This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎙خیلی‌ها از ما می‌پرسند چه کسی شما را فکت‌چک می‌کند؟ فرهاد در این اپیزود از #پادکست فکتنامه به این سوال پاسخ می‌دهد.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
❓جمعیت سالمند ایرانی تا ۲۰ سال آینده چقدر است؟
🔹حامد برکاتی، مدیر کل دفتر سلامت جمعیت و خانواده وزارت بهداشت میگوید: «۲۲میلیون ایرانی در سال ۱۴۲۰ سالمند خواهند بود.»
🔹چنین چیزی از نظر منطقی ممکن نیست و اختلاف فاحشی با برآوردهای معتبر جمعیتی دارد.
🔹اگر کل جمعیت ۴۰ تا ۶۰ سال ایران در سال ۹۵ در صحت و سلامت به ۱۴۳۰ برسند، در این صورت جمعیت ۶۵ تا ۸۵ سال ایران تا ۲۰ سال آینده چیزی حدود ۱۷/۶ میلیون نفر خواهد بود که ۴/۵ میلیون نفر کمتر از عدد اعلام شده است.
🔹مرکز آمار ایران پیش‌بینی می‌کند جمعیت سالمندان ایران تا ۲۰ سال آینده حدود ۱۲/۵ میلیون نفر باشد. در برآوردهای مرکز آمار در صورت افزایش نرخ باروری به ۲/۶ فرزند به ازای هر زن نسبت سالمندی جمعیت تا ۲۰ سال آینده ۱۲/۰۸ درصد و در صورت کاهش میزان باروری کل به ۱/۵ فرزند به ازای هر زن، نسبت جمعیت سالمند به کل جمعیت ۱۳/۲۵ درصد خواهد شد.
🔹با این اوصاف فکتنامه به این گفته مدیر کل دفتر سلامت جمعیت وزارت که «۲۲میلیون ایرانی در سال ۱۴۲۰ سالمند خواهند بود»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹حامد برکاتی، مدیر کل دفتر سلامت جمعیت و خانواده وزارت بهداشت میگوید: «۲۲میلیون ایرانی در سال ۱۴۲۰ سالمند خواهند بود.»
🔹چنین چیزی از نظر منطقی ممکن نیست و اختلاف فاحشی با برآوردهای معتبر جمعیتی دارد.
🔹اگر کل جمعیت ۴۰ تا ۶۰ سال ایران در سال ۹۵ در صحت و سلامت به ۱۴۳۰ برسند، در این صورت جمعیت ۶۵ تا ۸۵ سال ایران تا ۲۰ سال آینده چیزی حدود ۱۷/۶ میلیون نفر خواهد بود که ۴/۵ میلیون نفر کمتر از عدد اعلام شده است.
🔹مرکز آمار ایران پیش‌بینی می‌کند جمعیت سالمندان ایران تا ۲۰ سال آینده حدود ۱۲/۵ میلیون نفر باشد. در برآوردهای مرکز آمار در صورت افزایش نرخ باروری به ۲/۶ فرزند به ازای هر زن نسبت سالمندی جمعیت تا ۲۰ سال آینده ۱۲/۰۸ درصد و در صورت کاهش میزان باروری کل به ۱/۵ فرزند به ازای هر زن، نسبت جمعیت سالمند به کل جمعیت ۱۳/۲۵ درصد خواهد شد.
🔹با این اوصاف فکتنامه به این گفته مدیر کل دفتر سلامت جمعیت وزارت که «۲۲میلیون ایرانی در سال ۱۴۲۰ سالمند خواهند بود»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎙به نظر می‌رسد برخلاف گفته #رئیسی، دولت دارد از منابع بانک مرکزی برای تامین مخارج خود استفاده می‌کند.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
Audio
🎙این هفته ابتدا به سراغ فکت‌چکی می‌رویم که درباره پهنای باند #اینترنت در ایران است؛ مطلبی که از قول وزیر ارتباطات در این باره گفته شده بود و ما ابتدا به آن نشان نادرست دادیم اما بعد از کامنت یکی از مخاطبان، فکت‌چک را تصحیح کردیم. فرهاد و رضا توضیح می‌دهند که این فرایند چگونه طی شد و می‌گویند که شما مخاطبان چگونه می‌توانید اشکالات ما را تذکر دهید.
🔹به جز این، ادعای رئیس دولت و فرمانده نیروی دریایی ارتش هم سوژه دو فکت‌چک ما بود. رئیسی اعلام کرده بود که دولتش برای تامین هزینه‌های خود از بانک مرکزی استقراض نکرده و فرمانده نیروی دریایی نیز گفته بود این نیرو برای اولین بار به فناوری کامل ساخت موتورهای دیزلی دریایی دست‌یافته و از این نظر خودکفا شده است. در این قسمت توضیح می‌دهیم که چرا هر دو گفته، نادرستند.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹به جز این، ادعای رئیس دولت و فرمانده نیروی دریایی ارتش هم سوژه دو فکت‌چک ما بود. رئیسی اعلام کرده بود که دولتش برای تامین هزینه‌های خود از بانک مرکزی استقراض نکرده و فرمانده نیروی دریایی نیز گفته بود این نیرو برای اولین بار به فناوری کامل ساخت موتورهای دیزلی دریایی دست‌یافته و از این نظر خودکفا شده است. در این قسمت توضیح می‌دهیم که چرا هر دو گفته، نادرستند.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
✈️ آیا در لایحه #بودجه۱۴۰۱، عوارض خروج بالای ۵ میلیون تومان تعیین شده است؟
🔹شماری از رسانه‌ها در داخل و خارج ایران روز دوشنبه ۲۲ آذرماه به استناد اعداد و ارقام لایحه بودجه ۱۴۰۱ از افزایش #عوارض_خروج_ازکشور به بالای ۵ میلیون تومان خبر داده‌اند.
🔹مبنای این خبر مقایسه ردیف درآمدی منابع حاصل از «عوارض خروج مسافر از مرزهای کشور» در لایحه بودجه سال آینده به نسبت قانون بودجه ۱۴۰۰ است. ارزش کل این ردیف درآمدی در لایحه بودجه ۱۴۰۱ به نسبت قانون بودجه ۱۴۰۰ حدود ۱۳/۶ برابر افزایش پیدا کرده است.
🔹اما این مقایسه مقایسه دقیقی نیست. با اینکه درآمد پیش‌بینی شده از کل عوارض خروج در لایحه بودجه ۱۴۰۱ حدود ۱۴ برابر بیشتر از بودجه ۱۴۰۰ است، اما هنوز از رقم پیش‌بینی شده در قانون بودجه ۱۳۹۹ کمتر است.
🔹سال گذشته دولت به دلیل کاهش سفرهای خارجی به دلیل محدودیت‌های کرونا، منابع درآمدی عوارض خروج را تا حدود یک پانزدهم کاهش داده بود، اما به نظر می‌رسد امسال با رفع نسبی محدودیت سفرهای خارجی، درآمد پیش‌بینی شده برای عوارض خروج نیز افزایش پیدا کرده است.
🔹برخلاف معمول، در لایحه پیشنهادی دولت برای بودجه سال آینده تعرفه عوارض خروج مشخص نشده، بنابراین تعرفه‌های سال ۱۴۰۰ همچنان برقرار است. البته در متن لایحه پیشنهادی به دولت اجازه داده شده ارقام سال گذشته را اصلاح کند.
🔹هنوز معلوم نیست مبنای تغییر احتمالی تعرفه عوارض خروج چه خواهد بود، اما رئیس سازمان برنامه و بودجه گفته ممکن است عوارض خروج بر اساس درصدی از مبلغ بلیت مسافر محاسبه شود.
🔹با این حساب فکتنامه ضمن رد این خبر که «در لایحه بودجه ۱۴۰۱ عوارض خروج از کشور در سال آینده بیش از ۵ میلیون تومان تعیین شده» به آن نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹شماری از رسانه‌ها در داخل و خارج ایران روز دوشنبه ۲۲ آذرماه به استناد اعداد و ارقام لایحه بودجه ۱۴۰۱ از افزایش #عوارض_خروج_ازکشور به بالای ۵ میلیون تومان خبر داده‌اند.
🔹مبنای این خبر مقایسه ردیف درآمدی منابع حاصل از «عوارض خروج مسافر از مرزهای کشور» در لایحه بودجه سال آینده به نسبت قانون بودجه ۱۴۰۰ است. ارزش کل این ردیف درآمدی در لایحه بودجه ۱۴۰۱ به نسبت قانون بودجه ۱۴۰۰ حدود ۱۳/۶ برابر افزایش پیدا کرده است.
🔹اما این مقایسه مقایسه دقیقی نیست. با اینکه درآمد پیش‌بینی شده از کل عوارض خروج در لایحه بودجه ۱۴۰۱ حدود ۱۴ برابر بیشتر از بودجه ۱۴۰۰ است، اما هنوز از رقم پیش‌بینی شده در قانون بودجه ۱۳۹۹ کمتر است.
🔹سال گذشته دولت به دلیل کاهش سفرهای خارجی به دلیل محدودیت‌های کرونا، منابع درآمدی عوارض خروج را تا حدود یک پانزدهم کاهش داده بود، اما به نظر می‌رسد امسال با رفع نسبی محدودیت سفرهای خارجی، درآمد پیش‌بینی شده برای عوارض خروج نیز افزایش پیدا کرده است.
🔹برخلاف معمول، در لایحه پیشنهادی دولت برای بودجه سال آینده تعرفه عوارض خروج مشخص نشده، بنابراین تعرفه‌های سال ۱۴۰۰ همچنان برقرار است. البته در متن لایحه پیشنهادی به دولت اجازه داده شده ارقام سال گذشته را اصلاح کند.
🔹هنوز معلوم نیست مبنای تغییر احتمالی تعرفه عوارض خروج چه خواهد بود، اما رئیس سازمان برنامه و بودجه گفته ممکن است عوارض خروج بر اساس درصدی از مبلغ بلیت مسافر محاسبه شود.
🔹با این حساب فکتنامه ضمن رد این خبر که «در لایحه بودجه ۱۴۰۱ عوارض خروج از کشور در سال آینده بیش از ۵ میلیون تومان تعیین شده» به آن نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎙آیا آنتن ان‌اف‌سی در موبایل امکان شنود یا ذخیره مکالمه را فراهم می‌کند؟ در پادکست فکتنامه به این سوال پاسخ می‌دهیم.👇
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎙تجربه به ما ثابت کرده وقتی یک مسئول در ایران میگوید ما جزو پنج‌تای اولیم، باید به آن با دید تردید نگریست.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🎙چهار فکت‌چک در این قسمت از پادکست هفتگی فکتنامه بررسی می‌شوند که اصلی‌ترین آنها مربوط به خبر «افزایش نرخ عوارض خروج از کشور است»؛ خبری که در رسانه‌های مختلف با عنوان «نرخ پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی عوارض خروج» منتشر شد و البته خبری اشتباه بود.
🔹ابتدا توضیح می‌دهیم که اشتباه منابع اولیه در این زمینه چه بوده چرا این عدد، درست نیست. بعد هم به این بهانه، فرصتی پیدا می‌کنیم که کمی درباره یکی از پروژه‌های تیم «اصل ۱۹» یعنی «ایران بودجه» صحبت کنیم؛ سایتی که می‌توانید به سادگی، اطلاعات زیادی را درباره بودجه ایران در آن پیدا کنید.
🔹اما به غیر از این موضوع، سوژه «درخواست فعالیت فیس‌بوک و اینستاگرام در ایران» هم، یکی از فکت‌چک‌هایی بود که به آن پرداختیم.
🔹رتبه کودک‌همسری ایران در جهان و تعداد سالمندان در سال ۱۴۲۰ هم دو موضوع دیگری هستند که درباره آن در پادکست فکتنامه خواهید شنید.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹ابتدا توضیح می‌دهیم که اشتباه منابع اولیه در این زمینه چه بوده چرا این عدد، درست نیست. بعد هم به این بهانه، فرصتی پیدا می‌کنیم که کمی درباره یکی از پروژه‌های تیم «اصل ۱۹» یعنی «ایران بودجه» صحبت کنیم؛ سایتی که می‌توانید به سادگی، اطلاعات زیادی را درباره بودجه ایران در آن پیدا کنید.
🔹اما به غیر از این موضوع، سوژه «درخواست فعالیت فیس‌بوک و اینستاگرام در ایران» هم، یکی از فکت‌چک‌هایی بود که به آن پرداختیم.
🔹رتبه کودک‌همسری ایران در جهان و تعداد سالمندان در سال ۱۴۲۰ هم دو موضوع دیگری هستند که درباره آن در پادکست فکتنامه خواهید شنید.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
❓آیا با توسعه #انرژی_هسته‌ای می‌توان مشکل #آب هفت استان را حل کرد؟
🔹 محمدحسن دهقانی مسئول پیشین بسیج دانشجویی دانشگاه خلیج فارس بوشهر که دبیر قرارگاه شهید احمدی روشن سازمان بسیج دانشجویی در تهران بزرگ است در برنامه جهان‌آرا گفت: «با داشتن ۱۰ راکتور کوچک ماژولار (SMR) می‌توانیم آب هفت استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر، یزد، کرمان و خوزستان که تنش آبی جدی دارند را تامین کنیم.»
🔹 اگر ۱۰ SMR با توان ۵۰۰مگاوات داشته‌باشیم با احتساب انرژی ۵کیلووات‌ساعت برای هر مترمکعب آب می‌توانیم انرژی ۲۴ کارخانه مشابه تاسیسات راس‌الخیر عربستان (بزرگ‌ترین آب شیرین‌کن جهان) را تامین کنیم که هر کدام روزانه یک میلیون مترمکعب آب شیرین می‌دهند. قیمت کل این مجموعه بیش از ۱۸۶ میلیارد دلار خواهد شد. این میزان آب تامین شده، حدود ۱۶درصد آب سطحی و زیرسطحی فعلی این ۷ استان است. اگر از SMRهایی که صالحی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی به‌دنبال واردات آن بود (ACP100 چین) استفاده شود، این مقدار ۳ درصد خواهد شد.
🔹 با فرض اینکه این مجموعه عظیم ۸۰ سال بی‌وقفه کار کند، هزینه هر متر مکعب آب خروجی آن به قیمت اسمی دلار سال ۲۰۱۵ حدود ۸۰۰۰ تومان سال ۱۴۰۰ خواهد شد. در حالی که هزینه آب تمام شده برای دولت حدود ۲۵۰۰ تومان است و در گران‌ترین حالت (متوسط مشتریان آب شرب شهری در سال ۱۳۹۹) برای هر متر مکعب ۴۶۰ تومان اخذ می‌شود.
🔹 اگر فرض کنیم دولت یک شبه #یارانه آب را قطع کند و همان قیمت ۲۵۰۰ تومان را با کشاورزان حساب کند، صرف نظر از خسارت‌های اجتماعی که چنین طرحی به کشور می‌زند، خسارت دلاری آن به اقتصاد ایران، معادل ۱۲ سال قطع کامل صادرات نفت در شرایط فعلی است.
🔹 اگر آقای دهقانی استان #خوزستان را از معادلات حذف کرده‌بود، کل آب برداشت شده برای ۶ استان باقی‌مانده از منابع سطحی و زیرسطحی به ۱۳ میلیارد متر مکعب می‌رسید که در مقابل آن، ۸ میلیارد متر مکعب آب هسته‌ای عدد بسیار قابل توجهی می‌شد و این گفته تنها نشان «نادرست» می‌گرفت.
🔹 اما با توجه به اسم بردن ایشان از استان خوزستان در جمع این هفت استان، فکتنامه به گفته‌های محمدحسن دهقانی، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 محمدحسن دهقانی مسئول پیشین بسیج دانشجویی دانشگاه خلیج فارس بوشهر که دبیر قرارگاه شهید احمدی روشن سازمان بسیج دانشجویی در تهران بزرگ است در برنامه جهان‌آرا گفت: «با داشتن ۱۰ راکتور کوچک ماژولار (SMR) می‌توانیم آب هفت استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر، یزد، کرمان و خوزستان که تنش آبی جدی دارند را تامین کنیم.»
🔹 اگر ۱۰ SMR با توان ۵۰۰مگاوات داشته‌باشیم با احتساب انرژی ۵کیلووات‌ساعت برای هر مترمکعب آب می‌توانیم انرژی ۲۴ کارخانه مشابه تاسیسات راس‌الخیر عربستان (بزرگ‌ترین آب شیرین‌کن جهان) را تامین کنیم که هر کدام روزانه یک میلیون مترمکعب آب شیرین می‌دهند. قیمت کل این مجموعه بیش از ۱۸۶ میلیارد دلار خواهد شد. این میزان آب تامین شده، حدود ۱۶درصد آب سطحی و زیرسطحی فعلی این ۷ استان است. اگر از SMRهایی که صالحی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی به‌دنبال واردات آن بود (ACP100 چین) استفاده شود، این مقدار ۳ درصد خواهد شد.
🔹 با فرض اینکه این مجموعه عظیم ۸۰ سال بی‌وقفه کار کند، هزینه هر متر مکعب آب خروجی آن به قیمت اسمی دلار سال ۲۰۱۵ حدود ۸۰۰۰ تومان سال ۱۴۰۰ خواهد شد. در حالی که هزینه آب تمام شده برای دولت حدود ۲۵۰۰ تومان است و در گران‌ترین حالت (متوسط مشتریان آب شرب شهری در سال ۱۳۹۹) برای هر متر مکعب ۴۶۰ تومان اخذ می‌شود.
🔹 اگر فرض کنیم دولت یک شبه #یارانه آب را قطع کند و همان قیمت ۲۵۰۰ تومان را با کشاورزان حساب کند، صرف نظر از خسارت‌های اجتماعی که چنین طرحی به کشور می‌زند، خسارت دلاری آن به اقتصاد ایران، معادل ۱۲ سال قطع کامل صادرات نفت در شرایط فعلی است.
🔹 اگر آقای دهقانی استان #خوزستان را از معادلات حذف کرده‌بود، کل آب برداشت شده برای ۶ استان باقی‌مانده از منابع سطحی و زیرسطحی به ۱۳ میلیارد متر مکعب می‌رسید که در مقابل آن، ۸ میلیارد متر مکعب آب هسته‌ای عدد بسیار قابل توجهی می‌شد و این گفته تنها نشان «نادرست» می‌گرفت.
🔹 اما با توجه به اسم بردن ایشان از استان خوزستان در جمع این هفت استان، فکتنامه به گفته‌های محمدحسن دهقانی، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Audio
🎙چهار فکت‌چک در این قسمت از پادکست هفتگی فکتنامه بررسی می‌شوند که اصلی‌ترین آنها مربوط به خبر «افزایش نرخ عوارض خروج از کشور است»؛ خبری که در رسانه‌های مختلف با عنوان «نرخ پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی عوارض خروج» منتشر شد و البته خبری اشتباه بود.
🔹ابتدا توضیح می‌دهیم که اشتباه منابع اولیه در این زمینه چه بوده چرا این عدد، درست نیست. بعد هم به این بهانه، فرصتی پیدا می‌کنیم که کمی درباره یکی از پروژه‌های تیم «اصل ۱۹» یعنی «ایران بودجه» صحبت کنیم؛ سایتی که می‌توانید به سادگی، اطلاعات زیادی را درباره بودجه ایران در آن پیدا کنید.
🔹اما به غیر از این موضوع، سوژه «درخواست فعالیت فیس‌بوک و اینستاگرام در ایران» هم، یکی از فکت‌چک‌هایی بود که به آن پرداختیم.
🔹رتبه کودک‌همسری ایران در جهان و تعداد سالمندان در سال ۱۴۲۰ هم دو موضوع دیگری هستند که درباره آن در پادکست فکتنامه خواهید شنید.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹ابتدا توضیح می‌دهیم که اشتباه منابع اولیه در این زمینه چه بوده چرا این عدد، درست نیست. بعد هم به این بهانه، فرصتی پیدا می‌کنیم که کمی درباره یکی از پروژه‌های تیم «اصل ۱۹» یعنی «ایران بودجه» صحبت کنیم؛ سایتی که می‌توانید به سادگی، اطلاعات زیادی را درباره بودجه ایران در آن پیدا کنید.
🔹اما به غیر از این موضوع، سوژه «درخواست فعالیت فیس‌بوک و اینستاگرام در ایران» هم، یکی از فکت‌چک‌هایی بود که به آن پرداختیم.
🔹رتبه کودک‌همسری ایران در جهان و تعداد سالمندان در سال ۱۴۲۰ هم دو موضوع دیگری هستند که درباره آن در پادکست فکتنامه خواهید شنید.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🙎🏻♂️ 🙍🏻♀️ آمار تجرد قطعی چقدر است؟
🔹 خبرگزاری رکنا در گزارشی به نقل از اردشیر گراوند، کارشناس علوم اجتماعی نوشته: «آمار #تجرد_قطعی در ۵ سال گذشته ۴۵ درصد رشد داشته و از حدود ۱۴۵ هزار نفر به بیش از ۲۱۰ هزار نفر رسیده است.»
🔹 هیچ کدام از این اعداد درست نیستند. آقای گراوند نیز در گفت‌وگو با فکتنامه گفت این آمار به اشتباه از قول او نوشته شده و او در مصاحبه به خبرنگار گفته بر اساس برآوردهای او نسبت تجرد قطعی به حدود ۴/۵ درصد رسیده است.
🔹 در #سرشماری سال ۱۳۹۵ آمار تجرد قطعی مردان و زنان بالای ۵۰ سال حدود ۲۲۰ هزار نفر (۱۳۸ هزار زن و ۸۲ هزار مرد) اعلام شده است. شواهد و قرائن نشان می‌دهند در پنج سال گذشته رشد جمعیت زنان و مردان ازدواج نکرده باید حدود ۱۲ درصد باشد.
🔹 مرکز آمار ایران «نسبت تجرد قطعی» را نسبت افراد ۵۰ ساله و بیشتر که تا به حال ازدواج نکرده‌اند به کل #جمعیت ۵۰ سال به بالا تعریف می‌کند.
❌ با این اوصاف فکتنامه به این ادعای منتشر شده در خبرگزاری رکنا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 خبرگزاری رکنا در گزارشی به نقل از اردشیر گراوند، کارشناس علوم اجتماعی نوشته: «آمار #تجرد_قطعی در ۵ سال گذشته ۴۵ درصد رشد داشته و از حدود ۱۴۵ هزار نفر به بیش از ۲۱۰ هزار نفر رسیده است.»
🔹 هیچ کدام از این اعداد درست نیستند. آقای گراوند نیز در گفت‌وگو با فکتنامه گفت این آمار به اشتباه از قول او نوشته شده و او در مصاحبه به خبرنگار گفته بر اساس برآوردهای او نسبت تجرد قطعی به حدود ۴/۵ درصد رسیده است.
🔹 در #سرشماری سال ۱۳۹۵ آمار تجرد قطعی مردان و زنان بالای ۵۰ سال حدود ۲۲۰ هزار نفر (۱۳۸ هزار زن و ۸۲ هزار مرد) اعلام شده است. شواهد و قرائن نشان می‌دهند در پنج سال گذشته رشد جمعیت زنان و مردان ازدواج نکرده باید حدود ۱۲ درصد باشد.
🔹 مرکز آمار ایران «نسبت تجرد قطعی» را نسبت افراد ۵۰ ساله و بیشتر که تا به حال ازدواج نکرده‌اند به کل #جمعیت ۵۰ سال به بالا تعریف می‌کند.
❌ با این اوصاف فکتنامه به این ادعای منتشر شده در خبرگزاری رکنا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
❗️ ویدئوی فقر و حاشیه‌نشینی در پایتخت عربستان
🔹 ویدئویی در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایران با عنوان «فقر و بدبختی مردم ریاض در نزدیکی کاخ‌های بن سلمان» منتشر شده است. این ویدئو را باشگاه خبرنگاران جوان سه سال پیش با حذف لوگوی سازنده منتشر کرده، اما پیگیری ما نشان می‌دهد این ویدئو واقعی است و توسط یکی از شبکه‌های دولتی عربستان (SBC) ساخته و پخش شده است.
🔹 محلاتی که در ویدئو نام برده می‌شوند، محلاتی در ریاض هستند و فاصله آنها با محل اقامت رسمی خانواده سلطنتی #عربستان چیزی حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر است.
🔹 تا آنجایی که ما گشتیم، هیچ داده و آمار رسمی درباره نرخ و شدت #فقر در عربستان سعودی پیدا نکردیم، اما گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد فقر و #حاشیه‌نشینی در عربستان هم وجود دارد. سایت الجزیره سه سال پیش در گزارشی نوشته چیزی حدود ۳۰ درصد مردم عربستان در فقر زندگی می‌کنند. در این گزارش گفته نشده مبنا، مرجع و روش محاسبه این برآورد چیست.
✅ با این اوصاف فکتنامه ضمن تایید اصالت ویدئو به آن نشان «درست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 ویدئویی در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایران با عنوان «فقر و بدبختی مردم ریاض در نزدیکی کاخ‌های بن سلمان» منتشر شده است. این ویدئو را باشگاه خبرنگاران جوان سه سال پیش با حذف لوگوی سازنده منتشر کرده، اما پیگیری ما نشان می‌دهد این ویدئو واقعی است و توسط یکی از شبکه‌های دولتی عربستان (SBC) ساخته و پخش شده است.
🔹 محلاتی که در ویدئو نام برده می‌شوند، محلاتی در ریاض هستند و فاصله آنها با محل اقامت رسمی خانواده سلطنتی #عربستان چیزی حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر است.
🔹 تا آنجایی که ما گشتیم، هیچ داده و آمار رسمی درباره نرخ و شدت #فقر در عربستان سعودی پیدا نکردیم، اما گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد فقر و #حاشیه‌نشینی در عربستان هم وجود دارد. سایت الجزیره سه سال پیش در گزارشی نوشته چیزی حدود ۳۰ درصد مردم عربستان در فقر زندگی می‌کنند. در این گزارش گفته نشده مبنا، مرجع و روش محاسبه این برآورد چیست.
✅ با این اوصاف فکتنامه ضمن تایید اصالت ویدئو به آن نشان «درست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
❓آیا تعداد پرستاران متقاضی مهاجرت معادل خروجی ۳۰ دانشگاه پرستاری در سال ۱۳۹۹ است؟
🔹عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت مدعی است: «۱۲۵۰ پرستار معادل خروجی ۳۰ دانشگاه پرستاری در سال ۱۳۹۹ تقاضای مهاجرت کرده‌اند» و برآورد کرده رقم مهاجرت پرستاران از ایران در سال ۹۹ حدود ۱۵۰۰ بوده است. بررسی‌های «فکتنامه» نشان می‌دهد که این ادعا به لحاظ آماری با واقعیت تطابق دارد. بررسی‌های ما نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۰ در مجموع ظرفیت پذیرش دانشجوی پرستاری توسط همه ۹۹ دانشکده پرستاری کشور، معادل ۴۸۴۰ دانشجو بوده است. کمترین ظرفیت با ۶ دانشجو به دانشکده پرستاری چابهار وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر و بیشترین ظرفیت با ۲۰۰ دانشجو به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران تعلق دارد. خروج ۱۲۵۰ تا ۱۵۰۰ پرستار از کشور در طول یک سال یعنی خروجی یک سوم دانشکده‌های پرستاری ایران.
🔹به این ترتیب «فکتنامه» نمی‌تواند مستقلا عدد ۱۲۵۰ تقاضا برای گواهینامه گود استندینگ را تایید کند اما اگر به ادعای عباس عبادی، این عدد درست باشد، این تعداد معادل خروجی ۳۰ دانشکده پرستاری است. بنابراین گفته معاون پرستاری وزارت بهداشت مبنی بر اینکه «در سال ۱۳۹۹ معادل خروجی ۳۰ دانشگاه پرستاری تقاضای مهاجرت کرده‌اند» نشان «نیمه‌درست» می‌گیرد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت مدعی است: «۱۲۵۰ پرستار معادل خروجی ۳۰ دانشگاه پرستاری در سال ۱۳۹۹ تقاضای مهاجرت کرده‌اند» و برآورد کرده رقم مهاجرت پرستاران از ایران در سال ۹۹ حدود ۱۵۰۰ بوده است. بررسی‌های «فکتنامه» نشان می‌دهد که این ادعا به لحاظ آماری با واقعیت تطابق دارد. بررسی‌های ما نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۰ در مجموع ظرفیت پذیرش دانشجوی پرستاری توسط همه ۹۹ دانشکده پرستاری کشور، معادل ۴۸۴۰ دانشجو بوده است. کمترین ظرفیت با ۶ دانشجو به دانشکده پرستاری چابهار وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر و بیشترین ظرفیت با ۲۰۰ دانشجو به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران تعلق دارد. خروج ۱۲۵۰ تا ۱۵۰۰ پرستار از کشور در طول یک سال یعنی خروجی یک سوم دانشکده‌های پرستاری ایران.
🔹به این ترتیب «فکتنامه» نمی‌تواند مستقلا عدد ۱۲۵۰ تقاضا برای گواهینامه گود استندینگ را تایید کند اما اگر به ادعای عباس عبادی، این عدد درست باشد، این تعداد معادل خروجی ۳۰ دانشکده پرستاری است. بنابراین گفته معاون پرستاری وزارت بهداشت مبنی بر اینکه «در سال ۱۳۹۹ معادل خروجی ۳۰ دانشگاه پرستاری تقاضای مهاجرت کرده‌اند» نشان «نیمه‌درست» می‌گیرد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
📲 آیا امواج شبکه نسل پنج موبایل، امنیت پرواز را تهدید می‌کند؟
🔹یکی از کانال‌های پرمخاطب تلگرام که به انتشار اطلاعات شبه‌علمی درباره همه‌گیری کرونا شهره است، خبری منتشر کرده مبنی بر اینکه مدیران ایرباس و بویینگ اعلام کرده‌اند امواج شبکه نسل پنجم ارتباطات همراه (5G) امنیت پروازها را تهدید می‌کند و از دولت بایدن درخواست کردند تا استقرار از پیش تعیین‌شده سرویس جدید بی‌سیم شبکه نسل پنجم (5G) را به تاخیر بیندازد.
🔹منبع این خبر، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) است و آن هم خبر را از رویترز ترجمه کرده‌است. اصل خبر درست است اما هم در ایرنا و هم در رویترز مطالب دیگری درباره ماهیت این خبر منتشر شده است.
🔹با دنبال کردن منابع خبری می‌بینیم ما با یک مساله کاملا فنی مواجه هستیم که تاثیرات اقتصادی مهمی دارد:
1️⃣ ادعای FAA (اداره فدرال هوانوردی آمریکا) که نامه مدیران بویینگ و ایرباس را هم به پشتوانه خود دارد به طور خلاصه این است که «فرکانس باند C نسل پنجم ارتباطات همراه، در نزدیکی فرودگاه‌ها با فرکانس دستگاه ارتفاع‌سنج رادیویی تداخل دارد.»
2️⃣ ادعای CTIA (انجمن صنعت ارتباطات همراه آمریکا) که بیانیه at&t و Verizon را به پشتوانه خود دارد و صنعت هوانوردی آمریکا را به ایجاد ترس و نگرانی در مورد فعالیت شبکه‌های نسل پنجم و تحریف حقایق متهم می‌کند.
🔹این شرایط نشان می‌دهد که با یک تعارض فنی بین دو صنعت مواجه هستیم و بالاخره باید یکی کوتاه بیاید. اما هرچه هست این موضوع نه تاییدی بر تئوری توطئه‌های پرشمار درباره خطرات 5G است و ارتباطی هم به پاندمی کرونا ندارد.
🔹بنابراین با در نظر گرفتن موارد فوق، فکتنامه به انتشار خبر «تهدید امنیت پرواز با امواج شبکه نسل پنجم» در شبکه‌های اجتماعی برچسب «گمراه‌‌کننده» اطلاق می‌کند.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹یکی از کانال‌های پرمخاطب تلگرام که به انتشار اطلاعات شبه‌علمی درباره همه‌گیری کرونا شهره است، خبری منتشر کرده مبنی بر اینکه مدیران ایرباس و بویینگ اعلام کرده‌اند امواج شبکه نسل پنجم ارتباطات همراه (5G) امنیت پروازها را تهدید می‌کند و از دولت بایدن درخواست کردند تا استقرار از پیش تعیین‌شده سرویس جدید بی‌سیم شبکه نسل پنجم (5G) را به تاخیر بیندازد.
🔹منبع این خبر، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) است و آن هم خبر را از رویترز ترجمه کرده‌است. اصل خبر درست است اما هم در ایرنا و هم در رویترز مطالب دیگری درباره ماهیت این خبر منتشر شده است.
🔹با دنبال کردن منابع خبری می‌بینیم ما با یک مساله کاملا فنی مواجه هستیم که تاثیرات اقتصادی مهمی دارد:
1️⃣ ادعای FAA (اداره فدرال هوانوردی آمریکا) که نامه مدیران بویینگ و ایرباس را هم به پشتوانه خود دارد به طور خلاصه این است که «فرکانس باند C نسل پنجم ارتباطات همراه، در نزدیکی فرودگاه‌ها با فرکانس دستگاه ارتفاع‌سنج رادیویی تداخل دارد.»
2️⃣ ادعای CTIA (انجمن صنعت ارتباطات همراه آمریکا) که بیانیه at&t و Verizon را به پشتوانه خود دارد و صنعت هوانوردی آمریکا را به ایجاد ترس و نگرانی در مورد فعالیت شبکه‌های نسل پنجم و تحریف حقایق متهم می‌کند.
🔹این شرایط نشان می‌دهد که با یک تعارض فنی بین دو صنعت مواجه هستیم و بالاخره باید یکی کوتاه بیاید. اما هرچه هست این موضوع نه تاییدی بر تئوری توطئه‌های پرشمار درباره خطرات 5G است و ارتباطی هم به پاندمی کرونا ندارد.
🔹بنابراین با در نظر گرفتن موارد فوق، فکتنامه به انتشار خبر «تهدید امنیت پرواز با امواج شبکه نسل پنجم» در شبکه‌های اجتماعی برچسب «گمراه‌‌کننده» اطلاق می‌کند.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🎙ما، رسانه و سوگیری‌ها
🔹این قسمت از پادکست هفتگی فکتنامه، برخلاف هفته‌های دیگر، مرور فکت‌چک‌ها نیست بلکه مربوط به یکی از مهم‌ترین موضوعات دنیای #درستی‌سنجی یعنی «#سوگیری» است.
🔹یکی از اصلی‌ترین دلایلی که موجب می‌شود ما در دام اخبار و اطلاعات نادرست بیافتیم، سوگیری‌های ماست. در این قسمت سعی می‌کنیم توضیح دهیم که این سوگیری‌ها چه هستند و چگونه می‌توانیم با شناخت آنها بهتر با رسانه‌های متعدد و سیل خبرهای درست و نادرست روبه‌رو شویم.
🔹پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکتنامه است. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹این قسمت از پادکست هفتگی فکتنامه، برخلاف هفته‌های دیگر، مرور فکت‌چک‌ها نیست بلکه مربوط به یکی از مهم‌ترین موضوعات دنیای #درستی‌سنجی یعنی «#سوگیری» است.
🔹یکی از اصلی‌ترین دلایلی که موجب می‌شود ما در دام اخبار و اطلاعات نادرست بیافتیم، سوگیری‌های ماست. در این قسمت سعی می‌کنیم توضیح دهیم که این سوگیری‌ها چه هستند و چگونه می‌توانیم با شناخت آنها بهتر با رسانه‌های متعدد و سیل خبرهای درست و نادرست روبه‌رو شویم.
🔹پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکتنامه است. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
💉در دو روز گذشته در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی ویدئویی با عناوینی مانند «دوربین مخفی گواهی واکسن جعلی در ایتالیا» به اشتراک گذاشته شده.
🔹این ویدئو در فضای فارسی زبان اولین بار در باشگاه خبرنگاران جوان منتشر شده که نشان می‌دهد یک پرستار واکسن را به جای تزریق در بازوی فرد در دستمال کاغذی خالی می‌کند. این سایت به منبع خود اشاره نکرده اما ویدئو روز ۲۱ دسامبر در رسانه‌های معتبر منتشر شده.
🔹به گزارش رویترز این ویدئو را پلیس سیسیل به صورت دوربین مخفی از یک مرکز تزریق واکسن در پالرموی سیسیل گرفته و فردی که برای تزریق تقلبی واکسن به پرستار پول داده یکی از لیدرهای محلی جنبش ضد واکسن در پالرمو است تا برای برخی افراد بدون دریافت واکسن گواهی صادر شود.
🔹سایت‌های ایتالیایی هم این خبر را به نقل از پلیس پوشش داده‌اند و فردی که برای تزریق واکسن پول داده را فیلیپو آچِتا (Filippo Accetta) لیدر جنبش ضد واکسن (No-vax) در پالرمو معرفی کرده‌اند.
✅ بنابراین فکتنامه به ویدئویی که با عنوان دوربین مخفی گواهی واکسن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده نشان «درست» می‌دهد.
👈در سایت فکتنامه بخوانید
👈در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹این ویدئو در فضای فارسی زبان اولین بار در باشگاه خبرنگاران جوان منتشر شده که نشان می‌دهد یک پرستار واکسن را به جای تزریق در بازوی فرد در دستمال کاغذی خالی می‌کند. این سایت به منبع خود اشاره نکرده اما ویدئو روز ۲۱ دسامبر در رسانه‌های معتبر منتشر شده.
🔹به گزارش رویترز این ویدئو را پلیس سیسیل به صورت دوربین مخفی از یک مرکز تزریق واکسن در پالرموی سیسیل گرفته و فردی که برای تزریق تقلبی واکسن به پرستار پول داده یکی از لیدرهای محلی جنبش ضد واکسن در پالرمو است تا برای برخی افراد بدون دریافت واکسن گواهی صادر شود.
🔹سایت‌های ایتالیایی هم این خبر را به نقل از پلیس پوشش داده‌اند و فردی که برای تزریق واکسن پول داده را فیلیپو آچِتا (Filippo Accetta) لیدر جنبش ضد واکسن (No-vax) در پالرمو معرفی کرده‌اند.
✅ بنابراین فکتنامه به ویدئویی که با عنوان دوربین مخفی گواهی واکسن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده نشان «درست» می‌دهد.
👈در سایت فکتنامه بخوانید
👈در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
☠️ آیا هزینه فوتی‌های آلودگی هوا ۷ برابر درآمد نفتی ایران است؟
🔹وب سایت تجارت نیوز ۲۵ آذرماه گزارشی با عنوان «۷ برابر درآمد نفتی ایران هزینه فوتی‌های آلودگی هوا» منتشر کرد که به موضوع وضعیت آلودگی هوا و هزینه‌های آن می‌پرداخت.
🔹این گزارش بر اساس اظهارات عباس شاهسونی، رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت درباره هزینه مرگ‌های منتسب به ذرات معلق کمتر از ۲/۵ میکرون و مقایسه آن با اظهارنظر فرهاد دژپسند، وزیر پیشین اقصاد از میزان درآمدهای نفتی در سال ۹۹ تدوین شده است.
🔹شاهسونی، این هزینه را در سه شهر تهران، کرج و مشهد در سال ۹۹ عددی در حدود ۷۴.۸ هزار میلیارد تومان اعلام کرده. به گفته او، در این محاسبات برای تعیین هزینه اقتصادی مرگ‌های ناشی از آلودگی هوا دو معیار برآورد «هزینه مرگ» بر اساس نرخ دیه و برآورد «هزینه آسایش زندگی» مورد توجه قرار می‌گیرد. اما با توجه به دشواری برآورد «هزینه آسایش زندگی»، در تخمین هزینه اقتصادی، این مرگ‌ها تنها با معیار «هزینه مرگ» محاسبه شده است.
🔹در گفت‌وگوی شاهسونی با فکتنامه، روش محاسبه هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا روشن می‌شود اما همچنان این اعداد با ابهاماتی همراه است. مثلا او هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در شهرهای کرج و مشهد را هم به ریال و هم به دلار اعلام کرده که نرخ برابری دلار به ریال در این محاسبات متفاوت است. ضمن آنکه هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در این سه شهر ایران در سال ۹۹ با یکدیگر متفاوتند.
🔹جست‌وجو درباره رقم درآمدهای نفتی (با وجود عدم شفافیت) براساس گزارش دیوان محاسبات کل کشور از تفریغ #بودجه سال ۹۹ نشان می‌دهد که درآمدهای ناشی از «صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی» که در بودجه نویسی با عنوان کلی «واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای» دسته‌بندی می‌شود، به ۳۷ هزار و ۷۰۹ میلیارد تومان بالغ شده است.
🔹با این حساب هم عدد و رقم‌های اعلام شده به عنوان هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در سه شهر ایران در سال ۱۳۹۹ به نقل از یک مقام وزارت بهداشت و هم رقم درآمدهای نفتی ایران در سال ۹۹ به نقل از وزیر پیشین اقتصاد، دقیق نیستند و نتیجه‌گیری گزارش مبنی بر اینکه هزینه فوتی‌های آلودگی هوا، ۷ برابر درآمدهای نفتی بوده، «نادرست» ارزیابی می‌شود.
👈در سایت فکتنامه بخوانید
👈در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹وب سایت تجارت نیوز ۲۵ آذرماه گزارشی با عنوان «۷ برابر درآمد نفتی ایران هزینه فوتی‌های آلودگی هوا» منتشر کرد که به موضوع وضعیت آلودگی هوا و هزینه‌های آن می‌پرداخت.
🔹این گزارش بر اساس اظهارات عباس شاهسونی، رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت درباره هزینه مرگ‌های منتسب به ذرات معلق کمتر از ۲/۵ میکرون و مقایسه آن با اظهارنظر فرهاد دژپسند، وزیر پیشین اقصاد از میزان درآمدهای نفتی در سال ۹۹ تدوین شده است.
🔹شاهسونی، این هزینه را در سه شهر تهران، کرج و مشهد در سال ۹۹ عددی در حدود ۷۴.۸ هزار میلیارد تومان اعلام کرده. به گفته او، در این محاسبات برای تعیین هزینه اقتصادی مرگ‌های ناشی از آلودگی هوا دو معیار برآورد «هزینه مرگ» بر اساس نرخ دیه و برآورد «هزینه آسایش زندگی» مورد توجه قرار می‌گیرد. اما با توجه به دشواری برآورد «هزینه آسایش زندگی»، در تخمین هزینه اقتصادی، این مرگ‌ها تنها با معیار «هزینه مرگ» محاسبه شده است.
🔹در گفت‌وگوی شاهسونی با فکتنامه، روش محاسبه هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا روشن می‌شود اما همچنان این اعداد با ابهاماتی همراه است. مثلا او هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در شهرهای کرج و مشهد را هم به ریال و هم به دلار اعلام کرده که نرخ برابری دلار به ریال در این محاسبات متفاوت است. ضمن آنکه هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در این سه شهر ایران در سال ۹۹ با یکدیگر متفاوتند.
🔹جست‌وجو درباره رقم درآمدهای نفتی (با وجود عدم شفافیت) براساس گزارش دیوان محاسبات کل کشور از تفریغ #بودجه سال ۹۹ نشان می‌دهد که درآمدهای ناشی از «صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی» که در بودجه نویسی با عنوان کلی «واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای» دسته‌بندی می‌شود، به ۳۷ هزار و ۷۰۹ میلیارد تومان بالغ شده است.
🔹با این حساب هم عدد و رقم‌های اعلام شده به عنوان هزینه مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در سه شهر ایران در سال ۱۳۹۹ به نقل از یک مقام وزارت بهداشت و هم رقم درآمدهای نفتی ایران در سال ۹۹ به نقل از وزیر پیشین اقتصاد، دقیق نیستند و نتیجه‌گیری گزارش مبنی بر اینکه هزینه فوتی‌های آلودگی هوا، ۷ برابر درآمدهای نفتی بوده، «نادرست» ارزیابی می‌شود.
👈در سایت فکتنامه بخوانید
👈در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🎦 هوشنگ توکلی، کارگردان گفته خسرو شکیبایی بعد از بازی در سریال «مدرس» در تراز بازیگران بزرگ درآمد. او ضمن تایید حرف‌هایش به فکتنامه گفت شکیبایی با بازی در نقش مدرس و مونولوگ آن دیده شد و بعد برای نقشی مثل هامون انتخاب شد.
🔹شکیبایی قبل از «مدرس» در فیلم «خط قرمز» مسعود کیمیایی بازی کرده بود. او در سریال «دادشاه» و در فیلم‌های «صاعقه» و «دزد و نویسنده» هم از نقش‌های اصلی بود.
🔹شکیبایی در سینما با بازی در نقش حمید هامون توجه منتقدان را جلب کرد. او برای بازی در «هامون» اولین سیمرغ بازیگری‌اش را گرفت. مجله فیلم سال ۸۳ از منتقدان سینما برای انتخاب بازیگر ماندگارترین نقش سینمای ایران نظرسنجی کرد. شکیبایی این جایگاه را با هامون به دست آورد.
🔹مهرجویی، کارگردان «هامون» به فکتنامه گفت سریال «مدرس» را هرگز ندیده و پس از این که مدت‌ها در پی بازیگری برای نقش حمید هامون بود شکیبایی را در تئاتری به کارگردانی هایده حائری دید و برگزید.
🔹بنابراین «فکتنامه» به گفته توکلی که؛ شکیبایی بعد از بازی در مدرس در تراز بازیگران بزرگ درآمد نشان «نادرست» می‌دهد.
👈در فکتنامه بخوانید
👈در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹شکیبایی قبل از «مدرس» در فیلم «خط قرمز» مسعود کیمیایی بازی کرده بود. او در سریال «دادشاه» و در فیلم‌های «صاعقه» و «دزد و نویسنده» هم از نقش‌های اصلی بود.
🔹شکیبایی در سینما با بازی در نقش حمید هامون توجه منتقدان را جلب کرد. او برای بازی در «هامون» اولین سیمرغ بازیگری‌اش را گرفت. مجله فیلم سال ۸۳ از منتقدان سینما برای انتخاب بازیگر ماندگارترین نقش سینمای ایران نظرسنجی کرد. شکیبایی این جایگاه را با هامون به دست آورد.
🔹مهرجویی، کارگردان «هامون» به فکتنامه گفت سریال «مدرس» را هرگز ندیده و پس از این که مدت‌ها در پی بازیگری برای نقش حمید هامون بود شکیبایی را در تئاتری به کارگردانی هایده حائری دید و برگزید.
🔹بنابراین «فکتنامه» به گفته توکلی که؛ شکیبایی بعد از بازی در مدرس در تراز بازیگران بزرگ درآمد نشان «نادرست» می‌دهد.
👈در فکتنامه بخوانید
👈در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Audio
🎙ما، رسانه و سوگیری‌ها
🔹این قسمت از پادکست هفتگی فکتنامه، برخلاف هفته‌های دیگر، مرور فکت‌چک‌ها نیست بلکه مربوط به یکی از مهم‌ترین موضوعات دنیای #درستی‌سنجی یعنی «#سوگیری» است.
🔹یکی از اصلی‌ترین دلایلی که موجب می‌شود ما در دام اخبار و اطلاعات نادرست بیافتیم، سوگیری‌های ماست. در این قسمت سعی می‌کنیم توضیح دهیم که این سوگیری‌ها چه هستند و چگونه می‌توانیم با شناخت آنها بهتر با رسانه‌های متعدد و سیل خبرهای درست و نادرست روبه‌رو شویم.
🔹پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکتنامه است. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹این قسمت از پادکست هفتگی فکتنامه، برخلاف هفته‌های دیگر، مرور فکت‌چک‌ها نیست بلکه مربوط به یکی از مهم‌ترین موضوعات دنیای #درستی‌سنجی یعنی «#سوگیری» است.
🔹یکی از اصلی‌ترین دلایلی که موجب می‌شود ما در دام اخبار و اطلاعات نادرست بیافتیم، سوگیری‌های ماست. در این قسمت سعی می‌کنیم توضیح دهیم که این سوگیری‌ها چه هستند و چگونه می‌توانیم با شناخت آنها بهتر با رسانه‌های متعدد و سیل خبرهای درست و نادرست روبه‌رو شویم.
🔹پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکتنامه است. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh