اتفاق ذهنی و عملی؟!

✳️ گفتگو با پروفسور چانگ؛
✅ اقتصاد بیمار ایران را چگونه درمان کنیم؟!

كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

✳️ روندهای دیجیتال ۲۰۲۵

✅ گزارش جدید بانک جهانی به روندهای فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی در جهان در سال ۲۰۲۵ پرداخته است.
طبق یافته‌های این گزارش، سهم آمریکا از ترافیک ChatGPT ظرف یک ماه از ۷۰٪ به ۲۵٪ سقوط کرده است، در حالی که کشورهای با درآمد متوسط بعد از فقط ۶ ماه بیش از ۵۰٪ ترافیک جهانی را به خود اختصاص دادند.
با این وجود سهم کشورهای کم‌درآمد از کل ترافیک جهانی کمتر از ۱٪ باقی مانده است.
در سال ۲۰۲۵، کره جنوبی، مکزیک و چین افت صادرات کالاهای ICT را تجربه کردند، در حالیکه هند رشد خیره‌کننده ۴۵ درصدی را به ثبت رساند (عمدتا به دلیل افزایش سهم از تولید جهانی آیفون) و عربستان و مراکش نیز به‌عنوان مراکز نوظهور اقتصاد دیجیتال به ترتیب رشد ۶۰ و ۲۷ درصدی را تجربه کردند.
این گزارش به نابرابری در دسترسی به اینترنت در جهان نیز پرداخته است. در کشورهای ثروتمند ۹۳٪ مردم آنلاین‌اند اما در کشورهای کم‌درآمد تنها ۲۷٪ مردم آنلاین هستند. با این وجود رشد سریع اینترنت ماهواره‌ای از ۲۰۲۲ به این سو، فرصتی را برای تقویت دسترسی مردم کشورهای کم‌درآمد به اینترنت فراهم آورده است.
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

🔵 معجزه رفاه چگونه اتفاق می‌افتد؟ سرمایه مهمتر است یا ایده‌ها؟ داستان رشد از «سولو» تا نوبلیست‌های ۲۰۲۵ به روایت دکتر فرهاد نیلی





🌐 کانال با اساتید اقتصاد

🌐 پروفسور داگلاس نورث نوبلیست اقتصاد: ساختار جامعه و فقدان نظریه جامع سیاسی

🌐 تکامل حکومت از شکل قرون‌وسطایی و شخصیت مافیایی‌اش به نهادها و ابزارهای حقوقی جدید بخش عمده‌ای از تاریخ آزادی است. این بخشی است که به دلیل کوته‌بینی بسیاری از اقتصاددانان مبهم یا نادیده گرفته شده است، کسانی که بر مدل‌سازی حکومت، نه بیش از شکل غول‌پیکری از توزیع درآمد و سرقت، اصرار می‌کنند.





♦️ کانال تخصصی اقتصاد

✳️ گسترش اقتصاد غیررسمی
بازیگران زیرزمین

گفت‌وگو با محسن جلال‌پور

✅ همان‌طور که از نام این پدیده مشخص است، اقتصاد غیررسمی، ثبت و ضبط نمی‌شود. اقتصاد غیررسمی، همان اقتصاد زیرزمینی یا اقتصاد پنهان و پوشیده است.
اقتصاد غیررسمی در کشورهایی که مجبور به تحمل تحریم هستند، رشد می‌کند.

اگر سیاست‌گذار کشوری به شکل‌های نادرست قانون‌گذاری کند، امکان ایجاد بستر برای رشد اقتصاد غیررسمی بیشتر می‌شود.
به بیان دیگر، اقتصاد غیررسمی در بسترهایی رشد و نمو می‌یابد که محدودیت‌های غیرعلمی و غیرعقلانی اقتصادی بر آنها حاکم باشد.
بالطبع، گسترده شدن دایره این نوع اقتصاد بستگی به میزان محدودیت‌های موجود دارد.

به همان نسبت که اقتصاد غیررسمی در ساختار اقتصادی کشوری رواج یابد، آمارها غیرشفاف می‌شوند.
این موضوع ممکن است تا آنجا ادامه یابد که از آمارهای رسمی مرجعیت‌زدایی شود.
چنانچه آمارهای رسمی مرجعیتشان را از دست بدهند، پژوهشگران و کارشناسان امکان ارائه تحلیل‌های قابل‌اتکا را ندارند، چراکه لازمه تحلیل کردن، دسترسی به آمارهای رسمی متقن است.

*‌ اقتصاد غیررسمی چگونه از آمارها مرجعیت‌زدایی می‌کند؟*

همان‌طور که می‌دانید، اقتصاد غیررسمی قابل‌ردیابی نیست. به‌عنوان مثال، پیمان‌سپاری ارزی نیز سبب زیرزمینی شدن فرآیندهای صادرات و واردات می‌شود.
سیاست‌گذاری که قانون بازدارنده‌ای پیش‌بینی نکند، از مساحت زمین بازی فعالان اقتصادی واقعی می‌کاهد. شاهد این گزاره بررسی صادرات و واردات در برهه‌هایی است که فعالان اقتصادی مجبور به بازگشت ارز حاصل از صادرات بودند و همزمان واردکنندگان از دولت، ارز ارزان‌قیمت دریافت می‌کردند.

مشاهده‌ها نشان می‌دهد سیاست‌هایی که سیاست‌گذار در پیش می‌گیرد انگیزه فعالان اقتصادی به انجام دادن یا ندادن فعالیتی را شکل می‌دهد. به‌طور مثال، اگر صادرکنندگان مجبور به تحویل ارز حاصل از صادرات به بانک مرکزی باشند، انگیزه صادرات کاهش می‌یابد.
ضمن اینکه ممکن است برخی از فعالان اقتصادی برای اینکه ارز کمتری به بانک مرکزی تحویل دهند میزان صادرات واقعی‌شان را به گمرک اعلام نکنند.

همچنین اعطای ارز ارزان‌قیمت به واردکنندگان موجب می‌شود واردکنندگان ارزش واقعی کالاهایشان را اعلام نکنند یا برای دریافت ارز ارزان‌قیمت بیشتر، اقدام به وارد کردن کالاهای غیرضروری کنند.
این دست سیاست‌ها، توامان که آمارها را مخدوش می‌کند، صادرات را نیز قلع‌وقمع می‌کند و عاملی برای افزایش واردات بی‌رویه است. چالش دیگر در اقتصاد غیررسمی، افزایش تعداد کارت‌های بازرگانی یک‌بارمصرف است.

این کارت‌ها باعث می‌شود تعداد کارت‌های بازرگانی از تعداد صادرکنندگان واقعی بیشتر و آمار رسمی، مخدوش شود....

ادامه مطلب؛
https://www.tejaratefarda.com/بخش-ایران-اقتصاد-41/50510-بازیگران-زیرزمین

🔴 نرخ تورم در بدبینانه‌ترین سناریو تا پایان سال احتمالا به 55 درصد برسد

🔹نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در آبان‌ماه با ثبت ۴۹.۴ درصد به بالاترین سطح خود در ۳۰ ماه اخیر رسید؛ اتفاقی که نشان می‌دهد فشارهای تورمی در اقتصاد ایران همچنان فعال‌اند.

🔹در همین ماه تورم ماهانه ۳.۴ درصد گزارش شد که هرچند نسبت به ۵ درصد اعلام شده در مهر ماه کمتر است، اما همچنان بیانگر تداوم روند افزایشی قیمت‌هاست.

🔹رشد سریع متغیرهای پولی، بالا رفتن انتظارات تورمی و نوسانات ارزی، مهم‌ترین عواملی هستند که طی ماه‌های اخیر به این شتاب تورمی دامن زده‌اند.

🔹از سوی دیگر، اجرای اصلاحات قیمت بنزین در میانه پاییز نیز موضوعی است که می‌تواند فشار بیشتری بر سطح عمومی قیمت‌ها وارد کند و فضای تورمی را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.

🔹اکنون پرسش اصلی این است که تورم نقطه‌به‌نقطه تا پایان سال به چه عددی خواهد رسید؟

🔹بر اساس سه سناریو، در حالت خوش‌بینانه این نرخ می‌تواند به حدود ۵۰.۵ درصد برسد. در سناریوی میانی، تورم پایان سال ۵۱.۷ درصد برآورد می‌شود و در سناریوی بدبینانه احتمال نزدیک‌شدن آن به حدود ۵۵ درصد وجود دارد.
روزنامه دنیای اقتصاد

🌈پیش‌بینی اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶

🔹گزارش بانک UBS سوئیس از روندهای پیش‌بینی‌شده اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر شد. این گزارش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی تبدیل به ستون فقرات بازارهای سرمایه در جهان شده است. سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی از ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ به حدود ۴.۷ تریلیون دلار برآورد شده و در ۲۰۳۰ به سطحی نزدیک به ۱٪ تولید ناخالص جهانی خواهد رسید که اگرچه کمتر از موج‌های تاریخی مثل راه‌آهن یا تلکام است اما با سرعتی بی‌سابقه در حال رشد است.

🔸این گزارش برای اقتصاد آمریکا رشد حدود ۲٪ و برای آسیا رشد نزدیک به ۵٪ را پیش‌بینی کرده است. برای اقتصاد اروپا نیز رشد پایین اما رو به بهبود پیش‌بینی شده که پشتوانه آن تقاضای داخلی و سرمایه‌گذاری دولتی است.

🔸نویسندگان گزارش هشدار می‌دهند که بدهی کشورهای G7 به سمت ۱۳۷٪ تولید ناخالص داخلی تا ۲۰۳۰ در حرکت است که در چنین فضایی احتمال سرکوب مالی بیشتر می‌شود؛ یعنی سیاست‌هایی که عملاً نرخ‌های بهره واقعی را پایین نگه می‌دارند و پس‌اندازکنندگان را به‌طور نامحسوس مالیات می‌دهند.
https://t.me/SAxktAWqp8ppBV69

✳️ شرکت شیائومی با اتکا به برند قدرتمند خود در بازار محصولات الکترونیکی مصرفی، توانسته است ورود به صنعت خودروهای برقی را با سرعتی کم‌سابقه پیش ببرد. این شرکت اعلام کرده که در سه‌ماهه منتهی به ۳۰ سپتامبر، بخش خودروهای برقی و هوش مصنوعی آن به سود ۷۰۰ میلیون یوان، معادل حدود ۹۸ میلیون دلار رسیده است؛ دستاوردی که تنها ۱۹ ماه پس از عرضه سدان برقی SU7 محقق شده است.

✅ این عملکرد، شیائومی را از نظر «سرعت رسیدن به سوددهی» در حوزه خودروهای برقی، جلوتر از شرکت‌هایی مانند تسلا قرار می‌دهد. تحلیلگران علت این موفقیت را پایگاه گسترده مشتریان وفادار شیائومی، اکوسیستم یکپارچه محصولات این شرکت و هزینه‌های تولید پایین‌تر نسبت به خودروسازان سنتی می‌دانند.

در پی این موفقیت، شیائومی هدف‌گذاری خود برای سال ۲۰۲۵ را افزایش داده و اکنون قصد دارد حدود ۴۰۰ هزار دستگاه خودروی برقی در سال آینده تحویل دهد. این شرکت امیدوار است با اتکا بر شتاب ایجادشده، جایگاه خود را در بازار جهانی خودروهای برقی تثبیت و تقویت کند.
https://bricsbridge.com
https://t.me/ExecutiveManagement

💢 برای یافتن معنا در کارتان، نحوه تفکر در مورد آن را تغییر دهید

در تحقیقی که در سال ۲۰۰۷ روی کارگران تصفیه فاضلاب انجام شد، شرکت‌کنندگان برای نشان دادن مهارت در کارشان وارد رقابت شدند و اغلب با اشتیاق زیادی این کار را انجام می‌دادند.
امیلی لوید، عضو دپارتمان حفاظت از محیط‌زیست نیویورک در مورد کار آنها گفته است که «کار آنها قطعا کار دشواری است و بیشتر اوقات بسیار ناخوشایند است، اما آنها در این کار فوق‌العاده هستند.»
چرا برخی افراد می‌توانند حقوق‌های عالی دریافت کنند، در محیط‌های راحت کار کنند اما احساس تهی بودن کنند؛ درحالی‌که سایرین در فاضلاب‌های نیویورک کار می‌کنند اما احساس کامل بودن دارند؟
برای اکثر افراد «هدف» پیدا کردنی نیست، بلکه ساختنی است. کار کردن توام با هدف، عملی ارادی است که نیازمند تفکر و عمل است. صرف‌نظر از حرفه‌‌ای که دارید، توصیه‌های زیر را در مورد نحوه هدف‌بخشی به کارتان مدنظر قرار دهید:

🔸ارتباطی بین کارتان و افراد تحت خدمت خود ایجاد کنید:
هر کدام از ما با کارمان در حال خدمت‌رسانی به فرد یا افرادی هستیم. مثلا معلمان می‌توانند هر روز افراد جوانی که در حال تربیت آنها هستند را ببینند و شاهد اثر ماندگاری باشند که بر این افراد جوان می گذارند.
ارتباطات آگاهانه مشاغل روزمره ما با کسانی که به آنها خدمت می‌کنیم این کار را هدفمندتر می‌کند.

🔸کار را به یک مهارت تبدیل کنید:
امی رزسنیوسکی، استاد دانشگاه ییل، یک بار یک مطالعه دقیق روی کارمندان نظافتچی بیمارستان انجام داد. او فعالیتی را بین شادترین و موثرترین نظافتچی‌ها پیدا کرد و آن را «بازآفرینی شغلی» نامید.
این کارمندان به شدت بر خدمت به بیماران متمرکز بودند. مثلا یکی از این کارمندان آثار هنری را در اتاق‌ها می‌چیند تا مغز بیماران در کما را تحریک کند. آنها ارزش کار خود را بهبود می‌بخشند تا برای خودشان و کسانی که به آنها خدمت می‌کنند معنی‌دار باشد.
از طرفی، این بازآفرینی، دلیلی برای برخورد با شغل به عنوان یک مهارت است؛ تمرکز بر مهارت موردنیاز برای تکمیل کار و تخصیص خودشان برای تکمیل این مهارت‌ها. به نظر می‌رسد این فضا باعث ایجاد اهداف بزرگ‌تر می‌شود.

🔸در روابط مثبت سرمایه‌گذاری کنید:
اینکه با چه کسانی کار می‌کنیم، به اندازه آنچه انجام می‌دهیم مهم است. شادی و حتی موفقیت مالی به گرمای روابط فرد با سایرین گره خورده است. گرچه روابط ضرورتا در محیط کار نسبت به بیرون آن متفاوت به نظر می‌رسد؛ اما هنوز مساله بسیار مهمی است.
نگرش شما هر چه باشد، تلاش‌ها برای پیشبرد روابط مثبتی که شما با دیگران در محیط کار دارید، می‌تواند به‌کار معنای بهتری بدهد.

🔸دلیل کارتان را به خاطر بسپارید:
اکثر ما از نعمت کار کردن تنها برای سرگرمی محرومیم. ممکن است ما از کارمان لذت ببریم، اما برای کسب درآمد کار می‌کنیم. برای اکثر ما کار کردن به خودی خود یک خدمت معنی‌دار است. مثلا پدر و مادرها اغلب به سختی کار می‌کنند تا روی فرزندان‌شان سرمایه‌گذاری کنند؛ یا کسانی هم که خانواده‌ای ندارند اغلب از منابع خود برای حمایت از سازمان‌هایی که به آن علاقه دارند استفاده می‌کنند. به ندرت می‌توان کسی را پیدا کرد که تنها برای نیازهای شخصی‌اش کار کند.

اگر وظایف‌تان چندان برایتان جذاب نیست، به یاد بیاورید که کار شما خدمت به کسانی است که در زندگی شخصی به آنها اهمیت می‌دهید. با نگرش درست، تقریبا همه مشاغل می‌توانند معنادار باشند.

✍منبع: HBR - دنیای اقتصاد

@organizationalbehavior

💢مهارتهای کلیدی برای سالهای پیش روی همه ما

@management_skill

💢چرا اینقدر سخته که کارم رو انجام بدم!؟

👤دکتر امید امانی
🔴تو یه پژوهش پراستناد، پژوهشگری به نام سوفی لیروی(Leroy) از دانشگاه مینه‌سوتا دنبال این بود ببینه چرا برای یه تعداد از آدم‌ها، ”شروع کردن آسونه، اما ادامه دادن و تمومش کردن اینقدر سخت!“. واسه رسیدن به جواب...

‏🟢دکتر لیروی دو گروه از شرکت کننده‌ها رو انتخاب کرد و اونها رو تو دو مرحله مورد آزمایش قرار داد. روش انجام کار هم این مدلی بود که شرکت کننده‌ها باید دور هم می‌نشستن و شروع می‌کردن به حل یه مجموعه از جدول کلمات. منتهی در حین اجرا....

‏🔵به گروه اول گفتن "لطفا تا همینجایی که انجام دادید کار رو نگه دارید، یه کار دیگه هم هست یه چند لحظه بیایید روی اون وایستیم!" و به گروه دوم اجازه دادن کارشون رو تموم کنن و بعد از اتمام کار گفتن بیایید بریم سراغ کار دوم...

‏🟤تو مرحله دوم به هر دو گروه یه سری بازی‌های تصمیم‌گیری دادن و داده‌های به‌دست اومده از هر دو گروه مورد بررسی قرار گرفت...

‏🟠دیدن افراد گروه اول گرفتار اثر "پسماند توجه"(Attention residue) شده بودن و عملکردشون نسبت به گروهی که "کار اول رو تموم کردن و رفتن سراغ کار دوم" به مراتب ضعیف‌تر بود و مشخص شد که؛ هر بار که ما وسط یه کاری یه سر به کار دیگه می‌زنیم، برگشتن به کار قبلی به سادگی اتفاق نمیفته...

‏🟡"پسماند توجه" میگه؛ عادت معمول کار کردن تو حالت نیمه حواسپرتی، عملکرد مغز شما رو به طور بالقوه‌ای پایین میاره و این یعنی؛ ممکنه به ظاهر چک کردن گوشی حین کار، نیم نگاهی به اینستا انداختن، سرک کشیدن به تلگرام، ایمیل‌ها رو چک کردن و نگاه کردن به صفحه گوشی درست وسط کار...

‏🟣یه سر رفتن و در مورد فلان چیز جذابی که همین الان باهاش مواجه شدی با همکار صحبت کردن و یه سر قیمت دلار و طلا رو چک کردن، ظاهرا خیلی اثرگذار و خطرناک به نظر نمیرسه اما، باعث میشه بخشی از توجه‌تون روی اون کار بمونه و شما با پسماند توجه به کار جدید برمیگردید و این یعنی افت عملکرد…

‏⚫مخلص کلام اینکه؛
اگه میخوای خروجی بهتر و بیشتری داشته باشی، باید جلوی "نشتی توجهت" رو بگیری. چیزی که بهش میگن کار عمیق. پس موقع کار، هر عامل حواس پرت کننده‌ی غیر ضروری رو یه کم از خودت دور کن و بچسب به کارت که اون قراره آینده رو برات بسازه.

@management_skill

💢مغالطه صورت کسر در تصمیم‌گیری مدیریتی

■مغالطه صورت کسر (Numerator Fallacy) یکی از خطاهای شناختی رایج در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری اقتصادی است که در آن تصمیم‌گیرندگان تنها به صورت کسر (عدد مطلق یا مقدار ظاهری) توجه می‌کنند و مخرج (زمینه، متن، و نسبت‌های کلی) را نادیده می‌گیرند.

□این مغالطه زمانی رخ می‌دهد که بدون در نظر گرفتن شاخص‌های نسبی، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های سیستمی، صرفاً بر اساس اعداد مطلق تصمیم‌گیری می‌شود.

●از منظر مدیریت استراتژیک، این مغالطه نشان‌دهنده فقدان تفکر سیستمی است. مغالطه صورت کسر دقیقاً زمانی اتفاق می‌افتد که مدیران به جای سنجش اثربخشی نسبی، صرفاً به حجم مطلق فعالیت‌ها می‌نگرند.

@strategym_academy

✳️ استاد هاروارد توضیح می‌دهد که چطور به شکلی درست بحث کنیم.

✅ دن شاپیرو، رئیس برنامه مذاکرات بین‌الملل هاروارد، سه اصل کلیدی برای ارتقای کیفیت بحث و استدلال را مطرح می‌کند.
راهنامه مدیر

📹راه سوم و نجات‌بخش اقتصاد ایران چیست؟

▫️در فضای پرچالش امروز اقتصاد ایران، یکی از پرسش‌های اصلی این است که از کجا باید آغاز کرد؟ موسی غنی‌نژاد اقتصاددان در میزگرد تجارت فردا، معتقد است نخستین گام، روشن‌کردن واقعیت‌ها برای جامعه و فعال‌سازی ظرفیت فکری کشور است.

▫️این اقتصاددان با بیان اینکه بدبین نیست، گفت: باور دارم باید این مسائل را با افکار عمومی مطرح کرد؛ اما فشار افکار عمومی به‌معنای اعتراض خیابانی نیست، بلکه یعنی نخبگان، روزنامه‌نگاران و اهل فکر مطالبه کنند که این مشکلات باید حل شود و راه فعلی راه‌حل نیست.

▫️غنی‌نژاد تأکید می‌کند «راه سوم» وجود دارد و نباید همه‌چیز را به موضع آمریکا وابسته کرد. این‌که بگوییم «تا آمریکا چنین است، ما نمی‌توانیم کاری انجام دهیم»، نوعی شانه‌خالی‌کردن از مسئولیت است. مشکلات ایران، مسائل داخلی ماست و باید برای آن‌ها راه‌حل خودمان را پیدا کنیم.

🔗 نسخه کامل در تلگرام

🌐 نسخه کامل در سایت


📺 @ecoiran_webtv

✳️ آیا باورهایتان مانع پیشرفت شما در نقش رهبری شده‌اند؟

✅ وقتی به سطوح بالای رهبری می‌رسید، به رفتارهای خاص و دیدن نتایج مشخص عادت کرده‌اید. اما همان عوامل موفقیت گذشته، همیشه تضمین‌کننده پیشرفت بیشتر نیستند. بازخوردهای منفی یا عملکرد ضعیف، نشانه‌هایی هستند که به شما هشدار می‌دهند زمان تغییر فرارسیده است.

■ در این گفتگو، موریل ویلکینز، کوچ اجرایی و مدیر شرکت مشاوره‌ای Paravis، درباره رایج‌ترین الگوهای فکری که مانع پیشرفت رهبران می‌شوند صحبت می‌کند - الگوهایی که از دهه‌ها تجربه coaching مدیران ارشد شناسایی شده‌اند.
 راهنامه مدیر

✳️ چرا کشورها سقوط می کنند؟

مجتبی لشکربلوکی

✅ موسسه رند (RAND) یکی از معتبرترین اندیشکده های جهان است. برخی از مهم ترین ابزارهای مدیریتی و نظریه های سیاستی جهان در همین اندیشکده مطرح و جهانی شده است.
این موسسه یک گزارش منتشر کرده است در مورد سقوط و نوسازی حکومت ها، کشورها و تمدن ها.

این گزارش باعث شد که توجه من به این موضوع جلب شود و این نوشتار حاضر با الهام از این گزارش شروع شد و به فراتر از مرزهای آن رفت.
در این نوشتار به این سوال جواب می دهیم که چه می شود که یک کشور یا حکومت یا تمدن به سمت سقوط و افول می رود و چگونه می تواند خود را بازسازی و نوسازی کند؟
@Dr_Lashkarbolouki

*فهم فرآیند تحول اقتصادی یارانه پنهان*

محسن راجی اسدآبادی، پژوهشگر اقتصادبخش عمومی

..... یارانه پنهان نه یک خطای سیاستی، بلکه برآیند طبیعی مسیری تاریخی است که ایران در آن گام نهاده، مسیری که تولید آن، حاصل ترکیب باورهای جمعی، نهادهای رسمی و غیررسمی، و نوعی ناتوانی مزمن در یادگیری نهادی است.
داگلاس نورث توسعه را «تغییر در قواعدبازی» می‌داند، اما این قواعد، خود ریشه در باورهای افراد و نخبگان دارند.

مشکل اصلی ایران «نبود الگوی تکنیکی» نیست، بلکه فقدان روایت و باور مشترک درباره توسعه است.
در غیاب این باورها، نهادها نمی‌توانند پایدار بمانند و بدون نهادهای پایدار هیچ سیاستی، از جمله اصلاح یارانه انرژی، قابلیت موفقیت ندارد.

*به تعبیر نورث، توسعه زمانی رخ می‌دهد که باورهای راهنما تغییر کنند و این تغییر در قالب نهادسازی تثبیت شود. درحالیکه در ایران، باورها و نهادها در تنشی دائمی گرفتار شده‌اند.*

مدل ذهنی «انرژی ارزان حق مردم است» به‌قدری در کشورمان ریشه‌دار شده که حتی در میان نخبگان نیز به‌عنوان اصلی بدیهی پذیرفته شده است.
این مدل ذهنی باعث شکل‌گیری یک آگاهی جمعی شده که در آن مصرف بالای انرژی طبیعی، بهبود بهره‌وری غیرضروری و یارانه انرژی نوعی عدالت قلمداد می‌شود، در حالی که داده‌های رسمی نشان می‌دهد یارانه پنهان بیش از همه به نفع دهک‌های پردرآمد است.

این وضعیت نشان می‌دهد مشکل بنیادی ایران در حوزه انرژی نه ناتوانی فنی یا فقدان منابع، بلکه نبود «آلیاژ فکری–فلسفی» است، یعنی عدم وجود باورها و پیش‌فرض‌های مشترکی که بتواند نهادسازی پایدار را ممکن سازد، در چنین شرایطی، یادگیری نهادی(محور سوم نظریه نورث) در ایران یا بسیار کند بوده یا مسیر اصلاح را معکوس کرده است.

نورث تأکید می‌کند جوامع زمانی توسعه می‌یابند که «یادگیری بازخوردی» داشته باشند، یعنی از خطاها بیاموزند، مسیر اصلاح را با ابزارهای جدید ادامه دهند و از تکرار اشتباهات بپرهیزند.
در ایران اما تجربه یارانه انرژی نشان می‌دهد اغلب سیاست‌ها به‌جای اصلاح ساختار، در جهت تثبیت وضع موجود حرکت کرده‌اند، حتی در مواردی که اصلاحاتی چون طرح هدفمندی یارانه‌ها انجام شده، یادگیری نهادی تضعیف شده، زیرا سیاست‌ها ناپیوسته، بی‌ثبات، بدون روایت توسعه و فاقد اعتماد عمومی بوده‌اند، لذا نتیجه آن شده که مسیر اصلاح نیمه‌کاره رها شود و مدل ذهنی سابق بار دیگر احیا شده است...

ادامه مطلب؛
https://jahanesanat.ir/?p=582073