🦅 نقشه رصد کوچ یک عقاب به مدت بیست سال

🔹برای بار چندم طی سال‌های اخیر تصویر نقشه‌ای در شبکه اجتماعی توییتر منتشر شده که ادعا می‌شود مسیر حرکت یک عقاب طی ۲۰ سال تا زمان مرگش در عربستان است. گفته شده در این ۲۰ سال به عقاب یک جی‌پی‌اسی وصل بوده.

🔹خطوط سفرهایی که در این نقشه نشان داده شده از شمال دریای خزر تا سودان و اریتره در قاره آفریقا را دربرمی‌گیرد.

🔹ما پیش از این در سال ۹۷ این ادعا را بررسی کردیم و با سرنخ‌هایی که از عکس‌های عقاب به دست آوردیم توانستیم با مسئول این پروژه تحقیقی که در واقع منطقه حفاظت شده نارزوم در قزاقستان بود، تماس بگیریم.

🔹نماینده این منطقه در پاسخ ایمیل ما درباره چند و چون این ماجرا نوشت: «درباره این نقشه یک سوءتفاهم پیش آمده است. نقشه، مسیر پرواز ۲۰ عقاب را در سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهد. نه مسیر یک عقاب در طول بیست سال.»

🔹به این ترتیب فکتنامه به این ادعا که این «نقشه رصد کوچ یک عقاب از روسیه تا عربستان، به مدت بیست سال با استفاده از جی‌‌پی‌اس» است نشان نادرست می‌دهد.

🔹توضیح: فکتنامه پیش از دریافت جواب مسئول این پروژه به این نقشه نشان غیرقابل اثبات داده بود که در تاریخ ۱۳ اسفند سال ۱۳۹۷ به‌روز شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا «فان‌وکس» واکسن ویروس دین‌زدایی حقیقت دارد؟

🔹سایت‌های خبری و رسانه‌ها سال‌هاست مطالبی را درباره ویروسی منتشر می‌کنند که با نام «فان‌وکس» FunVax شناخته می‌شود. ادعای آنها این است که این ویروس پروژه‌ای مخفیانه از سوی پنتاگون است که برای دین‌زدایی از مسلمانان به وجود آمده‌است.

🔹استناد بسیاری از آنهایی که چنین ادعایی می‌کنند به یک ویدئوی چهار دقیقه‌ای است. فردی که در این ویدئو دیده می‌شود، در یک سالن در حال توضیح نحوه کارکرد ویروسی است که می‌تواند جلوی افراط‌گرایی را بگیرد. تاریخ زیر ویدئو، تاریخ سال ۲۰۰۵ را نشان می‌دهد در حالی که در ویدئو از عکس‌هایی از اسکن مغزی استفاده و فتوشاپ شده که مربوط به مقاله‌ای در سال ۲۰۱۰ است.

🔹از سال ۲۰۱۱ نیز نشانه‌های دیگری مبنی بر جعلی بودن این ویدئو وجود دارد. فردی به نام رایان هارپر، مستندسازی است که بیولوژی مولکولی خوانده و به نظر می‌رسد این ویدئو را نیز او ساخته باشد. هارپر در سال ۲۰۲۱ در روزنامه سن‌فرانسیسکو کرونیکل گفته که این ویدئو را او ساخته و ادعاهایی که در آن مطرح می‌شود واقعی نیستند.

🔹ضمن اینکه ادعاهایی که در ویدئو مطرح می‌شوند نیز اعتبار علمی ندارند و مشخص نیست که بر اساس چه پژوهش‌ها و یافته‌هایی، یک ویروس می‌تواند بر میزان عقاید گروهی از افراد تاثیر بگذارد.

🔹به همین دلایل، فکت‌نامه به این ادعا که «فان‌وکس» پروژه مخفی پنتاگون برای انتشار ویروس دین‌زدایی در مسلمانان از طریق تزریق واکسن است» نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در پادکست فکت‌نامه ابتدا درباره سوژه اصلی خبری این روزها، یعنی فاجعه فروریختن ساختمان متروپل در شهر آبادان صحبت می‌کنیم؛ اتفاقی که ده‌ها کشته‌وزخمی برجای گذاشت.

🔹خبرهایی که در این باره منتشر می‌شوند، مجموعه‌ای از ابهام‌ها را به وجود آورده‌اند. توضیح می‌دهیم که این ابهام‌ها چیست و چرا شفاف‌نبودن اسناد، کار فکت‌چکینگ را برای ما دشوارتر می‌کند.

🔹در ادامه به سراغ ویدیویی می‌رویم که مربوط به درگیری پلیس با شهروندانی در لرستان است. توضیح می‌دهیم که چگونه در فکت‌نامه توانستیم زمان و مکان دقیق این اتفاق را پیدا کنیم و درباره آن چه می‌دانیم.
🔹دو فکت‌چک جمعیتی را هم بررسی می‌کنیم؛ یکی درباره برآوردها از جمعیت ایران در ۸۰ سال آینده و دیگری درباره آمارهای ناباروری در ایران.

🔹در پایان خبرهایی را درباره رصد کوچ عقاب‌ها و همچنین مصرف سرانه روغن نباتی در ایران مرور خواهیم کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🦠خامنه‌ای و «توطئه کرونا»؛ مستند تازه‌ای از فکت‌نامه.

✅ دوشنبه ساعت ۱۹:۱۵ به وقت تهران در تلویزیون ایران‌اینترنشنال ببنید.

✅ @Factnameh

🌾 آمار نادرست درباره رتبه ایران در رده‌بندی امنیت غذایی در جهان

🔹خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) مدعی است بر اساس آمارهای سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) «امنیت غذایی ایران بیشتر از ۱۱۹ کشور جهان است».

🔹این گزاره درست نیست. آنچه در این گزارش به آن استناد شده نه شاخص «امنیت غذایی» بلکه «نسبت ارزش واردات مواد غذایی به کل صادرات» کشورهاست.

🔹شاخص جهانی امنیت غذایی که به اختصار GFSI نامیده می‌شود در قالب گزارش‌های سالانه «اکونومیست ایمپکت» منتشر می‌شود. ایران جزو کشورهایی نیست که شاخص امنیت غذایی آنها در این گزارش بررسی می‌شود.

🔹سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) برای سنجش امنیت غذایی کشورها ۵۵ مولفه را در پنج مجموعه شاخص‌های ویژه، «توانایی»، «در دسترس بودن»، «پایداری»، «مطلوبیت» و «سایر شاخص‌ها» بررسی می‌کند. «نسبت ارزش واردات مواد غذایی به کل صادرات کشورها» یکی از این مولفه‌ها است که در مجموعه شاخص‌های مرتبط با پایداری دسته‌بندی می‌شود.

🔹طبق آمار فائو در دوره زمانی ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ ایران به طور میانگین معادل ۱۱ درصد از ارزش کل صادرات خود، مواد غذایی وارد کرده است. در این دوره زمانی ۷۴ کشور جهانی کمتر از ۱۱ درصد از کل ارزش صادرات خود مواد غذایی وارد کرده‌اند و ارزش واردات مواد غذایی ۱۱۶ کشور نیز بیش از ۱۱ درصد از کل صادرات آنها است.

🔹طبق این آمار نسبت واردات به صادرات مواد غذایی در ایران برابر با کشورهای بریتانیا، بوتسوانا، ونزوئلا و نیجریه است

🔹با این اوصاف فکت‌نامه این عنوان خبری را که «امنیت غذایی ایران بیشتر از ۱۱۹ کشور جهان است» بی‌اساس می‌داند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💻 وبینار آموزشی رایگان برای آشنایی با راه‌های شناخت و مقابله با محتوای نادرست در فضای مجازی، با همکاری موسسه پوینتر.

🕰 زمان برگزاری: ۱۳ خرداد ۱۴۰۱ ساعت ۹ شب به وقت تهران در اپلیکیشن زوم

✅ این جلسه روز ۲۰ خرداد، همان ساعت تکرار خواهد شد.

✅ @Factnameh

🎙این هفته در پادکست فکت‌نامه ابتدا درباره سوژه اصلی خبری این روزها، یعنی فاجعه فروریختن ساختمان متروپل در شهر آبادان صحبت می‌کنیم؛ اتفاقی که ده‌ها کشته‌وزخمی برجای گذاشت.

🔹خبرهایی که در این باره منتشر می‌شوند، مجموعه‌ای از ابهام‌ها را به وجود آورده‌اند. توضیح می‌دهیم که این ابهام‌ها چیست و چرا شفاف‌نبودن اسناد، کار فکت‌چکینگ را برای ما دشوارتر می‌کند.

🔹در ادامه به سراغ ویدیویی می‌رویم که مربوط به درگیری پلیس با شهروندانی در لرستان است. توضیح می‌دهیم که چگونه در فکت‌نامه توانستیم زمان و مکان دقیق این اتفاق را پیدا کنیم و درباره آن چه می‌دانیم.
🔹دو فکت‌چک جمعیتی را هم بررسی می‌کنیم؛ یکی درباره برآوردها از جمعیت ایران در ۸۰ سال آینده و دیگری درباره آمارهای ناباروری در ایران.

🔹در پایان خبرهایی را درباره رصد کوچ عقاب‌ها و همچنین مصرف سرانه روغن نباتی در ایران مرور خواهیم کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓آیا در اسرائیل پاساژ فروش زنان وجود دارد؟

🔹باشگاه خبرنگاران جوان با انتشار خبر و ویدیویی مدعی شده که پاساژی برای فروش زنان برای بردگی جنسی در اسرائیل وجود دارد و زنان در تل‌آویو در ویترین مراکز خرید فروخته می‌شوند.

🔹این ادعا صحت ندارد. ویدیویی که این خبرگزاری منتشر کرده در واقع بخشی از یک کمپین مبارزه با قاچاق انسان و بردگی جنسی زنان است که در سال ۲۰۱۰ در تل‌آویو برگزار شده‌است. این کمپین با توجه فراوانی روبرو شد و در رسانه‌های بیش از ۱۰۰ کشور پوشش داده شد.

🔹بنابر آمار سال ۲۰۱۸ موسسه حقوق بشری بین‌المللی Walk Free (با تمرکز بر موضوع برده‌داری مدرن) در شاخص‌های برده‌داری مدرن که شامل بردگی جنسی نیز می‌شود، کره شمالی با رتبه یک بدترین وضعیت را دارد، از بین ۱۶۷ کشور ایران در رتبه ۱۰ و اسرائیل در جایگاه ۹۰ام قرار دارد. ژاپن با رتبه ۱۶۷ بهترین وضعیت را دارد.

🔹بنابراین فکتنامه این ادعای باشگاه خبرنگاران جوان که پاساژی برای فروش زنان در اسرائیل وجود دارد را رد کرده و به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🦠مستند خامنه‌ای و «توطئه کرونا» هم‌اکنون از تلویزیون ایران‌اینترنشنال در حال پخش است.

✅ @Factnameh