانی که عواملی مانند امید به زندگی، نرخ بیسوادی، سطح تحصیلات و درآمد سرانه ملی در تعیین آن نقش دارد به محاسبه شاخص فلاکت می پردازد.
✳️ ما ایرانیان، کجا و چرا شکست خوردیم؟
✅ «تا وقتی کسی نپذیرد که بله، من مشکلی دارم، هیچ پیشرفتی برای حل مشکل وجود نخواهد داشت.» و در سطح ملی یعنی: «توافق همگانی درباره وضعیت بحرانی کشور.» این دو جمله طلایی از دایموند در کتاب «آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحرانزده» بود که برایتان نوشتم تا در مورد یک مشکل صحبت کنم شاید به این آستانه برسیم که بله! ما مشکلی داریم!
⭕️ مسأله کیک در ایران چیست؟
ما در بحرانیم: ارزش پول ملی با شیب تند سقوط میکند، خط فقر و درصد فقرا بالا میرود؛ بیکاری، دو رقمی مثبت و تورم دو رقمی منفی است. این بحران ریشه در شکست بسیار بزرگتری دارد که من نام آنرا «مساله کیک» گذاشتهام.
جوامع با ترکیبی بهینه از «تولید» و «توزیع» بقا و ارتقا مییابند. برای مثال، جامعهای را در نظر بگیرید که فقط کشاورزی میکنند؛ حکومت هم از کشاورزی مالیات میگیرد و بین سالمندان و ازکارافتادگان (که نمیتوانند «تولید» کنند)، نیروهای نظامی برای دفاع و دستگاه اداری برای حفظ نظم و خدمات عمومی «توزیع» میکند.
👈 داستان کیک چیست؟ یک بار ما در جستجوی درست کردن کیک بزرگتری هستیم (تولید) و یک بار هم این است که در جستجوی سهم بزرگتری از کیک موجود (توزیع) هستیم.
هر جامعهای درگیر مناقشهای است بین گروههایی که سعی میکنند سهم بیشتری از «توزیع» را صاحب شوند. مَنسِر اولسون اقتصاددان اینها را «اتئلافهای توزیعی» میخواند؛ گروههایی که ابایی ندارند از ایجاد قواعدی که منافع خودشان را حداکثر میکند، اما درآمد کل جامعه را کاهش میدهد.
مناقشه در جامعه اولویتدهنده «توزیع» بر «تولید» بالا میگیرد چون اگر الف بخواهد سهم بیشتری را صاحب شود، ناگزیر باید سهم ب کاهش یابد. «توزیع» از جنس همکاری نیست، بلکه از جنس تعارض است. مقدار دلارهای نفتی ثابت است و رسیدن سهم بیشتری به الف یعنی بقیه باید کمتر سهم ببرند. «الف» و «ب» اما برای تولید باید همکاری کنند و مثلاً الف چرم و ب زیره کفش بسازند و بفروشند؛ توزیع برد-باخت و تولید برد-برد است.
ما چند دهه است بیشتر «جامعه توزیعی نابرابر» بودهایم، به نفع «ائتلافهای پرقدرت» و به زیان «فقرای کمتوان»؛ توزیع نابرابر دلارهای نفتی، وام بانکی ارزانقیمت، آب و برق و گاز یارانهای، و ...؛ گروههای پرقدرت تلاش میکنند حکومت و دولت را تسخیر کرده و قواعد توزیع را به نفع خود و به قیمت ناکارآمدی و فقر ملی تغییر دهند.
⭕️ بزرگترین شکست
بزرگترین شکست ما و حکومتمان – با مسئولیت بسیار بیشتر حکومت- این دو مساله است:
1⃣ اول، توزیع کیک کوچک موجود اهمیت بیشتری دارد نسبت به تولید کیک بزرگتر (قربانی کردن تولید در برابر توزیع).
2⃣دوم، همین کیک کوچک را هم خیلی خیلی بد تقسیم میکنیم (قربانی کردن فقرای کمتوان و بدون تریبون در پای ائتلافهای قدرتمند).
ما با محدود کردن دایره مشارکت و تنش در سیاست خارجی، ایجاد انحصار، نظام ناکارآمد مجوزها، نظام چندنرخی و اخلال در نظام قیمتها، وامهای تکلیفی، سرکوب نرخ ارز به مدت چند دهه نه یکی دو سال و نه الان! جامعه توزیعی نابرابر خلق کردهایم.
انحصار سیاسی، مولد فساد و رانت قدرت نابرابر و غیرپاسخگوست؛ و تنش فزاینده مدام در سیاست خارجی مولد بیثباتی، دشواری همکاری بینالمللی و مانع توسعه تجارت مولد افزایش تولید است. بیثباتی اقتصادی و هزینههای فزاینده مبادله، نابودگر تولیدکننده است. نابودی تولید یعنی کیک کوچکتر و کیک کوچکتر یعنی تشدید دعوا بر سر توزیع اندک منابع باقیمانده.
ما در ساختن جامعه تولیدی شکست خوردهایم و در سامان دادن توزیع هم کارنامه تیره است. حاکمان با کردارشان و ما مردمان با مطالباتمان، توزیع را بر تولید اولویت دادهایم؛ جامعهای که مردمان و حاکمان (این دومی خیلی بیشتر) به توزیع بیندیشند، مجلسیانش باید از نیاز به توزیع کمک معیشتی به شصت میلیون نفر سخن بگویند. ما به «ائتلافهای توزیعی» تقسیم شدهایم که به نسبت سهممان از ظرفیت اعمال قدرت و خشونت، کیک را توزیع میکنیم.
شکست در گذار به جامعه تولیدی و وضع قواعد توزیع عادلانه را که بپذیریم، راهِ حل پدیدار میشود؛ و اگر نه، گذر از «توزیع ثروت» به «توزیع فقر» و سپس «توسعه خشونت» را بیشتر تجربه خواهیم کرد. توزیع عادلانه نه مساوی هم بدون تولید کفایت نمیکند، سهم نفت، دیگر برای خرید سه کیلو میوه هم کافی نیست. آری باید اعتراف کنیم که بله! ما مشکلی داريم!! ما شکست خوردهایم.
✍ محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
✅ «تا وقتی کسی نپذیرد که بله، من مشکلی دارم، هیچ پیشرفتی برای حل مشکل وجود نخواهد داشت.» و در سطح ملی یعنی: «توافق همگانی درباره وضعیت بحرانی کشور.» این دو جمله طلایی از دایموند در کتاب «آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحرانزده» بود که برایتان نوشتم تا در مورد یک مشکل صحبت کنم شاید به این آستانه برسیم که بله! ما مشکلی داریم!
⭕️ مسأله کیک در ایران چیست؟
ما در بحرانیم: ارزش پول ملی با شیب تند سقوط میکند، خط فقر و درصد فقرا بالا میرود؛ بیکاری، دو رقمی مثبت و تورم دو رقمی منفی است. این بحران ریشه در شکست بسیار بزرگتری دارد که من نام آنرا «مساله کیک» گذاشتهام.
جوامع با ترکیبی بهینه از «تولید» و «توزیع» بقا و ارتقا مییابند. برای مثال، جامعهای را در نظر بگیرید که فقط کشاورزی میکنند؛ حکومت هم از کشاورزی مالیات میگیرد و بین سالمندان و ازکارافتادگان (که نمیتوانند «تولید» کنند)، نیروهای نظامی برای دفاع و دستگاه اداری برای حفظ نظم و خدمات عمومی «توزیع» میکند.
👈 داستان کیک چیست؟ یک بار ما در جستجوی درست کردن کیک بزرگتری هستیم (تولید) و یک بار هم این است که در جستجوی سهم بزرگتری از کیک موجود (توزیع) هستیم.
هر جامعهای درگیر مناقشهای است بین گروههایی که سعی میکنند سهم بیشتری از «توزیع» را صاحب شوند. مَنسِر اولسون اقتصاددان اینها را «اتئلافهای توزیعی» میخواند؛ گروههایی که ابایی ندارند از ایجاد قواعدی که منافع خودشان را حداکثر میکند، اما درآمد کل جامعه را کاهش میدهد.
مناقشه در جامعه اولویتدهنده «توزیع» بر «تولید» بالا میگیرد چون اگر الف بخواهد سهم بیشتری را صاحب شود، ناگزیر باید سهم ب کاهش یابد. «توزیع» از جنس همکاری نیست، بلکه از جنس تعارض است. مقدار دلارهای نفتی ثابت است و رسیدن سهم بیشتری به الف یعنی بقیه باید کمتر سهم ببرند. «الف» و «ب» اما برای تولید باید همکاری کنند و مثلاً الف چرم و ب زیره کفش بسازند و بفروشند؛ توزیع برد-باخت و تولید برد-برد است.
ما چند دهه است بیشتر «جامعه توزیعی نابرابر» بودهایم، به نفع «ائتلافهای پرقدرت» و به زیان «فقرای کمتوان»؛ توزیع نابرابر دلارهای نفتی، وام بانکی ارزانقیمت، آب و برق و گاز یارانهای، و ...؛ گروههای پرقدرت تلاش میکنند حکومت و دولت را تسخیر کرده و قواعد توزیع را به نفع خود و به قیمت ناکارآمدی و فقر ملی تغییر دهند.
⭕️ بزرگترین شکست
بزرگترین شکست ما و حکومتمان – با مسئولیت بسیار بیشتر حکومت- این دو مساله است:
1⃣ اول، توزیع کیک کوچک موجود اهمیت بیشتری دارد نسبت به تولید کیک بزرگتر (قربانی کردن تولید در برابر توزیع).
2⃣دوم، همین کیک کوچک را هم خیلی خیلی بد تقسیم میکنیم (قربانی کردن فقرای کمتوان و بدون تریبون در پای ائتلافهای قدرتمند).
ما با محدود کردن دایره مشارکت و تنش در سیاست خارجی، ایجاد انحصار، نظام ناکارآمد مجوزها، نظام چندنرخی و اخلال در نظام قیمتها، وامهای تکلیفی، سرکوب نرخ ارز به مدت چند دهه نه یکی دو سال و نه الان! جامعه توزیعی نابرابر خلق کردهایم.
انحصار سیاسی، مولد فساد و رانت قدرت نابرابر و غیرپاسخگوست؛ و تنش فزاینده مدام در سیاست خارجی مولد بیثباتی، دشواری همکاری بینالمللی و مانع توسعه تجارت مولد افزایش تولید است. بیثباتی اقتصادی و هزینههای فزاینده مبادله، نابودگر تولیدکننده است. نابودی تولید یعنی کیک کوچکتر و کیک کوچکتر یعنی تشدید دعوا بر سر توزیع اندک منابع باقیمانده.
ما در ساختن جامعه تولیدی شکست خوردهایم و در سامان دادن توزیع هم کارنامه تیره است. حاکمان با کردارشان و ما مردمان با مطالباتمان، توزیع را بر تولید اولویت دادهایم؛ جامعهای که مردمان و حاکمان (این دومی خیلی بیشتر) به توزیع بیندیشند، مجلسیانش باید از نیاز به توزیع کمک معیشتی به شصت میلیون نفر سخن بگویند. ما به «ائتلافهای توزیعی» تقسیم شدهایم که به نسبت سهممان از ظرفیت اعمال قدرت و خشونت، کیک را توزیع میکنیم.
شکست در گذار به جامعه تولیدی و وضع قواعد توزیع عادلانه را که بپذیریم، راهِ حل پدیدار میشود؛ و اگر نه، گذر از «توزیع ثروت» به «توزیع فقر» و سپس «توسعه خشونت» را بیشتر تجربه خواهیم کرد. توزیع عادلانه نه مساوی هم بدون تولید کفایت نمیکند، سهم نفت، دیگر برای خرید سه کیلو میوه هم کافی نیست. آری باید اعتراف کنیم که بله! ما مشکلی داريم!! ما شکست خوردهایم.
✍ محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
✳️ چرا اقتصاد به اینجا رسید؟
✅ اقتصاد و مکانیزم بازار دارای پویاییهایی است که اکثرا در طول دورههای چند ساله نتیجه میدهند. یکی از اشتباهات در تحلیلهای اقتصادی نگاه کوتاهمدت است؛ چراکه باعث میشود علل اصلی و زمینهای در پس مسائل مغفول بمانند. گاه برنامهریزیهایی که در اقتصاد صورت میپذیرند پس از ۱۰ سال یا بیشتر نتایج خود را آشکار میکنند.
👈 در این مطلب با توجه به این دیدگاه به بررسی برخی از دلایل شرایط اقتصادی فعلی کشور میپردازیم. احتمالا نیازی به توضیح نیست که اقتصاد کشور در حال حاضر در شرایط خوبی قرار ندارد. یکی از دلایل آن هم البته تحریم است. اما تحریم خود علت العلل نیست بلکه در واقع ضربه زدن به پاشنه آشیلی است که بهدلیل ضعف بهعنوان روش خوبی برای ایجاد فشار حداکثری شناخته شده است.
🔸یکی از سیاستهایی که ریشه در سالها قبل دارد، هدفمندسازی یارانه هاست. هدفمندسازی یارانهها بر مبنای حذف تدریجی یارانههایی که توسط دولت به سوخت و... داده میشد اجرایی شد و قرار بر این شد که بودجه حاصل از آن صرف قسمتهای عمرانی و زیرساختی شده و بخش دیگری نیز بهعنوان یارانه نقدی به مردم پرداخت شود. طرحی با دلیلی منطقی اما پیادهسازی ناقص که تاثیر آن را در طول سالیان میتوان در بالا بردن حجم پولی مشاهده کرد.
🔸عدم حمایت از تولید رقابتپذیر را باید بهعنوان دلیلی دیگر از شرایط اقتصادی فعلی ارزیابی کرد. به زبان ساده محصولات رقابتپذیر، محصولاتی هستند که بهدلیل داشتن مزیت رقابتی در سطح بینالمللی توانایی رقابت در ورای مرزها را دارند. دلیل این رقابتپذیری هم میتواند دسترسی به منابع یا هر چیز دیگری باشد که با کیفیت فعلی در دسترس رقبای بینالمللی تجاری نیست. بهعنوان یک محصول با رقابتپذیری پایین میتوان به صنعت خودرو اشاره کرد. صنعتی که با تکیه بر تعرفههای بسیار بالای وارداتی به حیات خود ادامه داده است. اکنون این صنعت با تمام وجود وابسته به این سیاستهای حمایتی است و همین باعث شد که هیچ گاه نتواند یا لازم نداند خود را از نظر کیفی به سطح محصولات بینالمللی برساند. از طرف دیگر بسیاری از صنایع که میتوانستند در عرصه بینالمللی با قدرت عمل کنند در عمل به فراموشی سپرده شدند که از جمله این صنایع میتوان به نساجی اشاره کرد و صنعت گردشگری را هم باید در کنار آن افزود.
🔸دیگر دلیلی که میتوان در اینجا اضافه کرد عدم بهره گیری از نخبههای مختلف در همه زمینه هاست. متاسفانه در حال حاضر شاهد آن هستیم که بسیاری از فارغالتحصیلان بهترین دانشگاههای کشور پس از سالها تلاش و سرمایهگذاری در داخل کشور بهدلیل نبود سیاستهای حامی رشد بار سفر بسته و در حال خدمت رسانی به سیستمهای اقتصادی و دانشی سایر کشورهای جهان هستند.
احتمالا شما خواننده گرامی نیز موارد بسیاری از این نمونه را سراغ خواهید داشت. برای روشن تر شدن موضوع باید گفت که دسترسی به نیروی متخصص با سطح بالا یکی از دوازده رکن رقابتپذیری است. این یکی از دلایلی بوده که در طول تاریخ پس از جنگ جهانی دوم بهعنوان دلایل اصلی رشد در ژاپن و آلمان برشمرده شده است. در واقع آلمان بالاترین دارایی خود را سرمایه انسانی میداند.
🔸یکی دیگر از مواردی که از دیدگاه بلندمدت میتوان به این مجموعه اضافه کرد، سیاستهای پولی در سالهای بین ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ است. کاهش تورم بهدلیل تغییر انتظارات و با استفاده از افزایش نرخ تنزیل و جمع کردن پول در بانکها در این دوره را باید به فنری تشبیه کرد که با تمام قوا جمع شده باشد. این منابع که میتوانست به آرامی در قسمتهای مختلف سرمایهگذاری شود، برای مدتهای طولانی در بانک نگهداری شد و خود باعث رکود در صنایعی مانند صنعت ساختمان شد؛ بهطوریکه یکی از طولانیترین ادوار رکود صنعت ساختمان در همین دوره مشاهده میشود. پس از آن تغییر سیاست باعث بازگشت این نقدینگی به سطح جامعه شد که وجود نقدینگی خود با ضریب فزاینده پولی همراه شد. ضریب فزاینده پولی هم یکی از مولفههایی است که هم در این بخش و هم در هدفمندسازی یارانهها مورد غفلت قرار گرفت و گاه حتی از حجم نقدینگی تاثیر بیشتری در روندها داشته است.
🔹در جمعبندی باید گفت که عوامل فوقالذکر به همراه عوامل بلندمدت، به واقع خود پایهای ایجاد کردهاند که تحریمها بتواند تاثیر خود را بگذارد. وقتی پاشنه آشیل در کار نباشد، دلیلی هم برای نشانه گرفتن آن نخواهد بود.
✍️ تلخیص شده از دنیای اقتصاد،شماره روزنامه ۵۰۰۱
✅ اقتصاد و مکانیزم بازار دارای پویاییهایی است که اکثرا در طول دورههای چند ساله نتیجه میدهند. یکی از اشتباهات در تحلیلهای اقتصادی نگاه کوتاهمدت است؛ چراکه باعث میشود علل اصلی و زمینهای در پس مسائل مغفول بمانند. گاه برنامهریزیهایی که در اقتصاد صورت میپذیرند پس از ۱۰ سال یا بیشتر نتایج خود را آشکار میکنند.
👈 در این مطلب با توجه به این دیدگاه به بررسی برخی از دلایل شرایط اقتصادی فعلی کشور میپردازیم. احتمالا نیازی به توضیح نیست که اقتصاد کشور در حال حاضر در شرایط خوبی قرار ندارد. یکی از دلایل آن هم البته تحریم است. اما تحریم خود علت العلل نیست بلکه در واقع ضربه زدن به پاشنه آشیلی است که بهدلیل ضعف بهعنوان روش خوبی برای ایجاد فشار حداکثری شناخته شده است.
🔸یکی از سیاستهایی که ریشه در سالها قبل دارد، هدفمندسازی یارانه هاست. هدفمندسازی یارانهها بر مبنای حذف تدریجی یارانههایی که توسط دولت به سوخت و... داده میشد اجرایی شد و قرار بر این شد که بودجه حاصل از آن صرف قسمتهای عمرانی و زیرساختی شده و بخش دیگری نیز بهعنوان یارانه نقدی به مردم پرداخت شود. طرحی با دلیلی منطقی اما پیادهسازی ناقص که تاثیر آن را در طول سالیان میتوان در بالا بردن حجم پولی مشاهده کرد.
🔸عدم حمایت از تولید رقابتپذیر را باید بهعنوان دلیلی دیگر از شرایط اقتصادی فعلی ارزیابی کرد. به زبان ساده محصولات رقابتپذیر، محصولاتی هستند که بهدلیل داشتن مزیت رقابتی در سطح بینالمللی توانایی رقابت در ورای مرزها را دارند. دلیل این رقابتپذیری هم میتواند دسترسی به منابع یا هر چیز دیگری باشد که با کیفیت فعلی در دسترس رقبای بینالمللی تجاری نیست. بهعنوان یک محصول با رقابتپذیری پایین میتوان به صنعت خودرو اشاره کرد. صنعتی که با تکیه بر تعرفههای بسیار بالای وارداتی به حیات خود ادامه داده است. اکنون این صنعت با تمام وجود وابسته به این سیاستهای حمایتی است و همین باعث شد که هیچ گاه نتواند یا لازم نداند خود را از نظر کیفی به سطح محصولات بینالمللی برساند. از طرف دیگر بسیاری از صنایع که میتوانستند در عرصه بینالمللی با قدرت عمل کنند در عمل به فراموشی سپرده شدند که از جمله این صنایع میتوان به نساجی اشاره کرد و صنعت گردشگری را هم باید در کنار آن افزود.
🔸دیگر دلیلی که میتوان در اینجا اضافه کرد عدم بهره گیری از نخبههای مختلف در همه زمینه هاست. متاسفانه در حال حاضر شاهد آن هستیم که بسیاری از فارغالتحصیلان بهترین دانشگاههای کشور پس از سالها تلاش و سرمایهگذاری در داخل کشور بهدلیل نبود سیاستهای حامی رشد بار سفر بسته و در حال خدمت رسانی به سیستمهای اقتصادی و دانشی سایر کشورهای جهان هستند.
احتمالا شما خواننده گرامی نیز موارد بسیاری از این نمونه را سراغ خواهید داشت. برای روشن تر شدن موضوع باید گفت که دسترسی به نیروی متخصص با سطح بالا یکی از دوازده رکن رقابتپذیری است. این یکی از دلایلی بوده که در طول تاریخ پس از جنگ جهانی دوم بهعنوان دلایل اصلی رشد در ژاپن و آلمان برشمرده شده است. در واقع آلمان بالاترین دارایی خود را سرمایه انسانی میداند.
🔸یکی دیگر از مواردی که از دیدگاه بلندمدت میتوان به این مجموعه اضافه کرد، سیاستهای پولی در سالهای بین ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ است. کاهش تورم بهدلیل تغییر انتظارات و با استفاده از افزایش نرخ تنزیل و جمع کردن پول در بانکها در این دوره را باید به فنری تشبیه کرد که با تمام قوا جمع شده باشد. این منابع که میتوانست به آرامی در قسمتهای مختلف سرمایهگذاری شود، برای مدتهای طولانی در بانک نگهداری شد و خود باعث رکود در صنایعی مانند صنعت ساختمان شد؛ بهطوریکه یکی از طولانیترین ادوار رکود صنعت ساختمان در همین دوره مشاهده میشود. پس از آن تغییر سیاست باعث بازگشت این نقدینگی به سطح جامعه شد که وجود نقدینگی خود با ضریب فزاینده پولی همراه شد. ضریب فزاینده پولی هم یکی از مولفههایی است که هم در این بخش و هم در هدفمندسازی یارانهها مورد غفلت قرار گرفت و گاه حتی از حجم نقدینگی تاثیر بیشتری در روندها داشته است.
🔹در جمعبندی باید گفت که عوامل فوقالذکر به همراه عوامل بلندمدت، به واقع خود پایهای ایجاد کردهاند که تحریمها بتواند تاثیر خود را بگذارد. وقتی پاشنه آشیل در کار نباشد، دلیلی هم برای نشانه گرفتن آن نخواهد بود.
✍️ تلخیص شده از دنیای اقتصاد،شماره روزنامه ۵۰۰۱