✳️مدل ذهنی جدید خریداران - قمست اول
ماجرای تغییر مدل ذهنی خریداران از آنجا شروع میشود که برای مدتی طولانی، متخصصین بازاریابی معتقد بودند وقتی مشتریان میخواهند تصمیم بگیرند که یک محصول را خریداری کنند، سه مرحله را طی میکنند. اجازه بدهید این مدل را که توسط شرکت Procter & Gamble معرفی شده است، با یک مثال برایتان توضیح دهم.
مرحله اول؛ تحریک تقاضا (Stimulus):
شما در حال تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقهتان هستید و در بخش پیام بازرگانی، تبلیغ آخرین مدل گوشی تلفن همراه یکی از برندهای معروف را میبینید. با خودتان میگویید «بالاخره این گوشی به بازار عرضه شد...».
مرحله دوم؛ دیدن کالا در فروشگاه (Shelf):
به بازار موبایل مورد علاقهتان میروید. گوشی را در محلی که برای تست در نظر گرفته شده، در دستتان میگیرد و با آن کار میکنید. احتمالا یک فروشنده جوان که اطلاعات خوبی در حرفهاش دارد، برای شما مزایای گوشی را شرح میدهد و نهایتا تصمیم میگیرید که آن را بخرید.
مرحله سوم؛ تجربه استفاده (Experience):
به منزل برمیگردید و با گوشی کار میکنید. کیفیت دوربین، سرعت پردازش، وضوح صفحه نمایش و... را کنترل میکنید و از خریدی که انجام دادهاید، راضی یا احتمالا ناراضی خواهید بود.
مدل بالا در سال 2005 توسط شرکت P&G در نشریه والاستریت منتشر شد و همانطور که در تصویر مشاهده میکنید، مرحله دیدن کالا را، First Moment of Truth یا به اختصار FMOT نامیدند. این مساله به قدری برای آن شرکت مهم بود که یک معاونت FMOT در چارت سازمانی خود ایجاد کردند.
این مدل به بازاریابها خاطر نشان میکند که برای موفقیت یک برند، دو لحظه حیاتی وجود دارد. لحظه اول، زمانی هست که مشتری کالای شما را در قفسه یک فروشگاه میبیند و تصمیم میگیرد آن را بخرد یا نه. لحظه دوم زمانی است که محصول را به خانه میبرد و از آن استفاده میکند و از خرید خود، خوشحال یا ناراضی میشود.
ماجرای تغییر مدل ذهنی خریداران از آنجا شروع میشود که برای مدتی طولانی، متخصصین بازاریابی معتقد بودند وقتی مشتریان میخواهند تصمیم بگیرند که یک محصول را خریداری کنند، سه مرحله را طی میکنند. اجازه بدهید این مدل را که توسط شرکت Procter & Gamble معرفی شده است، با یک مثال برایتان توضیح دهم.
مرحله اول؛ تحریک تقاضا (Stimulus):
شما در حال تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقهتان هستید و در بخش پیام بازرگانی، تبلیغ آخرین مدل گوشی تلفن همراه یکی از برندهای معروف را میبینید. با خودتان میگویید «بالاخره این گوشی به بازار عرضه شد...».
مرحله دوم؛ دیدن کالا در فروشگاه (Shelf):
به بازار موبایل مورد علاقهتان میروید. گوشی را در محلی که برای تست در نظر گرفته شده، در دستتان میگیرد و با آن کار میکنید. احتمالا یک فروشنده جوان که اطلاعات خوبی در حرفهاش دارد، برای شما مزایای گوشی را شرح میدهد و نهایتا تصمیم میگیرید که آن را بخرید.
مرحله سوم؛ تجربه استفاده (Experience):
به منزل برمیگردید و با گوشی کار میکنید. کیفیت دوربین، سرعت پردازش، وضوح صفحه نمایش و... را کنترل میکنید و از خریدی که انجام دادهاید، راضی یا احتمالا ناراضی خواهید بود.
مدل بالا در سال 2005 توسط شرکت P&G در نشریه والاستریت منتشر شد و همانطور که در تصویر مشاهده میکنید، مرحله دیدن کالا را، First Moment of Truth یا به اختصار FMOT نامیدند. این مساله به قدری برای آن شرکت مهم بود که یک معاونت FMOT در چارت سازمانی خود ایجاد کردند.
این مدل به بازاریابها خاطر نشان میکند که برای موفقیت یک برند، دو لحظه حیاتی وجود دارد. لحظه اول، زمانی هست که مشتری کالای شما را در قفسه یک فروشگاه میبیند و تصمیم میگیرد آن را بخرد یا نه. لحظه دوم زمانی است که محصول را به خانه میبرد و از آن استفاده میکند و از خرید خود، خوشحال یا ناراضی میشود.
✳️مدل ذهنی جدید خریداران - قمست دوم
مدل ارائه شده توسط P&G تا چند سال به خوبی با رفتار خرید مشتریان منطبق بود ولی با توسعه بازاریابی دیجیتال، رفتار خرید مصرف کنندگان هم تغییر کرد.
امروز اگر شما از طریق تبلیغ تلویزیونی متوجه شوید که پرچمدار جدید یک برند مطرح گوشی تلفن همراه به بازار عرضه شده، احتمالا لپتاپتان را برمیدارید و در سایتهای معرفی و مقایسه محصولات دیجیتال، مشخصات کامل آن را استخراج میکنید. نظرات کاربران در خصوص عملکرد دستگاه را مورد بررسی قرار میدهید و فیلمهای منتشر شده توسط خود شرکت یا سایر کاربران آن گوشی را میبینید.
وقتی که برای دیدن گوشی به فروشگاه مورد نظرتان مراجعه میکنید، بیشتر چیزهایی که باید در مورد این محصول بشنوید را از قبل میدانید و ممکن است اطلاعات شما در مورد نقاط قوت و ضعف این دستگاه، بیشتر از فروشنده باشد.
گوگل در سال 2011 مدل ارائه شده توسط P&G را تکمیل کرد و همانطور که در تصویر مشاهده میکنید، یک مرحله به نام Zero Moment of Truth یا به اختصار ZMOT به آن افزود. این مدل تکمیل شده بیان میکند که مشتریان دوست دارند خودشان اطلاعات لازم در مورد مشخصات و مزایای محصول مورد نظرشان را به دست بیاورند. آنها دوست دارند از تجارب دیگران استفاده کنند و تجربیات مثبت یا منفی خود را با دیگران به اشتراک بگذارند.
لحظه ZMOT زمانی است که مشتری تصمیم میگیرد که کدام برندها را در سبد خرید خود قرار دهد و تجربیات خود را با چه کسانی به اشتراک بگذارد. زمانی است که یک مدیر پشت میز کارش مزایا و معایب پرینترهای لیزری و جوهر افشان را مقایسه میکند تا یکی را برای دفتر کارش خریداری کند.
زمانی است که یک دانشجو در کافی شاپ با گوشی تلفن همراه، برنامههای یک سایت اطلاع رسانی تئاتر و امتیازی که هر تئاتر کسب کرده را مرور میکند تا یکی از آنها را انتخاب نماید.
لحظه ZMOT زمانی است که شما به اینترنت متصل میشوید و در مورد محصول یا خدمتی که قصد خرید آن را دارید، جستجو میکنید و اطلاعات ارزشمندی به دست میآورید.
مدل ارائه شده توسط P&G تا چند سال به خوبی با رفتار خرید مشتریان منطبق بود ولی با توسعه بازاریابی دیجیتال، رفتار خرید مصرف کنندگان هم تغییر کرد.
امروز اگر شما از طریق تبلیغ تلویزیونی متوجه شوید که پرچمدار جدید یک برند مطرح گوشی تلفن همراه به بازار عرضه شده، احتمالا لپتاپتان را برمیدارید و در سایتهای معرفی و مقایسه محصولات دیجیتال، مشخصات کامل آن را استخراج میکنید. نظرات کاربران در خصوص عملکرد دستگاه را مورد بررسی قرار میدهید و فیلمهای منتشر شده توسط خود شرکت یا سایر کاربران آن گوشی را میبینید.
وقتی که برای دیدن گوشی به فروشگاه مورد نظرتان مراجعه میکنید، بیشتر چیزهایی که باید در مورد این محصول بشنوید را از قبل میدانید و ممکن است اطلاعات شما در مورد نقاط قوت و ضعف این دستگاه، بیشتر از فروشنده باشد.
گوگل در سال 2011 مدل ارائه شده توسط P&G را تکمیل کرد و همانطور که در تصویر مشاهده میکنید، یک مرحله به نام Zero Moment of Truth یا به اختصار ZMOT به آن افزود. این مدل تکمیل شده بیان میکند که مشتریان دوست دارند خودشان اطلاعات لازم در مورد مشخصات و مزایای محصول مورد نظرشان را به دست بیاورند. آنها دوست دارند از تجارب دیگران استفاده کنند و تجربیات مثبت یا منفی خود را با دیگران به اشتراک بگذارند.
لحظه ZMOT زمانی است که مشتری تصمیم میگیرد که کدام برندها را در سبد خرید خود قرار دهد و تجربیات خود را با چه کسانی به اشتراک بگذارد. زمانی است که یک مدیر پشت میز کارش مزایا و معایب پرینترهای لیزری و جوهر افشان را مقایسه میکند تا یکی را برای دفتر کارش خریداری کند.
زمانی است که یک دانشجو در کافی شاپ با گوشی تلفن همراه، برنامههای یک سایت اطلاع رسانی تئاتر و امتیازی که هر تئاتر کسب کرده را مرور میکند تا یکی از آنها را انتخاب نماید.
لحظه ZMOT زمانی است که شما به اینترنت متصل میشوید و در مورد محصول یا خدمتی که قصد خرید آن را دارید، جستجو میکنید و اطلاعات ارزشمندی به دست میآورید.
✳️مدل ذهنی جدید خریداران - قمست سوم
گفتیم که در مدل ذهنی جدید، مشتریان وقتی از وجود کالایی مطلع میشوند، اولین عکسالعملشان این است که "بگذار در موردش یک جستجویی کنم..." و به این شکل، سفری را برای شناسایی آن محصول و همچنین فرصتهای جدید مرتبط با آن، آغاز میکنند.
امروز درگیر کردن مشتریان (Engagement) به این معنی نیست که انبوهی از پیامهای تبلیغاتی را از کانالهای مختلف برای آنها بفرستید و منتظر باشید که بیایند و از شما خرید کنند، بلکه باید در زمان تصمیمگیری خرید توسط مشتریان، در جایی که جستجو میکنند، از شما به نیکی یاد کرده باشند و بتوانید نظر آنها را به خود جلب کنید.
مرحله جستجوی قبل از خرید، در گذشته نه چندان دور، فقط برای کالاهای با ارزش مانند خودرو یا لوازم خانگی گران قیمت انجام میشد، ولی الان معمولا مشتریان برای خرید کوچکترین اقلام هم در اینترنت یا شبکههای اجتماعی جستجو میکنند. به عنوان مثال اگر نگاهی به اینستاگرام بیاندازید، میبینید که این شبکه اجتماعی، سهم بالایی از فروش لباس یا زیورآلات زنانه را در کشورمان به خود اختصاص داده و اینستاگرامگردی، جایگزین بخشی از زمان بازارگردی سنتی خانمها شده است.
چند وقت پیش از یک فروشگاه لوازمالتحریر خرید کردم. صاحب این مغازه کوچک، یک صفحه اینستاگرام راه اندازی کرده بود و تبلیغ آن را در بهترین جای مغازه نصب کرده بود تا نظر مخاطبانش که معمولا نسل جوان و آنلاین هستند را جلب کند. حتی برای سهولت دسترسی، یک کد QR از لینک صفحه اینستاگرام در تبلیغ گذاشته بود که مخاطبان به راحتی بتوانند با اسکن کردن آن کد، صفحه او را دنبال کنند.
در تحقیقی که گوگل بر روی یک جامعه آماری شامل 5003 مشتری انجام داد، مشخص کرد که مرحله ZMOT بیشترین نقش را در تصمیم خرید مشتریان دارد. نمودار نتایج این تحلیل را در ادامه میتوانید مشاهده کنید.
اگر میخواهید بدانید که برند شما از نظر ZMOT در چه سطحی قرار دارد، پیشنهاد میکنم همین الان لپتاپ یا گوشی تلفنتان را بردارید و جواب سوالات زیر را پیدا کنید:
- وقتی نام محصول یا کلید واژه خودتان را در موتور جستجو تایپ میکنید، قبل از تمام شدن کلمه، چه گزینههایی را نشان میدهد؟ آیا کلمه مورد نظر شما در بین آنها وجود دارد؟
- آیا وبسایت شما در صفحه اول نتایج، نمایش داده میشود؟
- برند شما در سایتهای مرجع کسب و کار شما که به رتبهبندی و درج نظرات کاربران میپردازد، چگونه دیده میشود؟
گفتیم که در مدل ذهنی جدید، مشتریان وقتی از وجود کالایی مطلع میشوند، اولین عکسالعملشان این است که "بگذار در موردش یک جستجویی کنم..." و به این شکل، سفری را برای شناسایی آن محصول و همچنین فرصتهای جدید مرتبط با آن، آغاز میکنند.
امروز درگیر کردن مشتریان (Engagement) به این معنی نیست که انبوهی از پیامهای تبلیغاتی را از کانالهای مختلف برای آنها بفرستید و منتظر باشید که بیایند و از شما خرید کنند، بلکه باید در زمان تصمیمگیری خرید توسط مشتریان، در جایی که جستجو میکنند، از شما به نیکی یاد کرده باشند و بتوانید نظر آنها را به خود جلب کنید.
مرحله جستجوی قبل از خرید، در گذشته نه چندان دور، فقط برای کالاهای با ارزش مانند خودرو یا لوازم خانگی گران قیمت انجام میشد، ولی الان معمولا مشتریان برای خرید کوچکترین اقلام هم در اینترنت یا شبکههای اجتماعی جستجو میکنند. به عنوان مثال اگر نگاهی به اینستاگرام بیاندازید، میبینید که این شبکه اجتماعی، سهم بالایی از فروش لباس یا زیورآلات زنانه را در کشورمان به خود اختصاص داده و اینستاگرامگردی، جایگزین بخشی از زمان بازارگردی سنتی خانمها شده است.
چند وقت پیش از یک فروشگاه لوازمالتحریر خرید کردم. صاحب این مغازه کوچک، یک صفحه اینستاگرام راه اندازی کرده بود و تبلیغ آن را در بهترین جای مغازه نصب کرده بود تا نظر مخاطبانش که معمولا نسل جوان و آنلاین هستند را جلب کند. حتی برای سهولت دسترسی، یک کد QR از لینک صفحه اینستاگرام در تبلیغ گذاشته بود که مخاطبان به راحتی بتوانند با اسکن کردن آن کد، صفحه او را دنبال کنند.
در تحقیقی که گوگل بر روی یک جامعه آماری شامل 5003 مشتری انجام داد، مشخص کرد که مرحله ZMOT بیشترین نقش را در تصمیم خرید مشتریان دارد. نمودار نتایج این تحلیل را در ادامه میتوانید مشاهده کنید.
اگر میخواهید بدانید که برند شما از نظر ZMOT در چه سطحی قرار دارد، پیشنهاد میکنم همین الان لپتاپ یا گوشی تلفنتان را بردارید و جواب سوالات زیر را پیدا کنید:
- وقتی نام محصول یا کلید واژه خودتان را در موتور جستجو تایپ میکنید، قبل از تمام شدن کلمه، چه گزینههایی را نشان میدهد؟ آیا کلمه مورد نظر شما در بین آنها وجود دارد؟
- آیا وبسایت شما در صفحه اول نتایج، نمایش داده میشود؟
- برند شما در سایتهای مرجع کسب و کار شما که به رتبهبندی و درج نظرات کاربران میپردازد، چگونه دیده میشود؟
@EXECUTIVEMANAGEMENT
فرهیخته گرامی،
سرکار خانم /جناب آقای
سلام و وقت به خیر
ازاینکه میزبانتان در کانال علمی وآموزشی مدیریت اجرایی هستیم بر خود می بالیم.
بدینوسیله از جناب عالی وسایر عزیزان به منظور غنای حضورتان وعضویت در این کانال دعوت به عمل می آورد.
خوب باشید وماندگار
دکتر امیرصادقی،مدرس دانشگاه ومشاور مستقل مدیریت
@EXECUTIVEMANAGEMENT
فرهیخته گرامی،
سرکار خانم /جناب آقای
سلام و وقت به خیر
ازاینکه میزبانتان در کانال علمی وآموزشی مدیریت اجرایی هستیم بر خود می بالیم.
بدینوسیله از جناب عالی وسایر عزیزان به منظور غنای حضورتان وعضویت در این کانال دعوت به عمل می آورد.
خوب باشید وماندگار
دکتر امیرصادقی،مدرس دانشگاه ومشاور مستقل مدیریت
@EXECUTIVEMANAGEMENT