🎙حجاب اجباری

🔹مساله حجاب اجباری، مهم‌ترین سوژه‌ای است که در قسمت ۶۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه به آن می‌پردازیم. ابتدا مروری می‌کنیم بر چند فکت‌چکی که در سال‌های گذشته با این موضوع منتشر کردیم و بعد هم سخنان سروش دباغ، پژوهشگر دین را فکت‌چک می‌کنیم که گفته بود حجاب اجباری، آرمان انقلاب نبوده و از سال ۱۳۶۲ در ایران تبدیل به قانون شده است. توضیح می‌دهیم که چرا این گفته، گمراه‌کننده است.

🔹بررسی فکت‌هایی درباره تلسکوپ جیمز وب هم بخش دیگری از پادکست این هفته است.

🔹یک فکت‌چک درباره وضعیت امنیت زنان در ایالات متحده و همین‌طور دو فکت‌چک درباره تورم در ایران و مصرف گاز ایران در مقایسه با اروپا، موضوعاتی هستند که این هفته در پادکست فکت‌نامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓آیا طرح صیانت، چراغ خاموش در حال اجرا است؟

🔹در چند ماه گذشته از ابتدای سال ۱۴۰۱، اتفاقات متفاوتی در سیاست‌گذاری فناوری اطلاعات در ایران و همچنین در نحوه سرویس‌دهی شرکت‌های فعال در این حوزه رخ داد که باعث شده کاربران فضای مجازی با نشانه‌های مختلف به این نتیجه برسند که «طرح صیانت چراغ خاموش، در حال اجرا است».

🔹راستی‌آزمایی چنین گزاره‌ای بسیار دشوار است زیرا ما نمی‌دانیم در ذهن دولت‌مردان جمهوری اسلامی به‌خصوص شورای عالی فضای مجازی چه می‌گذرد. اما شواهدی هست که نشان می‌دهد بخش‌های مختلف از محتوای طرح صیانت، به بهانه‌های مختلف در زمینه های متفاوت درحال اجرا است. برای مثال:

1️⃣در مساله مشهور به «قفل کودک جستجوی گوگل» می‌دانیم که مساله فراتر از اپراتورها و در سطح شرکت زیرساخت بوده‌است. طبق طرح صیانت نهاد تنظیم‌گر می‌تواند با اعمال خط مشی ترافیکی، یعنی تغییراتی فنی در پهنای باند و ترافیک اینترنتی، دست‌یابی به سرویس‌های مختلف را عملا غیر ممکن کنند.

2️⃣در طرح صیانت قرار بود تنظیم‌گری به شورای عالی فضای مجازی سپرده شود و دولت تنها مجری باشد. این طرح هنوز تصویب نشده‌است. اما افراد خاصی نظیر رسول جلیلی که از او به‌عنوان معمار فیلترینگ هوشمند یاد می‌شود، از شورای عالی فضای مجازی، به کمیسیون تنظیم مقررات در وزارت ارتباطات می‌آید تا عملا همان سیاست‌های کلان حاکمیت، در تنظیم‌گری اعمال شود.

3️⃣فناوری‌های لازم برای احراز هویت و اینترنت طبقاتی درحال توسعه است. حتی سخنگوی وزارت ارتباطات از توسعه نرم‌افزاری برای پلت‌فرم‌هایی که از طریق وای‌فای به اینترنت وصل می‌شوند (برای کودکان) خبر داد. فناوری اینترنت طبقاتی فعلا برای کودکان و نوجوانان یعنی همه افرادی که با ورود کد ملی آنها مشخص می‌شود زیر ۱۸ سال هستند، از طریق سیم‌کارت‌های اپراتورهای موبایل در دسترس است و لیست سفید سایت‌هایی که روی آن قرار دارند هم از سوی وزارت ارشاد آماده شده‌است.

🔹برای بخش‌های دیگر طرح صیانت مانند کارگروه مدیریت گذرگاه مرزی و سپردن اینترنت به ستاد کل نیروهای مسلح هم نیازی به تصویب طرح صیانت در مجلس نیست. مطابق حکم صریح خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در زمان تاسیس شورای عالی فضای مجازی، مصوبات این شورا حکم قانون را دارد. بنابراین، در صورت لزوم تصویب کارگروه «گذرگاه مرزی» در شورای عالی فضای مجازی کافیست و نیازی به مجلس ندارد.

🔹شواهد زیادی نشان می‌دهد کلیت طرح صیانت لازم الاجرا است و فقط می‌ماند رفع اختلافات در جزییات اجرایی آن. بنابراین، تفکری که پشت طرح صیانت است، در حال اجرای چراغ خاموش (و در مواردی کاملا واضح و روشن) آن است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🛰 چرا تلالو ستارگان در تصاویر تلسکوپ وب به هم شبیهند؟

🔹با انتشار نخستین تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب، گروهی از مروجین نظریه توطئه و شبه‌علم مدعی شدند همه درخش‌های ستارگان در تصاویر جیمز وب شبیه هم هستند و این نشان می‌دهد که این تصاویر ساختگیست.

🔹تیم تحقیقاتی تلسکوپ وب، ۴تصویر از کیهان به همراه داده‌های طیف‌سنجی جو یک سیاره را منتشر کردند. در هر ۴تصویر، ستارگانی که در پس‌زمینه قرار دارند، ظاهری شبیه هم دارند. تلالو ستارگان روی تصاویر نقش‌های ۸پر ایجاد کرده‌ که ۲تای آنها کوچکتر از بقیه دیده می‌شوند.

🔹این اثر به‌خاطر پراش نور ایجاد می‌شود. دو منبع برای پراش نور وجود دارد؛ لبه‌های آینه اصلی تلسکوپ و پایه‌های آینه ثانویه تلسکوپ. طرح پراش هر دو عامل ۶پر است. اما طراحی تلسکوپ طوری انجام شد که پایه‌ها، یکی عمودی و دوتا با زاویه ۱۵۰درجه با عمود قرار دارد. این طراحی باعث شده ۴پر از هر دو طرح پراش روی هم بیفتد و نتیجه نهایی الگوی پراش، ۸پر باشد.

🔹در تلسکوپ هابل که آینه دایره‌ای و ۴ پایه با زاویه ۹۰درجه دارد، طرح پراش ۴پر است.

🔹بنابراین ادعای اینکه «یکی از نشانه‌های ساختگی بودن تصاویر تلسکوپ وب این است که شعاع‌های نور ستارگان دقیقا مشابه یکدیگر است» نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📚 داستان‌سرایی در مورد «مکان» تصویر

🔹در بسیاری مواقع، تشخیص «مکان» گرفته شدن یک عکس یا ویدیو اهمیت زیادی در راستی‌آزمایی خبری که به همراه تصویر منتشر می‌شود دارد.

🔹در ششمین ویدیو/مقاله #مکتبخانه، برخی راه‌های پیدا کردن چنین اطلاعاتی را مرور می‌کنیم

🔹در این قسمت توضیح می‌دهیم که مثلا چگونه می‌توانید کشف کنید که یک ویديو که ادعا می‌کند مراسم قمه‌زنی در لندن است در واقع در خیابان‌های لبنان اتفاق افتاده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓از ماجرای فعال شدن «قفل کودک» برای کاربران ایرانی چه می‌دانیم؟

🔹در ۲۱ تیر ۱۴۰۱ ، بسیاری از کاربران اینترنت در ایران متوجه شدند که موتورهای جستجوی گوگل و بینگ، به‌خصوص برای کاربران همراه اول و ایرانسل به صورت ناخواسته در حالت safesearch قرار گرفته است. هنوز مسئولان در ایران به طور رسمی در این باره توضیح نداده‌اند اما می‌توان بر اساس گزارش‌ها و مشاهده‌ها، واقعیت‌هایی را در این زمینه بررسی کرد.

🔹گزارش‌های سایت‌های فناوری و مطبوعات نشان می‌دهد که این اقدام با انتقادهایی از سوی متخصصان و همچنین کاربران روبرو شده است. کارشناسان می‌گویند این اقدام، تعرض به حریم شخصی کاربران است.

🔹قفل کودک یا Google Safesearch امکانی است که گوگل در سرویس جستجوی متن، ویدیو و عکس خود قرار داده تا نتایج جستجو برای کودکان و همچنین برای فضاهایی چون فضای کار، امن باشد.

🔹ما اطلاع دقیقی از چگونگی فعال‌شدن این قفل برای کاربران در ایران نشده‌ایم اما به نظر می‌رسد این اقدام نوعی از سرقت DNSها باشد. در این فرایند، حکومت به‌صورت سرخود تصمیم می‌گیرد کاربران را به یک نشانی از پیش تعیین‌شده هدایت کند.

🔹این اقدام را می‌توان یکی از نشانه‌های جدی‌تر شدن «طرح صیانت» در ایران دانست؛ طرحی که اجرای آن هنوز به صورت رسمی اعلام نشده اما نشانه‌های مختلفی در زمینه اجرایی‌شدن آن دیده می‌شود؛ طرحی که به بهانه حفاظت از کاربران، عملا محدودیت و کنترل بیشتر اینترنت در ایران را به همراه خواهد داشت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا معدن سونگون بزرگ‌ترین معدن مس جهان است؟

🔹الله‌وردی دهقانی، نماینده مجلس: «معدن مس سونگون ورزقان بزرگترین معدن مس دنیاست.» نادرست! در رتبه‌بندی معادن مس بر اساس ذخیره قابل استخراج و ظرفیت تولید، معدن اسکوندیدا در شیلی در صدر قرار دارد. معدن سونگون در بین ده‌تای اول این دو فهرست نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊 آمار گمراه‌کننده درباره جایگاه اقتصاد ایران

🔹خبرگزاری فارس می‌گوید: ایران چهاردهمین اقتصاد بزرگ جهان است و بالاتر از کشورهای مکزیک، ترکیه، اسپانیا، سوئد، عربستان قرار دارد.

🔹این اولین بار نیست که برخی رسانه‌ها در داخل ایران با استناد به داده‌های صندوق بین‌المللی پول، تصویری گمراه‌کننده از جایگاه اقتصادی ایران ارائه می‌کنند.

🔹صندوق بین‌المللی پول ارزش تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۱ را ۱/۴ تریلیون دلار ارزیابی کرده که چهاردهمین عدد بزرگ است، اما این همه واقعیت نیست.

🔹مبنای محاسبه صندوق بین‌المللی پول برای برآورد ارزش دلاری تولید ناخالص داخلی، نرخ رسمی دلار، یعنی ۴۲۰۰ تومان است که یک‌ششم متوسط ارزش دلار در بازار آزاد است.

🔹اگر نرخ دلار آزاد را مبنای محاسبه قرار دهیم ارزش تولید ناخالص داخلی ایران در سال گذشته میلادی به زیر ۲۵۰ میلیارد دلار و رتبه اقتصاد ایران به زیر ۵۰ سقوط می‌کند.

🔹در رده‌بندی بانک جهانی، ارزش جاری تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۰، حدود ۲۳۱ میلیارد دلار تخمین زده شده و رتبه ایران ۵۱ است.

🔹با توجه به وجود ارز چند نرخی محاسبه نرخ برابری واقعی دلار برای برآورد ارزش تولید ناخالص داخلی ممکن نیست، اما می‌توان با اطمینان گفت ادعای خبرگزاری فارس درباره رتبه چهاردهم اقتصاد ایران و برتری ایران نسبت به کشورهای مکزیک، ترکیه، اسپانیا، سوئد و عربستان، مخاطب را به اشتباه می‌اندازد و تصویری غیرواقعی از جایگاه اقتصاد ایران در جهان ترسیم می‌کند، به همین دلیل فکت‌نامه به آن نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙مستند «خامنه‌ای و توطئه کرونا»

🔹قسمت ۶۹ پادکست فکت‌نامه، نسخه صوتی مستندی است که چندی پیش با عنوان «خامنه‌ای و توطئه کرونا» منتشر شد.

🔹در این مستند که نتیجه ماه‌ها مطالعه و بررسی است، توضیح می‌دهیم که چگونه ذهنیت تئوری توطئه آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای ورود کرونا به ایران، بر سرنوشت سلامت مردم تاثیر گذاشت و تحلیل‌ها و تئوری‌های او چگونه در ادامه باعث به وجود آمدن مشکلات جبران‌ناپذیر شد؛ از دستور برای جلوگیری از ورود واکسن فایزر و مدرنا تا تصمیم‌هایی که در زمینه واردات و تولید واکسن در ایران گرفته شد.

🔹اما پیش از آنکه به این مستند بپردازیم، در بخش ابتدایی پادکست، چند فکت‌چک این هفته سایت فکت‌نامه را مرور می‌کنیم: ماجرای پوستر «عفاف LGBT» در دانشگاه امام خمینی قزوین، عکس جعلی منتسب به رئیس‌جمهور ساحل عاج و تصاویر تلسکوپ جیمز وب.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚راستی‌آزمایی روی نقشه

🔹شناسایی موقعیت جغرافیایی تصاویر، در راستی‌آزمایی اخبار مصوّر اهمیت زیادی دارد. سرویس «نقشه گوگل» یا Google Maps از جمله ابزارهایی است که به درد این شناسایی می‌خورد.

🔹در هفتمین ویدیو/مقاله #مکتبخانه به این موضوع می‌پردازیم.

🔹با ذکر مثال‌هایی از تهران و استانبول توضیح می‌دهیم که چگونه می‌توانیم از سرویس «نقشه گوگل» یا Google Maps برای شناسایی موقعیت‌های جغرافیایی بهره بگیریم و از سرویس‌های «تصاویر ماهواره‌ای» و «تصاویر خیابانی»، استفاده کنیم. در ادامه هم از روی عکسی نه چندان واضح، با استفاده از سرویس نقشه گوگل، پلی را در کلن آلمان پیدا می‌کنیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓چند نفر در گردهمایی ۱۰کیلومتری غدیر حضور داشتند؟

🔹سرتیپ حمیدی، رییس پلیس راهور تهران بزرگ، در اخبار ساعت ۹ شب روز دوشنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۱ (تعطیلی عید غدیر) در تلویزیون ایران مدعی شد: «[در برنامه گردهمایی ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران] خیابان ولی‌عصر برای اولین‌بار است که همچین جمعیت ۳ میلیونی را به خودش می‌بیند.»

🔹مساحت منطقه اجرای برنامه، از چهارراه ولی‌عصر تا پارک‌وی، با در نظر گرفتن جزییاتی مثل کشیده‌شدن جمعیت به خیابان‌های اطراف در سر تقاطع‌ها و با درنظر گرفتن تمام حاشیه پارک‌هایی مانند ملت و دانشجو ۲۳۴،۴۵۶ متر مربع است.

🔹برای تراکم ۲ نفر در هر متر مربع، اگر هر نفر به‌طور متوسط تنها ۱ ساعت در خیابان باشد، آنگاه کل جمعیت در ۴ ساعت حداکثر برابر خواهد بود با یک میلیون و ۸۸۰هزار نفر و برای ۲ ساعت هم این عدد نصف می‌شود. اما تصاویر رسانه‌های جمهوری اسلامی تا پیش از غروب آفتاب و خنک‌شدن هوا چنین تراکم جمعیتی را نشان نمی‌دهد.

🔹اگر از ساعت ۶ تا ۷:۳۰ شب که هوا آفتابی بوده، تراکم جمعیت سیال، ۱ نفر در هر متر مربع و از ساعت ۷:۳۰ تا ۹ شب که ستاد برگزاری اعلام کرده که ظرفیت خیابان تکمیل شده‌است، تراکم جمعیت سیال، ۲ نفر در هر متر مربع و از ساعت ۹ شب به بعد، تا پایان مراسم در ساعت ۱۰، جمعیت جلوی استیج‌های مهم مانند میدان ولی‌عصر تجمع کرده‌باشند تا کنسرت‌ها را ببینند، اگر هر نفر به‌طور متوسط تنها ۱ ساعت در خیابان باشد، آنگاه کل جمعیت حداکثر برابر خواهد بود با یک میلیون و ۵۸هزار نفر.

🔹هیچ داده‌ای نیست که نشان دهد حضور ۳ میلیون نفر در ۴ ساعت در این محدوده شهری در مراسمی از این نوع، ممکن است. یا باید مردم به طور متوسط زمان بسیار کمی (کمتر از ۱۵دقیقه) را در آن مراسم گذرانده باشند یا باید به صورت بسیار فشرده برای مدت طولانی (تقریبا به‌هم چسبیده با فاصله کمتر از یک وجب، تصویر پایین) کنار هم قرار گرفته‌باشند.

🔹بنابراین ادعای سرتیپ وحیدی، فرمانده پلیس راهور تهران بزرگ که ۳میلیون نفر در گردهمایی ۱۰کیلومتری غدیر در تهران حضور داشته‌اند، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙مستند «خامنه‌ای و توطئه کرونا»

🔹قسمت ۶۹ پادکست فکت‌نامه، نسخه صوتی مستندی است که چندی پیش با عنوان «خامنه‌ای و توطئه کرونا» منتشر شد.

🔹در این مستند که نتیجه ماه‌ها مطالعه و بررسی است، توضیح می‌دهیم که چگونه ذهنیت تئوری توطئه آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای ورود کرونا به ایران، بر سرنوشت سلامت مردم تاثیر گذاشت و تحلیل‌ها و تئوری‌های او چگونه در ادامه باعث به وجود آمدن مشکلات جبران‌ناپذیر شد؛ از دستور برای جلوگیری از ورود واکسن فایزر و مدرنا تا تصمیم‌هایی که در زمینه واردات و تولید واکسن در ایران گرفته شد.

🔹اما پیش از آنکه به این مستند بپردازیم، در بخش ابتدایی پادکست، چند فکت‌چک این هفته سایت فکت‌نامه را مرور می‌کنیم: ماجرای پوستر «عفاف LGBT» در دانشگاه امام خمینی قزوین، عکس جعلی منتسب به رئیس‌جمهور ساحل عاج و تصاویر تلسکوپ جیمز وب.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❗️ادعای نادرست درباره روابط خانوادگی حمید ابوطالبی و زینب و زهرا ابوطالبی

🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده، زینب ابوطالبی (مجری شبکه افق) و زهرا ابوطالبی (دانشجوی حقوق دانشگاه هاروارد) فرزندان حمید ابوطالبی، دیپلمات نزدیک به حسن روحانی‌اند.

🔹اولین بار نیست که این شایعه در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود. این شایعه در دی ماه ۱۳۹۸ نیز، بعد از اظهارات جنجالی زینب ابوطالبی که افراد غیر معتقد به جمهوری اسلامی را به خروج از کشور دعوت می‌کرد، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹حتی پیش‌ از این نیز در سال ۱۳۹۷ مطالب مشابهی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها مانند آمدنیوز منتشر شده بود که مدعی تحصیل زینب ابوطالبی فرزند حمید ابوطالبی در دانشگاه‌های غربی بودند.

🔹به جز شباهت نام خانوادگی هیچ دلیل وجه دیگری در تایید این ادعا وجود ندارد. نام خانوادگی ابوطالبی یک نام متعارف در ایران است. با جست‌وجو در شبکه‌های اجتماعی می‌توان ده‌ها حساب کاربری به اسم حمید، زینب و زهرا ابوطالبی پیدا کرد که لزوما نسبتی با یکدیگر ندارند.

🔹حمید ابوطالبی می‌گوید صاحب سه فرزند به نام‌های «نیما»، «نیلا» و «نورا» که هر سه در ایران زندگی می‌کنند. زهرا ابوطالبی، دانشجوی حقوق دانشگاه هاروارد هم به شدت این شایعه را رد می‌کند و می‌گوید هیچ نسبت خانوادگی حتی دوری با زینب ابوطالبی ندارد.

🔹گفته می‌شود زینب ابوطالبی، فرزند یک روحانی است که در سال ۱۳۶۱ در عملیات فتح‌المبین کشته شده است. حدس می‌زنیم نام پدر او مهدی ابوطالبی نصرآباد اهل تفت یزد است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این شایعه که «زینب ابوطالبی (مجری شبکه افق) و زهرا ابوطالبی (دانشجوی حقوق دانشگاه هاروارد) فرزندان حمید ابوطالبی، دیپلمات نزدیک به حسن روحانی‌اند.»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔴 ویدیویی که این روزها با عنوان انفجار در هویزه و خوزستان منتشر می‌شود، مربوط به یک آتش‌سوزی در شهر اسلام‌قلعه افغانستان در سال ۲۰۲۱ است. این ویديو در پاکستان، عمان و کشورهای دیگر نیز با عنوان‌های دیگر در حال دست‌به‌دست شدن است.

🔹گروه فکت‌چکینگ AFP این ویدئو را درستی‌سنجی کرده است.
https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.32EV847

🔹گزارش بی‌بی‌سی دری از این ویدیو در سال ۲۰۲۱
https://www.facebook.com/bbcdari/videos/812328706037293/

✅ @Factnameh

📶 مقایسه سرعت اینترنت ثابت در ایران با سایر کشورها

🔹روزنامه شرق در توییتی به نقل از وب‌سایت اسپیدتست مدعی شده که سرعت اینترنت ثابت در ایران ۸ پله سقوط کرده‌است. اسپیدتست با داشتن ۶۰ سرور در داخل ایران از معتبرترین سایت‌های سنجش کیفیت ارتباط با اینترنت به شمار می‌رود که ماهانه گزارش‌هایی در مورد وضعیت اینترنت در کشورهای مختلف منتشر می‌کند.

🔹در تازه‌ترین گزارش این سایت، ایران در جدول رده‌بندی کشورها بر اساس میانگین سرعت اینترنت ثابت ۸ پله سقوط کرده است. اما این تمام ماجرا نیست. می‌دانیم که اسپیدتست در سال‌های اخیر معیار دیگری به نام میانه یا MEDIAN را برای رده بندی کشورها بر اساس کیفیت ارتباط با اینترنت هم در نظر گرفته است.

🔹این مدل رده بندی به منظور ممانعت از امتیاز گیری کشورها با توسعه محدود اینترنت در بخش‌هایی از یک کشور و عدم توسعه در دیگر قسمت‌های کشور به کار گرفته شده است. نگاهی به اعداد و ارقام موجود در گزارش اسپیدتست نشان می‌دهد که تغییر موقعیت ایران در جدول رده بندی کشورها به شکل زیر است:

۴ پله سقوط در جدول میانه سرعت اینترنت ثابت
۸ پله سقوط در جدول میانگین سرعت اینترنت ثابت
۱ پله سقوط در جدول میانه سرعت اینترنت همراه
۲ پله صعود در جدول میانگین سرعت اینترنت همراه
روزنامه شرق در توییت اولش به تغییر رتبه ایران بر اساس میانگین سرعت اینترنت ثابت در کشور پرداخته و در توییت دوم به رتبه ایران بر اساس میانه سرعت اینترنت ثابت و همراه اشاره کرده است.

🔹بر اساس توضیحات اسپیدتست، استفاده از میانگین نمی‌تواند شاخص دقیقی برای اندازه گیری کیفیت اینترنت به‌شماررود و میانه‌گيری برای رده‌بندی میزان سرعت اینترنت در کشورهای مختلف به تجربه واقعی مردم در آن کشور نزدیک‌تر است.

🔹بر همین اساس ما در فکتنامه به ادعا‌های شرق مبنی بر «سرعت اینترنت ثابت در ایران ۸ پله سقوط کرد» و «سقوط سرعت اینترنت موبایل و ثابت ایران» نشان نیمه‌درست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊 بودجه ۱۴۰۱ باعث تورم می‌شود

حاجی‌بابایی: بودجه ۱۴۰۱ را به نحوی نوشتیم که یک سر سوزن از سمت بودجه به مردم تورم وارد نشود.

🔹کسری بودجه امسال که بر اساس برآورد مرکز پژوهش‌ها ۱۱ درصد است، به همراه بخشی از احکام بودجه، از جمله حذف ارز ترجیحی نقش کلیدی در افزایش نقدینگی و بالا رفتن تورم دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙در اپیزود ۷۰ پادکست فکت‌نامه به این ادعای نادرست مقامات رسمی ایران می‌پردازیم: «سه میلیون نفر در گردهمایی غدیر شرکت کرده بودند». می‌گوییم که با چه ابزارها و سناریوهایی می‌توان حداکثر تعداد افرادی که از چهار راه پارک وی تا چهار راه ولیعصر تهران جا می‌شوند را محاسبه کرد و چرا این عدد بسیار کمتر از «سه میلیون نفری» ست که اعلام شده.

🔹فکت‌چک دیگر درباره ‌توییتی است که ادعا می‌کند زینب ابوطالبی، مجری تلویزیون دختر حمید ابوطالبی، دیپلمات ایرانی است و شخص دیگری به نام زهرا ابوطالبی هم که در آمریکا دانشجوست، خواهر زینب و دختر حمید است.

🔹سوژه‌های دیگر؛ رتبه اقتصادی ایران در جهان و دو ویدئوست که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند؛ یکی اظهارات نادرستی درباره قانونی‌شدن ازدواج با محارم در فرانسه و دیگری ویدئویی از یک انفجار در افغانستان که به اشتباه به عنوان انفجار در هویزه ایران دست‌به‌دست می‌شود.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚یافتن «ساعت» ثبت تصویر

🔹گاهی فهمیدن اینکه یک عکس یا ویدیو در چه ساعتی گرفته شده، در مسیر درستی‌سنجی آن تعیین‌کننده است.

🔹هشتمین ویدیو/مقاله #مکتبخانه به این موضوع می‌پردازد که چگونه با استفاده از سایتی مانند SunCalc می‌توانید زمان عکسبرداری یا فیلمبرداری را تخمین بزنید.

🔹در این ویدیو/مقاله با مثال‌هایی توضیح دادیم که چگونه می‌توان زمان تقریبی گرفتن عکسی در مسجد الاقصی و یا فیلمی در یمن را با استفاده از یک خط‌کش ساده و ابزارهایی که سایت SunCalc در اختیارمان می‌گذارد اندازه گرفت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خبری فارسی‌زبان ویدیوهایی را از خودروهایی منتشر کردند که در حال زیر گرفتن موتورسوارانند. این پست‌ها ادعا می‌کنند فیلم‌ها متعلق به برزیل است و این زیرگرفتن‌ها پس آن رخ داده که دولت این کشور مجوز قانونی این کار را صادر کرده. این ویدئوها از توییتر تا تلگرام و همین‌طور در سایت‌هایی چون الف و مشرق‌نیوز منتشر شد.

🔹این ادعا پیشتر نیز در شبکه‌های اجتماعی عرب‌زبان و سایر به زبان‌ها مطرح شده بود.

🔹بررسی‌های ما نشان می‌دهد از پنج ویدیو که ادعا می‌شود مربوط به برزیل است، دو ویدیو به آرژانتین و اکوادور مربوط بوده و سه ویدیو در سائوپائولوی برزیل. ضمن اینکه گزارشی درباره کشته‌شدن موتورسواران منتشر نشده.

🔹مشخص نیست منبع این ادعا که دولت به خودروها چنین مجوزی داده چیست اما تا جایی که ما گشتیم، چنین قانونی در برزیل وجود ندارد که به رانندگان این اجازه را داده باشد که افراد زورگیر را با ماشین زیر بگیرند و بکشند.

🔹فکت‌نامه نیز به به این ادعا که «دولت برزیل به رانندگان اجازه داده زورگیرها را زیر بگیرند و بکشند»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️ادعای نادرست وزیر ارتباطات درباره فعال بودن جست‌وجوی امن گوگل در بسیاری از کشورها

🔹عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات می‌گوید امکان جست‌وجوی امن گوگل در دو سه سال اخیر در خیلی از کشورها فعال شده‌است.

🔹نتیجه جست‌وجوهای ما در اخبار، گزارش‌ها و ادعاهای کاربران شبکه‌های اجتماعی، حاکی از آن است به جز ایران جست‌وجوی امن گوگل در کشورهای اندونزی، امارات، عربستان و احتمالا کویت فعال است.

🔹بررسی وضعیت قطعی تمام کشورهایی که دسترسی به سرویس گوگل دارند، ممکن نیست، اما آن طور که از شواهد و قرائن برمی‌آید به نظر نمی‌رسد تعداد کشورهایی که جست‌وجوی امن گوگل در آنها فعال و قفل شده است، بیش از انگشتان دست باشد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به گفته عیسی زارع‌پور نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست درباره آمار کارگران جنسی در ایران

🔹فرشته روح‌افزا، مدیر رصد و آمار شورای زنان شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌گوید: «تعداد زنان تن‌فروش ایران در مقایسه با سایر کشورها صفر است».

🔹این صحبت‌ در انتقاد از توجه برخی فیلم‌های سینمایی ایران به موضوع کارگران جنسی مطرح شده است.

🔹هیچ گزارش رسمی در داخل ایران درباره جمعیت کارگران جنسی در ایران در دست نیست.

🔹به گفته رئیس پیشین اورژانس اجتماعی، جمعیت زنان روسپی در دهه ۱۳۸۰، حدود ٣٠٠ هزار زن برآورد شده که به علت فشارهای موجود برای کاهش آمار اول ٣٠ هزار و بعد ۳ هزار نفر اعلام شده است.

🔹در یک پژوهش علمی و بین‌المللی که با همکاری وزارت بهداشت ایران و سازمان ملل متحد انجام شده تعداد کارگران جنسی ایران در سال ۱۳۹۵ حدود ۹۱ هزار تن برآورد شده است.

🔹سازمان بین‌المللی کار جمعیت قربانیان استثمار جنسی در دنیا را حدود ۴/۸ میلیون نفر برآورد می‌کند.

🔹برآوردهای نهادها و موسسات معتبری که در حوزه مسائل اجتماعی فعالیت می‌کنند، نشان می‌دهد وضعیت ایران از نظر آمار کارگران جنسی، متوسط رو به بالا است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه این ادعای فرشته روح‌افزا را که «تعداد زنان فاسد ایران در مقایسه با سایر کشورها صفر است» بی‌اساس می‌داند و به نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh