❓ آیا معیشت مردم با تحریم‌ها گره خورده است؟

🔹ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم می‌گوید: « با جدیت کارِ اقتصاد مقاومتی را دنبال خواهیم کرد و سفره و بازار و نان مردم را به این مذاکرات [بر سر پرونده هسته‌ای برای رفع تحریم‌ها] گره نمی‌زنیم.»

🔹تاثیر تحریم‌ها بر میزان فروش و صادرات نفت به عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی دولت نشان می‌دهد که این محدودیت‌ها درآمدهای ارزی دولت را به شدت کاهش داده‌اند. علاوه بر این تحریم‌های بانکی مبادلات پولی و نقل و انتقال اندک درآمدهای باقی مانده از صادرات نفت و همچنین دیگر درآمدهای ایران را ناممکن یا دشوار کرده است.

🔹در نهایت اعمال محدودیت بر سر راه درآمدهای ایران منجر به تشدید ناترازی مالی دولت و تعمیق کسری بودجه شده است که نحوه تامین این کسری که معمولا از محل استقراض از بانک مرکزی یا استفاده از منابع صندوق توسعه ملی صورت می‌گیرد، رشد پایه پولی و افزایش شدید نقدینگی را به دنبال دارد که آثار تورمی شدیدی را به همراه دارد.

🔹بررسی سری زمانی نرخ‌های تورم نقطه به نقطه نشان می‌دهد که بالاگرفتن موج‌های تورمی با تشدید تحریم‌ها همبستگی داشته‌است.

🔹یکی از عوامل موثر بر نرخ تورم جهش قیمت ارز است که باز از اعمال تحریم‌ها ناشی می‌شود، شاخص تغییرات قیمتی ارز به طور مستقل بر انتظارات تورمی می‌دمد و از دیگر سو نرخ تورم کالاهای وارداتی را متاثر می‌کند.

🔹افزایش شاخص بهای کالاهای وارداتی در نهایت مواد اولیه مورد نیاز تولیدکنندگان داخلی را گران می‌‌کند که افزایش نرخ تورم تولیدکننده را به دنبال دارد.

🔹این چرخه تورمی با اعمال تحریم‌ها و اثر محدودکننده آن آغاز شده و در نهایت بر سفره و معیشت خانوارها پایان می‌گیرد.

🔹در عین حال کاهش ارزش تولید ناخالص داخلی عمدتا تحت تاثیر عملکرد بخش نفت و گاز نیز از اندازه اقتصاد ایران کاسته است.

🔹این همه به معنای آن است که تحریم‌ها و دیگر عوامل محدودکننده اقتصاد ایران که رابطه اقتصاد داخلی با اقتصاد بین‌المللی را مخدوش می‌کنند، خواسته یا ناخواسته بر «سفره، بازار و نان مردم» اثرگذار خواهند بود و از اساس این موارد با نتیجه مذاکرات موثر بر تحریم‌ها گره خورده است.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔹ادعای خامنه‌ای درباره ارتباط داعش با دموکرات‌های آمریکا

🔹علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران مدعی است: دموکرات‌ها اعتراف کرده‌اند آنها داعش را به وجود آورده‌‌اند.

🔹این نخستین بار نیست که رهبر جمهوری اسلامی و نزدیکان و هواداران او چنین ادعایی مطرح می‌کنند، اما هیچ سند، فکت یا نقل قول معتبری از هیچ مقام آمریکایی در دست نیست که در آن به صراحت گفته باشد داعش توسط آمریکا، یا دولت‌های دموکرات آمریکا تاسیس شده باشد.

🔹با این همه آقای خامنه‌ای و هواداران او بارها درباره اعترافات مقام‌های آمریکایی -و به طور مشخص هیلاری کلینتون- به تاسیس داعش و تلاش برای به رسمیت شناختن آن صحبت کرده‌اند.

🔹از جمله مدعی شده‌اند خانم کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته «به ۱۱۲ کشور سفر کرده بود تا از آنها بخواهد بعد از اعلام موجودیت این گروه [داعش]، آن را به رسمیت شناخته و یا دستکم با آن مخالفت نورزند!» این یک خاطره جعلی است و چیزی به این مضمون در کتاب خاطرات وزیر پیشین امور خارجه آمریکا وجود ندارد.

🔹برخی دیگر از هواداران رهبر جمهوری اسلامی هم به ویدئویی از یک سخنرانی قدیمی هیلاری کلینتون استناد می‌کنند، در حالی که زمان سخنرانی ۵ سال پیش از تاسیس داعش است و موضوع صحبت هیلاری کلینتون پاکستان و نقش سازمان اطلاعات این کشور پس از خروج آمریکا از افغانستان در ابتدای دهه ۱۹۹۰ میلادی است. او می‌گوید خلاء حضور آمریکا و رها کردن مجاهدان پس از جنگ با شوروی باعث شکل‌گیری جریان‌های تندرو اسلامی و شکل گرفتن هسته‌های اولیه القاعده شد. خانم کلینتون در سخنرانی خود برای توصیف القاعده از عبارت «آنهایی که امروز داریم با آنها می‌جنگیم» یاد می‌کند. بنابراین اگر کسی بخواهد به این سخنرانی کلینتون استناد کند باید این را هم بپذیرد که دولت آمریکا در زمان این سخنرانی در حال جنگ با القاعده بوده است.

🔹یکی دیگر از استنادات هواداران رهبر جمهوری اسلامی افشاگری‌های ویکی‌لیکس است، در حالی که تا آنجایی که ما می‌دانیم در اسناد ویکی‌لیکس سندی مبنی بر اعتراف تلویحی کلینتون در تاسیس داعش وجود ندارد.

🔹اظهارات دونالد ترامپ نیز یکی دیگر از اسناد ادعایی هوادارن آقای خامنه‌ای برای مبنی بر نقش دولت آمریکا در تاسیس داعش است. احتمالا اشاره آنها به گفته‌های ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ است که در آن گفته بود هیلاری کلینتون و اوباما داعش را به وجود آورده‌اند.

🔹این ادعا پیش‌تر توسط معتبرترین پایگاه‌های درستی‌سنجی رد شده و خود ترامپ نیز در توییتی اذعان کرده که آنچه گفته طعنه و کنایه بوده است.

❌ گفته‌ رهبر جمهوری اسلامی به شکل واضحی ادعایی بی‌پایه و اساس و مبتنی بر اخبار و اطلاعات جعلی است. به همین دلیل فکت‌نامه به این گفته علی خامنه‌ای که «دموکرات‌های آمریکا صریحا گفته‌اند داعش را ما به وجود آورده‌ایم»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ماجرای درخواست پناهندگی فرقه یهودی «قلب پاک» از ایران چیست؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده «یک گروه از یهودیان ملقب به “قلب پاک” از ایران درخواست پناهندگی کرده‌اند». این خبر روز ۲۳مهر در کانال تلگرامی مصاف، وابسته به علی‌اکبر رائفی‌پور و برخی سایت‌های خبری مانند مشرق منتشر شده.

🔹فرقه «قلب پاک» یکی از فرقه‌های تندروی یهودی است که علاوه بر رسم و رسوم سخت‌گیرانه مذهبی، سابقه فعالیت‌های غیرقانونی از جمله آدم‌ربایی و کودک‌آزاری و حبس و آزار و اذیت زنان و دختران را در کارنامه دارد. اعضای اصلی این فرقه تحت تعقیب FBI قرار دارند و کشورهای کانادا، اسرائیل، آمریکا و گواتمالا علیه این فرقه دست به اقدام قضایی و پلیسی زده‌اند.

🔹خبر درخواست پناهندگی این فرقه از ایران اولین بار ۳سال پیش، پس از حمله پلیس گواتمالا به یکی از محل‌های اقامت اعضای این فرقه در مکزیک منتشر شد. در هفته‌های اخیر بار دیگر اخباری درباره تقاضای پناهندگی این فرقه از ایران در رسانه‌های خارجی منتشر شده. با این اوصاف فکت‌نامه به این خبر نشان «درست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا زیرساخت‌های سایبری آمریکا را نیروهای مسلح آن اداره می‌کنند؟

🔹پس از حمله سایبری به سیستم هوشمند توزیع سوخت در ایران، علی‌اکبر رائفی‌پور در توییتی نوشت: «اتفاقاتی از این دست نشان می‌دهد زیرساخت‌های سایبری کشور هرچه سریعتر باید بومی شده و زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح قرار گیرد. همانطور که در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا اینگونه است.»

🔹شبکه هوشمند سوخت، آن‌قدر برای مسئولان جمهوری اسلامی مهم و راهبردی حساب می‌شود که از ابتدا آن را نه‌تنها از اینترنت جدا کرده‌اند، بلکه حتی این شبکه سوخت، روی شبکه ملی اطلاعات (مشهور به اینترنت ملی) هم قرار ندارد و زیرساخت مستقل خود را دارد.

🔹قرارگاه سایبری سازمان پدافند غیرعامل ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، از سال ۱۳۹۳ وظایفش مشخص شده از جمله «پدافند سایبری از زیرساخت‌های اساسی کشور متناسب با سطح اهمیت آنها، دفاع هوشمندانه چند لایه و اثربخش از سرمایه‌های سایبری کشور و صیانت، پدافند، پایدارسازی و استحکام زیست بوم سایبری و سرمایه های ملی سایبری کشور». بنابراین در این حمله به یکی از استراتژیک‌ترین زیرساخت‌های جمهوری اسلامی، بخشی از قصور و مشکل به ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی برمی‌گردد.

🔹تقریبا در هر کشوری که اینترنت آزاد است، چنین چیزی نیست و نیروهای مسلح، وظیفه کنترل سرورهای حیاتی یا زیرساخت تامین اینترنت و خدمات بر بستر شبکه را برعهده ندارند و در نهایت همان‌طور که در وظایف ستاد فرماندهی سایبری ایالات متحده آمده‌است، تنها مسئول سرورها و شبکه وزارت دفاع آن کشور هستند.

🔹در ایران نیز مانند ایالات متحده که آژانس امنیت سایبری و زیرساخت دارد، سال‌هاست که قرارگاه سایبری سازمان پدافند غیرعامل، زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، با وظایف مشابه وجود دارد و مسئولیت تامین امنیت فضای سایبری در عمیق‌ترین لایه‌های فضای مجازی را برعهده دارد. اما در آمریکا، در لایه‌های بالاتر اینترنت مانند خدمات زیرساختی و ارتباطی، این خود شرکت‌ها هستند که مسئول تامین امنیت هستند.

🔹همان‌طور که نیروهای مسلح در دنیای حقیقی از خاک یک کشور دفاع می‌کنند و در عین حال کنترلی بر املاک مردم در آن کشور ندارند، نیروهای سایبری ایالات متحده هم از فضای مجازی و زیرساخت‌های خدماتی و اینترنتی آن کشور دفاع می‌کنند و در عین حال کنترلی بر زیرساخت‌های خدماتی و اینترنتی آن کشور ندارند.

🔹براین اساس فکت‌نامه به این توییت رائفی‌پور که: «زیرساخت‌های سایبری کشور هرچه سریعتر باید بومی شده و زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح قرار گیرد. همانطور که در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا اینگونه است.» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙کنفرانس جهانی Global Fact 8 که هفته گذشته برگزار شد، مهم‌ترین دورهمی فکت‌چکرهای جهان است و فکت‌نامه نیز به عنوان تنها سرویس درستی‌سنجی ایرانی در این همایش آنلاین، حضور داشت. فرهاد در این اپیزود از فکت‌نامه گزارش می‌دهد که در همایش امسال چه کسانی حضور داشتند و مهم‌ترین صحبت‌ها درباره درستی‌سنجی و روزنامه‌نگاری تحقیقی چه بود.

🔹در ادامه نیز ۳ فکت‌چک این هفته را مرور می‌کنیم. اولین سوژه، نظرسنجی گالوپ و رضایت از ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران است. به سوال پاسخ می‌دهیم که چرا به خبر فارس درباره این نظرسنجی نشان نیمه‌درست داده‌ایم. ضمن اینکه رضا توضیح می‌دهد که چرا خبری که ایندیپندنت فارسی درباره دختر والیبالیست افغانستانی منتشر کرده درست نیست. سومین فکت‌چک هم مروری است بر یک ادعای قدیمی که باز هم از زبان رهبر جمهوری اسلامی شنیده شد؛ اینکه دموکرات‌ها گفته‌اند داعش را ما درست کرده‌ایم.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🎙کنفرانس جهانی Global Fact 8 که هفته گذشته برگزار شد، مهم‌ترین دورهمی فکت‌چکرهای جهان است و فکت‌نامه نیز به عنوان تنها سرویس درستی‌سنجی ایرانی در این همایش آنلاین، حضور داشت. فرهاد در این اپیزود از فکت‌نامه گزارش می‌دهد که در همایش امسال چه کسانی حضور داشتند و مهم‌ترین صحبت‌ها درباره درستی‌سنجی و روزنامه‌نگاری تحقیقی چه بود.

🔹در ادامه نیز ۳ فکت‌چک این هفته را مرور می‌کنیم. اولین سوژه، نظرسنجی گالوپ و رضایت از ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران است. در این بخش به سوال پاسخ می‌دهیم که چرا به خبر فارس درباره این نظرسنجی نشان نیمه‌درست داده‌ایم. ضمن اینکه رضا توضیح می‌دهد که چرا خبری که ایندیپندنت درباره دختر والیبالیست افغانستانی منتشر کرده درست نیست. سومین فکت‌چک هم مروری است بر یک ادعای قدیمی که باز هم از زبان رهبر جمهوری اسلامی شنیده شد؛ اینکه دموکرات‌ها گفته‌اند داعش را ما درست کرده‌ایم.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📊 مقایسه صادرات ایران و صادرکنندگان ۲۰۰ میلیارد دلاری

🔹غلامرضا شریعتی، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران مدعی است: کشورهایی که ۲۰ سال پیش هم‌رده ما بودند حالا سالی ۲۰۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دارند.

🔹این گفته دقیق و واضح نیست. اولا عبارت «صادرات غیرنفتی» صرفا در مورد ایران و کشورهایی که مزیت صادرات نفتی دارند، کاربرد دارد. بنابراین نمی‌توان صادرات غیرنفتی ایران را با شاخصی به اسم «صادرات غیرنفتی» بقیه کشورهای جهان مقایسه کرد.

🔹دوم، او مشخص نکرده منظورش از «کشورهای هم‌رده ایران» چیست، اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد در میان ۲۹کشوری که در سال گذشته بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار ثروت داشته‌اند، به جز ویتنام، حجم صادرات در بقیه کشورها همان ۲۰ سال پیش هم به مراتب بیشتر از ایران بود. به عنوان نمونه ارزش کل صادرات ترکیه در سال ۲۰۲۰ بیش از ۷ برابر ایران است، ۲۰ سال پیش اما ارزش صادرات ترکیه تنها ۲/۳ ایران بود. یا ۲۰ سال پیش ارزش صادرات لهستان حدود ۲ برابر ایران بود، اما در حال حاضر ارزش صادرات این کشور ۱۱/۵ برابر ایران است.

❌ با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته غلامرضا شریعتی، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران که «کشورهایی که ۲۰ سال پیش هم‌رده ما بودند حالا سالی ۲۰۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دارند.» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🍌 ویدئویی در شبکه‌های مجازی فارسی با عنوان کرم در موز منتشر شده. منتشرکنندگان این ویدئو ادعا می‌کنند که ۵۰۰ تن موز از سومالی وارد ایران شده و این موزها آلوده به کرمی به نام هلیکوباکتر هستند و ۱۲ ساعت پس از خوردن موز موجب مرگ مغزی می‌شوند.

1️⃣راوی ویدئو به زبان فرانسه حرف می‌زند و این ویدئو پیش از این از سوی کاربران فرانسوی‌زبان در فضای مجازی منتشر شده. پس می‌توان فهمید که ویدئو ارتباطی با ایران ندارد.

2️⃣راوی ویدئو به هیچ عنوان ادعا نمی‌کند آنچه از داخل موزها خارج می‌کند کرم است. چیزی که در ویديو نشان داده می‌شود هم بیش از این که به کرم شبیه باشد شبیه نوعی پلاستیک است.

3️⃣هلیکوباکتر کرم نیست و همانطور که از نامش پیداست نوعی باکتری است. طبق تعاریف علمی باکتری‌ها موجودات ذره‌بینی هستند که با چشم غیر مسلح دیده نمی‌شوند.

4️⃣طبق آمار رسمی گمرک، ایران اصولا نه موز و نه هیچ کالای دیگری از سومالی وارد نمی‌کند.

❌ فکت‌نامه ادعای شبکه‌های مجازی درباره صادرات موزهای آلوده به کرم از سومالی را شایعه‌ای بی‌اساس می‌داند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا گفته‌های #محمد_علی_طاهری در مصاحبه با ایران اینترنشنال مبنای علمی دارد؟

🔹محمدعلی طاهری، موسس #عرفان_حلقه، روز ۲ آبان ۱۴۰۰ نخستین گفتگوی تلویزیونی بعد از مهاجرتش به کانادا را با تلویزیون ایران اینترنشنال انجام داد. او در بخشی از این گفتگو به سابقه و فعالیت‌های عرفان حلقه اشاره کرد و در بخشی دیگر به مسائل پیرامون اتهام «افساد فی‌الارض» و حکم اعدامش پرداخت.

🔹طاهری، مدعی شد که سابقه عرفان حلقه به بیش از ۴۰ سال می‌رسد. یعنی زمانی که حدودا بیست و چندساله بوده‌است. دقیقا مشخص نیست برای او در این سن چه اتفاقی افتاده و توضیح قابل سنجشی نیز ارائه نکرده‌است اما به نظر می‌رسد منظور طاهری از سابقه عرفان حلقه، دورانی است که خود او مدعی است دچار حالات روحی خاصی شده‌است. با وجود تمام این‌ها ما نشانه‌‌ای از فعالیت عمومی این حلقه در سال‌های پیش از ۱۳۸۰ پیدا نکردیم.

🔹طاهری در این ویدیو مدعی است که موسسه پژوهشی کازمو اینتل، زیرنظر او درحال کار پژوهشی در زمینه عرفان حلقه هستند. بررسی سوابق شرکت‌های ثبت شده در کانادا نشان می‌دهد که شرکت‌های «آکادمی طاهری، موسسه بین‌المللی سایمنتولوژی و شرکت کازمو اینتل» زیرمجموعه‌های «عرفان حلقه» در کانادا هستند. هیچ گونه ارتباط شفافی میان شرکت‌های طاهری با مراکز تحقیقاتی معتبر علمی و دانشگاهی وجود ندارد.

🔹محمدعلی طاهری در بخش دیگری از صحبت‌هایش می‌گوید «طب‌های مکملِ فرادرمانی، سایمنتولوژی، کیهان‌شناسی شعوری، موجودات غیرارگانیک، اینتریونیورسالیزم، ساینس‌فکت… مجموعه گسترده‌ای از دانش‌های جدید است.» اما هیچ روش علمی و قابل سنجش و تکرارپذیری ارايه نداده و هیچ پیش‌بینی ابطال‌پذیری از توضیح یک پدیده در جهان ارايه نمی‌دهد. هیچ‌کدام از این‌ها در چارچوب «نظریه علمی» قرار نمی‌گیرد.

🔹تصدیق «تجربی» در عرفان حلقه مشابه چیزی است که در جریان‌های ماورالطبیعه مشاهده می‌شود که در آن «تجربه» امری فردی است و معیاری خارج تجربه شخص ندارد. محمدعلی طاهری به خوبی در اینجا روشن می‌کند که ارزش عرفان حلقه را می‌توان در این خلاصه کرد که «حال من را خوب می‌کند». طرفدارانش از آن «نتیجه می‌گیرند» و با شرکت در کلاس‌ها و جلسات درمان «به‌ آرامش می‌رسند یا اضطراب‌شان برطرف می‌شود».

🔹مشخصا هیچ گونه ارتباطی میان علوم دانشگاهی همچون Astronomy یا نجوم و Cosmology یا کیهان‌شناسی که مبتنی بر قوانین فیزیک و معادلات ریاضی است با آنچه طاهری «کیهان‌شناسی شعوری» می‌نامد وجود ندارد.

🔹همان طور که گفته شد ما به علت عدم دسترسی به جزئیات امنیتی احتمالی پرونده طاهری در این زمینه اظهار نظر نخواهیم کرد اما این ادعا که عرفان حلقه از چالش‌های تخصصی سربلند بیرون آمده کاملا خلاف واقعیت است. با نگاهی به کتاب‌ها و ادعاهای عرفان حلقه به خصوص در حوزه‌هایی همچون فیزیک، کیهان‌شناسی، روانشناسی و … می‌توان به نمونه‌هایی از اطلاعات غلط و گمراه‌کننده‌ای که توسط این گروه تبلیغ و ترویج می‌شود دسترسی یافت.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙محمدعلی طاهری و مبنای علمی عرفان حلقه

🔹محمدعلی طاهری و مصاحبه او با تلویزیون ایران اینترنشنال، موضوع اصلی این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه است. در نیمه اول این قسمت، ابتدا توضیح می‌دهیم که #عرفان_حلقه چه می‌گوید و در ادامه بررسی می‌کنیم که نسبت صحبت‌های آقای طاهری در این گفت‌و‌گو با علم چیست و تا چه حد، دارای ارزش علمی است.

🔹اما به غیر از این بخش، فکت‌چک‌های هفته را نیز مرور می‌کنیم؛ فرونشست زمین در ایران، ادعای علی اکبر رائفی‌پور درباره زیرساخت‌های اینترنت در ایالات متحده، دیده شدن کرم در موز و همچنین درخواست یهودیان قلب پاک برای پناهنده شدن به ایران.

🔹پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓آیا ایران پیشتاز #فرونشست زمین در جهان است؟

🔹خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران «ایرنا» مدعی است: «ایران با رکورد فرونشست ۶۲/۵ برابر میانگین جهانی پیشتاز فرونشست زمین در جهان است.»

🔹فرونشست زمین در ایران یک مساله و بحران جدی است، اما این ادعا اغراق‌شده است و پایه و اساس علمی ندارد.

1️⃣ فرونشست زمین تنها مساله ایران نیست بلکه بحرانی است که برخی کشورهای جهان با آن دست به گریبانند. بر اساس گزارش‌های معتبر مناطقی در چین، اندونزی، مکزیک؛ ویتنام، مصر و حتی برخی کشورهای اروپایی؛ به طور جدی با مساله فرونشست زمین روبه رو هستند.

2️⃣ چیزی به اسم میانگین فرونشست در ایران یا در دنیا وجود ندارد. میزان فرونشست در مناطق مختلف جهان و دشت‌های ایران متفاوت از یکدیگر است. به عنوان نمونه در سال‌های گذشته گزارش‌هایی درباره فرونشست سالانه ۲۵ سانتیمتری زمین در جنوب تهران، یا فرونشست بیش از ۵۰ سانتی‌متر در دشت‌های استان‌های فارس و یزد منتشر شده است.

3️⃣ در رسانه‌های ایران بارها گفته شده طبق استانداردهای بین‌المللی ۴ میلی‌متر فرونشست در سال «مرز بحران» است. معلوم نیست مبنای این گفته چیست، اما تا آنجایی که ما جست‌وجو و پرس‌وجو کرده‌ایم عدد ثابتی به اسم آستانه بحران بین‌المللی برای فرونشست زمین وجود ندارد.

4️⃣ هیچ سندی در دست نیست که نشان دهد ایران پیشتاز فرونشست در سراسر دنیا است. در حالی که ایرنا و برخی رسانه‌های دیگر مطالبی درباره رتبه اول در فرونشست منتشر می‌کنند، همزمان گزارش‌های دیگری بر خلاف این ادعا در رسانه‌های دیگر منتشر می‌شوند. به عنوان مثال علی بیت‌اللهی، مدیر بخش زلزله و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در مصاحبه‌ای به تاریخ ۲۴ مهر ۱۴۰۰ می‌گوید: «ایران رتبه چهار فرونشست زمین در دنیا را دارد.»

5️⃣ ممکن است انتشار گزارش‌های اغراق‌شده به دنبال جلب توجه افکار عمومی و سیاست‌مداران به بحران فرونشست باشد، اما انتشار مطالب ضد و نقیض واغراق‌شده ممکن است اعتبار گزارش‌های علمی را زیر سوال ببرد.

❌ با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا که «ایران با رکورد فرونشست ۶۲/۵ برابر میانگین جهانی پیشتاز فرونشست زمین در جهان است»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh