تفاوت علیت با همبستگی

✳️ تفاوت علیت با همبستگی👆

✅ همبستگی بین دو پدیده به معنای وجود رابطه ی علیتی نیست!
انسان دچار خطاهای شناختی متعددی می شود، یکی از این خطاها اشتباه گرفتن علیت با همبستگی است. علیت یا causation موضوع چندان غریبی نیست و تقریبا همه ی ما با آن آشنا هستیم. در سقوط یک سنگ همگی متفق هستیم که علت سقوط سنگ وجود جاذبه ی زمین است. یا علت سیر شدن مان خوردن غذا است. اما توضیح دقیق مفهوم همبستگی یا correlation قدری پیچیده تر است و شاید بیان آن در قالب مثال ساده تر و راه گشا باشد:
فروشنده گان کفش به خوبی می دانند که در تابستان میزان فروش صندل به شدت افزایش می یابد. همچنین بستنی فروش ها نیز به شدت از تابستان راضی هستند زیرا باعث افزایش میزان فروششان می شود. شخصی فرضی را تصور کنید که از علت واقعی این دو پدیده یعنی گرمای هوا بی خبر باشد (مثلا یک فضایی هوشمند!)، او یک دانشمند است و قصد دارد تا یک مدل ریاضی از مسئله ی ما بسازد از این رو در هر روز داده هایی را جمع آوری کرده و ثبت می کند. سپس آن ها را در یک فضای دو بعدی (فضای میزان فروش بستنی-میزان فروش صندل) رسم می کند و متوجه یک ارتباط جالب خطی بین این دو متغیر می شود. او در می یابد که با افزایش میزان فروش بستنی، میزان فروش صندل ها هم افزایش پیدا کرده است! از این رو یک مدل خطی ساده در خواهد یافت که در آن فروش صندل ها تابع میزان فروش بستنی ها خواهد بود (چیزی شبیه مدل خطی قانون اهم یعنی V=RI)! و می تواند به غلط نتیجه بگیرد که علت تغییر در میزان فروش صندل ها، تغییر میزان فروش بستنی ها بوده است. دقت کنید که اینجا یک خطای مهم شناختی یعنی عدم درک تفاوت علیت با همبستگی صورت گرفته است. این شخص از هم فاز بودن تغییرات دو متغیر یک رابطه ی علت و معلولی مجعول را بنا نهاده است. در واقع علت هر دو پدیده، پدیده ی دیگری است اما چون هر دو پدیده تحت تاثیر آن رخ داده اند این طور برداشت شده که یکی علت دیگری است!

دیروز با یکی از دوستان قدیمی صحبت می کردم! بحثمان بر سر یک موضوع ساده ی همیشگی بود. او با آوردن چند نمونه می خواست به من نشان دهد که ازدواج می تواند باعث رشداقتصادی افراد شود. اتفاقا مثال های متعددی هم بیان کرد (از جمله خودم را) و فکر می کرد که روشی علمی را پیشه کرده! برایش توضیح دادم که اینجا صرفا و صرفا یک رابطه ی همبستگی ساده داریم و هیچ علیتی در کار نیست! در واقع وقتی فرد به سنین جوانی می رسد از سن مصرف کنندگی صرف به سن مولد بودن اقتصادی پای می گذارد. طبعا او شروع به درآمدزایی کرده و پس از چندسال می تواند ملک و ماشین بخرد و پس انداز کند و به رشد اقتصادی برسد. همزمان در این برهه وارد سن ازدواج نیز شده و متاهل می شود از این رو عده ای ممکن است به غلط این طور برداشت کنند که علت رشد اقتصادی همان ازدواج بوده است که کاملا غلط است. اینجا صرفا ما همزمانی و هم فازی دو متغیر تصادفی را داریم که نمی توان از آن یک رابطه ی علی انتزاع کرد.
البته در پایان به شوخی به او گفتم چرا فقط نمونه های موید نظریه ات را می بینی و موارد بسیار زیادی که به طلاق و نابودی کامل فرد منجر شده است را از صورت مسئله پاک می کنی؟!

✳️ تفاوت علیت با همبستگی

✅ همبستگی بین دو پدیده به معنای وجود رابطه ی علیتی نیست!
انسان دچار خطاهای شناختی متعددی می شود، یکی از این خطاها اشتباه گرفتن علیت با همبستگی است. علیت یا causation موضوع چندان غریبی نیست و تقریبا همه ی ما با آن آشنا هستیم. در سقوط یک سنگ همگی متفق هستیم که علت سقوط سنگ وجود جاذبه ی زمین است. یا علت سیر شدن مان خوردن غذا است. اما توضیح دقیق مفهوم همبستگی یا correlation قدری پیچیده تر است و شاید بیان آن در قالب مثال ساده تر و راه گشا باشد:
فروشنده گان کفش به خوبی می دانند که در تابستان میزان فروش صندل به شدت افزایش می یابد. همچنین بستنی فروش ها نیز به شدت از تابستان راضی هستند زیرا باعث افزایش میزان فروششان می شود. شخصی فرضی را تصور کنید که از علت واقعی این دو پدیده یعنی گرمای هوا بی خبر باشد (مثلا یک فضایی هوشمند!)، او یک دانشمند است و قصد دارد تا یک مدل ریاضی از مسئله ی ما بسازد از این رو در هر روز داده هایی را جمع آوری کرده و ثبت می کند. سپس آن ها را در یک فضای دو بعدی (فضای میزان فروش بستنی-میزان فروش صندل) رسم می کند و متوجه یک ارتباط جالب خطی بین این دو متغیر می شود. او در می یابد که با افزایش میزان فروش بستنی، میزان فروش صندل ها هم افزایش پیدا کرده است! از این رو یک مدل خطی ساده در خواهد یافت که در آن فروش صندل ها تابع میزان فروش بستنی ها خواهد بود (چیزی شبیه مدل خطی قانون اهم یعنی V=RI)! و می تواند به غلط نتیجه بگیرد که علت تغییر در میزان فروش صندل ها، تغییر میزان فروش بستنی ها بوده است. دقت کنید که اینجا یک خطای مهم شناختی یعنی عدم درک تفاوت علیت با همبستگی صورت گرفته است. این شخص از هم فاز بودن تغییرات دو متغیر یک رابطه ی علت و معلولی مجعول را بنا نهاده است. در واقع علت هر دو پدیده، پدیده ی دیگری است اما چون هر دو پدیده تحت تاثیر آن رخ داده اند این طور برداشت شده که یکی علت دیگری است!

دیروز با یکی از دوستان قدیمی صحبت می کردم! بحثمان بر سر یک موضوع ساده ی همیشگی بود. او با آوردن چند نمونه می خواست به من نشان دهد که ازدواج می تواند باعث رشداقتصادی افراد شود. اتفاقا مثال های متعددی هم بیان کرد (از جمله خودم را) و فکر می کرد که روشی علمی را پیشه کرده! برایش توضیح دادم که اینجا صرفا و صرفا یک رابطه ی همبستگی ساده داریم و هیچ علیتی در کار نیست! در واقع وقتی فرد به سنین جوانی می رسد از سن مصرف کنندگی صرف به سن مولد بودن اقتصادی پای می گذارد. طبعا او شروع به درآمدزایی کرده و پس از چندسال می تواند ملک و ماشین بخرد و پس انداز کند و به رشد اقتصادی برسد. همزمان در این برهه وارد سن ازدواج نیز شده و متاهل می شود از این رو عده ای ممکن است به غلط این طور برداشت کنند که علت رشد اقتصادی همان ازدواج بوده است که کاملا غلط است. اینجا صرفا ما همزمانی و هم فازی دو متغیر تصادفی را داریم که نمی توان از آن یک رابطه ی علی انتزاع کرد.
البته در پایان به شوخی به او گفتم چرا فقط نمونه های موید نظریه ات را می بینی و موارد بسیار زیادی که به طلاق و نابودی کامل فرد منجر شده است را از صورت مسئله پاک می کنی؟!

✳️ تفاوت علیت با همبستگی

✅ همبستگی بین دو پدیده به معنای وجود رابطه ی علیتی نیست!
انسان دچار خطاهای شناختی متعددی می شود، یکی از این خطاها اشتباه گرفتن علیت با همبستگی است. علیت یا causation موضوع چندان غریبی نیست و تقریبا همه ی ما با آن آشنا هستیم. در سقوط یک سنگ همگی متفق هستیم که علت سقوط سنگ وجود جاذبه ی زمین است. یا علت سیر شدن مان خوردن غذا است. اما توضیح دقیق مفهوم همبستگی یا correlation قدری پیچیده تر است و شاید بیان آن در قالب مثال ساده تر و راه گشا باشد:
فروشنده گان کفش به خوبی می دانند که در تابستان میزان فروش صندل به شدت افزایش می یابد. همچنین بستنی فروش ها نیز به شدت از تابستان راضی هستند زیرا باعث افزایش میزان فروششان می شود. شخصی فرضی را تصور کنید که از علت واقعی این دو پدیده یعنی گرمای هوا بی خبر باشد (مثلا یک فضایی هوشمند!)، او یک دانشمند است و قصد دارد تا یک مدل ریاضی از مسئله ی ما بسازد از این رو در هر روز داده هایی را جمع آوری کرده و ثبت می کند. سپس آن ها را در یک فضای دو بعدی (فضای میزان فروش بستنی-میزان فروش صندل) رسم می کند و متوجه یک ارتباط جالب خطی بین این دو متغیر می شود. او در می یابد که با افزایش میزان فروش بستنی، میزان فروش صندل ها هم افزایش پیدا کرده است! از این رو یک مدل خطی ساده در خواهد یافت که در آن فروش صندل ها تابع میزان فروش بستنی ها خواهد بود (چیزی شبیه مدل خطی قانون اهم یعنی V=RI)! و می تواند به غلط نتیجه بگیرد که علت تغییر در میزان فروش صندل ها، تغییر میزان فروش بستنی ها بوده است. دقت کنید که اینجا یک خطای مهم شناختی یعنی عدم درک تفاوت علیت با همبستگی صورت گرفته است. این شخص از هم فاز بودن تغییرات دو متغیر یک رابطه ی علت و معلولی مجعول را بنا نهاده است. در واقع علت هر دو پدیده، پدیده ی دیگری است اما چون هر دو پدیده تحت تاثیر آن رخ داده اند این طور برداشت شده که یکی علت دیگری است!

دیروز با یکی از دوستان قدیمی صحبت می کردم! بحثمان بر سر یک موضوع ساده ی همیشگی بود. او با آوردن چند نمونه می خواست به من نشان دهد که #ازدواج می تواند باعث #رشد_اقتصادی افراد شود. اتفاقا مثال های متعددی هم بیان کرد (از جمله خودم را) و فکر می کرد که روشی علمی را پیشه کرده! برایش توضیح دادم که اینجا صرفا و صرفا یک رابطه ی همبستگی ساده داریم و هیچ علیتی در کار نیست! در واقع وقتی فرد به سنین جوانی می رسد از سن مصرف کنندگی صرف به سن مولد بودن اقتصادی پای می گذارد. طبعا او شروع به درآمدزایی کرده و پس از چندسال می تواند ملک و ماشین بخرد و پس انداز کند و به رشد اقتصادی برسد. همزمان در این برهه وارد سن ازدواج نیز شده و متاهل می شود از این رو عده ای ممکن است به غلط این طور برداشت کنند که علت رشد اقتصادی همان ازدواج بوده است که کاملا غلط است. اینجا صرفا ما همزمانی و هم فازی دو متغیر تصادفی را داریم که نمی توان از آن یک رابطه ی علی انتزاع کرد.
البته در پایان به شوخی به او گفتم چرا فقط نمونه های موید نظریه ات را می بینی و موارد بسیار زیادی که به طلاق و نابودی کامل فرد منجر شده است را از صورت مسئله پاک می کنی؟!

جهش با «سواد دیتا»

👈 در شرکتتان سواد دیتایی ایجاد کنید؛

🎯 نوع تازه‌ای از مهارت جمعی کارکنان برخی شرکت‌ها باعث شده این مجموعه‌ها بدون نیاز به طی سلسله‌مراتب مدیریتی، در برابر اتفاقات مهم، تصمیمات بزرگ و کارگشا بگیرند. این توانایی از «سواد دیتا» نشأت می‌گیرد که البته برخی مدیران آن را با «سواد فنی» اشتباه می‌گیرند. «سواد دیتا» یعنی کارمندی که «بداند» از انبوه داده‌ها، «کدام» را «چگونه» برای «حل مشکل» به‌کار بگیرد.

🎯 امروزه برخورداری از سواد دیتایی یکی از مهارت‌های ضروری و کلیدی برای هر کسی محسوب می‌شود که می‌خواهد وارد بازار کار شود یا ارتقای مقام پیدا کند. با این همه رهبران و مدیران باید در ابتدا برای خود و دیگران روشن کنند که سواد دیتایی دقیقا به چه معناست و چگونه می‌توان از آن به عنوان زبان مشترک برای یادگیری در سازمان بهره برد.

🎯 سواد دیتایی عبارت است از توانایی کارکنان یک شرکت یا سازمان برای درک و فهم درست داده و قابلیت کار کردن آسان با آن به گونه‌ای که این امکان به وجود آید که بتوان با چیدن و مرتب‌سازی داده موجود و اضافه کردن داده جدید به آن یک شرکت دیتامحور به وجود آورد یا آن را گسترش داد...👇

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3831362

💠 در جهان تا زنده ام  گویم ثنای فاطمه
دست حاجت می برم  سوی خدای فاطمه
گر برای درد بی درمان مداوا طالبی
رایگان درمان کند دارالشفای فاطمه
🙏آمین بگویید به حق خدایی که نامش دوا و ذکر یادش شفا است.
انشاالله که بر تن همه ی بیماران لباس سلامتی بپوشاند.
آمین یا رب العالمین

💠 هایدگر فیلسوف آلمانی می‌گوید: اگر بخواهم با شما رو راست باشم باید بگویم، که زندگی به شکل گُریزناپذیری سخت است و این ربطی به جایی که، هستید و جوری که زندگی می‌کنید، ندارد. من به آن می‌گویم: “اصل بقای سختی”. یعنی سختی از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود ولی نابود نمی‌شود. برای همین هم در يک زندگیِ خیلی خوب و عادی، جایی‌که، هیچ کسی به هیچ کسی به خاطر عقایدش شلیک نمی‌کند و همه چیز آرام است؛ آدم‌های زیادی مشت مشت قرص ضد افسردگی می‌خورند، که بتوانند خودشان را هر روز صبح از داخل رختخواب بیرون بکشند.
خیلی‌‌ها معتقدند، که پیشرفت تکنولوژی، اینترنت، نخودفرنگیِ غیر ارگانیک و گِلوتِن، ما‌ها را اینجوری کرده و قدیم‌ها مردم خوشبخت‌تر بودند. شما بشنوید و باور نکنید. حتی هزار‌ها سال پیش شاهزاده‌ای هندی به نام سیزارتا یا همان بودا گفت که “زندگی رنج است”. رنج، یا به زبان بودا “دوکا”. هایدگر به این می‌گوید: “اضطراب وجودی”.
این‌ها را نگفتم، که ناامیدتان کنم. چیزهای خوب و دلنشین هم در دنیا کم نیست. می‌توانید از آنها در راه کمک بگیرید و هر وقت داشتید در چاه غم فرو می‌رفتید مثل “رَسَن” به آن چنگ بیندازید و بیایید بیرون.
یکی از این طناب‌ها؛ موسیقی است. اگر توانستید سازی بزنید؛ اگر نتوانستید به آن گوش کنید. وقت‌هایی که شاد هستید، موسیقی گوش کنید و وقت‌هایی که غمگین بودید بیشتر موسیقی گوش کنید. آنجا که از هر حرکتی عاجز ماندید؛ برقصید. رقصیدن بهترین و مفید‌ترین کاری است، که می‌توانید برای روحتان بکنید. هرجا ریتمی شنیدید، که می‌شد، با آن رقصید، خودتان را تکان بدهید، حتی اگر ریتم چکیدن قطره‌های آب از شیروانی باشد. رقص از نظر علمی، هم ارتعاش شدن با جریان هستی است، بی‌مهار و بدون ترس از دیده شدن برقصید. راستی اگر صدای خوبی داشتید موقع رقصیدن یک کم هم آواز بخوانید، اما اگر نداشتید هم مهم نیست.
چیز دیگری که می‌توانید بخوانید کتاب است. خواندن کتاب به شما کمک می‌کند زندگی‌های دیگری را که هیچ وقت نمی‌توانستید تجربه کنید را تجربه کنید. فیلم هم همین کار را در یک ابعاد دیگری می‌کند. اما کتاب همیشه یک سر و گردن بالا‌تر از فیلم است، چون قوه تخیلتان رو به کار می‌گیرد؛ و روند ذهنی‌تر و عمیق تری است. تا می‌تونید کتاب بخوانید. وسط کتاب‌ها حتما چند صفحه هم برای مطالعه در مورد ستاره‌ها و کهکشان‌ها وقت بگذارید، چون کمکتان می‌کند، که ابعاد چیز‌ها را بهتر درک کنید و یادتان نرود، که در کل هستی کجا ایستاده‌اید. برای همین، قدیم‌ها بیشتر فیلسوف‌ها ستاره‌شناس هم بودند. شاید نخواهید یا نتوانید منجّم بشوید، ولی همیشه می‌توانید وقت‌هایی، که غمگین هستید، به آسمان نگاه کنید و ببینید، که غم‌هایتان در برابر عظمت کهکشان چقدر کوچک است…
طناب‌های دیگری هم هست؛ چیزهایی مثل نقاشی کردن، عکاسی، کاشتن یک درخت؛ آشپزی با ادویه‌های جدید، سفر کردن، حرکت… ما برای نشستن خلق نشده‌ایم. صندلی یکی از خطرناک‌ترین اختراعات بشریست. به جای نشستن قدم بزنید؛ بدوید، شنا کنید، اگر مجبور شدید بنشینید؛ برای خودتان، همنشین‌هایی پیدا کنید و از مصاحبتشان لذت ببرید. پیدا کردن دوست خوب خیلی هم آسان نیست. اما اگر دوست خوبی باشید؛ دیر یا زود چند تا آدم خوب دورتان جمع خواهند شد. در ضمن، دایره دوستهایتان را به آدم‌ها محدود نکنید. شما می‌توانید تقریباً با همه موجودات زنده دنیا دوست باشید؛ گل‌ها، علف‌ها، ماهی‌ها، پرنده‌ها، و بله حتی گربه‌ها. حیوان‌ها گاهی حتی از آدم‌ها هم دوست‌های بهتری هستند.
در زندگی چاه غم زیاد است ولی طناب هم هست؛ سَرِ رَسَن را ول نکنید. اما مراقب باشید، که به طناب‌های پوسیده مثل الکل، دود، پول و حتی غرور و موفقیت آویزان نشوید، چون از داخل چاه بیرونتان نمی‌آورد و بدتر رهايتان می‌کند ته چاه… بگردید و طناب‌های خودتان را پیدا کنید و اگر نتوانستید پیدایش کنید؛ “ببافیدش”. آدم‌های انگشت شماری طناب بافی بلدند. دانشمندها، کاشف‌ها، مربی‌های فوتبال، کمدین‌ها و هنرمندها همه طناب باف هستند و طناب‌هایی را بافتند، که آدم‌های دیگر هم می‌توانند، سرش را بگیرند و با آن از داخل چاه بیرون بیایند.
اگر ما امروز از سیاه سرفه نمی‌میریم برای این است، که طنابی را گرفتیم، که لویی پاستور سال‌ها پیش بافته است. “سمفونی شماره پنج” طنابی است، که بتهوون با نُت‌ها به هم پیوند زده است. “صد سال تنهایی” طنابی است، که مارکز با کلمه و خیال به هم بافته است. بیشتر طناب‌ها را یک روزی کسی، که شاید ته چاه زندانی بوده بافته است.