📚راستی‌آزمایی روی نقشه

🔹شناسایی موقعیت جغرافیایی تصاویر، در راستی‌آزمایی اخبار مصوّر اهمیت زیادی دارد. سرویس «نقشه گوگل» یا Google Maps از جمله ابزارهایی است که به درد این شناسایی می‌خورد.

🔹در هفتمین ویدیو/مقاله #مکتبخانه به این موضوع می‌پردازیم.

🔹با ذکر مثال‌هایی از تهران و استانبول توضیح می‌دهیم که چگونه می‌توانیم از سرویس «نقشه گوگل» یا Google Maps برای شناسایی موقعیت‌های جغرافیایی بهره بگیریم و از سرویس‌های «تصاویر ماهواره‌ای» و «تصاویر خیابانی»، استفاده کنیم. در ادامه هم از روی عکسی نه چندان واضح، با استفاده از سرویس نقشه گوگل، پلی را در کلن آلمان پیدا می‌کنیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓چند نفر در گردهمایی ۱۰کیلومتری غدیر حضور داشتند؟

🔹سرتیپ حمیدی، رییس پلیس راهور تهران بزرگ، در اخبار ساعت ۹ شب روز دوشنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۱ (تعطیلی عید غدیر) در تلویزیون ایران مدعی شد: «[در برنامه گردهمایی ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران] خیابان ولی‌عصر برای اولین‌بار است که همچین جمعیت ۳ میلیونی را به خودش می‌بیند.»

🔹مساحت منطقه اجرای برنامه، از چهارراه ولی‌عصر تا پارک‌وی، با در نظر گرفتن جزییاتی مثل کشیده‌شدن جمعیت به خیابان‌های اطراف در سر تقاطع‌ها و با درنظر گرفتن تمام حاشیه پارک‌هایی مانند ملت و دانشجو ۲۳۴،۴۵۶ متر مربع است.

🔹برای تراکم ۲ نفر در هر متر مربع، اگر هر نفر به‌طور متوسط تنها ۱ ساعت در خیابان باشد، آنگاه کل جمعیت در ۴ ساعت حداکثر برابر خواهد بود با یک میلیون و ۸۸۰هزار نفر و برای ۲ ساعت هم این عدد نصف می‌شود. اما تصاویر رسانه‌های جمهوری اسلامی تا پیش از غروب آفتاب و خنک‌شدن هوا چنین تراکم جمعیتی را نشان نمی‌دهد.

🔹اگر از ساعت ۶ تا ۷:۳۰ شب که هوا آفتابی بوده، تراکم جمعیت سیال، ۱ نفر در هر متر مربع و از ساعت ۷:۳۰ تا ۹ شب که ستاد برگزاری اعلام کرده که ظرفیت خیابان تکمیل شده‌است، تراکم جمعیت سیال، ۲ نفر در هر متر مربع و از ساعت ۹ شب به بعد، تا پایان مراسم در ساعت ۱۰، جمعیت جلوی استیج‌های مهم مانند میدان ولی‌عصر تجمع کرده‌باشند تا کنسرت‌ها را ببینند، اگر هر نفر به‌طور متوسط تنها ۱ ساعت در خیابان باشد، آنگاه کل جمعیت حداکثر برابر خواهد بود با یک میلیون و ۵۸هزار نفر.

🔹هیچ داده‌ای نیست که نشان دهد حضور ۳ میلیون نفر در ۴ ساعت در این محدوده شهری در مراسمی از این نوع، ممکن است. یا باید مردم به طور متوسط زمان بسیار کمی (کمتر از ۱۵دقیقه) را در آن مراسم گذرانده باشند یا باید به صورت بسیار فشرده برای مدت طولانی (تقریبا به‌هم چسبیده با فاصله کمتر از یک وجب، تصویر پایین) کنار هم قرار گرفته‌باشند.

🔹بنابراین ادعای سرتیپ وحیدی، فرمانده پلیس راهور تهران بزرگ که ۳میلیون نفر در گردهمایی ۱۰کیلومتری غدیر در تهران حضور داشته‌اند، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙مستند «خامنه‌ای و توطئه کرونا»

🔹قسمت ۶۹ پادکست فکت‌نامه، نسخه صوتی مستندی است که چندی پیش با عنوان «خامنه‌ای و توطئه کرونا» منتشر شد.

🔹در این مستند که نتیجه ماه‌ها مطالعه و بررسی است، توضیح می‌دهیم که چگونه ذهنیت تئوری توطئه آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای ورود کرونا به ایران، بر سرنوشت سلامت مردم تاثیر گذاشت و تحلیل‌ها و تئوری‌های او چگونه در ادامه باعث به وجود آمدن مشکلات جبران‌ناپذیر شد؛ از دستور برای جلوگیری از ورود واکسن فایزر و مدرنا تا تصمیم‌هایی که در زمینه واردات و تولید واکسن در ایران گرفته شد.

🔹اما پیش از آنکه به این مستند بپردازیم، در بخش ابتدایی پادکست، چند فکت‌چک این هفته سایت فکت‌نامه را مرور می‌کنیم: ماجرای پوستر «عفاف LGBT» در دانشگاه امام خمینی قزوین، عکس جعلی منتسب به رئیس‌جمهور ساحل عاج و تصاویر تلسکوپ جیمز وب.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❗️ادعای نادرست درباره روابط خانوادگی حمید ابوطالبی و زینب و زهرا ابوطالبی

🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده، زینب ابوطالبی (مجری شبکه افق) و زهرا ابوطالبی (دانشجوی حقوق دانشگاه هاروارد) فرزندان حمید ابوطالبی، دیپلمات نزدیک به حسن روحانی‌اند.

🔹اولین بار نیست که این شایعه در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود. این شایعه در دی ماه ۱۳۹۸ نیز، بعد از اظهارات جنجالی زینب ابوطالبی که افراد غیر معتقد به جمهوری اسلامی را به خروج از کشور دعوت می‌کرد، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹حتی پیش‌ از این نیز در سال ۱۳۹۷ مطالب مشابهی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها مانند آمدنیوز منتشر شده بود که مدعی تحصیل زینب ابوطالبی فرزند حمید ابوطالبی در دانشگاه‌های غربی بودند.

🔹به جز شباهت نام خانوادگی هیچ دلیل وجه دیگری در تایید این ادعا وجود ندارد. نام خانوادگی ابوطالبی یک نام متعارف در ایران است. با جست‌وجو در شبکه‌های اجتماعی می‌توان ده‌ها حساب کاربری به اسم حمید، زینب و زهرا ابوطالبی پیدا کرد که لزوما نسبتی با یکدیگر ندارند.

🔹حمید ابوطالبی می‌گوید صاحب سه فرزند به نام‌های «نیما»، «نیلا» و «نورا» که هر سه در ایران زندگی می‌کنند. زهرا ابوطالبی، دانشجوی حقوق دانشگاه هاروارد هم به شدت این شایعه را رد می‌کند و می‌گوید هیچ نسبت خانوادگی حتی دوری با زینب ابوطالبی ندارد.

🔹گفته می‌شود زینب ابوطالبی، فرزند یک روحانی است که در سال ۱۳۶۱ در عملیات فتح‌المبین کشته شده است. حدس می‌زنیم نام پدر او مهدی ابوطالبی نصرآباد اهل تفت یزد است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این شایعه که «زینب ابوطالبی (مجری شبکه افق) و زهرا ابوطالبی (دانشجوی حقوق دانشگاه هاروارد) فرزندان حمید ابوطالبی، دیپلمات نزدیک به حسن روحانی‌اند.»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔴 ویدیویی که این روزها با عنوان انفجار در هویزه و خوزستان منتشر می‌شود، مربوط به یک آتش‌سوزی در شهر اسلام‌قلعه افغانستان در سال ۲۰۲۱ است. این ویديو در پاکستان، عمان و کشورهای دیگر نیز با عنوان‌های دیگر در حال دست‌به‌دست شدن است.

🔹گروه فکت‌چکینگ AFP این ویدئو را درستی‌سنجی کرده است.
https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.32EV847

🔹گزارش بی‌بی‌سی دری از این ویدیو در سال ۲۰۲۱
https://www.facebook.com/bbcdari/videos/812328706037293/

✅ @Factnameh

📶 مقایسه سرعت اینترنت ثابت در ایران با سایر کشورها

🔹روزنامه شرق در توییتی به نقل از وب‌سایت اسپیدتست مدعی شده که سرعت اینترنت ثابت در ایران ۸ پله سقوط کرده‌است. اسپیدتست با داشتن ۶۰ سرور در داخل ایران از معتبرترین سایت‌های سنجش کیفیت ارتباط با اینترنت به شمار می‌رود که ماهانه گزارش‌هایی در مورد وضعیت اینترنت در کشورهای مختلف منتشر می‌کند.

🔹در تازه‌ترین گزارش این سایت، ایران در جدول رده‌بندی کشورها بر اساس میانگین سرعت اینترنت ثابت ۸ پله سقوط کرده است. اما این تمام ماجرا نیست. می‌دانیم که اسپیدتست در سال‌های اخیر معیار دیگری به نام میانه یا MEDIAN را برای رده بندی کشورها بر اساس کیفیت ارتباط با اینترنت هم در نظر گرفته است.

🔹این مدل رده بندی به منظور ممانعت از امتیاز گیری کشورها با توسعه محدود اینترنت در بخش‌هایی از یک کشور و عدم توسعه در دیگر قسمت‌های کشور به کار گرفته شده است. نگاهی به اعداد و ارقام موجود در گزارش اسپیدتست نشان می‌دهد که تغییر موقعیت ایران در جدول رده بندی کشورها به شکل زیر است:

۴ پله سقوط در جدول میانه سرعت اینترنت ثابت
۸ پله سقوط در جدول میانگین سرعت اینترنت ثابت
۱ پله سقوط در جدول میانه سرعت اینترنت همراه
۲ پله صعود در جدول میانگین سرعت اینترنت همراه
روزنامه شرق در توییت اولش به تغییر رتبه ایران بر اساس میانگین سرعت اینترنت ثابت در کشور پرداخته و در توییت دوم به رتبه ایران بر اساس میانه سرعت اینترنت ثابت و همراه اشاره کرده است.

🔹بر اساس توضیحات اسپیدتست، استفاده از میانگین نمی‌تواند شاخص دقیقی برای اندازه گیری کیفیت اینترنت به‌شماررود و میانه‌گيری برای رده‌بندی میزان سرعت اینترنت در کشورهای مختلف به تجربه واقعی مردم در آن کشور نزدیک‌تر است.

🔹بر همین اساس ما در فکتنامه به ادعا‌های شرق مبنی بر «سرعت اینترنت ثابت در ایران ۸ پله سقوط کرد» و «سقوط سرعت اینترنت موبایل و ثابت ایران» نشان نیمه‌درست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊 بودجه ۱۴۰۱ باعث تورم می‌شود

حاجی‌بابایی: بودجه ۱۴۰۱ را به نحوی نوشتیم که یک سر سوزن از سمت بودجه به مردم تورم وارد نشود.

🔹کسری بودجه امسال که بر اساس برآورد مرکز پژوهش‌ها ۱۱ درصد است، به همراه بخشی از احکام بودجه، از جمله حذف ارز ترجیحی نقش کلیدی در افزایش نقدینگی و بالا رفتن تورم دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙در اپیزود ۷۰ پادکست فکت‌نامه به این ادعای نادرست مقامات رسمی ایران می‌پردازیم: «سه میلیون نفر در گردهمایی غدیر شرکت کرده بودند». می‌گوییم که با چه ابزارها و سناریوهایی می‌توان حداکثر تعداد افرادی که از چهار راه پارک وی تا چهار راه ولیعصر تهران جا می‌شوند را محاسبه کرد و چرا این عدد بسیار کمتر از «سه میلیون نفری» ست که اعلام شده.

🔹فکت‌چک دیگر درباره ‌توییتی است که ادعا می‌کند زینب ابوطالبی، مجری تلویزیون دختر حمید ابوطالبی، دیپلمات ایرانی است و شخص دیگری به نام زهرا ابوطالبی هم که در آمریکا دانشجوست، خواهر زینب و دختر حمید است.

🔹سوژه‌های دیگر؛ رتبه اقتصادی ایران در جهان و دو ویدئوست که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند؛ یکی اظهارات نادرستی درباره قانونی‌شدن ازدواج با محارم در فرانسه و دیگری ویدئویی از یک انفجار در افغانستان که به اشتباه به عنوان انفجار در هویزه ایران دست‌به‌دست می‌شود.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚یافتن «ساعت» ثبت تصویر

🔹گاهی فهمیدن اینکه یک عکس یا ویدیو در چه ساعتی گرفته شده، در مسیر درستی‌سنجی آن تعیین‌کننده است.

🔹هشتمین ویدیو/مقاله #مکتبخانه به این موضوع می‌پردازد که چگونه با استفاده از سایتی مانند SunCalc می‌توانید زمان عکسبرداری یا فیلمبرداری را تخمین بزنید.

🔹در این ویدیو/مقاله با مثال‌هایی توضیح دادیم که چگونه می‌توان زمان تقریبی گرفتن عکسی در مسجد الاقصی و یا فیلمی در یمن را با استفاده از یک خط‌کش ساده و ابزارهایی که سایت SunCalc در اختیارمان می‌گذارد اندازه گرفت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خبری فارسی‌زبان ویدیوهایی را از خودروهایی منتشر کردند که در حال زیر گرفتن موتورسوارانند. این پست‌ها ادعا می‌کنند فیلم‌ها متعلق به برزیل است و این زیرگرفتن‌ها پس آن رخ داده که دولت این کشور مجوز قانونی این کار را صادر کرده. این ویدئوها از توییتر تا تلگرام و همین‌طور در سایت‌هایی چون الف و مشرق‌نیوز منتشر شد.

🔹این ادعا پیشتر نیز در شبکه‌های اجتماعی عرب‌زبان و سایر به زبان‌ها مطرح شده بود.

🔹بررسی‌های ما نشان می‌دهد از پنج ویدیو که ادعا می‌شود مربوط به برزیل است، دو ویدیو به آرژانتین و اکوادور مربوط بوده و سه ویدیو در سائوپائولوی برزیل. ضمن اینکه گزارشی درباره کشته‌شدن موتورسواران منتشر نشده.

🔹مشخص نیست منبع این ادعا که دولت به خودروها چنین مجوزی داده چیست اما تا جایی که ما گشتیم، چنین قانونی در برزیل وجود ندارد که به رانندگان این اجازه را داده باشد که افراد زورگیر را با ماشین زیر بگیرند و بکشند.

🔹فکت‌نامه نیز به به این ادعا که «دولت برزیل به رانندگان اجازه داده زورگیرها را زیر بگیرند و بکشند»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️ادعای نادرست وزیر ارتباطات درباره فعال بودن جست‌وجوی امن گوگل در بسیاری از کشورها

🔹عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات می‌گوید امکان جست‌وجوی امن گوگل در دو سه سال اخیر در خیلی از کشورها فعال شده‌است.

🔹نتیجه جست‌وجوهای ما در اخبار، گزارش‌ها و ادعاهای کاربران شبکه‌های اجتماعی، حاکی از آن است به جز ایران جست‌وجوی امن گوگل در کشورهای اندونزی، امارات، عربستان و احتمالا کویت فعال است.

🔹بررسی وضعیت قطعی تمام کشورهایی که دسترسی به سرویس گوگل دارند، ممکن نیست، اما آن طور که از شواهد و قرائن برمی‌آید به نظر نمی‌رسد تعداد کشورهایی که جست‌وجوی امن گوگل در آنها فعال و قفل شده است، بیش از انگشتان دست باشد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به گفته عیسی زارع‌پور نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست درباره آمار کارگران جنسی در ایران

🔹فرشته روح‌افزا، مدیر رصد و آمار شورای زنان شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌گوید: «تعداد زنان تن‌فروش ایران در مقایسه با سایر کشورها صفر است».

🔹این صحبت‌ در انتقاد از توجه برخی فیلم‌های سینمایی ایران به موضوع کارگران جنسی مطرح شده است.

🔹هیچ گزارش رسمی در داخل ایران درباره جمعیت کارگران جنسی در ایران در دست نیست.

🔹به گفته رئیس پیشین اورژانس اجتماعی، جمعیت زنان روسپی در دهه ۱۳۸۰، حدود ٣٠٠ هزار زن برآورد شده که به علت فشارهای موجود برای کاهش آمار اول ٣٠ هزار و بعد ۳ هزار نفر اعلام شده است.

🔹در یک پژوهش علمی و بین‌المللی که با همکاری وزارت بهداشت ایران و سازمان ملل متحد انجام شده تعداد کارگران جنسی ایران در سال ۱۳۹۵ حدود ۹۱ هزار تن برآورد شده است.

🔹سازمان بین‌المللی کار جمعیت قربانیان استثمار جنسی در دنیا را حدود ۴/۸ میلیون نفر برآورد می‌کند.

🔹برآوردهای نهادها و موسسات معتبری که در حوزه مسائل اجتماعی فعالیت می‌کنند، نشان می‌دهد وضعیت ایران از نظر آمار کارگران جنسی، متوسط رو به بالا است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه این ادعای فرشته روح‌افزا را که «تعداد زنان فاسد ایران در مقایسه با سایر کشورها صفر است» بی‌اساس می‌داند و به نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙در اپیزود ۷۰ پادکست فکت‌نامه به این ادعای نادرست مقامات رسمی ایران می‌پردازیم: «سه میلیون نفر در گردهمایی غدیر شرکت کرده بودند». می‌گوییم که با چه ابزارها و سناریوهایی می‌توان حداکثر تعداد افرادی که از چهار راه پارک وی تا چهار راه ولیعصر تهران جا می‌شوند را محاسبه کرد و چرا این عدد بسیار کمتر از «سه میلیون نفری» ست که اعلام شده.

🔹فکت‌چک دیگر درباره ‌توییتی است که ادعا می‌کند زینب ابوطالبی، مجری تلویزیون دختر حمید ابوطالبی، دیپلمات ایرانی است و شخص دیگری به نام زهرا ابوطالبی هم که در آمریکا دانشجوست، خواهر زینب و دختر حمید است.

🔹سوژه‌های دیگر؛ رتبه اقتصادی ایران در جهان و دو ویدئوست که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند؛ یکی اظهارات نادرستی درباره قانونی‌شدن ازدواج با محارم در فرانسه و دیگری ویدئویی از یک انفجار در افغانستان که به اشتباه به عنوان انفجار در هویزه ایران دست‌به‌دست می‌شود.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📊 آمار گمراه‌کننده درباره جایگاه اقتصاد ایران

🔹خبرگزاری فارس: براساس گزارش‌ صندوق بین‌المللی پول ایران چهاردهمین اقتصاد بزرگ دنیا در سال۲۰۲۱ است.

🔹صندوق پول برای برآورد ارزش جاری (جی ‌دی ‌پی) کشورها، از نرخ رسمی دلار (۴۲۰۰تومان) استفاده می‌کند. اگر با دلار آزاد حساب کنیم،رتبه ایران به حدود ۵۰ سقوط می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊 چند نفر در گردهمایی ۱۰کیلومتری غدیر حضور داشتند؟

🔹رئیس پلیس راهنمایی رانندگی تهران می‌گوید ۳ میلیون نفر در گردهمایی غدیر ۱۴۰۱ در خیابان ولیعصر حضور داشته‌اند.

🔹این ادعا ممکن نیست. از نظر منطقی نمی‌توان ۳ میلیون نفر را در یک بازه چهار ساعتی در فاصله چهارراه‌ ولیعصر تا پارک‌وی جا داد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓مقایسه فرودگاه‌های بین‌المللی ایران و آلمان

🔹میثم لطیفی، معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان امور اداری و استخدامی می‌گوید: «ما در کشور ۵۰ یا ۵۴ فرودگاه داریم. آلمان ۵ فرودگاه دارد. تقریبا همه اینها (فرودگاه‌های ایران) بین‌المللی هستند.»

🔹اما آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که:
بر اساس داده‌های موجود در بانک اطلاعات سازمان سیا آلمان ۵۳۹ فرودگاه دارد که ۱۰۳ فرودگاه آن در فهرست‌های بین‌المللی فرودگاه‌های تجاری ثبت شده است. از این تعداد، ۴۰ فرودگاه به خدمات روزانه حمل بار و مسافر مشغولند و با وجود اینکه ۱۶ فرودگاه آلمانی عنوان «بین‌المللی» داشته‌اند، در یک هفته گذشته از حداقل ۳۷ فرودگاه آلمانی، پروازی با مقصدی در خارج از آلمان برقرار بوده‌است.

🔹بر اساس داده‌های بانک اطلاعات سازمان سیا ایران ۳۱۹ فرودگاه دارد که ۶۴ فرودگاه آن در فهرست‌های بین‌المللی فرودگاه‌های تجاری عمومی ثبت شده است. از این تعداد، ۵۰ فرودگاه به خدمات روزانه حمل بار و مسافر مشغولند. با وجود اینکه ۱۴ فرودگاه ایرانی عنوان «بین‌المللی» داشته‌اند، در یک هفته گذشته تنها از ۱۱ فرودگاه ایرانی، پروازی با مقصدی در خارج از ایران برقرار بوده‌است.

🔹یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد ۲۲ درصد فرودگاه‌های عملیاتی ایران پرواز بین‌المللی دارند در حالی که این نسبت در آلمان ۹۲ درصد فرودگاه‌های عملیاتی است.

🔹بنابراین، گفته‌های لطیفی، رئیس سازمان امور اداری در مورد تعداد فرودگاه‌های ایران «درست» است، در مورد اینکه اکثر آنها بین‌المللی هستند «نادرست» است. همچنین فکت سوم در این جمله‌ او که بسیار مورد توجه عموم قرار گرفته مبنی بر اینکه آلمان ۵ فرودگاه [بین المللی] دارد، «شاخ‌دار» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🛑 اگر به خبری برخوردید که در صحت آن شک دارید و یا از موثق بودن منبع آن اطمینان ندارید، آن را از طریق بات ‌تلگرام فکت‌نامه به شناسه @Factnamehbot برای ما ارسال کنید.

✅ @Factnameh

❗️نگاهی به مجموعه درستی‌سنجی‌های فکت‌نامه با موضوع بهائیان

🔹این روزها با بازداشت تعدادی از بهائیان در ایران و تخریب چند خانه در روستای #روشنکوه ساری که گفته می‌شود متعلق به بهائیان است، هشتگ #بهائی_بودن_جرم_نیست داغ شد. فکت‌نامه پیش از این اظهاراتی از مسئولان در مورد بهائیان را فکت‌چک کرده بود که در مطلب به آنها می‌پردازیم.

🔹در سال ۹۸ جواد ظریف از فکت‌نامه بابت این اظهارنظر که «#بهایی بودن در ایران جرم نیست و کسی به خاطر باور شخصی در ایران مجرم شناخته نمی‌شود.» نشان شاخ‌دار گرفت. پیش از آن دادستان کل کشور، در یک نامه رسمی گفته‌بود: «این تشکیلات «در همه رده‌ها» غیرقانونی است».

👈🏻 در فکت‌نامه بخوانید

🔹نشان شاخ‌دار برای ابوالفضل ابوترابی نماینده مجلس که گفته بود: «بهائیان به طور سازماندهی شده در احتکار ماسک، دستکش یا اقلام بهداشتی مورد نیاز برای مقابله با #کرونا نقش دارند.»
بهائیان ایران اجازه دریافت جواز کسب و کد اقتصادی برای خرید و فروش انبوه ندارند.

👈🏻 در فکت‌نامه بخوانید

🔹حاجی‌میرزایی، وزیر وقت آموزش و پرورش، سال ۹۸: «اگر دانش آموزان بگویند پیروان ادیان دیگری به جز ادیان رسمی کشورند، این اقدام آنها تبلیغ محسوب شود، تحصیل آنها در مدارس ممنوع است».
طبق قانون اساسی، آموزش و پرورش حقی عمومی است و هیچ کس از آن مستثنی نیست.

👈🏻در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در قسمت ۷۱ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را بررسی می‌کنیم؛ ابتدا به سراغ ادعای شاخ‌داری می‌رویم که در شبکه‌های اجتماعی پخش‌شده و می‌گوید در برزیل دولت به مردم اجازه داده زورگیرها را زیر بگیرند و بکشند.

🔹در ایران، ابتدا به این ادعای نادرست می‌پردازیم که «در ایران گشت ارشاد نداریم» و سپس به سراغ آمارهایی می‌رویم که درباره تن‌فروشی در ایران وجود دارد؛ پدیده‌ای که یافتن اعداد دقیق درباره‌اش دشوار است و یکی از مسئولان ایران گفته در ایران به نسبت بقیه کشورها، صفر است.

🔹در ادامه ماجراهای مربوط به عکس نوجوانی بدون حجاب معصومه (نیلوفر) ابتکار و مدرسه انگلیسی‌زبان او در تهران را تعریف می‌کنیم و به سراغ دو فکت‌چک دیگر هم می‌رویم: یکی این ادعای نادرست که جستجوی اینترنت امن در «خیلی» از کشورها به صورت اجباری وجود دارد و دیگری اینکه تعداد فرودگاه‌های بین‌المللی ایران از آلمان بیشتر است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓اصالت تصویر بی‌حجاب دوران نوجوانی معصومه ابتکار

🔹در شبکه‌های اجتماعی عکس دختر نوجوانی بدون حجاب اسلامی به نام «نیلوفر ابتکار» به همراه توضیحاتی به زبان انگلیسی درباره علایق او منتشر و گفته شده تصویر «معصومه ابتکار»، معاون پیشین رئیس‌جمهوری ایران است.

🔹این عکس، تصویری از یکی از صفحات سالنامه مدرسه بین‌المللی ایران‌زمین در سال ۱۳۵۵ است و فرد داخل تصویر هم معصومه ابتکار، معاون پیشین رئیس‌جمهوری ایران است.

🔹نسخه‌های متنوعی از این عکس در سایز و کیفیت‌های مختلف منتشر شده و هیچ نشانی از دستکاری در آن دیده نمی‌شود. مشخصات عکس با مشخصات معصومه ابتکار هم‌خوانی دارد و هم‌مدرسه‌های خانم ابتکار نیز اصالت آن را تایید کرده و نسخه کامل آن را برای فکت‌نامه ارسال کرده‌اند.

🔹این تصویر، اغلب به همراه تصویر دیگری از یک مهمانی مختلط، در سال‌های گذشته نیز بارها منتشر شده و در میان طیف متنوعی از کاربران شبکه‌های اجتماعی، از مخالفان جمهوری اسلامی تا کاربران «ارزشی» دست به دست شده است. تاریخ قدیمی‌ترین نسخه‌ای که ما در آرشیو توییتر پیدا کردیم به ۵ سال پیش برمی‌گردد.

🔹یکی از نویسندگان روزنامه کیهان که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شود، مدعی است در زمان گروگانگیری سفارت آمریکا در ایران، این عکس سالنامه توسط هم‌مدرسه‌ای‌های خانم ابتکار به سفارت انگلستان داده شده و زمینه‌ساز شناسایی او شده که در زمان اشغال سفارت به نام «خواهر مری» شناخته می‌شد.

🔹او و مادرش پیش‌تر در مصاحبه‌هایی گفته‌اند «معصومه» نام شناسنامه‌ای و «نیلوفر» نام غیررسمی او در خانواده است. ابتکار بخشی از تحصیلات ابتدایی را در آمریکا گذرانده و به گفته خودش پس از بازگشت به ایران در یک «مدرسه بین‌المللی» درس خوانده است.

🔹مدرسه بین‌المللی ایران زمین در سال ۱۳۴۵ در تهران تاسیس شد و یک سال و اندی بعد از انقلاب به کار خود به عنوان یک مدرسه بین‌المللی ایرانی - آمریکایی پایان داد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه اصالت تصویر بی‌حجاب نیلوفر [معصومه] ابتکار در سالنامه مدرسه بین‌المللی ایران‌زمین را تایید می‌کند و به آن نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh