✳️ تجربیات مدیریتی
✅ دكتر "جانسون اكنور" كه در آزمايشگاه مهندسي انساني در بوستون امريكا كار ميكند، رابطه ي جالبي بين واژه هاي كلامي در افراد و موفقيت حرفه اي پيدا كرد:
او از ١٠٠ مرد جوان كه در حال مطالعه در صنعت بودند امتحان واژگان گرفت.
پنج سال بعد، دكتر جانسون روند موفقيت آنها در تجارت را بررسي كرد،
رابطه جالبي كشف كرد:
از ميان كساني كه نمره واژگان آنها بالا بود، از هر چهار نفر يك نفر تاجر موفقي شده بود
از ميان تاجران موفق فقط يك نفر در امتحان واژگان نمره پاييني آورده بود.
✅ نتيجه راهبردی:
دايره لغات در فن بيان، ٢٥٪ شانس موفقيت در کسب و کار را افزايش مي دهد.
✅ دكتر "جانسون اكنور" كه در آزمايشگاه مهندسي انساني در بوستون امريكا كار ميكند، رابطه ي جالبي بين واژه هاي كلامي در افراد و موفقيت حرفه اي پيدا كرد:
او از ١٠٠ مرد جوان كه در حال مطالعه در صنعت بودند امتحان واژگان گرفت.
پنج سال بعد، دكتر جانسون روند موفقيت آنها در تجارت را بررسي كرد،
رابطه جالبي كشف كرد:
از ميان كساني كه نمره واژگان آنها بالا بود، از هر چهار نفر يك نفر تاجر موفقي شده بود
از ميان تاجران موفق فقط يك نفر در امتحان واژگان نمره پاييني آورده بود.
✅ نتيجه راهبردی:
دايره لغات در فن بيان، ٢٥٪ شانس موفقيت در کسب و کار را افزايش مي دهد.
🔳⭕️ترجیح می دهم بمیرم تا اینکه فکر کنم!
مطالعات نشان داده که بیشتر انسان ها ترجیح می دهند حتی به خودشان آسیب برسانند ولی تنها نباشند و تفکر نکنند! پژوهشگران دانشگاه های ویرجینیا و هاروارد با بررسی افرادی از سن های مختلف دریافتند که عموم افراد دوست ندارند زمانی ولو خیلی کم با خود خلوت کنند و تنها در یک اتاق به فکر کردن مشغول باشند. اما برعکس آزمایش شوندگان لذت می بردند از فعالیت های برونذهنی مانند گوش دادن به موسیقی و یا کارکردن با یک گوشی هوشمند. تا این جایش عجیب نیست. این جا عجیب است که حتی برخی از آنها ترجیح میدادند که شوک الکتریک ضعیف بشوند ولی خلوت/فکر نکنند.
آزمایش کنندگان در این آزمون گفتند چیزی که در زمان تفکر برایشان سخت بود، تمرکز کردن بوده است. بنا به عقیده پژوهشگران، این موضوع (سخت بودن تمرکز که مقدمه تفکر عمیق است) به علت دوران پرشتاب مدرن و یا دستگاه های الکترونیکی مانند تلفن های هوشمند نیست!! بلکه بر عکس ما چون سخت مان است که تمرکز/فکر کنیم به شدت از این دستگاه ها استقبال می کنیم. ما دوست داریم هر لحظه به چیزی سرگرم باشیم.
بنابر نوشته سایت آکادمی تفکر جالب اینکه در این آزمایش مشخص شد که مردان بیشتر به دنبال کاری برای انجام بودند چون 66% از شرکت کنندگان مرد برای گریز از تنهایی حاضر شدند به خودشان شوک الکتریکی بدهند (از طریق فشار دادن دکمه ای) در صورتی که به آنها گفته شده بود از اینکار پرهیز کنند. در میان زنان تنها 25% به خود شوک الکتریکی دادند.
پژوهشگران معتقدند که ذهن برای مشغول شدن با جهان بیرونش، طراحی شده است. از این رو حتی زمانی که با خودمان تنها هستیم نیز ذهن متوجه جهان بیرونش است. بدون یادگیری مدیتیشن و تکنیکهای کنترل تفکر که کماکان مشکل هستند، مردم ترجیح می دهند که به فعالیت های بیرونی مشغول باشند.
☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:
پژوهشگران کماکان در جستجوی یافتن دلایل این هستند که چرا انسان ها از تفکر و به خود فرورفتن روی گردان هستند. ما به شدت محتاج تفکر و خلوت کردن هستیم. هر چقدر جهان پیچیده تر و پرشتاب تر می شود نیاز ما به تفکر عمیق بیشتر می شود. اما تمرکز و فکر کردن انرژی بالایی را میطلبد. چه کار باید انجام دهیم؟ این مساله ای است که همچنان باز است و علم در جستجوی آن است اما یک هنوز یک روزنه وجود دارد! یک ترفند است که به ما این امکان را می دهد که علی رغم فراری بودن ذهن از خلوت، تمرکز و تفکر بتوانیم به موضوعات مهم فکر کنیم.
با دیگران به گفتگو بنشینید. اگر چه فکر کردن سخت است اما برای انسان ها با یکدیگر اندیشیدن و به صورت مشترک به موضوعی فکر کردن جذابیت دارد. بنابراین می توانید با یک تا سه نفر از دوستان تان که دغدغه های مشترکی دارید قرارهای ثابت بگذارید و در مورد موضوعات مهم زندگی تان مانند خدا، ماموریت های ويژه تان در زندگی، یک طرح کارآفرینانه و یا یک اقدام خیرخواهانه صحبت کنید. چون ذهن ما برای ارتباط با جهان بیرون طراحی شده، وقتی گفتگو می کنیم ذهن راحت تر عمل می کند. اینگونه هم به موضوعات مهم زندگی تان فکر کرده اید، هم گفتگوهای بی مورد و بی هدف را کنار گذاشته اید و هم محصولات یک ذهن دیگر را به رایگان استفاده می کنید.
نکته پایانی: فراموش نکنیم که این تکنیک جایگزین خلوت، تمرکز و تفکر به تنهایی نیست. با تمرین و تکنیک های مرتبط می شود به این مهارت فوق العاده مهم دست یافت.
دکتر مجتبی لشکربلوکی
@Dr_Lashkarbolouki
مطالعات نشان داده که بیشتر انسان ها ترجیح می دهند حتی به خودشان آسیب برسانند ولی تنها نباشند و تفکر نکنند! پژوهشگران دانشگاه های ویرجینیا و هاروارد با بررسی افرادی از سن های مختلف دریافتند که عموم افراد دوست ندارند زمانی ولو خیلی کم با خود خلوت کنند و تنها در یک اتاق به فکر کردن مشغول باشند. اما برعکس آزمایش شوندگان لذت می بردند از فعالیت های برونذهنی مانند گوش دادن به موسیقی و یا کارکردن با یک گوشی هوشمند. تا این جایش عجیب نیست. این جا عجیب است که حتی برخی از آنها ترجیح میدادند که شوک الکتریک ضعیف بشوند ولی خلوت/فکر نکنند.
آزمایش کنندگان در این آزمون گفتند چیزی که در زمان تفکر برایشان سخت بود، تمرکز کردن بوده است. بنا به عقیده پژوهشگران، این موضوع (سخت بودن تمرکز که مقدمه تفکر عمیق است) به علت دوران پرشتاب مدرن و یا دستگاه های الکترونیکی مانند تلفن های هوشمند نیست!! بلکه بر عکس ما چون سخت مان است که تمرکز/فکر کنیم به شدت از این دستگاه ها استقبال می کنیم. ما دوست داریم هر لحظه به چیزی سرگرم باشیم.
بنابر نوشته سایت آکادمی تفکر جالب اینکه در این آزمایش مشخص شد که مردان بیشتر به دنبال کاری برای انجام بودند چون 66% از شرکت کنندگان مرد برای گریز از تنهایی حاضر شدند به خودشان شوک الکتریکی بدهند (از طریق فشار دادن دکمه ای) در صورتی که به آنها گفته شده بود از اینکار پرهیز کنند. در میان زنان تنها 25% به خود شوک الکتریکی دادند.
پژوهشگران معتقدند که ذهن برای مشغول شدن با جهان بیرونش، طراحی شده است. از این رو حتی زمانی که با خودمان تنها هستیم نیز ذهن متوجه جهان بیرونش است. بدون یادگیری مدیتیشن و تکنیکهای کنترل تفکر که کماکان مشکل هستند، مردم ترجیح می دهند که به فعالیت های بیرونی مشغول باشند.
☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:
پژوهشگران کماکان در جستجوی یافتن دلایل این هستند که چرا انسان ها از تفکر و به خود فرورفتن روی گردان هستند. ما به شدت محتاج تفکر و خلوت کردن هستیم. هر چقدر جهان پیچیده تر و پرشتاب تر می شود نیاز ما به تفکر عمیق بیشتر می شود. اما تمرکز و فکر کردن انرژی بالایی را میطلبد. چه کار باید انجام دهیم؟ این مساله ای است که همچنان باز است و علم در جستجوی آن است اما یک هنوز یک روزنه وجود دارد! یک ترفند است که به ما این امکان را می دهد که علی رغم فراری بودن ذهن از خلوت، تمرکز و تفکر بتوانیم به موضوعات مهم فکر کنیم.
با دیگران به گفتگو بنشینید. اگر چه فکر کردن سخت است اما برای انسان ها با یکدیگر اندیشیدن و به صورت مشترک به موضوعی فکر کردن جذابیت دارد. بنابراین می توانید با یک تا سه نفر از دوستان تان که دغدغه های مشترکی دارید قرارهای ثابت بگذارید و در مورد موضوعات مهم زندگی تان مانند خدا، ماموریت های ويژه تان در زندگی، یک طرح کارآفرینانه و یا یک اقدام خیرخواهانه صحبت کنید. چون ذهن ما برای ارتباط با جهان بیرون طراحی شده، وقتی گفتگو می کنیم ذهن راحت تر عمل می کند. اینگونه هم به موضوعات مهم زندگی تان فکر کرده اید، هم گفتگوهای بی مورد و بی هدف را کنار گذاشته اید و هم محصولات یک ذهن دیگر را به رایگان استفاده می کنید.
نکته پایانی: فراموش نکنیم که این تکنیک جایگزین خلوت، تمرکز و تفکر به تنهایی نیست. با تمرین و تکنیک های مرتبط می شود به این مهارت فوق العاده مهم دست یافت.
دکتر مجتبی لشکربلوکی
@Dr_Lashkarbolouki
✳️پیام رهبری سازمانی از جان مکسول.
باید کارکنان به رهبری شما باور داشته باشند.
✅مردم قبل از اینکه به بصیرت و بینش رهبر ایمان آورند، به خود رهبر ایمان می آورند.
✅ افراد از رهبران ارزشمندی پیروی می کنند که هدف های با ارزشی را پیش می برد.
✅افراد اول رهبر را باور می کنند و بعد بصیرت و دیدگاه او را می پذیرند.
✅و بطور خلاصه اینکه، بعنوان یک رهبر کافی نیست که آرمانی بزرگ و مقصدی با ارزش داشته باشید، بلکه برای اینکه رهبری عالی باشید باید افراد شما را بعنوان رهبر باور داشته باشند.
باید کارکنان به رهبری شما باور داشته باشند.
✅مردم قبل از اینکه به بصیرت و بینش رهبر ایمان آورند، به خود رهبر ایمان می آورند.
✅ افراد از رهبران ارزشمندی پیروی می کنند که هدف های با ارزشی را پیش می برد.
✅افراد اول رهبر را باور می کنند و بعد بصیرت و دیدگاه او را می پذیرند.
✅و بطور خلاصه اینکه، بعنوان یک رهبر کافی نیست که آرمانی بزرگ و مقصدی با ارزش داشته باشید، بلکه برای اینکه رهبری عالی باشید باید افراد شما را بعنوان رهبر باور داشته باشند.
✳️"مدیران، و خطا در تشخیص مسئله"
"تشخیص و شناسایی مسئله"، به عنوان اولین و مهم ترین مرحله در فرآیند تصمیم گیری عنوان می شود، به نحوی که برخی دانشمندان مدیریت، "تشخیص صحیح مسئله" را طی کردن ٥٠ درصد راه فرآیند تصمیم گیری عنوان کرده اند. این امر با اینکه در نگاه اول ساده و بدیهی می نماید، ولی ضعف اساسی اکثر مدیران دولتی به شمار می رود. خطا در تشخیص مسئله زمانی اتفاق می افتد که ریشه مشکل در جای نادرستی شناسایی شده و مدیر به مبارزه با دشمن اشتباهی میرود. در برخی سازمانها، شرایط به قدری وخیم است که بعضا تشخیص مدیران عالی سازمان از "مسئله" با تشخیص کارکنان بخش خدمات یا حفاظت فیزیکی سازمان یکسان است!!
لازم به تاکید است که "علائم مسئله" در سازمان نقطه شروع برای شناسایی و تشخیص مسئله است نه خود مسئله!! آنچه که در نظام اداری به وفور مشاهده می شود، معادل دانستن معلول های مسئله با علت هاست!
شرایط بحرانی وقتی نمود پیدا می کند که بر اساس این معلول ها "اقدام به تصمیم گیری" می شود. بدین ترتیب عناصری از سازمان که بعضا حتی نقطه قوت سیستم محسوب می شوند، به علت تاثیرپذیری از مسئله، مورد تصمیم گیری مدیرانی قرار می گیرند که به جای تمرکز بر افق، نوک انگشت را نظاره گرند!! بدین ترتیب برای مسائلی که اساسا مسئله نیست، راه حل هایی انتخاب می شود که اساسا "راه گریز موقت از معلول" است، نه "راه حل علت" مسئله!
قابل تامل است که این رویکرد در تشخیص مسئله، رویکرد برازنده ای را نیز در انتخاب راه حل ها به دنبال دارد، به نحوی که تصمیمات حاصله به شدت در دام "اولین و بدیهی ترین راه حل" گرفتار می شوند! در این فرآیند معیوب (انتخاب راه گریز) نیز بعضا گزینه کارکنان حفاظت فیزیکی سازمان و مدیران عالی سازمان یکسان است! بدین ترتیب تنها هنری که مدیران عالی به زعم خود در فرآیند تصمیم گیری بدان می بالند، "شجاعت" در اجرای تصمیم است؛ در حالی که عموم، شجاعت مدیر را به ".. ..ا..ت" تعبیر می کنند!
✅دلایل خطا در تشخیص مسئله:
-تمرکز بر معلول نهایی به جای بررسی و تحلیل سلسه مراتبی علل و نائل شدن به علت اصلی معلول
-آمیخته شدن اهداف سیاسی، سازمانی، و شخصی در نظام اداری
-نگرش ماشینی، تک بعدی و محدود به مسائل
✅راه حل ها:
-بهره گیری از منطق فازی در تصمیم گیری
-تفکر چند بُعدی و استراتژیک در خصوص مسائل
-پرهیز از نزدیک بینی مدیریتی
-توسعه گروه های تصمیم سازی و تصمیم گیری
-خودگشودگی مدیریتی
✅خلاصه کلام اینکه: فرآیند تصمیم گیری شامل (١.تشخیص مسئله، ٢.بررسی شرایط محیطی و داخلی، ٣.تحلیل روندها، ٤.شناسایی راه حل ها، ٥.بررسی چندشاخصه آثار راه حل ها، ٦.ارزیابی و انتخاب راه حل، ٧.پیش اجرای راه حل، ٨.اجرای راه حل، ٩.ارزیابی مستمر راه حل و مسئله، ١٠.بازخوردگیری و بهبود تصمیم) یک فرآیند پیچیده و تخصصى است، و با تصمیم به "نوشیدن چای یا نسکافه" متفاوت است! ضمن اینکه تصمیمات با توجه به انتخاب رویکرد منفعل، فعال (واکنشی)، و فوق فعال (کنشی) در قبال محیط می توانند متفاوت باشند.
"تشخیص و شناسایی مسئله"، به عنوان اولین و مهم ترین مرحله در فرآیند تصمیم گیری عنوان می شود، به نحوی که برخی دانشمندان مدیریت، "تشخیص صحیح مسئله" را طی کردن ٥٠ درصد راه فرآیند تصمیم گیری عنوان کرده اند. این امر با اینکه در نگاه اول ساده و بدیهی می نماید، ولی ضعف اساسی اکثر مدیران دولتی به شمار می رود. خطا در تشخیص مسئله زمانی اتفاق می افتد که ریشه مشکل در جای نادرستی شناسایی شده و مدیر به مبارزه با دشمن اشتباهی میرود. در برخی سازمانها، شرایط به قدری وخیم است که بعضا تشخیص مدیران عالی سازمان از "مسئله" با تشخیص کارکنان بخش خدمات یا حفاظت فیزیکی سازمان یکسان است!!
لازم به تاکید است که "علائم مسئله" در سازمان نقطه شروع برای شناسایی و تشخیص مسئله است نه خود مسئله!! آنچه که در نظام اداری به وفور مشاهده می شود، معادل دانستن معلول های مسئله با علت هاست!
شرایط بحرانی وقتی نمود پیدا می کند که بر اساس این معلول ها "اقدام به تصمیم گیری" می شود. بدین ترتیب عناصری از سازمان که بعضا حتی نقطه قوت سیستم محسوب می شوند، به علت تاثیرپذیری از مسئله، مورد تصمیم گیری مدیرانی قرار می گیرند که به جای تمرکز بر افق، نوک انگشت را نظاره گرند!! بدین ترتیب برای مسائلی که اساسا مسئله نیست، راه حل هایی انتخاب می شود که اساسا "راه گریز موقت از معلول" است، نه "راه حل علت" مسئله!
قابل تامل است که این رویکرد در تشخیص مسئله، رویکرد برازنده ای را نیز در انتخاب راه حل ها به دنبال دارد، به نحوی که تصمیمات حاصله به شدت در دام "اولین و بدیهی ترین راه حل" گرفتار می شوند! در این فرآیند معیوب (انتخاب راه گریز) نیز بعضا گزینه کارکنان حفاظت فیزیکی سازمان و مدیران عالی سازمان یکسان است! بدین ترتیب تنها هنری که مدیران عالی به زعم خود در فرآیند تصمیم گیری بدان می بالند، "شجاعت" در اجرای تصمیم است؛ در حالی که عموم، شجاعت مدیر را به ".. ..ا..ت" تعبیر می کنند!
✅دلایل خطا در تشخیص مسئله:
-تمرکز بر معلول نهایی به جای بررسی و تحلیل سلسه مراتبی علل و نائل شدن به علت اصلی معلول
-آمیخته شدن اهداف سیاسی، سازمانی، و شخصی در نظام اداری
-نگرش ماشینی، تک بعدی و محدود به مسائل
✅راه حل ها:
-بهره گیری از منطق فازی در تصمیم گیری
-تفکر چند بُعدی و استراتژیک در خصوص مسائل
-پرهیز از نزدیک بینی مدیریتی
-توسعه گروه های تصمیم سازی و تصمیم گیری
-خودگشودگی مدیریتی
✅خلاصه کلام اینکه: فرآیند تصمیم گیری شامل (١.تشخیص مسئله، ٢.بررسی شرایط محیطی و داخلی، ٣.تحلیل روندها، ٤.شناسایی راه حل ها، ٥.بررسی چندشاخصه آثار راه حل ها، ٦.ارزیابی و انتخاب راه حل، ٧.پیش اجرای راه حل، ٨.اجرای راه حل، ٩.ارزیابی مستمر راه حل و مسئله، ١٠.بازخوردگیری و بهبود تصمیم) یک فرآیند پیچیده و تخصصى است، و با تصمیم به "نوشیدن چای یا نسکافه" متفاوت است! ضمن اینکه تصمیمات با توجه به انتخاب رویکرد منفعل، فعال (واکنشی)، و فوق فعال (کنشی) در قبال محیط می توانند متفاوت باشند.
✳️ رهبری در دنیای مدرن
✅ رهبران ، انگیزه ، رویا
رهبران ، مسئولیت انگیزه دادن به خود را ، بر عهده میگیرند . آنها این کار را ، به سه روش انجام میدهند . یکی از این روشها ، از طریق چشماندازشان است .
اغلب رهبران واقعی ، به خصوص رهبران تحولسازی که ، توانایی خلق آینده را دارند ، رویا پردازند . آنها رویای آینده و احتمالاتی را ، در سر دارند که هیچکس ، قبلا به آنها ، فکر نکرده است . گاهی یک رهبر واقعی میتواند ، آینده را با شفافیت کامل ببیند ، در حالی که اطرافیانش ، هیچ تصویری از آن ندارند . پس ، رهبران پیش میروند و با برنامهریزی ، مدیریت و سازماندهی ، رویاهایشان را ، به حقیقت تبدیل میکنند .
فرض کنید هیچ محدودیتی ندارید ، هیچ محدودیتی از نظر پول ، تحصیلات ، تجربه ، روابط یا هر چیز دیگری ، ندارید . اکنون زندگی ایدهآل خود را ، در پنج سال آینده تجسم کنید .
آن زمان ، مشغول چه کاری هستید ؟ زندگیتان ، چگونه است ؟
✅ وقتی جزئیات رویایتان را مشخص کردید ، گام بعدی ، به واقعیت تبدیل کردن آن است . به کارهایی فکر کنید که ، باید امروز شروع کنید ، تا به رویای پنج سالهتان ، دست یابید .
به قول پیتر دراکر :
ما درباره کارهایی که ، در طول یک سال میتوانیم انجام دهیم ، مبالغه میکنیم ، اما کارهایی که انجامشان ، در پنج سال ممکن است را ، دست کم میگیریم .
بازنشراز:جعبه ابزار مدیریت نوین
✅ رهبران ، انگیزه ، رویا
رهبران ، مسئولیت انگیزه دادن به خود را ، بر عهده میگیرند . آنها این کار را ، به سه روش انجام میدهند . یکی از این روشها ، از طریق چشماندازشان است .
اغلب رهبران واقعی ، به خصوص رهبران تحولسازی که ، توانایی خلق آینده را دارند ، رویا پردازند . آنها رویای آینده و احتمالاتی را ، در سر دارند که هیچکس ، قبلا به آنها ، فکر نکرده است . گاهی یک رهبر واقعی میتواند ، آینده را با شفافیت کامل ببیند ، در حالی که اطرافیانش ، هیچ تصویری از آن ندارند . پس ، رهبران پیش میروند و با برنامهریزی ، مدیریت و سازماندهی ، رویاهایشان را ، به حقیقت تبدیل میکنند .
فرض کنید هیچ محدودیتی ندارید ، هیچ محدودیتی از نظر پول ، تحصیلات ، تجربه ، روابط یا هر چیز دیگری ، ندارید . اکنون زندگی ایدهآل خود را ، در پنج سال آینده تجسم کنید .
آن زمان ، مشغول چه کاری هستید ؟ زندگیتان ، چگونه است ؟
✅ وقتی جزئیات رویایتان را مشخص کردید ، گام بعدی ، به واقعیت تبدیل کردن آن است . به کارهایی فکر کنید که ، باید امروز شروع کنید ، تا به رویای پنج سالهتان ، دست یابید .
به قول پیتر دراکر :
ما درباره کارهایی که ، در طول یک سال میتوانیم انجام دهیم ، مبالغه میکنیم ، اما کارهایی که انجامشان ، در پنج سال ممکن است را ، دست کم میگیریم .
بازنشراز:جعبه ابزار مدیریت نوین
✳️ابعاد توانمند سازی کارکنان
نتایج پژوهش باون ولاولر(1992) نشان داد توانمندی هنگامی بوجود می آید که قدرت، اطلاعات و دانش ، پاداش ها، در سازمان توزیع شود و اگر یکی از این چهار عنصر صفر باشد، توانمندی نیز صفر خواهد بود.
همچنین وارن بنیس در پژوهش خود برای تعیین خصوصیات رهبران عالی مصاحبه کرد، نتایج این پژوهش نشان داد که با نفوذ ترین رهبران عالی از یک ویژگی بارز برخوردارند و آن این است که در دیگران احساس توانمندی ایجاد می کنند.
پنج بعد کلیدی توانمند سازی کارکنان
1⃣خوداثر بخشی »»»»»»»»»»»»» احساس شایستگی شخصی
2⃣خود اختیاری »»»»»»»»»»»»» احساس انتخاب شخصی
3⃣پذیرفتن شخصی نتیجه »»»»»»»» احساس توان تأثیرگذاری
4⃣معنی دار بودن »»»»»»»»»»»»» احساس ارزشمندی کار
5⃣اعتماد »»»»»»»»»»»»»»»»»» احساس اطمینان و امنیت
نتایج پژوهش باون ولاولر(1992) نشان داد توانمندی هنگامی بوجود می آید که قدرت، اطلاعات و دانش ، پاداش ها، در سازمان توزیع شود و اگر یکی از این چهار عنصر صفر باشد، توانمندی نیز صفر خواهد بود.
همچنین وارن بنیس در پژوهش خود برای تعیین خصوصیات رهبران عالی مصاحبه کرد، نتایج این پژوهش نشان داد که با نفوذ ترین رهبران عالی از یک ویژگی بارز برخوردارند و آن این است که در دیگران احساس توانمندی ایجاد می کنند.
پنج بعد کلیدی توانمند سازی کارکنان
1⃣خوداثر بخشی »»»»»»»»»»»»» احساس شایستگی شخصی
2⃣خود اختیاری »»»»»»»»»»»»» احساس انتخاب شخصی
3⃣پذیرفتن شخصی نتیجه »»»»»»»» احساس توان تأثیرگذاری
4⃣معنی دار بودن »»»»»»»»»»»»» احساس ارزشمندی کار
5⃣اعتماد »»»»»»»»»»»»»»»»»» احساس اطمینان و امنیت
✳️آیا شما به اندازه کافی دیوانه هستید؟
چندی پیش جمله ای خواندم که مرا به فکر فرو برد. شما را نیز به تامل در مورد آن دعوت می کنم:
به یک نفر گفتند: شما دیوانه اید!
گفت: نه! ما فقط تعدادمان کم است. اگر زیاد بودیم ، شما دیوانه بودید!
در طول تاریخ همیشه کسانی بوده اند که حرف های غیرمتعارف زده اند و عموما طرد و تمسخر شده اند و یا دیوانه خوانده شده اند. مثلا اگر کسی به شما بگوید که می خواهم لباس عروس را اینترنتی بفروشم برخی از ما حتما او را دیوانه خواهیم خواند. اما متاسفانه باید بگویم که آن بخشی که خندیدند دیوانه هستند! این کسب وکار راه افتاده و موفق و در حال گسترش نیز هست.
اگر کسی پیش شما بیاید و بگوید که می خواهد برای سگ ها عینک محافظ درست کند چه می گویید؟
به نظر بی معنی می رسد! اگر مستقیم به آن ها نگوییم دیوانه در دلمان به او می گوییم که او دیوانه است. اما اگر کسی به ساخت آن پرداخته و آن را تبدیل به کسب و کار چند میلیون دلاری کند، نتیجه می گیریم این کار چندان هم بی معنی نیست. آنها (همان دیوانه ها) که کار را با ساخت عینک ایمنی شروع کردند در ادامه کار خود را توسعه داده و لوازم جانبی دیگری برای حیوانات را تولید کردند که شامل کوله پشتی، جلیقه شنا، تی شرت، کلاه و اسباب بازی می شود.
✅چالش راهبردی
حالا بیایید به ۳ ایده فکر کنید و سعی کنید که خیلی زود مرا دیوانه نخوانید:
ما به آموزش و تعلیم و تربیت نیاز داریم اما به مدرسه نیازی نداریم. می شود راه هایی را پیدا کرد که بدون مدرسه، تعلیم و تربیت رخ دهد.
چند سال آینده هم موبایل و هم کامپیوترها حذف می شود و شما چنین چیزی نخواهید دید. هر دوی این ها در بدن ما گنجانده خواهند شد و از طریق رایانش ابری (هم ذخیره سازی و هم پردازش غیرمتمرکز) کارشان را انجام می دهند.
به جای آنکه به فکر توسعه صنعتی و گسترش تولید و ساخت در ایران باشیم، چرا به این فکر نکنیم که ایران توسعه خدماتی پیدا کند و متمرکز شود بر هفت خدمت کلیدی: خدمات مالی، ارتباطی، اطلاعاتی، حمل و نقل، آموزشی، تفریحی-توریستی و سلامت. روندهای جهانی نشان می دهد در حالی که ما داریم همچنان بر صنعتی شدن تاکید می کنیم درآمدهای میلیارد دلاری در حوزه های خدماتی رو به افزایش است.
چندی پیش جمله ای خواندم که مرا به فکر فرو برد. شما را نیز به تامل در مورد آن دعوت می کنم:
به یک نفر گفتند: شما دیوانه اید!
گفت: نه! ما فقط تعدادمان کم است. اگر زیاد بودیم ، شما دیوانه بودید!
در طول تاریخ همیشه کسانی بوده اند که حرف های غیرمتعارف زده اند و عموما طرد و تمسخر شده اند و یا دیوانه خوانده شده اند. مثلا اگر کسی به شما بگوید که می خواهم لباس عروس را اینترنتی بفروشم برخی از ما حتما او را دیوانه خواهیم خواند. اما متاسفانه باید بگویم که آن بخشی که خندیدند دیوانه هستند! این کسب وکار راه افتاده و موفق و در حال گسترش نیز هست.
اگر کسی پیش شما بیاید و بگوید که می خواهد برای سگ ها عینک محافظ درست کند چه می گویید؟
به نظر بی معنی می رسد! اگر مستقیم به آن ها نگوییم دیوانه در دلمان به او می گوییم که او دیوانه است. اما اگر کسی به ساخت آن پرداخته و آن را تبدیل به کسب و کار چند میلیون دلاری کند، نتیجه می گیریم این کار چندان هم بی معنی نیست. آنها (همان دیوانه ها) که کار را با ساخت عینک ایمنی شروع کردند در ادامه کار خود را توسعه داده و لوازم جانبی دیگری برای حیوانات را تولید کردند که شامل کوله پشتی، جلیقه شنا، تی شرت، کلاه و اسباب بازی می شود.
✅چالش راهبردی
حالا بیایید به ۳ ایده فکر کنید و سعی کنید که خیلی زود مرا دیوانه نخوانید:
ما به آموزش و تعلیم و تربیت نیاز داریم اما به مدرسه نیازی نداریم. می شود راه هایی را پیدا کرد که بدون مدرسه، تعلیم و تربیت رخ دهد.
چند سال آینده هم موبایل و هم کامپیوترها حذف می شود و شما چنین چیزی نخواهید دید. هر دوی این ها در بدن ما گنجانده خواهند شد و از طریق رایانش ابری (هم ذخیره سازی و هم پردازش غیرمتمرکز) کارشان را انجام می دهند.
به جای آنکه به فکر توسعه صنعتی و گسترش تولید و ساخت در ایران باشیم، چرا به این فکر نکنیم که ایران توسعه خدماتی پیدا کند و متمرکز شود بر هفت خدمت کلیدی: خدمات مالی، ارتباطی، اطلاعاتی، حمل و نقل، آموزشی، تفریحی-توریستی و سلامت. روندهای جهانی نشان می دهد در حالی که ما داریم همچنان بر صنعتی شدن تاکید می کنیم درآمدهای میلیارد دلاری در حوزه های خدماتی رو به افزایش است.
✳️چرا بدبختی، بزرگ تر از خوشبختی به نظر می رسد؟
به حال امروز خودتان از یک تا ده چه نمره ای می دهید؟ حالا فکر کنید چه چیزهایی مي تواند نمره ی حال شما را تبدیل به ده کند؟ و اما سوال بعدی: چه چیزهایی باعث می شود امروزتان افتضاح گردد؟ به احتمال زیاد لیست دوم شما از لیست اول طولانیتر خواهد بود! این موضوع به ما نشان می دهد چیزهای بد نهتنها بیشتر از چیزهای خوب اند، بلکه بسیار با اهمیت تر هم هستند. در واقع، اثبات شده که از نظر عاطفی، از دست دادن یک چیز، دو برابر سنگینتر از به دست آوردن همان چیز است. دانشمندان اجتماعی به این پدیده "نفرت از زیان" می گویند.
به همین سبب، اگر می خواهی کسی را در مورد موضوعی متقاعد کنی، بر مزایای آن تمرکز نکن، بلکه سعی کن به او نشان بدهی چگونه می تواند از مضرات آن رها شود. در یک کمپین بازاریابی، برای تبلیغ آزمایش داوطلبانه سرطان سینه، دو بروشور جداگانه به زنان داده می شد. بروشور الف می گفت "تحقیقات نشان داده اند زنانی که تن به آزمایش سینه می دهند با احتمال فراوان تری می توانند تومور را در مراحل اولیه که قابل درمان تر است، شناسایی کنند". بروشور ب مي گفت "تحقیقات نشان داده اند زنانی که از آزمایش های سینه پرهیز مي کنند، با احتمال کمتری تومور را در مراحل اولیه که قابل درمان است، شناسایی می کنند". بررسی ها نشان دادند بروشوری که بر انعکاس مضرات آزمایش ندادن بهموقع طراحی شده بود، بیشتر زنان را به انجام آزمایش ترغیب می کرد.
وحشت از دست دادن یک چیز، عامل انگیزشی موثرتری نسبت به امکان به دست آوردن همان چیز با ارزش مشابه است. فرض کنید شغل شما عایق بندی خانه است. موثرترین شیوه ی ترغیب مشتری ها برای خریدن محصولاتتان این است که به جای آنکه بگویی عایق بندی، چه قدر در صرف جویی مالی به آنها کمک می کند، بگویی در نبود عایق بندی، چه پولی را از دست می دهند؛ هر چند به لحاظ مفهومی این دو دقیقاً مشابه اند.
این همان چیزی است که نمی توانیم با آن مبارزه کنیم: بدبختی ها از خوشبختی ها هم متعددتر و هم قدرتمندترند. ما نسبت به موارد منفی بیشتر حساس ایم تا موارد مثبت. ما برخورد بد را بیش از برخورد خوب به خاطر می سپاریم، البته غیر از مواقعی که برخورد خوب، از جانب خودمان باشد.
به حال امروز خودتان از یک تا ده چه نمره ای می دهید؟ حالا فکر کنید چه چیزهایی مي تواند نمره ی حال شما را تبدیل به ده کند؟ و اما سوال بعدی: چه چیزهایی باعث می شود امروزتان افتضاح گردد؟ به احتمال زیاد لیست دوم شما از لیست اول طولانیتر خواهد بود! این موضوع به ما نشان می دهد چیزهای بد نهتنها بیشتر از چیزهای خوب اند، بلکه بسیار با اهمیت تر هم هستند. در واقع، اثبات شده که از نظر عاطفی، از دست دادن یک چیز، دو برابر سنگینتر از به دست آوردن همان چیز است. دانشمندان اجتماعی به این پدیده "نفرت از زیان" می گویند.
به همین سبب، اگر می خواهی کسی را در مورد موضوعی متقاعد کنی، بر مزایای آن تمرکز نکن، بلکه سعی کن به او نشان بدهی چگونه می تواند از مضرات آن رها شود. در یک کمپین بازاریابی، برای تبلیغ آزمایش داوطلبانه سرطان سینه، دو بروشور جداگانه به زنان داده می شد. بروشور الف می گفت "تحقیقات نشان داده اند زنانی که تن به آزمایش سینه می دهند با احتمال فراوان تری می توانند تومور را در مراحل اولیه که قابل درمان تر است، شناسایی کنند". بروشور ب مي گفت "تحقیقات نشان داده اند زنانی که از آزمایش های سینه پرهیز مي کنند، با احتمال کمتری تومور را در مراحل اولیه که قابل درمان است، شناسایی می کنند". بررسی ها نشان دادند بروشوری که بر انعکاس مضرات آزمایش ندادن بهموقع طراحی شده بود، بیشتر زنان را به انجام آزمایش ترغیب می کرد.
وحشت از دست دادن یک چیز، عامل انگیزشی موثرتری نسبت به امکان به دست آوردن همان چیز با ارزش مشابه است. فرض کنید شغل شما عایق بندی خانه است. موثرترین شیوه ی ترغیب مشتری ها برای خریدن محصولاتتان این است که به جای آنکه بگویی عایق بندی، چه قدر در صرف جویی مالی به آنها کمک می کند، بگویی در نبود عایق بندی، چه پولی را از دست می دهند؛ هر چند به لحاظ مفهومی این دو دقیقاً مشابه اند.
این همان چیزی است که نمی توانیم با آن مبارزه کنیم: بدبختی ها از خوشبختی ها هم متعددتر و هم قدرتمندترند. ما نسبت به موارد منفی بیشتر حساس ایم تا موارد مثبت. ما برخورد بد را بیش از برخورد خوب به خاطر می سپاریم، البته غیر از مواقعی که برخورد خوب، از جانب خودمان باشد.
✳️ چابکی/چالاکی سازمانی چیست؟
در خصوص چابکی تاکنون تعاریف زیادی ارائه شده است، بر همین اساس می توان تعاریف و اهداف زیر را برای چابکی سازمانی ارائه نمود:
🔹توانایی های تولیدکننده برای واکنش سریع به تغییرات ناگهانی و غیرقابل پیشبینی.
🔹پاسخ پیش کنشی به تغییرات.
🔹سودآوری از محیط.
🔹 قابلیت سازگاری و شکل دهی مجدد سریع.
🔹 بهره گیری از تغییرات به عنوان فرصت های ذاتی نهفته در محیط های آشفته.
🔹 ایجاد سازمان مجازی و استفاده از دانش بازار.
🔹 توانایی پاسخگویی موثر به مشتری.
🔹 توانایی بقا و پیشرفت در محیطی با تغییرات مداوم و غیر قابل پیش بینی.
در خصوص چابکی تاکنون تعاریف زیادی ارائه شده است، بر همین اساس می توان تعاریف و اهداف زیر را برای چابکی سازمانی ارائه نمود:
🔹توانایی های تولیدکننده برای واکنش سریع به تغییرات ناگهانی و غیرقابل پیشبینی.
🔹پاسخ پیش کنشی به تغییرات.
🔹سودآوری از محیط.
🔹 قابلیت سازگاری و شکل دهی مجدد سریع.
🔹 بهره گیری از تغییرات به عنوان فرصت های ذاتی نهفته در محیط های آشفته.
🔹 ایجاد سازمان مجازی و استفاده از دانش بازار.
🔹 توانایی پاسخگویی موثر به مشتری.
🔹 توانایی بقا و پیشرفت در محیطی با تغییرات مداوم و غیر قابل پیش بینی.
✳️10شایستگی کلیدی مورد نیاز رهبری
از دیدگاه نشریه Harvard Business Review
نشریه اچبیآر (هاروارد بیزنس ریویو) در سال 2016، صلاحیتهای مورد نیاز رهبری را با بررسی نظرات 195 مدیر برجسته، در 15 کشور دنیا، که در 30 شرکت جهانی مشغول فعالیت بودهاند، به ترتیب زیر معرفی کرده است:
1⃣ داشتن استانداردهای اخلاقی بالا
2⃣ تبیین آرمانها و اهداف با رهنمودها و جهتدهیهای نرم
3⃣ تبیین شفاف انتظارات
4⃣ انعطاف در تغییر دیدگاهها
5⃣ متعهد به آموزش مستمر
6⃣ ارتباطات مداوم و باز
7⃣ پذیرا بودن ایدهها و رویکردهای جدید
8⃣ ایجاد احساس برد و باخت مشترک (و نه انفرادی)
9⃣ رهبر پروری
🔟 ایجاد فضای امن سعی و خطا
از دیدگاه نشریه Harvard Business Review
نشریه اچبیآر (هاروارد بیزنس ریویو) در سال 2016، صلاحیتهای مورد نیاز رهبری را با بررسی نظرات 195 مدیر برجسته، در 15 کشور دنیا، که در 30 شرکت جهانی مشغول فعالیت بودهاند، به ترتیب زیر معرفی کرده است:
1⃣ داشتن استانداردهای اخلاقی بالا
2⃣ تبیین آرمانها و اهداف با رهنمودها و جهتدهیهای نرم
3⃣ تبیین شفاف انتظارات
4⃣ انعطاف در تغییر دیدگاهها
5⃣ متعهد به آموزش مستمر
6⃣ ارتباطات مداوم و باز
7⃣ پذیرا بودن ایدهها و رویکردهای جدید
8⃣ ایجاد احساس برد و باخت مشترک (و نه انفرادی)
9⃣ رهبر پروری
🔟 ایجاد فضای امن سعی و خطا
✳️"ایده ها را نکشید، آن ها را به بازار ببرید."
چرا شرکت معروف کداک انقدر دیر به بازار دوربین های دیجیتال وارد شد؟ در حالیکه خود اولین سازنده دوربین دیجیتال در یکی از مراکز تحقیقاتیش بود. اولین کامپیوتر شخصی با فضای گرافیکی توسط شرکت زیراکس در سال 1973 توسعه داده شد اما چرا شرکت اپل در سال 1976 گوی سبقت را ربود؟
حتما این جمله را زیاد شنیده ایم که ما نیاز به ایده های بیشتر و جدیدتر داریم اما شاید جالب باشد که بیشتر اوقات کمبود ایده جدید وجود ندارد بلکه کمبود توجه و جدی گرفتن ایده های خوب موجود، وجود دارد. سختی نوآوری در خلق ایده جدید نیست، بلکه در شناسایی ایده های موجود است. باید فکری برای فرهنگ کشتن زودهنگام ایده های جدید کرد!
یک شرکت نرافزاری بیش از 10 سال است که راهکاری برای حل این مشکل یافته است. سازوکاری درست کرده است به نام «ایده بازار» (Idea Market). این بازار چگونه کار می کند؟ هریک از کارکنان می توانند ایده های خود را آزادانه در آنجا در قالب یک سهام ثبت کنند و تعبیری بعنوان صندوق سرمایه گذاری مشترک دارند. هر یک از پرسنل 10000 دلار اعتبار مجازی دارند که می توانند آزادانه روی هر ایده ای که به نظرشان مناسب است سرمایه گذاری کنند. علاوه بر سرمایه گذاری هر یک از پرسنل می توانند درخواست همکاری در توسعه یک ایده بدهند و بخشی از زمان کاری خود را در آن پروژه (ایده) کار کنند. اگر رشد یک ایده از حد مشخصی بیشتر باشد همه افرادی که از آن حمایت کرده اند سهمی از سود آن خواهند داشت. در طول چند سال این برنامه منجر به تحصولات کوچک و بزرگ مانند ارائه محصولات جدید در صنایع جدید این شرکت شده است. تنها در سال اول، این برنامه نقش 50 درصدی در رشد این شرکت داشته است. شاید یکی از مهمترین کارکردهای این برنامه ایجاد فرهنگ شناسایی دموکراتیک ایده ها در مقابل شناسایی سلسله مراتبی ایده ها بوده است.
✅تجویز راهبردی:
حال من و شما چه می توانیم با این راه حل کنیم؟ دقت کنیم که همواره ایده ها در مورد ایجاد یک محصول جدید یا یک سازمان جدید نیست. بلکه در مورد امور اجتماعی و سیاسی نیز می تواند باشد مثلا راه اندازی بانک فقرا یا دیوار مهربانی یا کنسرت های مذهبی یا تورهای ارزان قیمت یا تغییر نحوه تدریس به کودکان. هر تغییری از یک ایده شروع می شود و ما اگر می خواهیم انسان های تحول آفرین و اثرگذاری باشیم باید بلد باشیم که با ایده هایمان چه کنیم؟
»» درس اول: اگر مسخره شدیم نترسیم. ایده های بسیاری از کارآفرینان موفق در ابتدا با ناباوری و تمسخر روبرو بوده است. کافیست زندگی بیل گیتس، استیو جابز و ... را بخوانید. یادمان باشد ایده یعنی یک چیز جدید آزمایش نشده و عموم انسان ها در برابر چنین پدیده ای راحت ترین کار را انتخاب می کنند: ناباوری (نادیده گرفتن و انکار).
»» درس دوم: ایده ها را به بازار ببریم. ایده ها مانند لبنیات هستند باید عرضه شوند. با آدم های مختلف مطرح کنیم. در جمع های مختلف به اشتراک بگذاریم و همچنین با نهادهای سرمایه گذاری مختلف مطرح کنیم.
»» درس سوم: اگر در بازار اول خریداری برای ایده خود پیدا نکردیم هم باید کمی به نحوه بسته بندی و محتوای ایده خود نگاه کنیم و هم باید به این فکر کنیم که شاید خریداران ما در بازاری دیگر منتظر ما هستند. ایده ای که از نظر یک سرمایه گذار موفق و باهوش خیلی مسخره و غیراقتصادی است از نظر سرمایه گذار دیگری که وی نیز باهوش و موفق است، جذاب و قابل سرمایه گذاری است. پس اگر در بازاری شکست خوردید یا بازارتان را عوض کنید یا دستی مجدد به سر و گوش ایده تان بکشید یا بسته بندی تان (نحوه ارایه محصول) را عوض کنید.
برای کشتن یک ایده همیشه فرصت هست. پیش از آن به عنوان تفریح هم که شده با هم به بازار بروید.
چرا شرکت معروف کداک انقدر دیر به بازار دوربین های دیجیتال وارد شد؟ در حالیکه خود اولین سازنده دوربین دیجیتال در یکی از مراکز تحقیقاتیش بود. اولین کامپیوتر شخصی با فضای گرافیکی توسط شرکت زیراکس در سال 1973 توسعه داده شد اما چرا شرکت اپل در سال 1976 گوی سبقت را ربود؟
حتما این جمله را زیاد شنیده ایم که ما نیاز به ایده های بیشتر و جدیدتر داریم اما شاید جالب باشد که بیشتر اوقات کمبود ایده جدید وجود ندارد بلکه کمبود توجه و جدی گرفتن ایده های خوب موجود، وجود دارد. سختی نوآوری در خلق ایده جدید نیست، بلکه در شناسایی ایده های موجود است. باید فکری برای فرهنگ کشتن زودهنگام ایده های جدید کرد!
یک شرکت نرافزاری بیش از 10 سال است که راهکاری برای حل این مشکل یافته است. سازوکاری درست کرده است به نام «ایده بازار» (Idea Market). این بازار چگونه کار می کند؟ هریک از کارکنان می توانند ایده های خود را آزادانه در آنجا در قالب یک سهام ثبت کنند و تعبیری بعنوان صندوق سرمایه گذاری مشترک دارند. هر یک از پرسنل 10000 دلار اعتبار مجازی دارند که می توانند آزادانه روی هر ایده ای که به نظرشان مناسب است سرمایه گذاری کنند. علاوه بر سرمایه گذاری هر یک از پرسنل می توانند درخواست همکاری در توسعه یک ایده بدهند و بخشی از زمان کاری خود را در آن پروژه (ایده) کار کنند. اگر رشد یک ایده از حد مشخصی بیشتر باشد همه افرادی که از آن حمایت کرده اند سهمی از سود آن خواهند داشت. در طول چند سال این برنامه منجر به تحصولات کوچک و بزرگ مانند ارائه محصولات جدید در صنایع جدید این شرکت شده است. تنها در سال اول، این برنامه نقش 50 درصدی در رشد این شرکت داشته است. شاید یکی از مهمترین کارکردهای این برنامه ایجاد فرهنگ شناسایی دموکراتیک ایده ها در مقابل شناسایی سلسله مراتبی ایده ها بوده است.
✅تجویز راهبردی:
حال من و شما چه می توانیم با این راه حل کنیم؟ دقت کنیم که همواره ایده ها در مورد ایجاد یک محصول جدید یا یک سازمان جدید نیست. بلکه در مورد امور اجتماعی و سیاسی نیز می تواند باشد مثلا راه اندازی بانک فقرا یا دیوار مهربانی یا کنسرت های مذهبی یا تورهای ارزان قیمت یا تغییر نحوه تدریس به کودکان. هر تغییری از یک ایده شروع می شود و ما اگر می خواهیم انسان های تحول آفرین و اثرگذاری باشیم باید بلد باشیم که با ایده هایمان چه کنیم؟
»» درس اول: اگر مسخره شدیم نترسیم. ایده های بسیاری از کارآفرینان موفق در ابتدا با ناباوری و تمسخر روبرو بوده است. کافیست زندگی بیل گیتس، استیو جابز و ... را بخوانید. یادمان باشد ایده یعنی یک چیز جدید آزمایش نشده و عموم انسان ها در برابر چنین پدیده ای راحت ترین کار را انتخاب می کنند: ناباوری (نادیده گرفتن و انکار).
»» درس دوم: ایده ها را به بازار ببریم. ایده ها مانند لبنیات هستند باید عرضه شوند. با آدم های مختلف مطرح کنیم. در جمع های مختلف به اشتراک بگذاریم و همچنین با نهادهای سرمایه گذاری مختلف مطرح کنیم.
»» درس سوم: اگر در بازار اول خریداری برای ایده خود پیدا نکردیم هم باید کمی به نحوه بسته بندی و محتوای ایده خود نگاه کنیم و هم باید به این فکر کنیم که شاید خریداران ما در بازاری دیگر منتظر ما هستند. ایده ای که از نظر یک سرمایه گذار موفق و باهوش خیلی مسخره و غیراقتصادی است از نظر سرمایه گذار دیگری که وی نیز باهوش و موفق است، جذاب و قابل سرمایه گذاری است. پس اگر در بازاری شکست خوردید یا بازارتان را عوض کنید یا دستی مجدد به سر و گوش ایده تان بکشید یا بسته بندی تان (نحوه ارایه محصول) را عوض کنید.
برای کشتن یک ایده همیشه فرصت هست. پیش از آن به عنوان تفریح هم که شده با هم به بازار بروید.